Hôm nay, bên dòng Trà Bồng ấy, một hành trình mới đang được mở ra khi Quảng Ngãi xác định xây dựng đô thị mới Bình Sơn trở thành trung tâm động lực phát triển phía bắc tỉnh, với không gian đô thị hiện đại gắn với bản sắc sông nước.
Đó không chỉ là câu chuyện của những tuyến đường mới, những khu dân cư mới hay những công trình hạ tầng đang hình thành, mà còn là khát vọng của nhiều thế hệ người dân Bình Sơn về một quê hương phát triển, giàu đẹp, văn minh, nghĩa tình nhưng vẫn giữ được hồn cốt của vùng đất ven sông giàu truyền thống.
Ít có dòng sông nào ở Quảng Ngãi vừa mang vẻ đẹp hiền hòa vừa chứa đựng nhiều lớp trầm tích lịch sử như sông Trà Bồng. Từ thượng nguồn đổ về cửa biển Sa Cần, dòng sông uốn lượn qua những làng quê trù phú, những bến nước cổ và các khu dân cư đã hình thành từ hàng trăm năm trước. Nước sông quanh năm xanh biếc, lững lờ trôi giữa đôi bờ cây cối xanh tươi, tạo nên một cảnh quan đặc trưng hiếm có ở miền Trung.
Từ nhiều thế kỷ trước, cửa biển Sa Cần đã là điểm dừng chân của những đoàn thuyền buôn nước ngoài. Theo các tư liệu lịch sử, thương nhân của Trung Hoa thời Đường, Tống, Minh, Thanh từng theo cửa biển đi sâu vào sông Trà Bồng để trao đổi hàng hóa với cư dân bản địa. Những sản vật nổi tiếng của vùng đất Quảng Ngãi như đường, quế, gốm, cau, trầu… cùng nhiều lâm sản từ miền núi Trà Bồng được đưa xuống theo dòng sông, tạo nên một không gian giao thương nhộn nhịp.
Dấu tích của một thời hưng thịnh ấy vẫn còn hiện diện trong đời sống hôm nay. Đó là những địa danh gắn với các truyền thuyết như núi Bà, giếng Tiên ở cửa Sa Cần; những khu chợ cổ như chợ Hôm, chợ Châu Ổ, chợ Thạch An – nơi từng là đầu mối giao thương của cả vùng.
Đặc biệt, sự hiện diện của cộng đồng người Hoa tại Châu Ổ, Thạch An là minh chứng sinh động cho sức hút của vùng đất ven sông Trà Bồng. Nhiều người đến đây để buôn bán rồi gắn bó, lập nghiệp, trở thành một phần của cộng đồng cư dân Bình Sơn.
Những lớp trầm tích văn hóa ấy tạo nên giá trị riêng có cho vùng đất này. Chính từ nền tảng lịch sử đó, Bình Sơn đang hướng tới một mô hình đô thị mới, nơi phát triển kinh tế đi cùng với bảo tồn di sản và phát huy bản sắc địa phương.
Nếu như trong quá khứ, Trà Bồng là dòng sông của giao thương thì hôm nay, dòng sông ấy đang trở thành trục cảnh quan và động lực phát triển của đô thị mới Bình Sơn tương lai. Ông Võ Quốc Nam, Phó chủ tịch UBND xã Đông Sơn cho biết, ngày 2.6 vừa qua, UBND tỉnh Quảng Ngãi công bố các địa phương được quy hoạch đô thị giai đoạn 2026 – 2028. Trong đó, quy hoạch chung đô thị mới Bình Sơn được phê duyệt với tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 5.100 tỉ đồng. Đây được xem là bước ngoặt quan trọng, mở ra không gian phát triển mới cho địa phương. Theo định hướng quy hoạch, đô thị mới Bình Sơn sẽ thay thế quy hoạch cũ của TT.Châu Ổ bằng một đô thị có quy mô lớn hơn, tầm nhìn dài hạn hơn, đáp ứng yêu cầu phát triển trong bối cảnh mới.
Điều đáng chú ý là trục phát triển đô thị được định hướng gắn chặt với dòng Trà Bồng. Không gian ven sông sẽ trở thành điểm nhấn về cảnh quan, văn hóa và dịch vụ đô thị. Những khu dân cư hiện hữu được chỉnh trang đồng bộ; các công trình hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội từng bước được đầu tư theo hướng hiện đại; các tuyến giao thông kết nối từ trung tâm đô thị ra cửa biển Sa Cần và các khu công nghiệp, khu kinh tế tiếp tục được mở rộng.
