Bộ Nông nghiệp và Môi trường giao Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, phối hợp Viện Nghiên cứu rau quả tổ chức lấy ý kiến góp ý vào dự thảo tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) về quy trình sản xuất, sơ chế rau bảo đảm an toàn thực phẩm.
Đại diện đơn vị chủ trì xây dựng dự thảo, ông Nguyễn Xuân Điệp, Viện Nghiên cứu rau quả, cho biết mỗi năm Việt Nam sản xuất hàng chục triệu tấn rau và có nhiều sản phẩm xuất khẩu. Rau là sản phẩm thiết yếu trong bữa ăn hằng ngày của người dân nhưng thực tế ngành rau đang đối mặt với thách thức lớn về an toàn thực phẩm, ô nhiễm nguồn nước, đất canh tác và lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật.
Cũng theo ông Điệp, tham gia sản xuất rau hiện nay phần lớn là hộ nông dân quy mô nhỏ lẻ, nếu áp dụng VietGAP, chi phí đầu tư, năng lực quản lý và duy trì chứng nhận tương đối cao, vượt quá khả năng của nhiều hộ.
Theo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, sau 15 năm triển khai tiêu chuẩn VietGAP, đến năm 2025, cả nước chỉ có hơn 8.000 ha được cấp chứng nhận VietGap, tương đương khoảng 0,5 – 0,6% tổng diện tích sản xuất (1,15 triệu ha trồng rau).
Cũng theo ông Điệp, điểm mới nổi bật của dự thảo TCVN là tiếp cận theo chuỗi và quản lý rủi ro, tập trung kiểm soát 3 nhóm mối nguy chính ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng: hóa học (dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, kim loại nặng); sinh học (vi khuẩn, nấm gây bệnh) và vật lý (dị vật, tạp chất).
Theo dự thảo đang xây dựng, nông dân chỉ cần ghi chép, lưu trữ các thông tin cốt lõi trong quá trình sản xuất rau như: tên cơ sở, giống, loại phân bón, thuốc bảo vệ thực vật sử dụng, thời gian cách ly…
Góp ý cho ban soạn thảo, GS-TS Trần Khắc Thi, nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu rau quả, cho rằng rau có mức độ rủi ro an toàn thực phẩm cao hơn nhiều loại nông sản khác. Nhiều loại rau được sử dụng trực tiếp mà không qua chế biến và xử lý nhiệt nên nguy cơ về an toàn thực phẩm ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng nên việc xây dựng, sớm ban hành tiêu chuẩn quốc gia về rau an toàn là cần thiết.
GS-TS Trần Khắc Thi cho rằng, trong nhóm kiểm soát chỉ tiêu hóa học, chưa thấy đề cập đến nitrat và kiến nghị bổ sung kiểm soát chất này trong TCVN. Nếu tích tụ trong rau ở mức độ cao, nitrat có thể chuyển hóa thành các chất gây ung thư.
Ông Nguyễn Quý Dương, Phó cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, khẳng định dự thảo TCVN mới về rau đảm bảo an toàn không phải để thay thế các tiêu chuẩn đang hiện hành. Thực tế có một số tiêu chuẩn hiện nay yêu cầu nông dân ghi chép nhiều quá, dẫn đến khó thực hiện.
Thực tế hiện nay, nhiều nông dân trồng rau chỉ sản xuất nhỏ lẻ, diện tích chỉ vài sào. Trong khi đó, luật An toàn thực phẩm chỉ bắt buộc các cơ sở lớn phải đáp ứng đầy đủ điều kiện về an toàn thực phẩm và cho phép những hộ sản xuất nhỏ lẻ chỉ phải cam kết.
Từ đó, ông Nguyễn Quý Dương cho rằng, để những hộ nhỏ lẻ sản xuất đảm bảo an toàn thực phẩm, cần thiết phải có một tiêu chuẩn với những điều kiện đơn giản hơn, dễ làm, dễ kiểm soát sẽ thu hút số lượng nông dân tham gia chuỗi giá trị nông sản an toàn nhiều hơn giúp đảm bảo nguồn cung thực phẩm sạch ổn định cho người dân, nâng cao giá trị xuất khẩu.
Cũng theo ban soạn thảo, TCVN về rau an toàn được xác định là công cụ kỹ thuật hỗ trợ và bổ sung cho VietGAP chứ không thay thế VietGAP.
