Khoảng 10h ngày 7/7, khi đi ngang qua khu vực hồ Định Công, Hà Nội, Bùi Trường Giang, sinh viên năm 3 ngành Y khoa, Học viện Y – Dược học cổ truyền Việt Nam, bất ngờ chứng kiến một nam thanh niên gặp nạn bên đường.
Theo lời kể của Giang, nam thanh niên bị ngã khỏi xe máy. Một số người dân có mặt tại hiện trường đã hỗ trợ đưa nạn nhân vào lề đường. Khi tiến lại gần, nam sinh nhận thấy tình trạng của người gặp nạn có dấu hiệu nguy kịch.
“Khi tiếp cận, tôi nhận thấy nạn nhân có biểu hiện tái mặt, môi tím, niêm mạc nhợt. Quá trình kiểm tra ban đầu không ghi nhận mạch và nhịp thở”, Giang kể.
Nhận định đây là tình huống cần can thiệp khẩn cấp, Giang cùng một phụ nữ có mặt tại hiện trường nhanh chóng thực hiện các bước sơ cứu ban đầu.
Nam sinh hỗ trợ bộc lộ vùng ngực, nới lỏng quần áo để thuận lợi cho việc ép tim, đồng thời phối hợp nâng hàm nhằm giúp đường thở được thông thoáng.
30 phút ép tim, nâng hàm cứu nạn nhân bất tỉnh
Trao đổi với phóng viên Dân trí, Giang cho biết, thời điểm tiếp cận nạn nhân, xung quanh có khá đông người dân nhưng phần lớn chỉ biết hỗ trợ đưa người gặp nạn vào lề đường, chưa nắm rõ cách sơ cứu.
Dù đã được học về sơ cứu, Giang thừa nhận bản thân vẫn có cảm giác sợ hãi khi lần đầu đối diện một tình huống khẩn cấp ngoài đời thực.
“Ban đầu, tôi rất sợ và có chút do dự. Nhưng ngay sau đó, tôi nghĩ mình đã được học kỹ năng sơ cứu, sau này sẽ trở thành bác sĩ và phải đối diện với nhiều tình huống khẩn cấp. Nếu tôi không làm, có thể sẽ không còn ai đủ bình tĩnh để hỗ trợ nạn nhân. Vì vậy, tôi quyết định can thiệp trong khả năng của mình”, nam sinh chia sẻ.
Trong quá trình sơ cứu, Giang và người phụ nữ đi cùng thay phiên nhau ép tim, nâng hàm, duy trì hỗ trợ cho nạn nhân. Sau khoảng 15 phút, tình trạng chưa cải thiện rõ. Tuy nhiên, cả hai vẫn tiếp tục thực hiện các thao tác cấp cứu.
Theo Giang, sau khoảng 30 phút được hỗ trợ, nam thanh niên bắt đầu có dấu hiệu sinh tồn trở lại, thở được và mở mắt. Thời điểm đó, nam sinh đã thấm mệt sau thời gian liên tục tham gia sơ cứu.
“Khi nạn nhân tỉnh lại, tôi đã khá mệt, chỉ kịp ngồi xuống để lấy lại hơi. Nhưng lúc đó, tôi thực sự rất vui và nhẹ nhõm”, Giang nhớ lại.
Sự bình tĩnh được rèn giũa từ giảng đường
Nam sinh cho biết, những kiến thức về cấp cứu ban đầu, đặc biệt là xử trí ngừng tuần hoàn, đã được Học viện trang bị trong quá trình đào tạo. Việc học lý thuyết, thực hành và tham gia thực tập tại bệnh viện cũng giúp Giang có thêm bình tĩnh khi đối diện tình huống thực tế.
“Ở Học viện, tôi được học nhiều kỹ năng cấp cứu người bệnh. Riêng về ngừng tuần hoàn, nội dung này được giảng dạy kỹ và bài bản. Thời gian thực tập tại bệnh viện cũng giúp tôi có thêm bản lĩnh khi gặp những trường hợp cần xử trí nhanh”, Giang nói.
Sau sự việc, nam sinh cho biết giúp đỡ người gặp nạn là điều bản thân thấy cần làm khi đã lựa chọn theo học ngành y. Với Giang, tình huống xảy ra bên hồ Định Công là trải nghiệm khó quên, đồng thời trở thành động lực để tiếp tục học tập và rèn luyện nghiêm túc hơn.
“Tôi chỉ mong có thể vận dụng những gì đã học để hỗ trợ người bệnh trong lúc nguy cấp. Sự việc này cũng nhắc tôi phải nỗ lực hơn nữa để sau này trở thành một bác sĩ giỏi chuyên môn, có trách nhiệm với người bệnh”, Giang chia sẻ.