Đây không chỉ là câu chuyện phát triển không gian vật chất mà còn là tư duy phát triển mới. Thay vì quay lưng với dòng sông, Bình Sơn lựa chọn lấy sông Trà Bồng làm trung tâm kết nối. Dòng sông không còn là ranh giới tự nhiên mà trở thành tài sản quý giá để kiến tạo cảnh quan đô thị, phát triển du lịch, dịch vụ và nâng cao chất lượng sống của người dân.
Phía sau những đồ án quy hoạch là sự nỗ lực của chính quyền các cấp trong việc chuẩn bị nền tảng cho một đô thị tương lai. Từ công tác quy hoạch, giải phóng mặt bằng, thu hút đầu tư đến hoàn thiện hệ thống hạ tầng kỹ thuật, tất cả đều hướng tới mục tiêu xây dựng Bình Sơn trở thành đô thị động lực của khu vực phía bắc Quảng Ngãi.
Trong bối cảnh Khu kinh tế Dung Quất tiếp tục phát triển mạnh mẽ, nhu cầu về một đô thị hiện đại, văn minh để phục vụ người dân, chuyên gia và lực lượng lao động ngày càng trở nên cấp thiết. Bình Sơn vì thế không chỉ phát triển cho riêng mình mà còn đóng vai trò hậu phương đô thị cho trung tâm công nghiệp lớn bậc nhất tỉnh.
Con đường trở thành đô thị loại 3 của Bình Sơn vẫn còn nhiều việc phải làm. Theo kết quả đánh giá hiện nay, địa phương đã đạt 17/37 tiêu chuẩn, tương ứng 60,09 điểm, hoàn thành khoảng hai phần ba yêu cầu theo quy định. Nhiều tiêu chuẩn đạt điểm tối đa như tỷ lệ nghèo đa chiều, tỉ trọng công nghiệp – xây dựng và dịch vụ, hệ thống giao thông, nước sạch, xử lý nước thải, đất công cộng, trường học, thiết chế văn hóa và cây xanh. Đó là những kết quả đáng ghi nhận, phản ánh sự chuyển mình mạnh mẽ của địa phương trong nhiều năm qua.
Tuy nhiên, Bình Sơn vẫn còn những tiêu chí cần tiếp tục hoàn thiện như quy mô dân số đô thị, vị trí và chức năng đô thị, tỷ lệ lao động phi nông nghiệp, tốc độ tăng dân số cơ học, số lượng trường công lập đạt chuẩn và một số chỉ tiêu liên quan đến hạ tầng… Những con số ấy cho thấy quá trình đô thị hóa không thể diễn ra trong ngày một ngày hai. Để đạt được mục tiêu đô thị loại 3, cần sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và người dân.
Quan trọng hơn, đô thị Bình Sơn tương lai không chỉ được đo bằng số lượng công trình hay quy mô đầu tư. Điều làm nên sức sống của đô thị chính là chất lượng cuộc sống của người dân, là khả năng gìn giữ ký ức văn hóa trong quá trình phát triển.
Bởi vậy, cùng với việc đầu tư hạ tầng, địa phương cần chú trọng bảo tồn các giá trị lịch sử ven sông Trà Bồng, giữ gìn các làng nghề truyền thống như gốm Mỹ Thiện tồn tại 300 năm qua, những khu chợ cổ, các địa danh văn hóa gắn với quá trình hình thành vùng đất. Đó chính là những yếu tố tạo nên bản sắc riêng, giúp Bình Sơn khác biệt giữa hàng trăm đô thị đang phát triển trên cả nước. Một ngày không xa, khi những tuyến đường ven sông hoàn thiện, những công viên xanh mở ra bên dòng Trà Bồng, những khu dân cư hiện đại hình thành dọc hai bờ sông, người dân Bình Sơn sẽ được chứng kiến quê hương mình bước sang một diện mạo mới.
Dòng Trà Bồng vẫn sẽ chảy như bao đời nay, mang theo phù sa, mang theo ký ức của vùng đất giang thương xưa và đôi bờ bên dòng sông ấy, một đô thị mới đang dần hiện hữu. Đó là kết quả của những khát vọng phát triển và của tình yêu quê hương được gửi gắm trong từng công trình, từng tuyến đường, từng quyết sách. Cũng từ dòng sông từng mở lối giao thương hàng trăm năm trước, Bình Sơn hôm nay đang mở ra một hành trình mới – hành trình xây dựng một đô thị ven sông hiện đại, đáng sống, giàu bản sắc và đầy triển vọng cho các thế hệ mai sau.
