Trong xã hội hiện đại, độ tuổi mắc gan nhiễm mỡ đang có xu hướng trẻ hóa nhanh chóng. Các chuyên gia y tế nhận định, thói quen “nghiện” đồ uống có đường chính là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tình trạng này.
Mới đây, chuyên gia an toàn thực phẩm Wayne đã chia sẻ những quan sát lâm sàng của bác sĩ Satoshi Ogata – một chuyên gia phẫu thuật gan mật nổi tiếng tại Nhật Bản. Theo bác sĩ Ogata, nhiều bệnh nhân gan nhiễm mỡ không nhất thiết phải thực hiện chế độ ăn kiêng cực đoan. Thay vào đó, chỉ cần “thay đổi thói quen uống nước”, chỉ số gan của họ đã có sự chuyển biến rõ rệt, thậm chí trở về mức bình thường chỉ trong vòng một tháng.
3 loại “thần dược” cho lá gan
Để giảm bớt gánh nặng cho gan, bác sĩ Ogata nhấn mạnh nhiệm vụ tiên quyết là từ bỏ đồ uống có đường. Ông khuyến khích người dân nên thay thế nguồn cấp nước hàng ngày bằng ba loại đồ uống sau:
Nước lọc hoặc nước khoáng có ga (không đường): Đây là nguồn bổ sung nước tinh khiết nhất, không chứa calo và không gây áp lực cho cơ thể.
Trà không đường: Các loại trà như trà xanh, trà ô long hoặc hồng trà chứa nhiều chất chống oxy hóa, hỗ trợ đắc lực cho việc bảo vệ sức khỏe hàng ngày.
Cà phê đen: Uống cà phê đen với liều lượng vừa phải rất có lợi cho sức khỏe của gan. Tuy nhiên, tuyệt đối không được thêm đường hoặc bột kem béo (creamer).
Nhiều người cố gắng bỏ đường bằng cách chuyển sang đồ uống dành cho người ăn kiêng (chứa đường nhân tạo) hoặc uống quá nhiều sữa, sữa đậu nành. Bác sĩ Ogata cảnh báo rằng dù đường nhân tạo không có calo nhưng vẫn kích thích cảm giác thèm ngọt của não bộ, dẫn đến mất kiểm soát cảm giác thèm ăn.
Riêng với sữa và sữa đậu nành, chúng vẫn chứa đường lactose, đường tự nhiên và một lượng calo nhất định. Nếu uống thay nước lọc với số lượng lớn, tổng lượng calo nạp vào cơ thể vẫn sẽ vượt mức, gây tăng cân và tạo thêm áp lực cho gan.
Quy tắc “ăn nhẹ nhàng” để phục hồi chức năng gan
Bên cạnh việc điều chỉnh đồ uống, bác sĩ Ogata cũng đề xuất 3 nguyên tắc ăn uống đơn giản, dễ thực hiện để cải thiện chức năng đường ruột và giảm áp lực cho gan:
Giảm một nửa lượng tinh bột: Giảm khẩu phần cơm, mì hoặc các loại tinh bột chính trong mỗi bữa ăn xuống còn khoảng 100 g.
Rau là chính, tinh bột là phụ: Thay đổi thói quen ăn no bằng cơm/mì truyền thống, chuyển sang lấy rau xanh làm thực phẩm chính để lấp đầy dạ dày.
Nạp đủ 350 g rau mỗi ngày: Việc tiêu thụ lượng lớn rau xanh giúp tăng cường chất xơ, không chỉ thúc đẩy nhu động ruột mà còn làm chậm quá trình hấp thụ đường vào máu.
Bác sĩ Satoshi Ogata khẳng định, phương pháp này không yêu cầu mọi người phải thực hiện chế độ “kiêng tinh bột cực đoan” gây đau khổ. Mục tiêu là đưa thói quen ăn uống mất kiểm soát trở về phạm vi hợp lý.
