Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 (ASEAN Future Forum – AFF) sẽ diễn ra trong hai ngày 9 và 10/6 tại Hà Nội, với chủ đề “Cùng định hình tương lai chung: Hòa bình, Thịnh vượng và Phát triển lấy người dân làm trung tâm”.
Nhân dịp này, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường đã trả lời báo chí về ý nghĩa, trọng tâm và kỳ vọng đối với diễn đàn năm nay.
Thưa ông, AFF 2026 mang chủ đề “Hòa bình, Thịnh vượng và Phát triển lấy người dân làm trung tâm”, vì sao Việt Nam lựa chọn thông điệp này cho diễn đàn năm nay?
– Chủ đề năm nay phản ánh đúng những ưu tiên cốt lõi mà ASEAN và cả khu vực đang theo đuổi. Hòa bình là điều kiện tiên quyết cho phát triển; thịnh vượng là mục tiêu chung của mọi quốc gia thành viên; còn việc đặt người dân ở vị trí trung tâm chính là tinh thần xuyên suốt của Cộng đồng ASEAN.
Tương lai của khu vực không thể được định hình nếu thiếu sự tham gia của chính người dân – những người vừa là chủ thể, vừa là người thụ hưởng của tiến trình hợp tác. Vì vậy, diễn đàn năm nay được thiết kế như một không gian đối thoại mở và rộng rãi, nơi không chỉ có các nhà lãnh đạo, mà còn có học giả, doanh nghiệp, giới trẻ, tổ chức xã hội và đại diện các chính đảng, các địa phương cùng góp tiếng nói.
Thông điệp về vai trò trung tâm của ASEAN vừa được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh tại Đối thoại Shangri-la, vậy AFF 2026 nối tiếp tinh thần đó như thế nào, thưa ông?
– Tại Đối thoại Shangri-la 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có bài phát biểu dẫn đề, trong đó nhấn mạnh sự cần thiết kiến tạo một cấu trúc khu vực mở, bao trùm và lấy ASEAN làm trung tâm.
Người đứng đầu Đảng, Nhà nước ta cũng lưu ý rằng vai trò trung tâm của ASEAN không phải là điều mặc nhiên, mà cần được củng cố bằng đoàn kết, tự chủ chiến lược và năng lực kiến tạo chương trình nghị sự chung.
AFF 2026 chính là sự nối tiếp và cụ thể hóa tinh thần đó ở cấp độ đối thoại khu vực. Diễn đàn là nơi ASEAN và các đối tác cùng bàn cách giữ vững vị thế của khối trong một môi trường chiến lược nhiều biến động – để mọi sáng kiến, mọi cơ chế mới đều bổ trợ cho nhau và không làm suy yếu vai trò trung tâm của ASEAN.
Việc Việt Nam khởi xướng và kiên trì tổ chức một diễn đàn như AFF, cùng với việc tham gia chủ động, có trách nhiệm tại các cơ chế khu vực và quốc tế, thể hiện rõ tinh thần một thành viên tích cực, có trách nhiệm. Đó cũng chính là cách Việt Nam đóng góp thiết thực vào hòa bình, ổn định và phát triển chung của khu vực.
Tự cường cũng là một từ khóa nổi bật của diễn đàn, Thứ trưởng có thể chia sẻ thêm về nội hàm này?
– Tự cường là yêu cầu sống còn trong một thế giới biến động nhanh, khó lường. Nhưng tôi muốn nhấn mạnh một điểm quan trọng: Tự cường không đồng nghĩa với khép kín hay tự lực một mình. Với các quốc gia vừa và nhỏ, và với cả một khu vực như ASEAN, tự cường thực sự đạt được thông qua hợp tác. Một quốc gia co mình lại không trở nên an toàn hơn, mà chỉ dễ bị bỏ qua.
Sức mạnh bền vững không đến từ sự biệt lập, mà đến từ việc trở thành một mắt xích không thể thiếu trong nhiều mạng lưới hợp tác cùng lúc – để không bên nào dễ dàng đơn phương gây sức ép. Khi các thành viên gắn kết, sẻ chia nguồn lực, kết nối hạ tầng và phối hợp chính sách, mỗi nước đều trở nên vững vàng hơn và cả cộng đồng cũng vậy. Một ASEAN tự cường là một ASEAN biết biến kết nối thành nguồn lực của chính mình.
