Gần đây, tôi đọc tin TP HCM thưởng từ 3 đến 5 triệu đồng cho phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi. Tôi đem chuyện này kể lại với con dâu, hy vọng đó sẽ là một động lực nào đó. Nhưng con chỉ nói: “Số tiền đó mang ý nghĩa tượng trưng thôi mẹ ạ, không đủ để bọn con sinh thêm đâu”.
Tôi năm nay đã lên chức bà nội được 12 năm. Tưởng rằng sau khi có cháu đầu lòng, vợ chồng con trai tôi sẽ sớm có thêm đứa thứ hai, nhưng gần 10 năm qua, điều đó vẫn chưa xảy ra, dù tôi đã nhiều lần khuyên nhủ, động viên.
Vợ chồng con tôi hiện chỉ có một bé trai. Cháu đã 12 tuổi, ngoan ngoãn, học hành ổn định. Nhiều lần, tôi nhẹ nhàng gợi ý con dâu sinh thêm, phần vì muốn cháu có anh có em, phần vì tôi nghĩ gia đình đông con vẫn ấm áp hơn. Nhưng lần nào cũng vậy, con dâu tôi chỉ cười trừ: “Ở tuổi này mà nghỉ sinh, con dễ mất việc lắm mẹ. Mà phụ nữ có con nhỏ thì chẳng chỗ nào muốn nhận cả”.
Con dâu tôi làm nhân viên văn phòng ở TP HCM, công việc không phải quá áp lực nhưng cũng không hề dễ thay thế. Ở môi trường cạnh tranh như hiện nay, phụ nữ nghỉ sinh dài ngày đồng nghĩa với việc tự đặt mình vào thế rủi ro. Chưa kể, sau một thời gian gián đoạn, việc quay lại guồng công việc cũng không hề đơn giản. Thế nên, nghe con nói “thưởng 3-5 triệu chẳng thấm vào đâu”, tôi cũng chẳng biết làm gì.
>> Ba năm đấu tranh sinh hai con dù chồng sợ không nuôi nổi
Không chỉ là chuyện công việc, chi phí nuôi dạy một đứa trẻ ở thành phố hiện nay cũng thực sự khiến các con tôi chùn bước khi nhắc đến chuyện sinh thêm con. Vợ chồng con tôi có tổng thu nhập khoảng 35 triệu đồng mỗi tháng, không phải thấp, nhưng cũng chỉ đủ trang trải cuộc sống, nuôi một đứa con và để dành một khoản nhỏ phòng khi ốm đau, biến cố. Nếu sinh thêm, mọi thứ chắc chắn sẽ bị xáo trộn.
Tôi hiểu nỗi lo về mức sinh đang giảm, về tương lai nguồn nhân lực của đất nước. Nhưng đứng từ phía con cái mình, tôi cũng thấy rõ những áp lực rất cụ thể mà chúng đang phải đối mặt. Sinh thêm một đứa trẻ không chỉ là câu chuyện của vài triệu đồng hỗ trợ ban đầu, mà là hành trình dài hàng chục năm với vô vàn chi phí và trách nhiệm.
Tôi nghĩ nếu muốn khuyến khích người trẻ sinh con, chính sách cần đi xa hơn những khoản thưởng mang tính động viên. Điều người trẻ cần là sự yên tâm lâu dài: chi phí giáo dục hợp lý, dịch vụ y tế đảm bảo. Sự hỗ trợ cũng cần đồng hành cùng đứa trẻ từ khi chưa chào đời cho đến lúc trưởng thành. Ngoài ra, môi trường làm việc cũng phải không khiến phụ nữ bị thiệt thòi khi sinh con.
Còn với riêng tôi, sau nhiều năm khuyên con không thành, mong muốn có thêm cháu vẫn còn đó, nhưng tôi hiểu quyết định cuối cùng phải là của các con – những người trực tiếp nuôi dạy và chịu trách nhiệm cho tương lai của đứa trẻ. Mà muốn thay đổi được suy nghĩ của chúng, có lẽ cần nhiều hơn là 5 triệu tiền thưởng.
