Ngày 15-4, chia sẻ với Tuổi Trẻ Online, bác sĩ Cao Hoài Tuấn Anh – Phó giám đốc Bệnh viện Nhân dân 115 (TP.HCM) – cho hay 3 bệnh nhân trong vụ cháy nhà tại phường Tân Thới Hiệp có tiên lượng nặng, dưới sự điều trị tích cực của bệnh viện đã hồi phục sớm hơn dự kiến.
Bác sĩ Tuấn Anh chia sẻ thêm, trước đó có 4 bệnh nhân đều nhập viện trong tình trạng nặng, phải thở máy, có dấu hiệu suy đa cơ quan.
Trong nhiều ngày, các bác sĩ đã tích cực điều trị cho các bệnh nhân hồi sức toàn diện.
“Trong các trường hợp tổn thương đường hô hấp do hít phải khói, bác sĩ có thể phải nội soi phế quản nhiều lần để hút bỏ muội than và dịch tiết bám trong đường thở.
Những chất này có thể gây tắc nghẽn đường thở, làm giảm trao đổi oxy và dẫn đến suy hô hấp nếu không được xử trí kịp thời”, bác sĩ Tuấn Anh chia sẻ.
Vì vậy, dù ban đầu tiên lượng nặng nhưng quá trình hồi phục của các bệnh nhân lại diễn ra khá nhanh. “Thông thường, với những ca nặng như vậy, chúng tôi dự đoán bệnh nhân phải mất khoảng một tuần mới có thể rời khoa hồi sức tích cực. Tuy nhiên, thực tế chỉ sau 2-3 ngày, tình trạng đã cải thiện rõ rệt”, bác sĩ cho biết thêm.
Chia sẻ từ giường bệnh, anh N.D.L. cho biết vào rạng sáng 12-4, anh nghe tiếng hô hoán cháy từ tầng dưới. Khi mở cửa, lửa đã bùng lên dữ dội, lối thoát hiểm không thể sử dụng.
Trong tình huống nguy cấp, anh đã dùng dao cạy tấm kính để tạo lối thoát cho vợ con.
“Không còn cách nào khác, lúc đó chỉ nghĩ làm sao cho người thân thoát ra trước. Khi nhập viện, tôi bất tỉnh, cứ nghĩ mình đã chết rồi, không ngờ giờ vẫn còn sống”, anh L. kể.
Hiện sức khỏe anh N.D.L. đã cải thiện, có thể tự thở nhưng vẫn còn mệt do tổn thương phổi và ngạt khói.
Bác sĩ Trần Huy Nhật – Phụ trách Phó khoa hồi sức tích cực và chống độc, Bệnh viện Nhân dân 115 – cho biết trước đó bệnh viện đã tiếp nhận 4 bệnh nhân trong tình trạng tổn thương đường thở, suy hô hấp do hít phải khói độc, mức độ từ trung bình đến nặng, có nguy cơ đe dọa tính mạng.
Cụ thể, người bệnh L.V.C. bị hôn mê, suy hô hấp nặng kèm bỏng độ II khoảng 36% diện tích cơ thể, đã được đặt nội khí quản, thở máy. Sau khi hội chẩn, bệnh nhân được chuyển đến Bệnh viện Chợ Rẫy để tiếp tục điều trị.
Người bệnh N.D.L. cũng nhập viện trong tình trạng hôn mê, rối loạn ý thức, suy hô hấp nặng, phải thở máy. Kết quả xét nghiệm ghi nhận suy đa cơ quan, kèm nhiều vết sây sát trên cơ thể. Đến ngày 14-4, người bệnh được rút ống nội khí quản. Hiện đã tỉnh táo, dự kiến sẽ chuyển qua khoa hô hấp để theo dõi và điều trị tiếp tục…
Theo bác sĩ Trần Huy Nhật, trong các vụ hỏa hoạn tại nhà ở, đặc biệt là không gian kín như nhà trọ, nguy cơ lớn nhất không chỉ đến từ lửa mà từ khói độc.
“Hiện nay nhiều vật liệu xây dựng và đồ gia dụng làm từ nhựa. Khi cháy, chúng phóng thích lượng lớn khói chứa nhiều hóa chất độc. Trong môi trường kín, người hít phải rất dễ bị suy hô hấp, tổn thương đa cơ quan, thậm chí bỏng đường thở do nhiệt và khí độc”, bác sĩ Nhật cho biết.
