Một mẫu xe máy điện ba bánh mang tên Kairos đang thu hút sự quan tâm khi được giới thiệu như giải pháp di chuyển tương lai, có thể thay thế xe máy và ô tô trong môi trường đô thị.
Ý tưởng này ban đầu do nhà thiết kế người Pháp Mathieu L’Hopitault đề xuất. Sau thời gian dài phát triển, dự án hiện đã có nguyên mẫu vận hành thực tế, đánh dấu bước tiến mới từ bản phác thảo sang thử nghiệm ngoài đời.
Khác với các mẫu xe ba bánh truyền thống, Kairos không được xếp vào bất kỳ phân khúc quen thuộc nào. Theo nhóm phát triển, đây không phải ô tô, xe máy, scooter hay xe bốn bánh hạng nhẹ.
Điểm đặc biệt của Kairos nằm ở cơ chế vận hành: khi vào cua, cả hai bánh sau cũng nghiêng theo, giúp xe giữ được cảm giác lái tương tự xe máy nhưng ổn định hơn.
Kairos được định vị là xe máy nhưng mang mức độ an toàn gần với ô tô, nhờ hai công nghệ chính đã được đăng ký sáng chế.
Đầu tiên là hệ thống PRD (Programmed Restraint Device) – cấu trúc dạng ống tích hợp phía trước xe, giúp “giữ” người lái “gắn bó” với khung xe khi xảy ra va chạm trực diện. Tuy nhiên, hệ thống này cũng có thể tự động nhả ra trong các tình huống va chạm mạnh, nhằm giảm tốc độ tác động lên người lái.
Theo nhà phát triển, PRD hoạt động hoàn toàn tự động, không cần thao tác như dây an toàn, qua đó hạn chế lỗi do con người.
Công nghệ thứ hai là MLE (Mobile Lateral Elements) – các bộ phận hình nêm đặt hai bên bánh trước. Khi xe nghiêng vào cua, các MLE cũng chuyển động tương ứng, đóng vai trò cân bằng, hạn chế góc nghiêng quá lớn.
Trong trường hợp tai nạn, MLE có thể tiếp đất để hấp thụ lực va chạm, đồng thời giúp hạ thấp trọng tâm, tăng độ ổn định và giảm nguy cơ lật xe. Ngoài ra, các MLE còn có thể tận dụng làm khoang chứa đồ nhỏ, phục vụ nhu cầu sử dụng hằng ngày.
Do vẫn ở giai đoạn nguyên mẫu, thông số kỹ thuật của Kairos hiện còn hạn chế. Tuy nhiên, nhóm phát triển cho biết phiên bản thương mại có thể sử dụng pin thể rắn dung lượng 30kWh, công suất tối đa gần 94 mã lực, tốc độ tối đa khoảng 150km/h.
Mục tiêu của dự án là đạt phạm vi hoạt động tương đương xe máy động cơ đốt trong trong điều kiện thực tế – một tham vọng không nhỏ với xe điện hai bánh.
Theo kế hoạch, Kairos cần thêm nhiều năm thử nghiệm và hoàn thiện, với mốc thương mại hóa dự kiến vào khoảng 2029 – 2030.
Hình ảnh mô phỏng Kairos sau khi hoàn thiện – Ảnh: Troisroues
Hiện nhóm phát triển đã hoàn tất thiết kế, đăng ký bằng sáng chế và chế tạo nguyên mẫu, đồng thời đang tìm kiếm đối tác công nghiệp cũng như nhà đầu tư để tiếp tục dự án.
Dù được đánh giá cao về mặt ý tưởng, Kairos cũng gây tranh cãi khi dường như cố gắng loại bỏ gần như toàn bộ “rủi ro” trong việc lái xe – yếu tố vốn tạo nên trải nghiệm đặc trưng của xe máy.
Việc tích hợp hàng loạt hệ thống hỗ trợ khiến chiếc xe có xu hướng “kiểm soát” người lái, thay vì để họ chủ động xử lý tình huống như trên xe truyền thống.
Hệ thống PRD được thiết kế để hấp thụ năng lượng trong trường hợp có va chạm – Video: Troisroues
Điều này đặt ra câu hỏi: Liệu người dùng có thực sự muốn một phương tiện an toàn hơn nhưng đánh đổi cảm giác lái?
