Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C03, Bộ Công an) vừa khởi tố Nguyễn Hải Bình, Tổng giám đốc Công ty BH Media (Phó Chủ tịch Hiệp hội Sáng tạo và Bản quyền Tác giả Việt Nam); Diệp Văn Lập (ca sĩ Quang Lập) và 5 người khác để điều tra về tội Xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan theo Điều 225 Bộ luật Hình sự.

Theo xác định ban đầu của C03, các pháp nhân do những người này sở hữu đã ký hợp đồng với nhiều phòng trà, đơn vị tổ chức đêm nhạc; sau đó ghi âm, ghi hình tác phẩm âm nhạc, chỉnh sửa, sao chép thành nhiều phiên bản rồi đăng lên các kênh YouTube để thu lợi. Tuy nhiên, việc sử dụng này không được phép của tác giả và chủ sở hữu quyền liên quan.

Vụ án được nhiều chuyên gia nhìn nhận là hồi chuông cảnh báo về tình trạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, đặc biệt trong lĩnh vực âm nhạc trên các nền tảng số.

Đăng nhạc lên mạng kiếm tiền không còn là chuyện ‘cho vui’

Theo luật sư Lê Dũng (Đoàn luật sư TP HCM), quyền tác giả và quyền liên quan là tài sản vô hình nhưng có giá trị thương mại lớn, ngày càng đối mặt nguy cơ bị xâm phạm tinh vi trên không gian mạng.

Theo ông, các hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan có thể bị kiện dân sự, xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự như vụ C03 vừa khởi tố.

Về mặt hành vi, người vi phạm thể hiện qua việc cố ý sao chép tác phẩm, bản ghi âm, ghi hình hoặc phân phối các bản sao đến công chúng mà không được sự đồng ý của chủ sở hữu quyền tác giả và quyền liên quan.

Trong môi trường số, hành vi sao chép có thể bao gồm việc tự ý số hóa, tải về, cắt xén, chỉnh sửa trái phép các tệp âm thanh, video; còn hành vi phân phối là phát tán các bản sao tác phẩm trên Internet, mạng xã hội hoặc nền tảng streaming trái phép.

Tuy nhiên, không phải mọi hành vi vi phạm đều bị xử lý hình sự. Điều luật yêu cầu hành vi phải đạt quy mô hoặc mức thiệt hại nhất định.

Cụ thể, hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan đang được bảo hộ tại Việt Nam có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự khi thực hiện với quy mô thương mại hoặc gây thiệt hại về tiền.

Mức định lượng gồm: thu lợi bất chính từ 50 triệu đồng đến dưới 300 triệu đồng; gây thiệt hại cho chủ sở hữu quyền tác giả, quyền liên quan từ 100 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng; hoặc hàng hóa vi phạm trị giá từ 100 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng.

Cùng quan điểm, TS Nguyễn Thái Cường, Đại học Luật TP HCM, cho biết quyền tác giả phát sinh từ thời điểm tác phẩm được sáng tạo và thể hiện dưới hình thức vật chất nhất định. Tuy nhiên, giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả là chứng cứ pháp lý quan trọng, giúp chứng minh quyền sở hữu nhanh chóng khi tranh chấp hoặc yêu cầu nền tảng số gỡ nội dung vi phạm.

“Nền tảng số không phải vùng xám pháp lý. Nhiều người vẫn nghĩ đăng YouTube, TikTok hay Facebook là chia sẻ nội dung. Nhưng nếu có yếu tố kiếm tiền, quảng cáo, thu hút người xem, khai thác thương mại thì lại là câu chuyện hoàn toàn khác”, TS Cường nói.

Theo ông, nếu hành vi vi phạm gây thiệt hại cho tác giả hoặc chủ sở hữu thì hoàn toàn có thể bị xử lý theo pháp luật sở hữu trí tuệ và hình sự.

Từ gỡ MV, xin lỗi đến nguy cơ bị xử lý hình sự

Luật sư Dương Viết Cơ, Đoàn luật sư TP HCM, cho biết ngoài yếu tố thiệt hại về tiền, Điều 225 Bộ luật Hình sự còn quy định hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan với “quy mô thương mại” cũng có thể cấu thành tội phạm.