Chỉ cần duy trì chế độ ăn uống cân bằng và điều độ, thỉnh thoảng bạn vẫn có thể tự thưởng cho mình những món ngon giàu năng lượng mà không gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe tổng thể, giúp lá gan dần phục hồi một cách bền vững.
Như Tuổi Trẻ Online đã đưa tin, Cục Quản lý dược vừa có văn bản yêu cầu các đơn vị trên toàn quốc thu hồi toàn bộ lô thuốc Natri clorid 0,9% (số giấy đăng ký lưu hành 893100060724), số lô 10370725, ngày sản xuất 14-7-2025, hạn dùng 14-1-2028, do Công ty Pharmedic sản xuất.
Nguyên nhân thu hồi là theo báo cáo của cơ sở kiểm nghiệm, lô thuốc dung dịch nhỏ mắt Natri clorid 0,9% nêu trên không đạt tiêu chuẩn chất lượng về chỉ tiêu độ trong, vi phạm mức độ 3.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online ngày 15-5, lãnh đạo Cục Quản lý dược cho hay sản phẩm nêu trên do Công ty Pharmedic sản xuất không đạt tiêu chuẩn "Độ trong", thuộc vi phạm mức độ 3.
"Nghĩa là dung dịch thuốc nhỏ mắt phải trong suốt, không có các tiểu phân quan sát được bằng mắt thường; khi kiểm nghiệm bằng thiết bị đèn chiếu sáng, quan sát bằng mắt phát hiện có các tiểu phân nên không đạt chất lượng", vị này nêu rõ.
Theo đó, vi phạm này được xếp vào nhóm vi phạm mức độ 3 - mức vi phạm có nguy cơ thấp, không đe dọa trực tiếp tính mạng hay gây hậu quả nghiêm trọng tức thì.
Tuy nhiên, do đây là sản phẩm khá thông dụng, đặc biệt dành cho mắt và trẻ sơ sinh nên khiến nhiều người dân lo lắng và băn khoăn việc bồi thường, kiểm soát thu hồi sản phẩm vi phạm sẽ tiến hành ra sao.
Trả lời về vấn đề này, lãnh đạo Cục Quản lý dược cho hay người mua có thể thực hiện quyền được bồi thường trước hết bằng cách trả lại thuốc vi phạm chất lượng cho nơi đã mua để nhận lại tiền hoặc đổi hàng. Đồng thời có quyền yêu cầu bồi thường thêm nếu có thiệt hại thực tế phát sinh.
Việc bồi thường và giải quyết quyền lợi cho người mua được thực hiện qua các bước sau:
Trả lại thuốc và hoàn tiền/đổi hàng: Cơ sở bán buôn, bán lẻ và các nhà thuốc có trách nhiệm thông báo, thu hồi và trả lại thuốc cho cơ sở đã cung cấp. Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và người sử dụng thuốc phải ngừng sử dụng và trả lại thuốc cho cơ sở cung cấp. Thông thường, tại điểm bán, người mua sẽ được hoàn lại tiền hoặc đổi sang lô thuốc khác đạt chất lượng.
Chi trả chi phí phát sinh: Công ty Pharmedic có trách nhiệm chi trả toàn bộ chi phí cho việc thu hồi và xử lý thuốc. Người mua hoặc các cơ sở y tế không phải chịu các khoản phí liên quan đến quá trình vận chuyển hay tiêu hủy thuốc bị thu hồi.
Bồi thường thiệt hại thực tế: Trong trường hợp người sử dụng gặp vấn đề về sức khỏe do thuốc vi phạm, việc bồi thường sẽ căn cứ trên các chứng từ, hóa đơn về chi phí điều trị và các thiệt hại thực tế khác theo quy định pháp luật dân sự hiện hành.
"Trách nhiệm giám sát, Cục đã giao cho sở y tế các tỉnh, thành phố, thông báo thông tin thu hồi rộng rãi và kiểm tra, giám sát các đơn vị thực hiện.
Sở Y tế Quảng Ngãi và TP.HCM trực tiếp giám sát Công ty Pharmedic thực hiện thu hồi, xử lý và đánh giá xem việc thu hồi đã triệt để chưa để tránh nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe người dân.