Nhiều người kiểm soát đường huyết khá tốt vào ban ngày nhưng lại “lỏng tay” vào buổi tối. Đây là thời điểm cơ thể giảm chuyển hóa, khiến đường huyết dễ tăng cao nếu ăn uống không hợp lý.
Theo Hiệp hội Tiểu đường Mỹ, bữa tối nên cân bằng giữa protein, chất xơ và tinh bột phức để giúp kiểm soát đường huyết hiệu quả hơn.
Một bữa tối hợp lý nên có nguồn đạm như cá, thịt nạc, trứng hoặc đậu phụ, kết hợp với rau xanh. Protein giúp làm chậm quá trình hấp thu đường, trong khi chất xơ giúp giảm tốc độ tăng glucose trong máu.
Bà Franziska Spritzler, hiện làm việc trong lĩnh vực tư vấn dinh dưỡng chuyển hóa tại Mỹ, cho biết việc kết hợp protein và chất xơ có thể giúp hạn chế biến động đường huyết sau bữa ăn.
Tinh bột tinh chế như cơm trắng, bánh mì trắng có thể khiến đường huyết tăng nhanh. Thay vào đó, nên ưu tiên tinh bột hấp thu chậm như gạo lứt, yến mạch hoặc khoai lang.
Theo Trường Y tế Công cộng Harvard T.H. Chan, thực phẩm nguyên hạt giúp cải thiện độ nhạy insulin và ổn định đường huyết tốt hơn.
Thời điểm ăn tối cũng quan trọng không kém loại thực phẩm. Ăn quá muộn khiến cơ thể khó xử lý glucose do đồng hồ sinh học bước vào giai đoạn nghỉ ngơi.
Bác sĩ David Agus (Mỹ) cho biết cơ thể xử lý năng lượng hiệu quả hơn vào ban ngày, vì vậy nên ăn tối trước khi ngủ ít nhất 2 - 3 giờ.
Một bữa tối phù hợp có thể gồm:
Ngoài ra, nên hạn chế đồ chiên rán, thực phẩm nhiều đường hoặc nước ngọt vào buổi tối.
Người mắc tiểu đường hoặc tiền tiểu đường không nên bỏ bữa tối hoặc ăn quá ít, vì có thể gây hạ đường huyết về đêm. Tốt nhất nên duy trì chế độ ăn cân bằng và theo dõi đường huyết thường xuyên.
Là đơn vị thuộc Bộ Y tế, phòng khám đưa dịch vụ y tế chất lượng cao đến gần người dân, đồng thời hỗ trợ chuyên môn cho nhân lực trạm y tế phường. Phòng khám trang bị nhiều trang thiết bị, hệ thống chẩn đoán hình ảnh như X-quang, CT Scanner, siêu âm, xét nghiệm… mang dịch vụ y tế chất lượng cao đến gần dân, đồng thời quản lý các bệnh mạn tính, giúp người dân thuận lợi trong theo dõi, chăm sóc y tế ngay tại cộng đồng.
Cũng trong tháng 5 này, 7 bệnh viện công lập và ngoài công lập, trong đó có các bệnh viện thuộc Bộ Y tế, Sở Y tế Hà Nội như: Nhi T.Ư, Thận Hà Nội và UBND P.Láng, đã ký kết thỏa thuận hợp tác y tế giai đoạn 2026 - 2030. Đây là chương trình phối hợp toàn diện, bám sát yêu cầu thực tiễn như: hỗ trợ chuyên môn y tế cơ sở, phòng chống dịch bệnh, chuyển đổi số y tế, xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử, chăm sóc các đối tượng yếu thế và triển khai các hoạt động cộng đồng.
Thông qua chương trình phối hợp, trạm y tế phường được hỗ trợ chuyên môn từ các bệnh viện tuyến trên, nâng cao năng lực chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân trên địa bàn; các hoạt động khám tư vấn, sàng lọc bệnh lý, chăm sóc đối tượng chính sách và hỗ trợ xử lý các tình huống y tế cộng đồng sẽ được triển khai đồng bộ, hiệu quả hơn. Các bệnh viện sẽ triển khai chương trình khám sức khỏe cộng đồng, nhằm phát hiện sớm nguy cơ, bệnh mạn tính và kiểm soát bệnh hiệu quả.
Những ngày đầu hè, các sạp hoa quả bắt đầu phủ kín sắc đỏ tím của mận. Loại quả chua ngọt này luôn nằm trong nhóm trái cây được nhiều người “săn đón” mỗi khi vào mùa.
Theo bác sĩ Đông y Trương Văn Quân, nếu ăn đúng cách, loại quả này có thể hỗ trợ thanh nhiệt, kích thích tiêu hóa và giúp cơ thể dễ chịu hơn trong thời tiết nóng bức.