Tuy nhiên, theo ông, hiện pháp luật chưa có quy định cụ thể để xác định thế nào là “quy mô thương mại”. Việc thiếu các tiêu chí như số lượng bản sao phát tán, phạm vi tiếp cận công chúng hay lưu lượng truy cập có thể khiến cơ quan tố tụng gặp khó khi xử lý.

Chiêu 'vòi tiền' của cán bộ kiểm dịch thú y, tiếp tay tiêu thụ 3.600 con lợn bệnh

Ở góc độ xử phạt hành chính, luật sư Cơ cho biết cá nhân, tổ chức vi phạm có thể bị xử phạt theo Nghị định 341/2025. Chẳng hạn, hành vi làm tác phẩm phái sinh không được phép của chủ sở hữu quyền tác giả có thể bị phạt 10-20 triệu đồng; biểu diễn trực tiếp tác phẩm trước công chúng mà không được phép có thể bị phạt 30-50 triệu đồng.

Theo các chuyên gia, phần lớn tranh chấp quyền tác giả trong lĩnh vực âm nhạc thời gian qua thường dừng ở xử lý dân sự hoặc thỏa thuận bồi thường.

Như hồi cuối tháng 1, TAND TP HCM xét xử vụ tranh chấp quyền sở hữu trí tuệ giữa nhạc sĩ người Mỹ Zack Hemsey và ca sĩ Nguyễn Phước Thịnh (Noo Phước Thịnh). Nhạc sĩ này cho rằng ca sĩ đã sử dụng tác phẩm “The Way” làm nhạc nền cho MV “Chạm khẽ tim anh một chút thôi” mà chưa xin phép, nên yêu cầu gỡ MV, xin lỗi công khai và bồi thường 850 triệu đồng.

Tuy nhiên, TAND TP HCM xác định Noo Phước Thịnh không phải chủ sở hữu MV, chủ kênh YouTube và cũng không phải người sử dụng bản ghi âm “The Way”, nên bác yêu cầu khởi kiện. Phía nguyên đơn đã kháng cáo, hiện tòa phúc thẩm chưa ấn định thời gian xét xử.

Một vụ việc khác là chương trình biểu diễn nghệ thuật “Đêm Việt Nam 7 – Chuyện của mùa Đông”. Cuối tháng 3/2024, TAND Cấp cao tại Hà Nội tuyên buộc đơn vị tổ chức bồi thường cho các chủ sở hữu quyền tác giả là thành viên Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam (VCPMC) 65 triệu đồng và xin lỗi công khai vì sử dụng 20 tác phẩm âm nhạc chưa được sự đồng ý của tác giả.

Đáng chú ý, Công ty TNHH Lululola Entertainment – một trong những đơn vị liên quan vụ án Bộ Công an vừa khởi tố – trước đó cũng từng bị VCPMC khởi kiện tại TAND tỉnh Lâm Đồng. Tuy nhiên, tháng 7/2025, tòa đình chỉ vụ án do VCPMC tự nguyện rút đơn khởi kiện.

Theo TS Nguyễn Thái Cường, hiện nhiều nhạc sĩ sau khi sáng tác thường ủy quyền cho trung tâm bảo vệ quyền tác giả hoặc chuyển giao quyền khai thác thương mại cho công ty truyền thông, hãng ghi âm hay nền tảng số. Tuy nhiên, vẫn xảy ra tình trạng tác phẩm bị sao chép, chỉnh sửa và khai thác thương mại mà chưa được sự đồng ý của tác giả hoặc chủ sở hữu.

Ông cho rằng nguyên nhân xuất phát từ việc nhiều thỏa thuận ủy quyền chưa quy định rõ ai có quyền tạo sản phẩm phái sinh, ai được cấp phép lại, giới hạn nền tảng, thời hạn khai thác hoặc phạm vi lãnh thổ. Điều này dễ dẫn đến việc đơn vị khai thác “suy diễn” rằng mình có toàn quyền sử dụng.