Bởi khi loại bỏ những yếu tố bất định – thứ làm nên sự thú vị của việc điều khiển xe, trải nghiệm có thể trở nên an toàn hơn, thông minh hơn, nhưng cũng phần nào “nhạt nhòa” hơn.
Nếu phải chọn một thị trường tiêu biểu cho làn sóng xe máy điện, đó chắc chắn là Trung Quốc, nơi đã xây dựng hệ sinh thái gần như hoàn chỉnh: từ sản xuất quy mô lớn, chuỗi cung ứng pin, cho đến mạng lưới đổi pin dày đặc tại các đô thị. Xe điện hai bánh không còn là lựa chọn thay thế - mà đã trở thành phương tiện chính. Tuy nhiên, ngay cả với mô hình phát triển nhanh này vẫn bộc lộ những hạn chế. Một chiếc xe không còn hoàn toàn thuộc về cá nhân người sử dụng, mà gắn chặt với hạ tầng đi kèm. Khi ra khỏi "vùng phủ sóng", trải nghiệm ngay lập tức bị ảnh hưởng.
Ở Đông Nam Á, câu chuyện diễn ra theo cách khác. Indonesia, Thái Lan hay Philippines thúc đẩy xe điện bằng trợ giá và chính sách môi trường, nhưng hạ tầng chưa theo kịp. Trong nhóm người dùng chạy dịch vụ - giao hàng, gọi xe - những phàn nàn lặp đi lặp lại: xe yếu khi chở nặng, quãng đường thực tế không như kỳ vọng và chi phí thay pin sau vài năm không hề rẻ.
Trong vài năm gần đây, thị trường Việt Nam chứng kiến sự bứt tốc của một số doanh nghiệp nội địa lớn. Các đơn vị này lựa chọn cách đi "đường dài" - xây dựng hệ sinh thái từ sản phẩm đến hạ tầng, với mạng lưới trạm sạc và đổi pin ngày càng mở rộng. Tuy nhiên, cách làm này cũng tạo ra sự đánh đổi: trải nghiệm sử dụng gắn liền với độ phủ của hạ tầng. Khi ra khỏi khu vực có trạm, sự tiện lợi không còn trọn vẹn.
Đại diện xe máy điện từ Việt Nam còn có Dat Bike, hãng chọn cách đi khác biệt khi tập trung phát triển công nghệ lõi, mục tiêu sản xuất xe máy điện hiệu năng cao tương đương xe xăng, giảm thiểu mức độ "đánh đổi" của người dùng khi chuyển đổi. Tuy nhiên, hãng được đánh giá vẫn còn hạn chế lựa chọn về mẫu mã và mạng lưới dịch vụ/điểm bán dù gia tăng nhanh chóng nhưng vẫn chưa đáp ứng kịp nhu cầu người dùng.
Song song, một số thương hiệu nước ngoài tận dụng kinh nghiệm từ Trung Quốc để tiếp cận thị trường Việt Nam bằng các sản phẩm phổ thông, giá dễ tiếp cận, thiết kế quen thuộc. Chiến lược này giúp xe điện nhanh chóng "phủ sóng" tới nhóm khách hàng đại chúng. Ở phía các nhà sản xuất truyền thống, một số hãng cũng đã nhập cuộc, góp phần làm đa dạng lựa chọn trên thị trường.
Cơ bản, việc sử dụng xe điện hiện nay thường vấp phải các yếu tố: Quãng đường thực tế bị "hao hụt" so với thông số công bố; Hiệu năng suy giảm khi tải nặng hoặc di chuyển liên tục; Thời gian sạc dài, hoặc phụ thuộc vào trạm đổi pin; Thiết kế bị giới hạn bởi pin, dẫn đến cốp nhỏ; Tốc độ tối đa và cảm giác vận hành chưa thuyết phục... Chính vì những điều này, thị trường tiêu dùng hình thành một tâm lý phổ biến: chuyển từ xe xăng sang xe điện là một quyết định mang tính thỏa hiệp.