Nếu người mua gặp khó khăn trong quá trình trả thuốc hoặc yêu cầu bồi thường, có thể phản ánh trực tiếp với sở y tế địa phương để được bảo vệ quyền lợi theo đúng quy định của pháp luật", lãnh đạo Cục nhấn mạnh.
Bệnh viện Sir Run Run Shaw liên kết với trường Y thuộc Đại học Chiết Giang hôm 28/4 thông tin về trường hợp vợ chồng chị Li và anh Zhang ở thành phố Hàng Châu, khiến nhiều người xúc động, theo Sohu. Suốt 19 năm chung sống, cả hai được người ngoài ngưỡng mộ như một cặp hoàn hảo nhưng ít ai ngờ họ chưa từng giao hợp như những đôi vợ chồng bình thường.
Nguyên nhân bắt nguồn từ việc chị Li mắc hội chứng sợ bẩn (mysophobia) nghiêm trọng, cùng tâm lý lo âu và bài trừ đụng chạm thân thể. Suốt từng ấy năm, anh Zhang chọn cách bao dung, tôn trọng và kiên nhẫn bảo vệ cuộc hôn nhân của mình.
Tuy nhiên, khi tuổi tác ngày một lớn và chứng kiến con cái của bạn bè dần trưởng thành, nỗi khao khát về một mái ấm trọn vẹn trong hai vợ chồng càng thêm cháy bỏng, thôi thúc cả hai tìm đến sự hỗ trợ của y tế.
Kết quả kiểm tra cho thấy dự trữ buồng trứng của chị Li đang suy giảm, trong khi chức năng sinh sản của anh Zhang vẫn bình thường. Ban đầu, bác sĩ chỉ định lộ trình tư vấn tâm lý trong ba tháng để hướng tới việc thụ thai tự nhiên. Tuy nhiên, những rào cản tinh thần của chị Li quá lớn khiến nỗ lực này không mang lại kết quả.
Trước tình hình đó, các chuyên gia đã xây dựng một phác đồ hỗ trợ sinh sản (ART - gồm các phương pháp như thụ tinh nhân tạo IUI hay thụ tinh trong ống nghiệm IVF) chuyên biệt dành riêng cho cặp vợ chồng. Sau thất bại ở lần điều trị đầu tiên, hai vợ chồng không bỏ cuộc mà cùng nhau điều chỉnh tâm lý để bước vào liệu trình thứ hai. Sự bền bỉ của họ cuối cùng được đền đáp xứng đáng khi chị Li mang thai và sinh một bé gái khỏe mạnh. Giờ đây, tổ ấm nhỏ của họ tràn ngập tiếng cười và niềm vui nhờ sự hiện diện của thành viên mới.
Hội chứng sợ bẩn, hay còn gọi là mysophobia hoặc chứng sợ vi trùng, là một dạng rối loạn lo âu đặc trưng bởi nỗi sợ hãi tột độ, phi lý và dai dẳng đối với bụi bẩn, vi khuẩn hoặc sự lây nhiễm, thường liên quan mật thiết đến chứng rối loạn ám ảnh cưỡng chế.
Khác với thói quen ưa sạch sẽ thông thường, nỗi sợ của người bệnh lớn đến mức chi phối hoàn toàn các hoạt động sống. Họ thường có những hành vi làm sạch cưỡng chế như rửa tay hoặc tắm rửa liên tục đến mức bong tróc da, đồng thời né tránh việc đụng chạm thân thể, bắt tay, ôm ấp hay thậm chí là quan hệ tình dục. Họ cũng rất sợ không gian công cộng, từ chối chạm vào tay nắm cửa hay đi phương tiện giao thông chung, và nếu buộc phải đối mặt với môi trường mà họ cho là ô nhiễm, người bệnh có thể hoảng loạn, tim đập nhanh, khó thở, đổ mồ hôi và run rẩy.