Tinh thần đó thể hiện rõ trong các phiên thảo luận năm nay, từ đoàn kết nội khối, phòng ngừa xung đột, quản trị trí tuệ nhân tạo đến an ninh năng lượng. Điều chúng tôi tâm huyết là đưa những vấn đề tưởng như rất vĩ mô ấy đến gần hơn với đời sống người dân: hướng tới cách tiếp cận “AI vì con người” – giúp người dân thích ứng với kinh tế số, thu hẹp khoảng cách số; và thúc đẩy chuyển đổi xanh, an ninh năng lượng gắn với lợi ích thiết thực của cộng đồng. Tất cả đều nhằm củng cố năng lực tự chủ của ASEAN trên nền tảng hợp tác.
Diễn đàn năm nay diễn ra cùng dịp với một số hoạt động đối ngoại cấp cao quan trọng và có nhiều thành phần mới tham dự, ông có thể chia sẻ thêm?
– Đúng vậy. Nhân dịp diễn đàn, bốn Thủ tướng Chính phủ các nước thành viên ASEAN sẽ tham dự và thăm chính thức Việt Nam, gồm Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone, Thủ tướng Campuchia Hun Manet, Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul và Thủ tướng Timor-Leste Kay Rala Xanana Gusmão. Sự hiện diện của lãnh đạo cấp cao nhiều nước thể hiện rõ tinh thần gắn kết khu vực và vai trò chủ động, có trách nhiệm của Việt Nam.
Về thành phần tham dự, năm nay có hai điểm mới đáng chú ý. Lần đầu tiên, AFF có một phiên thảo luận dành riêng cho hợp tác giữa các chính đảng ở Đông Nam Á – một kênh đối thoại mới, bổ sung cho hợp tác giữa chính phủ với chính phủ; và lần đầu tiên, diễn đàn tổ chức Hội nghị lãnh đạo các thành phố ASEAN do TP Hà Nội chủ trì.
Cùng với chuỗi hoạt động bên lề về tiểu vùng Mekong, thanh niên Đông Nam Á và quản trị trí tuệ nhân tạo, sự góp mặt của các chính đảng, các thành phố, giới trẻ và doanh nghiệp cho thấy AFF thực sự là một diễn đàn rộng mở, nơi chính sách được bàn thảo từ nhiều kênh để sát thực tiễn hơn, phục vụ trực tiếp cho mục tiêu đặt người dân ở vị trí trung tâm.
Ông kỳ vọng gì ở diễn đàn năm nay?
– Diễn đàn Tương lai ASEAN là sáng kiến của Việt Nam, được công bố tại Hội nghị Cấp cao ASEAN năm 2023. Qua hai kỳ tổ chức năm 2024 và 2025, nhiều ý tưởng, sáng kiến từ diễn đàn đã được tiếp thu, phản ánh trong văn kiện của các Hội nghị Cấp cao ASEAN cùng năm. Điều đó cho thấy AFF không chỉ là nơi trao đổi học thuật, mà thực sự bổ trợ thiết thực cho các tiến trình chính thức của ASEAN.
Năm nay, diễn đàn diễn ra đúng vào thời điểm ASEAN đang triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045. Đây cũng là sự kiện đối ngoại đa phương cấp cao lớn đầu tiên do Việt Nam chủ trì sau Đại hội Đảng lần thứ XIV, bầu cử Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp.
Chúng tôi kỳ vọng AFF 2026 sẽ đóng góp thêm nhiều góc nhìn, sáng kiến và khuyến nghị chính sách thiết thực cho tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN. Và thông qua diễn đàn, Việt Nam mong muốn tiếp tục thể hiện vai trò một thành viên chủ động, tích cực, đóng góp có trách nhiệm vào công việc chung của khu vực, qua đó triển khai thắng lợi đường lối đối ngoại và hội nhập quốc tế của Đảng, Nhà nước.
Ngày 27-4, ông Trương Công Thái - Phó chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk - cho biết đã chỉ đạo các ngành chức năng sớm tham mưu phương án sử dụng đất dôi dư từ cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột để hoàn thiện đường dẫn, chấm dứt tình trạng cầu xây xong đã lâu mà người dân vẫn phải qua sông bằng phà.
Cầu Krông Bông thuộc dự án bố trí, ổn định dân di cư tự do tại xã Vụ Bổn, có tổng mức đầu tư hơn 36 tỉ đồng. Dù phần cầu chính đã hoàn thành từ cuối năm 2023, công trình hiện đạt khoảng 98% khối lượng nhưng vẫn chưa thể đưa vào khai thác do thiếu đường dẫn.