Dù lựa chọn ngày càng đa dạng, người dùng Việt vẫn đứng trước bài toán quen thuộc về sự so sánh và đánh đổi khi chuyển sang xe máy điện: giữa giá và hiệu năng, giữa quãng đường và sự tiện dụng, giữa thiết kế và công năng. Một chiếc xe có thể giải quyết tốt một bài toán, nhưng lại tạo ra vấn đề ở khía cạnh khác.
Thông thường, một chiếc xe giá rẻ có thể đồng nghĩa với hiệu năng yếu. Một mẫu xe có pin lớn lại làm giảm không gian chứa đồ. Một sản phẩm thiết kế đẹp có thể không phù hợp cho nhu cầu di chuyển cường độ cao. Hoặc tệ hơn, tất cả những yếu tố đó cùng tồn tại. Vì thế, cảm giác "chọn một mất mười" vẫn tồn tại như một đặc trưng của giai đoạn chuyển đổi. Tuy nhiên, điều tiên quyết dễ thấy là người dùng có thể chấp nhận hy sinh kiểu dáng hay thương hiệu, nhưng không chấp nhận đánh đổi công năng cốt lõi. Một chiếc xe yếu, nhanh xuống pin, hoặc bất tiện khi sạc sẽ bị loại ngay từ đầu.
Nhìn vào thị trường hiện nay, có thể thấy rõ hai hướng đi của các thương hiệu: một hướng phát triển hệ sinh thái theo chiều rộng về trạm sạc, đổi pin, dịch vụ vận tải… với tốc độ phủ nhanh chóng; Một hướng tiếp cận tập trung vào phát triển sản phẩm theo chiều sâu với mục tiêu thiết kế sản phẩm mạnh tự thân, không lệ thuộc hạ tầng - điển hình như thương hiệu xe máy điện Dat Bike.
Theo chia sẻ từ CEO Nguyễn Bá Cảnh Sơn, để đạt được điều này, hãng phải tự phát triển các công nghệ cốt lõi, từ động cơ, pin, hệ thống quản lý pin đến bộ điều khiển. Đây là hướng đi đòi hỏi nhiều nguồn lực và thời gian, nhưng cho phép hãng kiểm soát toàn bộ trải nghiệm sản phẩm, thay vì phụ thuộc vào giải pháp bên ngoài. Bằng chứng là mẫu Dat Bike Quantum S1 có thể di chuyển 285 km/lần sạc, mà tổng dung tích cốp vẫn lên tới 44L. Khi kết hợp nhiều điểm cộng về công năng và công nghệ, chiếc xe tạo ra trải nghiệm khác biệt đáng kể khi giúp người lái giảm lệ thuộc vào hạ tầng và trả lại cảm giác chủ động cần có.
Có thể nói, từ những "vết nứt" trong trải nghiệm, thị trường đang dần hình thành những hướng đi mới. Thay vì chấp nhận xe điện là một giải pháp thay thế có điều kiện, một số doanh nghiệp đang hướng tới mục tiêu tham vọng hơn: giảm thiểu, thậm chí xóa bỏ các đánh đổi. Và chỉ khi người dùng không còn phải thay đổi thói quen để thích nghi với sản phẩm, mà sản phẩm tự thích nghi với nhu cầu thực tế, xe điện mới có thể trở thành lựa chọn tốt hơn, không chỉ "xanh hơn", mà còn tiện lợi và hiệu quả hơn trong đời sống hàng ngày.
Mỗi hướng đều có ưu điểm riêng, và thị trường vẫn đang trong quá trình kiểm chứng. Các thương hiệu nội địa, đặc biệt trường hợp startup như Dat Bike, có thể từng bước phát triển và tạo dấu ấn cho thấy tiềm năng thị trường và sự cởi mở đón nhận của người dùng với sản phẩm chất lượng. Chặng đường phía trước chưa thể khẳng định ngay ai sẽ dẫn dắt cuộc chơi, nhưng rõ ràng thị trường xe điện hai bánh tại Việt Nam vẫn đang ở giai đoạn tăng tốc và đầy tiềm năng cho những người dám nghĩ và làm lớn.
Phân khúc SUV đô thị (B-SUV) tại Việt Nam tiếp tục đón thêm một tân binh đến từ Trung Quốc, khi GAC Việt Nam chính thức trình làng mẫu GS3 Emzoom. Đây là mẫu xe hướng đến nhóm khách hàng trẻ, yêu thích phong cách thể thao, công nghệ và trải nghiệm cầm lái.