Nếu VietGAP hướng tới hệ thống quản lý toàn diện và chứng nhận sản xuất tốt, thì tiêu chuẩn này tập trung vào các yêu cầu kỹ thuật cơ bản nhằm bảo đảm an toàn thực phẩm và mở rộng khả năng áp dụng trong thực tế. Dự kiến tiêu chuẩn này sẽ được ban hành trong năm nay.
Gan nhiễm mỡ không do rượu đang gia tăng trên toàn cầu, liên quan chặt chẽ đến béo phì, tiểu đường và lối sống ít vận động. Trong bối cảnh chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, các yếu tố dinh dưỡng như cà phê được nghiên cứu rộng rãi.
Nhiều nghiên cứu quan sát cho thấy người uống cà phê thường xuyên có nguy cơ mắc bệnh gan mạn tính thấp hơn, đồng thời giảm nguy cơ tiến triển xơ gan. Các hợp chất trong cà phê như caffeine và polyphenol giúp giảm viêm, hạn chế tích tụ mỡ và bảo vệ tế bào gan, theo Cleveland Clinic (Mỹ).
Bác sĩ Jamile Wakim-Fleming, chuyên gia gan mật tại Cleveland Clinic, cho biết cà phê có thể tác động lên nhiều cơ chế sinh học, từ giảm viêm đến cải thiện chức năng men gan. Những người uống cà phê thường xuyên có xu hướng có chỉ số men gan tốt hơn và ít nguy cơ xơ hóa gan hơn.
Không chỉ vậy, một tổng quan nghiên cứu quốc tế cho thấy, việc tiêu thụ cà phê có liên quan đến giảm nguy cơ gan nhiễm mỡ và các biến chứng của bệnh này.
Dù có lợi, cà phê không phải uống càng nhiều càng tốt. Nhiều nghiên cứu cho thấy mức tiêu thụ khoảng 2 - 4 tách mỗi ngày là phù hợp để phát huy tác dụng bảo vệ gan.
Theo các chuyên gia, hiệu quả này đặc biệt rõ ở những người có nguy cơ cao như thừa cân, tiểu đường hoặc rối loạn chuyển hóa. Tuy nhiên, cà phê chỉ đóng vai trò hỗ trợ, không thể thay thế các biện pháp quan trọng như kiểm soát cân nặng và chế độ ăn uống lành mạnh.
Một sai lầm phổ biến là biến cà phê thành “đồ uống tráng miệng” với quá nhiều đường, sữa đặc hoặc kem béo.
Bác sĩ Saurabh Sethi, chuyên gia tiêu hóa, từng được đào tạo tại Harvard (Mỹ), cảnh báo việc thêm nhiều đường vào cà phê có thể làm tăng đường huyết, thúc đẩy tích tụ mỡ trong gan. Điều này vô tình làm mất đi lợi ích vốn có của cà phê đối với sức khỏe gan.
Ngoài ra, các loại cà phê pha sẵn nhiều calo nếu dùng thường xuyên cũng có thể khiến tình trạng gan nhiễm mỡ nặng hơn, đặc biệt ở người ít vận động.
Các chuyên gia khuyến nghị nên duy trì một số thói quen đơn giản:
Dù mang lại nhiều lợi ích, cà phê không phải là giải pháp điều trị gan nhiễm mỡ. Các chuyên gia nhấn mạnh, hiệu quả chỉ đạt được khi đi kèm lối sống lành mạnh.
Nói cách khác, một ly cà phê mỗi ngày có thể góp phần bảo vệ lá gan, nhưng chìa khóa vẫn nằm ở chế độ ăn cân bằng, kiểm soát cân nặng và duy trì vận động thường xuyên.
Trẻ từ 2 - 12 tuổi, phụ nữ và người lớn tuổi dễ bị say tàu xe hơn, với các triệu chứng thường gặp như khó chịu toàn thân, buồn nôn, nôn, đau đầu, vã mồ hôi, chóng mặt.
“Trước đây, say tàu xe được cho là do xung đột giữa thị giác, tai trong và các giác quan khác. Hiện nay, nhiều chuyên gia cho rằng nguyên nhân còn đến từ sự ‘lệch pha’ giữa cách não bộ dự đoán về chuyển động của cơ thể và những gì thực sự xảy ra”, bác sĩ Richard Lewis, chuyên gia thần kinh về rối loạn thăng bằng tại Massachusetts Eye and Ear (thuộc Harvard, Mỹ), cho biết.