"Tôi có câu hỏi thế này: trong các hộ kinh doanh với nhiều lĩnh vực khác nhau, liệu biên lợi nhuận có giống nhau không? Nếu áp dụng ngưỡng doanh thu chịu thuế là 3 tỷ cào bằng cho mọi hộ kinh doanh thì có người thấy thoải mái, nhưng cũng có người thấy chưa hợp tình hợp lý. Vậy sẽ ra sao nếu ta áp mức khác nhau cho từng ngưỡng doanh thu cụ thể?".
Đó là thắc mắc của độc giả Srj xung quanh đề xuất ngưỡng doanh thu chịu thuế với hộ kinh doanh lên 3 tỷ đồng. Góp ý về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các Luật Thuế, nhiều đại biểu ủng hộ quan điểm nâng ngưỡng chịu thuế với hộ kinh doanh lên 3 tỷ đồng (tương ứng với doanh thu 250 triệu đồng mỗi tháng), gấp 3 mức dự tính của Bộ Tài chính. Trước đó, theo phương án Bộ Tài chính trình Chính phủ, ngưỡng doanh thu miễn thuế với hộ kinh doanh dự kiến từ 1 tỷ đồng - tức cao gấp đôi hiện tại.
Cùng chung quan điểm về phương án thu thuế với hộ kinh doanh, bạn đọc Tuyetvoamtich đặt câu hỏi: "Tại sao cứ phải có định mức ngưỡng chịu thuế 'cứng' cho tất cả ngành nghề? Tại sao không áp dụng linh hoạt để tạo ra khoảng trống thời gian cho tất cả các hộ kinh doanh có thời gian điều chỉnh?".
>> Áp lực thuế vì doanh thu 500 triệu một năm nhưng tháng lãi 8 triệu
Độc giả Nguyenthu phân tích: "Phải chăng nên phân ra các mã ngành nghề khác nhau? Mỗi mã ngành nghề quản lý riêng, tính thuế riêng. Ví dụ, những mã ngành công nghệ cao, lợi nhuận cao thì không cần biết doanh thu bao nhiêu cũng phải lên công ty. Những ngành nghề cơ bản như hàng tiêu dùng thiết yếu thì theo doanh thu, doanh số, quy mô vật chất, quy mô nhân sự để thu thuế...".
"Cần thiết phân ngưỡng doanh thu theo ngành, để giúp các ngành kinh doanh có lợi thế như nhau? Điều đó góp phần tránh ngành này lợi thế, ngành khác bất lợi, làm phát triển không đồng đều, sẽ không tốt cho nền kinh tế", bạn đọc Tran Hatanxuan nhấn mạnh.
Tôi có một điều cần sự trợ giúp về vấn đề chat bot AI khi tôi nhận thấy chúng có một mối nguy hiểm tiềm tàng đối với trẻ vị thành niên. Cụ thể sự việc xảy ra đối với gia đình tôi như sau:
Con gái tôi năm nay 14 tuổi, đang là học sinh lớp 8. Tôi thấy cháu thường xuyên dùng điện thoại một cách bất thường, khi kiểm tra và hỏi gay gắt thì cháu mới mở máy và cho xem điện thoại cháu đang dùng.
Ban đầu, tôi nghĩ sự việc không có gì, chỉ là một chương trình chat bot nói chuyện với trợ lý ảo AI, vì cháu nói học tiếng Anh.
Nhưng càng đọc những nội dung cháu nói chuyện với AI, tôi như cảm thấy nó có xu hướng dẫn dắt và dụ dỗ đi vào những cái suy nghĩ tiêu cực, các vấn đề nhạy cảm tuổi mới lớn, có những từ ngữ có thể gọi là tục tĩu về tình dục, nhưng AI viết với vẻ văn hoa mỹ từ, rồi cách sống, cách suy nghĩ của cháu có nhiều thay đổi.