Theo công bố, GAC GS3 Emzoom phân phối với duy nhất phiên bản Emzoom 1.5T Premium R, giá bán lẻ đề xuất 639 triệu đồng (đã bao gồm VAT). Xe được nhập khẩu nguyên chiếc từ Malaysia và sản xuất tại nhà máy Tan Chong Motor Assemblies theo tiêu chuẩn toàn cầu của GAC.
Tại Việt Nam, việc gia nhập một trong những phân khúc sôi động nhất thị trường, GS3 Emzoom sẽ đối mặt với nhiều áp lực, khi phải cạnh tranh với hàng loạt cái tên đã quen thuộc với người dùng Việt như Hyundai Creta, KIA Seltos, Mitsubishi Xforce, Toyota Yaris Cross/Corolla Cross hay Honda HR-V… Tuy vậy, mẫu xe Trung Quốc cũng có những lợi thế nhất định về thiết kế, công nghệ và thông số vận hành.
Xét ở ngoại hình, GS3 Emzoom được phát triển theo ngôn ngữ thiết kế Star Diamond Shadow, với các đường nét góc cạnh và nhiều chi tiết mang phong cách thể thao. Phần đầu xe sử dụng cụm đèn LED tạo hình Laser Eye kết hợp lưới tản nhiệt cỡ lớn. Một số trang bị đáng chú ý khác gồm tay nắm cửa ẩn chỉnh điện, cánh gió sau, cụm đèn hậu LED toàn phần và bộ mâm hợp kim kích thước 18 inch.
Điểm nhấn của mẫu xe Trung Quốc nằm ở khả năng vận hành. GS3 Emzoom trang bị động cơ xăng tăng áp dung tích 1.5 lít phun xăng trực tiếp, kết hợp hộp số ly hợp kép ướt 7 cấp. Theo thông số từ nhà sản xuất, khối động cơ này sản sinh công suất tối đa 174 mã lực và mô-men xoắn cực đại 270 Nm. Nhờ đó, xe có khả năng tăng tốc từ 0 - 100 km/giờ trong khoảng 8 giây. Mẫu SUV này cũng được tích hợp 4 chế độ lái gồm Eco, Comfort, Sport và Sport+, mức tiêu hao nhiên liệu kết hợp vào khoảng 5,9 lít/100 km, hướng đến nhiều nhu cầu sử dụng khác nhau.
Trang bị phong phú được xem là một trong những lợi thế của GS3 Emzoom khi gia nhập thị trường
ẢNH: CHÍ TÂM
Nếu chỉ xét trên thông số kỹ thuật, đây là một trong những mẫu xe có cấu hình vận hành vượt trội ở nhóm SUV đô thị dùng động cơ xăng hiện nay. Dù vậy, hiệu quả thực tế vẫn cần thêm thời gian kiểm chứng khi xe chính thức đến tay người dùng.
Bên trong khoang lái, GS3 Emzoom sở hữu nhiều trang bị vốn đang được khách hàng trẻ quan tâm. Xe sử dụng bảng đồng hồ kỹ thuật số LCD 7 inch kết hợp màn hình giải trí cảm ứng 10,25 inch, hỗ trợ kết nối Apple CarPlay và Android Phone. Ngoài ra, mẫu xe này còn có sạc điện thoại không dây, hệ thống âm thanh DTS 6 loa, điều hòa tự động tích hợp lọc không khí PM1.0, cửa gió hàng ghế sau và cửa sổ trời toàn cảnh Panorama.
GAC cũng nhấn mạnh yếu tố không gian khi cho biết hàng ghế sau có thiết kế sàn phẳng hoàn toàn, giúp gia tăng khoảng để chân. Khi gập hàng ghế thứ hai, dung tích khoang hành lý có thể mở rộng lên tới 1.271 lít.
Một trong những điểm đáng chú ý khác của GS3 Emzoom là gói công nghệ an toàn. Cụ thể, mẫu B-SUV Trung Quốc trang bị hệ thống hỗ trợ lái nâng cao ADAS cấp độ 2 với nhiều tính năng như ga tự động thích ứng, hỗ trợ di chuyển khi tắc đường, cảnh báo va chạm phía trước, phanh khẩn cấp tự động, cảnh báo chệch làn và hỗ trợ giữ làn đường… Bên cạnh đó, xe còn có camera 360 độ hiển thị 3D, hỗ trợ đỗ xe tự động hoàn toàn cùng 6 túi khí.