Bác sĩ Nhật cho hay việc trang bị kiến thức phòng cháy chữa cháy và kỹ năng thoát nạn là yếu tố then chốt để bảo vệ tính mạng trong tình huống khẩn cấp. Khi xảy ra hỏa hoạn, cần nhanh chóng đưa nạn nhân ra khỏi khu vực khói lửa, tránh hít phải khí độc; cho thở oxy sớm và khẩn trương chuyển đến bệnh viện để được cấp cứu kịp thời.
Bộ Y tế vừa có công văn về việc tăng cường công tác quản lý, kiểm soát thuốc có chứa hoạt chất fentanyl.
Thời gian qua, Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) nhận được một số văn bản của Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (Bộ Công an) trao đổi về tình hình diễn biến phức tạp của tội phạm ma túy liên quan đến fentanyl.
Theo công văn mới nhất, ngày 8/4, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy thông báo về việc Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ban hành Sắc lệnh quy định fentanyl là “vũ khí hủy diệt hàng loạt”, coi fentanyl là mối đe dọa an ninh quốc gia cấp bách.
Tại khu vực châu Á và Đông Nam Á cũng đã phát hiện tội phạm sử dụng fentanyl và các dẫn chất để pha trộn vào ma túy và một số sản phẩm nhằm tăng cảm giác “phê” cho người sử dụng, đe dọa đến tính mạng người dùng.
Đặc biệt tại Việt Nam, tháng 11/2025, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy đã đấu tranh, triệt phá thành công vụ án liên quan đến fentanyl tại Hà Nội, thu giữ 6 ống thuốc fentanyl (50mcg/10ml).
Để chủ động phòng ngừa, ngăn chặn nguy cơ thất thoát nguyên liệu làm thuốc là dược chất gây nghiện, dược chất hướng thần, tiền chất dùng làm thuốc; thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần, thuốc tiền chất nói chung, đặc biệt là fentanyl và thuốc chứa fentanyl nói riêng vào mục đích bất hợp pháp, Bộ Y tế có ý kiến như sau.
Thứ nhất, UBND các tỉnh, thành có trách nhiệm chỉ đạo các đơn vị thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật về phòng, chống ma túy liên quan đến các hoạt động hợp pháp trong lĩnh vực dược, đặc biệt là quản lý, kiểm soát chặt chẽ việc kinh doanh, sử dụng các nhóm thuốc phải kiểm soát đặc biệt nêu trên. Tuyệt đối không để thất thoát, sử dụng vào mục đích bất hợp pháp.
Đồng thời, tăng cường các hoạt động kiểm tra, giám sát việc thực hiện các quy định của pháp luật liên quan đến các nhóm thuốc này.
Thứ hai, Sở Y tế các tỉnh, thành chỉ đạo các cơ sở y tế, cơ sở có hoạt động dược nâng cao trách nhiệm trong việc quản lý, kê đơn, cấp phát thuốc có chứa fentanyl; nghiêm túc thực hiện các quy định, quy trình có liên quan đến thuốc có chứa fentanyl.
Trong đó có việc bắt buộc thu hồi 100% vỏ ống thuốc fentanyl sau khi sử dụng và thực hiện nghiêm ngặt quy trình tiêu hủy thuốc, vỏ ống để ngăn ngừa tình trạng thất thoát hoặc sử dụng sai mục đích.
Bên cạnh đó, các sở cũng cần chủ động rà soát, thống kê các đơn vị có sử dụng, kinh doanh thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần, thuốc tiền chất, nguyên liệu làm thuốc là dược chất gây nghiện, dược chất hướng thần, tiền chất dùng làm thuốc; tập trung kiểm tra các đơn vị có sử dụng, kinh doanh với số lượng lớn, đặc biệt là thuốc có chứa fentanyl.
Thứ ba, Bộ cũng đề nghị các cơ sở khám, chữa bệnh, các cơ sở có hoạt động dược rà soát hoạt động có liên quan đến thuốc có chứa fentanyl tại đơn vị, đảm bảo kiểm soát chặt chẽ tại mỗi giai đoạn của quy trình, không để tình trạng thất thoát thuốc xảy ra.
Trường hợp phát hiện tình trạng thất thoát thuốc, cơ sở phải chủ động báo cáo UBND tỉnh, thành phố trên địa bàn, cơ quan chuyên môn về y tế cấp tỉnh và cơ quan chức năng (trong trường hợp cần thiết) để kịp thời giải quyết.