“Kèm theo đó là phương pháp quản trị tài sản trên môi trường số còn hạn chế. Nhiều tác giả hoặc đơn vị được ủy quyền chưa có hệ thống giám sát dữ liệu số hiệu quả nên khó phát hiện vi phạm từ sớm”, TS Cường nói.

Luật sư Cơ cũng cho rằng không phải mọi vụ xâm phạm quyền tác giả gây thiệt hại hàng chục hoặc hàng trăm triệu đồng đều bị xử lý hình sự. Việc đánh giá còn phụ thuộc tính chất, động cơ và mục đích hành vi.

“Thông thường trong các vụ việc xâm phạm quyền tác giả liên quan sản phẩm âm nhạc, tổ chức hoặc cá nhân vi phạm thường thừa nhận hành vi sử dụng, sao chép, chỉnh sửa mà không xin phép. Khi đó, tác giả hoặc chủ sở hữu thường ưu tiên đòi bồi thường, yêu cầu xin lỗi công khai hơn là đề nghị xử lý hình sự”, ông nói.

Tin Gốc: Vnexpress

Pháp Luật

Cựu cục trưởng của Bộ Y tế khai lúc nhận tiền 'chỉ nghĩ là được cảm ơn'

Posted on 20-05-2026 by Tin Tức

Chiều 20/5, hai cựu Cục trưởng An toàn thực phẩm Bộ Y tế Nguyễn Thanh Phong và Trần Việt Nga cùng 33 người được Tòa phúc thẩm TAND Tối cao tại Hà Nội xem xét đơn xin giảm nhẹ hình phạt. Với cáo buộc nhận hối lộ hơn 52 tỷ đồng, ông Phong và bà Nga bị tòa sơ thẩm tuyên 20 và 15 năm tù về tội Nhận hối lộ.

Nhóm điều hành sàn chứng khoán ảo ACX ở TP HCM khai Mr Pips là cấp trên

Tại tòa hôm nay, cả 35 người đều giữ nguyên kháng cáo, xin giảm nhẹ hình phạt, không ai kêu oan. Nhiều bị cáo nộp thêm căn cứ về các tình tiết giảm nhẹ mới để mong tòa xem xét, riêng ông Phong nộp thêm 70 triệu đồng để khắc phục hậu quả.

Theo hồ sơ vụ án, giai đoạn 2018-2025, một số lãnh đạo, chuyên viên Cục An toàn thực phẩm Bộ Y tế bị cáo buộc đã lợi dụng quy định pháp luật còn chung chung để hình thành cơ chế "xin - cho", nhận hối lộ có hệ thống trong nhiều khâu quản lý.

Sai phạm chủ yếu xảy ra trong hoạt động thẩm định, cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm; giấy xác nhận nội dung quảng cáo; thẩm định, hậu kiểm và cấp giấy chứng nhận GMP. Trong đó, việc cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm được "báo giá" từ 5 đến 10 triệu đồng mỗi hồ sơ, thông qua các cá nhân, doanh nghiệp làm dịch vụ trung gian.

Cơ quan tố tụng xác định ông Phong, bà Nga cùng 32 cấp dưới đã nhận hối lộ từ 21 cá nhân, doanh nghiệp với tổng số tiền 93,7 tỷ đồng trong cấp giấy tiếp nhận; 12,7 tỷ đồng trong cấp phép quảng cáo và một tỷ đồng liên quan GMP.

Tổng số tiền các doanh nghiệp đưa hối lộ được xác định là 77,4 tỷ đồng; còn 27,5 tỷ đồng tiếp tục được điều tra, làm rõ.

Tưởng doanh nghiệp tự đưa tiền cảm ơn thì không phải nhận hối lộ

HĐXX hỏi ông Phong: "Bị cáo cho thu tiền ngoài để làm gì? Có phải để bỏ qua sai phạm không?".

Cựu cục trưởng đáp rằng trong thời gian công tác, một trong những chỉ đạo quyết liệt nhất của mình là "không được bỏ qua sai phạm". Hàng năm, ông yêu cầu phòng nghiệp vụ rút ngẫu nhiên một tỷ lệ hồ sơ để kiểm tra, nếu phát hiện sai phạm thì xử lý ngay.