Dưới đây là một số mẹo được các chuyên gia đề xuất để giảm cơn say xe, mọi người có thể thử áp dụng trong các chuyến đi xa ngày lễ, theo Harvard Health Publishing và Hartford HealthCare (Mỹ).
Bên cạnh đó, nếu tình trạng say tàu xe nặng, có thể dùng thuốc hoặc miếng dán sau tai để phòng hoặc giảm buồn nôn. Ngoài ra, mọi người cũng có thể phòng say tàu xe ngay từ trước chuyến đi bằng cách sau:
Chọn chỗ ngồi hợp lý: Ghế phụ phía trước ô tô hoặc khu vực gần cánh máy bay ít rung lắc nhất. Còn trên tàu thuyền, vị trí giữa tàu thường ít lắc hơn. Trên xe buýt, tàu hỏa, nên chọn ghế quay mặt về phía trước.
Ăn uống nhẹ nhàng: Trước chuyến đi, nên uống đủ nước, ăn các món dễ tiêu, tránh đồ nhiều dầu mỡ. Không nên uống rượu và không ăn quá no trước khi đi.
Bé Crew đang hồi phục một cách thần kỳ sau khi được ghép gan và thực hiện nghi thức rung chuông truyền thống tại Bệnh viện Nhi Cleveland Clinic, theo ABC News hôm 4/4. "Đó là một phép màu", Nicole Dearth, mẹ bé Crew, xúc động nói.
"Nếu một người lạ không biết câu chuyện của thằng bé, họ sẽ chẳng thể tin được con đã trải qua những biến cố lớn lao đến thế, bởi hiện giờ trông con chẳng khác gì những đứa trẻ bình thường khác", người mẹ nói.
Bà mẹ 4 con kể con trai út được chẩn đoán mắc một loại ung thư gan hiếm gặp hồi tháng 3/2025. Đó là khối u nguyên bào gan (hepatoblastoma) ác tính giai đoạn 4 đã di căn sang phổi phải. Sau hơn một năm trải qua nhiều đợt hóa trị liệu tích cực và 9 tháng kể từ ca phẫu thuật ghép tạng, Crew hiện không còn phải tiếp tục bất kỳ phương pháp điều trị nào.
Theo Viện Ung thư Quốc gia Mỹ, u nguyên bào gan là loại ung thư hình thành trong các mô gan. Đây là dạng ung thư gan phổ biến nhất ở trẻ em, thường ảnh hưởng đến trẻ dưới 3 tuổi. Các triệu chứng điển hình gồm xuất hiện khối u hoặc sưng vùng bụng, đau bụng, sụt cân không rõ nguyên nhân, chán ăn, buồn nôn và nôn.
Năm ngoái Crew bị cúm nhưng các triệu chứng không thuyên giảm theo thời gian. Qua chẩn đoán hình ảnh, các bác sĩ phát hiện gan của bé bị phình to do một khối u ác tính. "Tôi đã sốc và choáng váng, không thể tin được lại phải đối mặt với nghịch cảnh này khi con mới 11 tháng tuổi", người mẹ nhớ lại.
Sau khi có chẩn đoán, gia đình được thông báo Crew cần phải ghép gan. Dì của bé, Taylor Dearth, cho biết ngay từ đầu đã muốn được giúp cháu mình. "Tôi cảm thấy như đó là định mệnh nếu mình có thể làm điều gì cho con", Taylor, một bà mẹ 3 con, tâm sự.
Kết quả xét nghiệm cho thấy cô là người phù hợp để hiến tạng. Hai dì cháu đã cùng bước vào ca phẫu thuật ghép tạng vào cuối tháng 6/2025. "Điều đầu tiên tôi muốn biết sau ca mổ là Crew có ổn không, vì tôi hiểu ca phẫu thuật của con phức tạp hơn của mình rất nhiều. Nghe tin con tiến triển tốt, mọi thứ với tôi đều trở nên vô giá", Taylor kể.
Tháng 10 năm ngoái, Crew cùng gia đình thực hiện nghi thức rung chuông đánh dấu cột mốc kết thúc quá trình điều trị. Dearth hy vọng câu chuyện của Crew sẽ góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về ung thư nhi khoa và ý nghĩa của việc hiến tạng từ người sống. "Tôi chưa bao giờ nghĩ mình có cơ hội cứu sống một ai đó. Tôi muốn mọi người hiểu rõ hơn về việc hiến tạng và những tác động to lớn mà hành động này mang lại", Taylor chia sẻ.