Thứ tư, các cơ sở kinh doanh dược cũng cần nghiêm túc triển khai quy định hiện hành về quản lý thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần, thuốc tiền chất, nguyên liệu làm thuốc là dược chất gây nghiện, dược chất hướng thần, tiền chất dùng làm thuốc.
Đồng thời, rà soát hoạt động kinh doanh, đặc biệt là kinh doanh thuốc có chứa fentanyl; nghiêm cấm mua bán thuốc không đúng đối tượng nhằm tránh việc sử dụng thuốc vào mục đích bất hợp pháp.
Fentanyl là thuốc giảm đau thuộc nhóm opioid, thường được sử dụng phổ biến sau phẫu thuật.
Mùa hè với nền nhiệt độ tăng cao kỷ lục khiến lượng mồ hôi cơ thể tiết ra tăng mạnh. Bước chân về đến nhà là lao ngay vào phòng tắm để gột rửa nóng nực đã trở thành thói quen "cứu rỗi" mỗi ngày của nhiều người vừa từ ngoài đường trở về.
Tuy nhiên, các chuyên gia y tế đặc biệt cảnh báo, tắm rửa - một việc tưởng chừng là "chuyện nhỏ thường ngày" - lại ẩn chứa rất nhiều hiểm họa trong mùa hè. Nếu thực hiện sai cách, thói quen này có thể dẫn đến biến động huyết áp dữ dội, loạn nhịp tim, nghiêm trọng hơn là gây ngất xỉu hoặc đột tử do tim.
Theo báo cáo từ tờ Thời báo Hoàn Cầu, bác sĩ Vương Tọa Nham, Trưởng khoa Tim mạch thuộc Bệnh viện Tích Thủy Đàm Bắc Kinh (trực thuộc Đại học Y khoa Thủ đô), chỉ ra rằng có rất nhiều sai lầm phổ biến khi tắm vào mùa hè mà người dân cần tránh, đặc biệt là nhóm có bệnh lý về tim mạch và mạch máu não càng phải nâng cao cảnh giác.
Tắm vào những thời điểm không thích hợp sẽ gây thêm áp lực cho tim và đại não. Điển hình như khi cơ thể đang vã mồ hôi đầm đìa, các vi mạch máu toàn thân đang ở trạng thái giãn nở tối đa. Nếu ngay lập tức dội nước lạnh, mạch máu sẽ bị kích thích và co rút đột ngột, kéo theo huyết áp tăng vọt và kích hoạt các tai biến mạch máu não hoặc tim mạch.
Bên cạnh đó, tắm ngay sau bữa ăn hoặc sau khi uống rượu sẽ ảnh hưởng đến lượng máu cung cấp cho tim, thậm chí gây ra sự biến động dữ dội về huyết áp và nhịp tim. Ngược lại, tắm khi bụng rỗng - thời điểm đường huyết thường ở mức thấp - cũng rất dễ gây chóng mặt và mệt mỏi.
Vì vậy, bác sĩ Vương Tọa Nham khuyến nghị nên tắm cách bữa ăn ít nhất một tiếng; sau khi vận động cần nghỉ ngơi ít nhất từ 30 phút đến một tiếng trở lên; người uống rượu tốt nhất nên đợi đến khi tỉnh táo hoàn toàn mới tắm; riêng trường hợp cơ thể đang ra mồ hôi thì phải đợi mồ hôi ráo hẳn mới được bước vào phòng tắm.
Nhiệt độ nước quá nóng hoặc quá lạnh
Bên cạnh thời điểm, nhiệt độ nước quá cao hoặc quá thấp cũng là chìa khóa dẫn đến các vấn đề về tim mạch. Nước tắm quá nóng sẽ khiến mạch máu giãn nở quá mức, tốc độ dòng máu tăng nhanh, làm tăng gánh nặng cho tim, gây ra tình trạng hồi hộp, tim đập nhanh, thậm chí khởi phát loạn nhịp tim.
Ngược lại, nước quá lạnh lại khiến mạch máu co thắt đột ngột, huyết áp tăng vọt dẫn đến thiếu máu cục bộ, dễ gây ra các cơn đau thắt ngực.
Bác sĩ Vương Tọa Nham khuyên rằng, nhiệt độ nước tắm an toàn nhất là nên duy trì gần với thân nhiệt người, dao động trong khoảng từ 35-40 độ C.