Cuộc thi Cây của năm châu Âu (European's Tree of the Year) tôn vinh tầm quan trọng của cây xanh đối với cộng đồng địa phương trên khắp lục địa, và ban tổ chức vừa công bố cây chiến thắng năm 2026. Cây sồi Laukiai, một cây sồi 400 năm tuổi ở làng Rukai của Litva, đã giành chiến thắng trong cuộc thi với số điểm 6.153.
Đây được xem là cuộc thi "độc nhất vô nhị" trên thế giới về cây xanh tầm quốc gia và châu lục.
Theo giải thưởng Cây của năm, cây sồi già này đã bị lãng quên trong một thời gian khá dài. Tuy nhiên, khoảng một năm trước, cộng đồng địa phương đã nỗ lực khôi phục lại vùng đất và khu vực xung quanh, thậm chí còn tổ chức lễ kỷ niệm để tôn vinh cây. Ở vị trí thứ hai là cây táo dại cổ thụ từ Diel, Slovakia, và ở vị trí thứ ba là cây cong từ Szyslowiec, Ba Lan.
Trước khi các cây được đưa ra bình chọn công khai, mỗi quốc gia tham gia sẽ chọn một cây thông qua cuộc thi địa phương, nơi các cộng đồng, tổ chức và trường học đề cử một cây trong khu vực của họ. Sau đó, các cây sẽ được đưa ra bình chọn trực tuyến công khai, được đảm bảo tính công bằng nhờ hệ thống "điểm cây" mới...
Những cây đẹp năm nay đã thu hút sự chú ý rất lớn trên khắp châu Âu. Trong thời gian bình chọn, trang web đã ghi nhận khoảng 1,5 triệu lượt truy cập, với hơn 200.000 người bình chọn. Dưới đây là một số hình ảnh của các cây lọt vào vòng chung kết:
Chị Nguyễn Thị Khánh Linh, đại diện BiBi Ha Giang Loop Tours, cho biết kỳ nghỉ bốn ngày dịp 30/4 phù hợp để du khách khám phá Hà Giang. Nếu phân bổ lịch trình hợp lý, khách có thể tham quan gần hết các điểm du lịch nổi tiếng. Theo chị Linh, lượng khách dịp này có thể không đông bằng Tết Nguyên đán, song tình trạng ùn tắc cục bộ tại một số điểm chính vẫn có khả năng xảy ra.
Lịch trình do VnExpress và đơn vị lữ hành gợi ý dựa trên tiêu chí đi đường vòng hoặc lệch giờ so với thói quen của số đông du khách. Phương án này ưu tiên trải nghiệm văn hóa, thiên nhiên bản địa và chọn tham quan các điểm nổi tiếng vào ngày cuối nhằm đảm bảo sức khỏe, chất lượng dịch vụ cho khách.
Ngày 1: Hà Giang - Thuận Hòa - Lùng Tám - Đường Thượng - Du Già (ngủ đêm)
Hầu hết khách du lịch tới Hà Giang thường đi thẳng đến cổng trời Quản Bạ, cửa ngõ vào Công viên địa chất toàn cầu Cao nguyên đá Đồng Văn. Do khu vực này nhỏ, du khách thường phải chờ chụp ảnh lâu và để xe tràn ra đường, gây ùn tắc kéo dài.
Chị Linh gợi ý khách đi theo hướng Thuận Hòa tới hợp tác xã Lùng Tám để xem phụ nữ Mông dệt vải lanh và mua đồ lưu niệm. Sau khoảng 30 phút dừng chân, khách đi đến Du Già qua đường Thượng. Tại đây, du khách nên tắm thác vào buổi chiều, hoạt động được nhiều khách nước ngoài yêu thích.
Khu vực Du Già hiện không có khách sạn, chỉ có các cơ sở lưu trú dạng nhà dân. Khách có thể liên hệ trực tiếp với người địa phương để thuê phòng nghỉ.