Cụ thể, mận trong Đông y được xem là loại quả có khả năng “sinh tân dịch”, hỗ trợ thanh nhiệt và giải khát cho cơ thể.
Theo bác sĩ Đông y Trương Văn Quân, mận còn được gọi là lý tử. Trong y học cổ truyền, loại quả này có vị chua ngọt, tính bình, thường được dùng nhằm hỗ trợ thanh nhiệt, sinh tân dịch, lợi tiểu và kích thích tiêu hóa.
“Khái niệm sinh tân dịch trong Đông y có thể hiểu là hỗ trợ cơ thể bớt khô nóng, giảm cảm giác háo nước, khô miệng trong những ngày thời tiết oi bức. Vì vậy, mận từ lâu đã được dùng như một loại quả giải nhiệt mùa hè”, BS Quân chia sẻ.
Giàu vitamin C và chất chống oxy hóa
Không chỉ xuất hiện trong các bài thuốc dân gian, mận còn được đánh giá là loại quả giàu dinh dưỡng.
Theo BS Quân, mận chứa nhiều vitamin C, vitamin A, vitamin K cùng chất xơ và các khoáng chất như kali, magie. Đặc biệt, loại quả này còn giàu anthocyanin, quercetin và các hợp chất chống oxy hóa tự nhiên.
Một số nghiên cứu cho thấy các hoạt chất chống oxy hóa trong mận có thể giúp trung hòa gốc tự do, hỗ trợ bảo vệ tế bào trước quá trình oxy hóa.
Những đặc tính này có thể góp phần giúp cơ thể cảm thấy dễ chịu hơn khi ăn mận đúng cách trong mùa hè.
“Mận chứa khá nhiều nước và vitamin C. Khi dùng với lượng phù hợp, loại quả này giúp kích thích vị giác, hỗ trợ tiêu hóa và góp phần giảm cảm giác mệt mỏi do nóng bức”, BS Quân nói.
Ngoài ra, chất xơ trong mận cũng được cho là có lợi cho hệ tiêu hóa. Trong dân gian, mận khô từ lâu đã được dùng để hỗ trợ giảm táo bón nhờ chứa sorbitol và một số hợp chất kích thích nhu động ruột tự nhiên.
Theo BS Quân, trong những ngày nắng nóng, nhiều người dễ gặp tình trạng ăn uống kém, khô miệng, cảm giác nóng trong hoặc háo nước. Với đặc tính chua ngọt, nhiều nước, mận có thể giúp kích thích tiết nước bọt và tạo cảm giác dễ ăn hơn.
“Trong Đông y, các loại quả có vị chua nhẹ thường có tác dụng sinh tân dịch, giúp cơ thể bớt khát và hỗ trợ tiêu hóa. Mận là một trong những loại quả được sử dụng khá phổ biến vào mùa hè với mục đích này”, bác sĩ Quân cho biết.
Không chỉ ăn tươi, dân gian còn có nhiều cách dùng mận khác như ép nước uống, ngâm đường hoặc làm ô mai. Một số gia đình dùng nước mận ngâm như thức uống giải khát trong ngày nóng.
Ngoài phần quả, một số tài liệu y học cổ truyền còn nhắc tới việc sử dụng rễ, vỏ hoặc hạt mận trong các bài thuốc dân gian. Tuy nhiên, BS Quân cho rằng người dân không nên tự ý áp dụng các bài thuốc truyền miệng khi chưa có hướng dẫn chuyên môn.
Ăn thế nào để vừa ngon vừa tốt cho sức khỏe?
Theo BS Quân, mận là loại quả có lợi nếu ăn điều độ. Tuy nhiên, vì vị chua khá mạnh nên không nên ăn quá nhiều trong một lúc.
“Ăn lượng vừa phải sẽ giúp cơ thể cảm thấy dễ chịu, kích thích tiêu hóa. Nhưng nếu ăn liên tục quá nhiều, nhất là khi chấm muối cay hoặc ăn lúc đói, nhiều người có thể gặp tình trạng nóng rát dạ dày, nhiệt miệng hoặc nổi mụn”, BS Quân nói.
Chuyên gia này khuyến nghị mỗi ngày chỉ nên ăn khoảng vài quả mận tùy kích thước, kết hợp cùng chế độ ăn cân bằng và uống đủ nước.
Ngoài ra, những người có bệnh lý dạ dày hoặc hệ tiêu hóa nhạy cảm nên hạn chế ăn khi bụng đói do lượng axit tự nhiên trong mận có thể gây cảm giác cồn cào, khó chịu.
Một lưu ý khác là nên rửa sạch mận trước khi ăn, tránh thói quen chấm quá nhiều muối ớt vì có thể làm tăng lượng muối nạp vào cơ thể.