Tắm quá lâu
Bác sĩ Vương Tọa Nham giải thích thêm, thời gian tắm quá dài cũng ẩn chứa nguy cơ lớn. Khi các mạch máu dưới da liên tục giãn nở, một lượng lớn máu sẽ dồn về bề mặt cơ thể, từ đó làm giảm lượng máu cung cấp cho đại não và tim.
Do đó, tổng thời gian tắm bồn nên được kiểm soát trong khoảng 10 đến 15 phút; nếu chỉ tắm vòi sen thuần túy thì nên giải quyết nhanh gọn trong vòng 5 phút.
Đối với người cao tuổi hoặc người có chức năng tim kém, cần rút ngắn thời gian linh hoạt dựa theo tình trạng sức khỏe thực tế tại thời điểm đó.
Phòng tắm đóng kín
Không gian và tư thế tắm cũng là điều không được đại khái. Việc đóng chặt cửa ra vào và cửa sổ khi tắm sẽ khiến không gian bên trong nhanh chóng trở nên oi bức, thiếu oxy. Cơ thể người ở trong một không gian kín, nhiệt độ cao và ẩm ướt như vậy quá lâu rất dễ xuất hiện các triệu chứng khó chịu như tức ngực, tim đập nhanh. Điều này gián tiếp làm tăng mạnh nguy cơ xảy ra các sự cố tim mạch cấp tính.
Vì vậy, cần luôn chú ý đến trạng thái thông gió của phòng tắm, ví dụ như bật quạt thông gió hoặc để lại một khe hở nhỏ trên cửa sổ, cửa ra vào.
Đứng tắm quá lâu
Việc duy trì tư thế đứng quá lâu khi tắm sẽ thúc đẩy các mạch máu ở chi dưới giãn nở quá mức, lượng máu lưu thông lên não giảm đi tương ứng, từ đó gây ra nguy cơ hoa mắt, chóng mặt, thậm chí là ngất xỉu ngay tại chỗ.
Khuyến cáo người dân nên tránh đứng quá lâu trong phòng tắm, hoặc có thể đặt một chiếc ghế chống trượt chuyên dụng để có thể ngồi xuống nghỉ ngơi ngay lập tức nếu cảm thấy có bất kỳ sự khó chịu nào.
Hạ nhiệt đột ngột ngay sau khi tắm
Bác sĩ Vương Tọa Nham đặc biệt nhấn mạnh, ngay sau khi vừa tắm xong, các lỗ chân lông và mạch máu trên cơ thể đang ở trạng thái giãn nở. Lúc này, nếu vì muốn hạ nhiệt nhanh mà lập tức bật điều hòa lạnh hoặc dội nước lạnh, sự kích thích từ chênh lệch nhiệt độ cực đoan sẽ khiến các vi mạch máu co rút dữ dội. Hệ quả là huyết áp và nhịp tim tăng vọt trong tích tắc, có thể kích phát cơn đau thắt ngực, thậm chí gây ra đột tử do tim vô phương cứu chữa.
Bác sĩ Từ Mẫn, Phó trưởng Khoa Da liễu, Bệnh viện Tưởng niệm Chu Hiến Ngạn (thuộc Đại học Y khoa Thiên Tân) nhắc nhở, ngay cả khi cảm thấy bản thân không hề đổ mồ hôi, mọi người vẫn nên duy trì thói quen tắm rửa hàng ngày vào mùa hè.
Ông giải thích, khi chúng ta vận động, khi cảm xúc kích động hoặc khi ở trong môi trường nhiệt độ cao, tuyến mồ hôi dưới da sẽ bài tiết ra mồ hôi. Thế nhưng, ngay cả khi chúng ta ngồi im suốt cả ngày trong phòng điều hòa mát mẻ, da vẫn liên tục diễn ra quá trình "đổ mồ hôi không cảm nhận được" (Insensible perspiration). Lượng mồ hôi này khi tiết ra sẽ hòa lẫn với lớp bã nhờn trên bề mặt da, sau khi bị vi khuẩn phân hủy sẽ rất dễ tạo ra mùi hôi cơ thể khó chịu và hình thành những lớp ghét, dầu thừa dày đặc bám trên da.
Người phụ nữ sống ở Đống Đa không nhớ mình đã ngồi im bao lâu trong phòng khám, hình ảnh đứa con lớn lên thiếu mẹ hiện ra không dứt. Nhưng tinh thần thép được rèn qua 20 năm một mình bươn chải ở Hà Nội sớm giúp cô tự sốc lại bản thân. Thay vì chìm vào câu hỏi "Tại sao lại là mình?", Linh chọn cách nhìn đây là bài kiểm tra, không phải bản án.