Ngoài trang bị, GAC Việt Nam cũng đưa ra chính sách hậu mãi tương đối mạnh tay nhằm tăng sức hút cho sản phẩm mới. Theo đó, khách mua xe sẽ được hưởng chế độ bảo hành 7 năm hoặc 150.000 km, 7 năm miễn phí cứu hộ 24/7 và 7 năm miễn phí công bảo dưỡng định kỳ.
Theo các chuyên gia trong ngành ô tô, trong bối cảnh người tiêu dùng Việt ngày càng khó tính khi lựa chọn ô tô, trang bị phong phú hay thông số ấn tượng có thể là điểm cộng, nhưng vẫn chưa phải yếu tố quyết định. Với mức giá 639 triệu đồng, GS3 Emzoom không còn nằm ở vùng giá "dễ tiếp cận" như một số mẫu xe Trung Quốc khác đã phân phối, mà đã bước vào cuộc cạnh tranh trực diện với nhiều đối thủ Nhật, Hàn vốn sở hữu lợi thế về thương hiệu, hệ thống đại lý và giá trị bán lại.
Dẫu vậy, sự xuất hiện của GS3 Emzoom vẫn cho thấy tham vọng ngày càng lớn của các hãng xe Trung Quốc tại thị trường Việt Nam. Nếu có thể duy trì chất lượng sản phẩm, mở rộng hệ thống phân phối và từng bước tạo dựng niềm tin với khách hàng, mẫu SUV đô thị này hoàn toàn có cơ hội tìm được chỗ đứng riêng trong phân khúc B-SUV, vốn đang cạnh tranh rất quyết liệt.
Một người đã “cắm trại” ngay tại trụ bơm để chờ được đổ xăng miễn phí cho đến khi lực lượng chức năng can thiệp - Video: Cảnh sát thành phố Irvine/Phụ đề: THANH LINH
Một sự việc hy hữu đã xảy ra tại thành phố Irvine (bang California, Mỹ), khi một người đàn ông bị bắt sau khi yêu cầu được đổ xăng miễn phí và từ chối rời khỏi trạm xăng khi bị từ chối.
Theo Sở Cảnh sát Irvine, người này lái xe vào trạm xăng vào tuần trước và khăng khăng đòi đổ khoảng 55 USD tiền nhiên liệu mà không thanh toán. Khi nhân viên trạm từ chối, thay vì rời đi, ông ta đỗ xe ngay tại trụ bơm và chờ đợi "phép màu" xảy ra.
Tình huống nhanh chóng trở nên căng thẳng khi người đàn ông tiếp tục ở lì tại chỗ. Lực lượng cảnh sát sau đó được gọi tới hiện trường. Trong đoạn video từ camera gắn trên người cảnh sát được chia sẻ trên mạng xã hội, người này cho rằng "tiền không thực sự tồn tại" như một phương tiện thanh toán.
Cảnh sát đã nhiều lần giải thích rằng trạm xăng là tài sản tư nhân và việc không rời đi có thể dẫn đến bị bắt giữ. Một sĩ quan cảnh báo rõ nếu không rời khỏi ngay lập tức, người này sẽ bị áp dụng biện pháp cưỡng chế.
Tuy nhiên người đàn ông vẫn không chấp hành. Cuối cùng, cảnh sát buộc phải đưa ông ra khỏi chiếc xe Audi đang lái và tiến hành bắt giữ.
Theo cơ quan chức năng, người này không hề đổ được bất kỳ lượng xăng nào. Việc bị bắt xuất phát từ hành vi xâm phạm tài sản sau khi đã được yêu cầu rời đi nhưng không tuân thủ.
Giới chức cho biết nếu người này đơn giản rời khỏi trạm xăng ngay từ đầu, ông ta có thể đã tránh được việc bị bắt giữ. Sự việc được xem là một ví dụ điển hình cho những hành vi thiếu thực tế có thể dẫn đến hậu quả pháp lý không đáng có.