Nguyên nhân dẫn đến hội chứng này thường là sự kết hợp của nhiều yếu tố như trải nghiệm sang chấn tâm lý trong quá khứ, yếu tố di truyền từ gia đình có người mắc rối loạn lo âu, hoặc do ảnh hưởng từ cách giáo dục quá khắt khe về vấn đề vệ sinh từ khi còn nhỏ. Đôi khi, các đợt dịch bệnh lớn cũng có thể kích hoạt chứng bệnh này ở những người nhạy cảm.
Việc điều trị không thể chỉ dựa vào những lời khuyên thông thường mà đòi hỏi sự can thiệp của y khoa thông qua liệu pháp nhận thức - hành vi, đặc biệt là phương pháp cho bệnh nhân tiếp xúc dần với các tác nhân gây sợ hãi trong môi trường kiểm soát để họ từ từ làm quen và giảm bớt lo âu. Trong những trường hợp nghiêm trọng, bệnh nhân có thể cần sử dụng thêm thuốc chống lo âu hoặc thuốc chống trầm cảm để kiểm soát các triệu chứng đi kèm.
Điểm khác biệt nằm ở chỗ, khi thời gian vận động kéo dài hơn và với cường độ phù hợp, tỷ lệ huy động năng lượng từ mỡ thừa sẽ tăng lên, theo chuyên trang sức khỏe Verywellfit (Mỹ).
Khi bắt đầu đi bộ, cơ thể thường ưu tiên sử dụng đường glucose trong máu và glycogen dự trữ trong cơ để tạo năng lượng. Đây là nguồn nhiên liệu dễ huy động nhanh chóng. Bên cạnh đó, chất béo trong máu và mỡ thừa vẫn được sử dụng nhưng với tỷ lệ thấp hơn.
Các nghiên cứu cho thấy cơ thể luôn kết hợp nhiều nguồn năng lượng trong quá trình vận động. Khi tập các bài sức bền kéo dài và ở cường độ vừa phải, quá trình ô xy hóa a xít béo sẽ tăng dần theo thời gian.
Với đa số người khỏe mạnh, sau khoảng 20 - 30 phút đi bộ liên tục ở tốc độ vừa phải, cơ thể đã bắt đầu sử dụng chất béo và mỡ thừa nhiều hơn để tạo năng lượng. Khi lượng glycogen dễ huy động giảm dần, cơ thể sẽ huy động thêm mỡ dự trữ.
Tuy nhiên, đây không phải là mốc giống nhau với tất cả mọi người. Thời điểm này sẽ thay đổi tùy thuộc vào tuổi tác, thể trạng, thói quen vận động, tốc độ đi bộ cũng như vừa ăn hay đang trong trạng thái đói. Người tập luyện thường xuyên có khả năng huy động mỡ thừa hiệu quả hơn so với người ít vận động.
Nếu mục tiêu là giảm mỡ, việc duy trì thời gian đi bộ từ 30 - 60 phút thường mang lại hiệu quả tốt hơn so với các buổi tập quá ngắn. Thời gian vận động dài hơn giúp cơ thể tiêu hao calo nhiều hơn và kéo dài thời gian sử dụng mỡ thừa làm nhiên liệu.
Tổ chức y tế phi lợi nhuận Mayo Clinic (Mỹ) khuyến nghị người trưởng thành nên duy trì ít nhất 150 phút vận động sức bền cường độ vừa mỗi tuần. Với nhiều người, đi bộ khoảng 30 phút/ngày là mục tiêu thực tế và dễ duy trì lâu dài hơn các hình thức tập luyện cường độ cao.
Đi bộ có thể giúp giảm mỡ nhưng kết quả cuối cùng còn phụ thuộc vào lối sống tổng thể. Nếu đi bộ đều đặn nhưng ăn quá nhiều hoặc ngủ không đủ giấc thì vẫn có thể gặp khó khăn khi giảm cân.
Để tối ưu hiệu quả, nên kết hợp đi bộ với chế độ ăn cân bằng, ngủ đủ giấc, tập luyện sức mạnh để duy trì khối cơ và hạn chế ngồi quá lâu trong ngày, theo Verywellfit.