"Cứ ba tháng tôi tái khám một lần, xem nó như căn bệnh mạn tính để sống chung, chứ không phải để ủ rũ hay trách móc", cô nói, thêm rằng 6 năm trôi qua vẫn sống khỏe mạnh.
Khác với Linh, Ánh Hoa đối mặt với ung thư máu từ năm 12 tuổi. Trải qua những ngày tháng tuổi thơ gắn liền với giường bệnh cùng hóa chất và nỗi sợ hãi, Hoa quyết định thay đổi tâm thế. Cô coi mỗi đợt truyền thuốc là một cuộc chiến nhỏ cần chinh phục. Sau gần 15 năm kiên trì, cô nhận kết quả đẩy lui bệnh hoàn toàn và hiện là thành viên tích cực của Sáng kiến Ung thư Muối.
Tại Việt Nam, theo số liệu GLOBOCAN 2022, mỗi năm có khoảng 180.480 ca ung thư mới và 120.184 ca tử vong, biến ung thư thành gánh nặng y tế hàng đầu. Song song gánh nặng thể chất là một cuộc khủng hoảng tâm lý âm thầm. Như nghiên cứu của Bệnh viện Quân y 103 trên 264 bệnh nhân tại khoa Ung bướu cho thấy gần 58% người bệnh bị trầm cảm.
Với nhóm trẻ tuổi, hệ quả còn nặng nề hơn. Nghiên cứu của Đại học Quốc gia Singapore trên 20.000 bệnh nhân cho thấy nhóm 25 đến 30 tuổi có nguy cơ mắc các rối loạn tâm lý suốt đời cao hơn ngay cả sau khi bệnh thuyên giảm, và nhóm từ 15 đến 19 tuổi có nguy cơ tự tử cao hơn đáng kể so với dân số chung.
Bác sĩ Nguyễn Thị Diễm Hương, Phòng khám Hỗ trợ điều trị Ung thư, Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM, cho biết những bệnh nhân vượt xa tiên lượng ban đầu thường có chung một đặc điểm là họ không coi ung thư là án tử hình.
"Họ xem đó là một chặng đường cần vượt qua, từ đó giữ được tâm lý thảnh thơi và năng lượng tích cực ngay cả trong những giai đoạn điều trị nặng nề nhất", bà nói.
Về mặt sinh học, các nghiên cứu ghi nhận nhóm bệnh nhân này thường duy trì hoạt động miễn dịch tốt hơn, đặc biệt ở tế bào diệt tự nhiên và tế bào lympho T. Ngược lại, bệnh nhân trầm cảm, lo âu kéo dài thường ít tuân thủ phác đồ, bỏ tái khám, khiến bệnh tiến triển nặng hơn và tiên lượng kém hơn.
Y học hiện đại cũng đang thay đổi bức tranh tổng thể. Một số loại ung thư như tuyến giáp, vú, tiền liệt tuyến và đại tràng, nếu phát hiện sớm và điều trị kịp thời, có tỷ lệ sống trên 5 năm vượt 90%. Bác sĩ Hà Hải Nam, Phó trưởng khoa Ngoại bụng 1, Bệnh viện K, nhấn mạnh rằng ngưỡng 5 năm là mốc quan trọng vì tế bào ung thư thường di căn mạnh nhất trong 2-3 năm đầu. Qua mốc đó, ngay cả khi tái phát, bệnh nhân vẫn có thể điều trị hiệu quả nếu phát hiện kịp thời.
Tuy nhiên, bác sĩ Ngô Văn Tỵ, Khoa Ung Bướu, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, đưa ra cảnh báo sự lạc quan không nên được áp dụng như một công thức chung. Nhiều loại ung thư vẫn tiến triển nhanh, có thể tái phát và tiên lượng hạn chế. Kỳ vọng thái quá đôi khi dẫn đến trì hoãn những quyết định điều trị quan trọng.
"Và sống lâu hơn không tự động nghĩa là 'sống tốt hơn', khi nhiều bệnh nhân phải đánh đổi bằng tác dụng phụ kéo dài, chi phí điều trị lớn và áp lực tâm lý triền miên. Mỗi bệnh nhân cần được đánh giá rất cá thể hóa, không thể mặc định", ông nói.