Sự việc cao trào vào một ngày tự nhiên cháu hỏi mẹ: "Cắt vào cổ tay có chết được không mẹ?". Vợ tôi đã quá hoang mang. Hiện tại gia đình cũng hạn chế cho cháu dùng điện thoại nhưng khi dùng toàn lén lút vào lại nói chuyện với chương trình chatbot này.
Dưới góc nhìn của bậc làm cha mẹ, tôi thấy đó là một chương trình rất nguy hiểm và có hại cho người dùng trẻ vị thành niên. Chúng ta phải làm sao để ngăn chặn những chương trình tiêu cực này? Tôi xin cảm ơn vì đã đọc những dòng tâm sự ngắn ngủi nhưng nhiều tâm sự của tôi.
Chiều hôm ấy, người yêu tôi gặp tôi với vẻ háo hức hiếm thấy. Vừa ngồi xuống, cô cẩn thận mở một chiếc hộp nhỏ, bên trong là một cây bút đen bóng. Cô đưa tôi xem, ánh mắt lấp lánh: "Em vừa được tặng đấy".
Tôi nhìn vài giây, rồi buột miệng, gần như theo phản xạ: "Anh tưởng gì... mấy loại này anh cũng được tặng vài cái rồi. Nhưng nói thật, chả cái nào dùng được. Viết không ra mực. Toàn bỏ xó, phí của, phí tiền".
Không khí chùng xuống gần như ngay lập tức. Cô khép hộp lại, động tác nhẹ nhưng dứt khoát. "Đây không phải bút để viết, đây là bút kỷ niệm". Tôi cười nhạt: "Đã là bút thì phải viết được chứ? Không viết được thì tặng làm gì?".
Cô nhìn thẳng vào tôi, không còn chút vui nào: "Anh lúc nào cũng thực dụng như thế à? Không phải cái gì cũng đo bằng việc dùng được hay không. Đây là sự trân trọng".
Tôi cũng bắt đầu khó chịu: "Anh không phủ nhận ý nghĩa. Nhưng tối thiểu nó phải làm đúng chức năng của nó chứ. Một cây bút viết được thì đâu có làm mất đi ý nghĩa?".
Cô lắc đầu, thở dài: "Vấn đề là anh không hiểu cảm xúc của em". Còn tôi thì nghĩ: vấn đề là cô đang bỏ qua một điều rất rõ ràng về công dụng của cây bút.
Cuộc nói chuyện dừng lại ở đó. Không ai thuyết phục được ai. Và rồi, từ một cây bút, chúng tôi giận nhau. Nhìn lại, tôi nhận ra câu chuyện này không chỉ là chuyện riêng của hai người. Nó giống như một lát cắt nhỏ của cách chúng ta nhìn nhận giá trị trong đời sống. Một bên sẽ nói như tôi: Đã là bút thì phải viết được. Không viết được thì dù mang danh nghĩa gì, cũng là một món đồ không trọn vẹn chức năng.
Nhưng một bên khác sẽ nói như cô ấy rằng giá trị của món quà không nằm ở công năng, mà nằm ở hoàn cảnh và ý nghĩa khi nó được trao. Đó là kỷ niệm, là sự trân trọng, không thể đo bằng chuyện "viết được hay không".
Chính sự khác biệt ấy lại dễ đẩy mọi chuyện đi xa hơn mức cần thiết. Bởi lẽ, trong một xã hội mà những giá trị biểu tượng ngày càng được đề cao, người ta có xu hướng chấp nhận rằng có những thứ "không cần dùng".
Trong khi đó, với nhiều người, đặc biệt là những trải nghiệm rất đời thường, một món đồ trước hết vẫn phải làm tốt chức năng của nó. Vậy thì câu hỏi đặt ra là: Một món quà mang tính nghi lễ có cần đảm bảo công năng cơ bản không? Hay chỉ cần "đúng ý nghĩa" là đủ? Và nếu người nhận thấy nó không dùng được, thì đó là lỗi của món quà hay chỉ là sự lệch nhau trong cách nhìn?