Tại hiện trường, hai đầu cầu vẫn bị rào chắn. Dưới chân cầu, người dân phải qua sông bằng phà tự chế đơn sơ buộc dây thừng, người điều khiển dùng tay kéo qua lại.
Phà không chỉ chở xe đạp, xe máy mà cả ô tô, với chi phí từ 10.000 - 70.000 đồng/lượt. Nếu không đi phà, người dân phải đi vòng hơn 40km.
Việc qua sông tiềm ẩn nhiều rủi ro, nhất là mùa mưa khi nước dâng cao, chảy xiết. Nhiều học sinh hằng ngày phải qua lại nhiều lần để đến trường. "Có hôm mưa lớn, nước chảy mạnh rất nguy hiểm, tụi em sợ lắm", một học sinh bộc bạch.
Theo lãnh đạo địa phương, dự án còn vướng 1 hộ dân chưa đồng thuận di dời, đồng thời phần mặt bằng liên quan trụ sở Trạm kiểm lâm chưa thể bàn giao do chưa hoàn tất thủ tục thanh lý tài sản công.
Để tháo gỡ, UBND tỉnh Đắk Lắk giao Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông và nông nghiệp phát triển nông thôn tỉnh (Ban A) phối hợp các địa phương khẩn trương lập phương án sử dụng đất dôi dư từ cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột để đắp đường dẫn hai đầu cầu. Hiện các đơn vị đang hoàn thiện thủ tục theo quy định để sớm triển khai.
Đại diện Ban A cho biết đã xây dựng phương án sử dụng bãi thải số 4 của cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột, dự kiến cung cấp khoảng 30.000m³ đất phục vụ thi công đường dẫn.
Theo đó, chủ đầu tư sẽ bàn giao khối lượng đất nêu trên để xã quản lý, theo dõi và bảo vệ khoáng sản là đất đắp phục vụ cho việc đắp hai đầu cầu, tránh thất thoát khoáng sản. Tuy nhiên, phương án này chưa được UBND xã Vụ Bổn chấp thuận nên các bên vẫn đang tiếp tục làm việc.
Liên quan nội dung này, ông Trương Công Thái cho biết tỉnh đang chờ Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp Ban A hoàn thiện phương án. Việc tiếp nhận, quản lý khối lượng đất dôi dư phải đúng quy định, đồng thời có phương án bảo vệ khoáng sản chưa khai thác.
"Sau khi ngành chức năng hoàn thiện phương án, tỉnh sẽ giao xã quản lý chứ không có chuyện thoái thác vì đất này phục vụ công trình địa phương", ông Thái nói.
Theo ông Thái, việc sớm tháo gỡ vướng mắc, tận dụng nguồn đất dôi dư để hoàn thiện đường dẫn là giải pháp quan trọng nhằm đưa công trình chậm tiến độ nhiều năm vào sử dụng, chấm dứt tình trạng "có cầu nhưng chưa thể qua".
Ngày 16.5, Cục CSGT (Bộ Công an) cho biết, cơ quan này đang phối hợp với Cục Đường bộ Việt Nam (Bộ Xây dựng) và các đơn vị liên quan nghiên cứu sử dụng các biện pháp kỹ thuật trong tổ chức hạ tầng giao thông đáp ứng thực tiễn tình hình trật tự an toàn giao thông hiện nay.
Trong đó, Cục CSGT cùng các đơn vị liên quan sẽ nghiên cứu bố trí, tổ chức giao thông linh hoạt phân làn đường theo giờ cao điểm. Vào giờ cao điểm buổi sáng mở nhiều làn đường cho xe từ ngoại ô vào trung tâm và ngược lại vào giờ tan tầm buổi chiều.
Cụ thể, Cục CSGT đang tiến hành nghiên cứu cách tổ chức giao thông tại tuyến Nguyễn Chí Thanh và Lê Văn Lương (Hà Nội) để tổ chức giao thông bằng cách xén dải phân cách giữa đường để tối ưu hóa việc phân làn đường ưu tiên chuyển đổi dòng xe phụ thuộc vào lưu lượng phương tiện tham gia giao thông theo thời gian thực tương tự như tuyến đường Cộng Hòa (TP.HCM) đã tổ chức giao thông từ ngày 15.5.