Theo lời ông Phong, trước khi vụ án xảy ra, Thanh tra Chính phủ và Ủy ban Kiểm tra Trung ương từng kiểm tra và xác định đơn vị không có sai phạm. Ông cho rằng bản chất các hồ sơ "nếu làm đúng chỉ cần sửa một lần là trôi".

"Tôi còn dặn chuyên viên, hồ sơ đúng là phải ký, không được vì không có tiền bôi trơn mà om hồ sơ doanh nghiệp. Còn hồ sơ chưa đủ thì dứt khoát không được trình tôi ký mà phải thật chuẩn chỉnh", ông trình bày.

Ông Phong khai nhiều doanh nghiệp không làm tốt hồ sơ, có trường hợp được hướng dẫn nhiều lần vẫn không hoàn thiện được nên chuyên viên phải hỗ trợ thêm ngoài giờ, thậm chí "mua hồ sơ hộ", rồi được doanh nghiệp cảm ơn bằng tiền.

Cựu cục trưởng nói thời điểm đó "nhận thức pháp luật không đúng", chỉ nghĩ rằng nếu làm đúng quy định rồi doanh nghiệp tự đưa tiền cảm ơn thì không phải nhận hối lộ. "Nếu ép doanh nghiệp phải đưa tiền mới xử lý hồ sơ thì mới là nhận hối lộ. Đến khi bị bắt, làm việc với công an, bị cáo mới hiểu ra sai lầm", ông khai.

'Tế nhị, kín đáo' khi nhận tiền

Người kế nhiệm ông Phong là bà Trần Việt Nga phụ trách mảng cấp giấy xác nhận nội dung quảng cáo. Theo cáo buộc, bà Nga yêu cầu chuyên viên đưa ít nhất 2 triệu đồng cho lãnh đạo Cục với mỗi hồ sơ trình ký nhưng phải "tế nhị, kín đáo".

Đầu mối tiếp nhận hồ sơ là Phòng Giám sát ngộ độc thực phẩm và thông tin truyền thông do Trần Thị Thu Liễu phụ trách. Được cho là có "bật đèn xanh" từ bà Nga, các chuyên viên đề nghị doanh nghiệp muốn được cấp giấy đúng hạn, không phải sửa đi sửa lại nhiều lần thì phải chi thêm tiền ngoài lệ phí, từ 2 đến 8 triệu đồng.

Tiền thu được, các chuyên viên chia theo từng cấp độ. Riêng bà Nga bị xác định nhận từ 2 đến 3,5 triệu đồng mỗi hồ sơ.

Tại tòa hôm nay, bà Nga không chối tội và khai "khởi nguồn sai phạm" bắt đầu từ cuộc trao đổi với cấp dưới Trần Thị Thu Liễu. Tuy nhiên, bà cho rằng mục đích chỉ là tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, không chỉ đạo hay đặt ra mức thu tiền cụ thể.

"Thế tại sao bị cáo lại nghĩ ra việc thu tiền ngoài hồ sơ?", chủ tọa truy vấn.

Chiếc Maybach và BMW của bà Trương Mỹ Lan có chủ mới, xe Lexus giảm giá lần 2

Bà Nga đáp rằng khi đó chỉ nghĩ mình không làm sai hồ sơ, còn sau khi chuyên viên hướng dẫn, doanh nghiệp đưa tiền thì xem như "cảm ơn".

Tòa sơ thẩm trước đó đánh giá sai phạm của các bị cáo diễn ra trong thời gian dài, có sự cấu kết giữa nhiều lãnh đạo, quản lý trong hoạt động quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm. Sai phạm tiềm ẩn nguy cơ để thực phẩm không đảm bảo chất lượng, không rõ nguồn gốc lưu thông trên thị trường, ảnh hưởng trực tiếp sức khỏe người tiêu dùng.

Phiên tòa tạm nghỉ, sáng 21/5 sẽ chuyển sang phần tranh luận.

Tin Gốc: Vnexpress