Ngày 2: Du Già - Mèo Vạc - Nho Quế - Đồng Văn - Mèo Vạc (ngủ đêm)
Sáng ngày thứ hai, du khách di chuyển từ Du Già tới Mèo Vạc và ăn trưa tại đây. Điểm chính tiếp theo của hành trình là sông Nho Quế, nơi thường xuyên xảy ra tình trạng quá tải khiến khách phải xếp hàng 2-3 giờ chờ mua vé và lên xe trung chuyển xuống bến thuyền.
Chị Linh cho biết khu vực sông Nho Quế thường đông đúc nhất vào hai khung giờ là 8-9h hoặc 15-16h. Theo thói quen, hầu hết khách Việt chọn nghỉ đêm tại Đồng Văn trong ngày đầu, sau đó tham quan Cột cờ Lũng Cú sau đó tới sông Nho Quế ngày tiếp theo. Trên lộ trình này, nhiều người dừng lại chụp ảnh tại đèo Mã Pì Lèng nên mất nhiều thời gian.
Việc điều chỉnh lịch trình ngày thứ hai theo gợi ý của chị Linh, khách có thể tránh được cảnh ùn tắc khi tiếp cận sông Nho Quế vào khung giờ trưa.
Rời sông Nho Quế, du khách có thể ghé thăm Đồng Văn nếu muốn trải nghiệm không khí buổi tối tại đây.
Các hoạt động tại Đồng Văn về đêm không quá đa dạng, nổi bật nhất là chương trình giao lưu văn nghệ do anh Sùng Mạnh Hùng tổ chức. Nếu không, khách có thể bỏ qua điểm dừng này bởi lịch trình ngày thứ ba vẫn quay lại Đồng Văn.
Ngày 3: Mèo Vạc - Đồng Văn - Lũng Cú - Lô Lô Chải (ngủ đêm)
Vào ngày thứ ba, áp lực tại các điểm đến thường giảm rõ rệt do nhiều du khách kết thúc hành trình theo lịch trình 3 ngày 2 đêm hoặc 4 ngày 3 đêm phổ biến. Khách có thể thong thả tham quan phố cổ Đồng Văn, di chuyển sang Cột cờ Lũng Cú.
Điểm kết thúc của ngày là làng Lô Lô Chải, địa danh thu hút đông đảo du khách trong khoảng ba năm trở lại đây. "Việc lựa chọn thời điểm này giúp người đi tận hưởng không gian yên bình hơn", chị Linh nói, đồng thời gợi ý du khách nên nghỉ đêm tại đây để trải nghiệm trọn vẹn văn hóa bản địa.
Ngày 4: Lô Lô Chải - Dinh Nhà Vương - Nhà Pao - Dốc Thẩm Mã - Yên Minh - Cổng trời Quản Bạ - Hà Giang
Vào ngày cuối, khách tham quan Dinh Nhà Vương, nhà của Pao, dốc Thẩm Mã rồi qua Yên Minh về lại cổng trời Quản Bạ.
Thông thường, du khách hay chọn ghé các điểm này ngay ngày đầu tiên nên áp lực tại đây vào chiều về sẽ giảm đáng kể.
Nhờ đó, người đi theo lịch trình này có thể thoải mái trải nghiệm và chụp ảnh mà không phải chịu cảnh chen chúc.
"Việc phân bổ ngược lại so với thói quen của số đông giúp khách tận hưởng không gian thoáng đãng hơn", chị Linh nói.
Một số lời khuyên:
Khách đi hành trình 3 ngày 2 đêm nên dậy từ 5h30 và bắt đầu di chuyển lúc 6h để tránh ùn tắc, đảm bảo kịp kế hoạch. Riêng những người theo lịch trình bốn ngày ba đêm có thể thư thả hơn về mặt thời gian.
Vào dịp lễ, du khách không nên ăn tại các khu trung tâm như Đồng Văn vì lượng người đông, chất lượng dịch vụ khó đảm bảo. Thay vào đó, khách có thể chọn các quán cơm dọc đường tới những điểm du lịch để tránh cảnh chen chúc. Nếu đã xác định trước địa điểm, người đi nên đặt bàn sớm và thường xuyên kiểm tra bản đồ để ước tính quãng đường, giúp việc phục vụ nhanh hơn.
Ngoài ra, du khách cần gọi điện kiểm tra lại với phía khách sạn hoặc homestay để chắc chắn không có phát sinh về phòng nghỉ. Trong bối cảnh tình trạng lừa đảo đặt phòng từng xuất hiện tại Hà Giang, việc cẩn trọng khi thực hiện các giao dịch là cần thiết để bảo vệ quyền lợi cá nhân.