Ngoài ra, Cục CSGT cũng nghiên cứu việc trồng cây xanh tại dải phân cách giữa đường và ven đường để đảm bảo an toàn giao thông, tránh tình trạng cây trồng tại dải phân cách giữa đường che khuất tầm nhìn, gây nguy hiểm cho người lái xe hoặc cây trồng ven đường gãy, đổ gây cản trở giao thông.
Đồng thời, Cục CSGT cũng nghiên cứu chuẩn hóa tổ chức giao thông tại các nút giao gồm: điều khiển chu kỳ đèn tín hiệu giao thông đáp ứng lưu lượng phương tiện lưu thông theo thời gian thực; bố trí khu vực làn chờ đèn tín hiệu giao thông cho xe mô tô, xe gắn máy; biển báo hiệu, vạch kẻ đường…
Ngày 6-5, PGS Tăng Chí Thượng - Giám đốc Sở Y tế TP.HCM - cho hay Trung tâm Y tế Quân dân y Côn Đảo đã chính thức triển khai kỹ thuật chạy thận nhân tạo cho 3 người bệnh suy thận mạn đầu tiên trong sáng cùng ngày.
Đây là dấu mốc rất đặc biệt đối với ngành y tế TP.HCM và người dân Côn Đảo. Trước đây, các bệnh nhân suy thận mạn buộc phải rời đảo vào đất liền để lọc máu định kỳ, nhiều người phải thuê trọ hoặc tạm cư kéo dài nhiều năm chỉ để duy trì sự sống. Không ít gia đình phải chấp nhận cảnh chia cắt, phát sinh chi phí lớn và áp lực tâm lý kéo dài.
Việc triển khai thành công kỹ thuật chạy thận nhân tạo ngay tại Côn Đảo vì vậy không chỉ mang ý nghĩa chuyên môn mà còn là một bước tiến rất nhân văn, giúp người bệnh được tiếp tục điều trị ngay nơi mình sinh sống, giảm bớt gánh nặng kinh tế và cảnh ly hương kéo dài.
Ông Thượng nhấn mạnh, việc làm chủ kỹ thuật này còn mở ra thêm một ý nghĩa rất thiết thực khác: những người bệnh suy thận đang chạy thận định kỳ tại nhiều địa phương nay có thể an tâm hơn khi đến du lịch, công tác hoặc lưu trú ngắn ngày tại Côn Đảo mà không còn quá lo ngại việc gián đoạn điều trị lọc máu như trước đây.
Đây cũng là kết quả cụ thể của chương trình luân phiên bác sĩ chuyên khoa từ các bệnh viện tuyến cuối của TP.HCM ra hỗ trợ Côn Đảo, được ngành y tế thành phố triển khai liên tục từ tháng 9-2025 đến nay.
Nhiều bệnh viện đa khoa, chuyên khoa tuyến cuối của TP đã tham gia chương trình như Bệnh viện Nhân dân 115, Bệnh viện Hùng Vương, Bệnh viện Bình Dân, Bệnh viện Nhân dân Gia Định, Bệnh viện Nhi đồng 1, Bệnh viện Nhi đồng 2, Bệnh viện Nhi đồng Thành phố…, kể cả Bệnh viện Thống Nhất và Bệnh viện Răng Hàm Mặt Trung ương TP.HCM.
Từ chỗ chỉ thực hiện được các kỹ thuật y tế cơ bản, đến nay Trung tâm Y tế Quân dân y Côn Đảo đã từng bước làm chủ nhiều kỹ thuật chuyên sâu, xử trí hiệu quả nhiều ca cấp cứu và bệnh lý phức tạp ngay tại đảo, giảm đáng kể các trường hợp phải chuyển viện bằng tàu hoặc trực thăng trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
"Việc triển khai thành công kỹ thuật chạy thận nhân tạo tiếp tục cho thấy mục tiêu "đưa chuyên gia đến với người dân thay vì buộc người dân phải đi tìm chuyên gia" đang từng bước trở thành hiện thực.
Đây cũng là minh chứng sinh động cho định hướng phát triển hệ thống y tế TP.HCM theo mô hình "đa tầng - đa cực - đa trung tâm", trong đó người dân ở vùng biển đảo, vùng xa vẫn phải được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng ngay tại địa phương mình sinh sống", ông Thượng chia sẻ.