Những người thường xuyên đi máy bay cho biết việc chọn sai chỗ ngồi có thể âm thầm phá hỏng chuyến đi như liên tục bị làm phiền, bỏ lỡ suất ăn, khó tìm tư thế thoải mái.
Hàng ghế giữa
Hàng ghế đầu tiên được các chuyên gia du lịch Mỹ khuyến cáo nên tránh là hai ghế cạnh cửa sổ của hàng ghế giữa (thường là ghế A và F hoặc K). Với các máy bay thân hẹp, một lối đi, số hàng ghế khoảng 30-45 hàng.
Máy bay thân rộng hai lối đi, số lượng hàng ghế có thể hơn 50. Hành khách có thể dựa vào sơ đồ chỗ ngồi từng loại máy bay sẽ đi để chọn vị trí thích hợp.
Andrea Platania, chuyên gia du lịch tại nền tảng đưa đón sân bay có trụ sở tại Mỹ và châu Âu Transfeero, cho biết tiếp viên thường phục vụ đồ ăn từ hai đầu máy bay. Hành khách ngồi ở những hàng ghế giữa có thể gặp tình trạng suất ăn, đồ uống mình thích đã hết khi đến lượt.
Ví dụ suất ăn cung cấp trên máy bay thường gồm hai loại mỳ và cơm hoặc cơm gà và cơm bò để hành khách lựa chọn. Nếu các hành khách ở hai đầu máy bay đều chọn cơm gà, suất ăn khi đến các hàng ghế giữa sẽ hết và những người ngồi vị trí này chỉ còn một lựa chọn là cơm bò.
Hai ghế này thường xa nhà vệ sinh và sát cửa sổ. Do vậy, bạn thường phải đi qua hai hành khách để ra ngoài, điều này được đánh giá "khá bất tiện" do liên tục phải làm phiền người khác.
"Trên lý thuyết hai ghế này không tệ nhưng thực tế lại là những chỗ ngồi kém thuận lợi nhất", Andrea nói.
Hàng ghế giữa máy bay cũng thường trùng với vị trí cánh máy bay nên bị hạn chế tầm nhìn hơn các ghế cửa sổ khác.
Ghế hàng cuối
Hàng ghế này nằm gần nhà vệ sinh và gây nhiều phiền phức, như có mùi khó chịu và hành khách liên tục qua lại, khiến người ngồi ít có không gian riêng tư.
"Cảm giác như đang ngồi giữa hành lang thay vì không gian riêng của mình", Andrea nói thêm.
Hàng ghế cuối dựa lưng vào vách máy bay, không có khoảng trống để có thể ngả lưng nghỉ ngơi hoặc ngả ít khiến người ngồi hàng ghế này hầu như phải ngồi thẳng lưng suốt hành trình.
"Việc không thể ngả ghế tạo khác biệt rất lớn, bạn sẽ thấy mệt mỏi hơn nhiều sau khi hạ cánh", Andera nói.
Ngoài ra, hành khách ngồi ở những vị trí này thường là những người rời máy bay sau cùng, điều này có thể gây rắc rối nếu cần nhanh chóng nối chuyến bay tiếp theo.
Ngoài hai hàng ghế trên, chuyên gia du lịch người Mỹ Kelly Magyarics cũng chia sẻ các ghế phù hợp với từng nhu cầu của hành khách.
Với những hành khách thường xuyên muốn sử dụng nhà vệ sinh, ghế cạnh lối đi là lựa chọn hàng đầu. Những người thích ngắm cảnh, ghế cạnh cửa sổ là gợi ý phù hợp.
"Nếu bạn bay nối chuyến, bạn nên chọn ghế cạnh lối đi gần cửa ra máy bay", Kelly nói vì vị trí này giúp hành khách rời máy bay nhanh nhất, sau mỗi khoang thương gia.
Bản thân Kelly nếu có cơ hội sẽ thường chọn hàng ghế cạnh lối thoát hiểm vì có chỗ để chân rộng rãi do trước mặt là khoảng trống.
Kelly cũng thường chọn ghế đầu tiên, sau khoang thương gia. Phía trước hàng ghế này là vách ngăn nên khách có khoảng không để chân rộng rãi hơn. Khách ngồi sát cửa sổ hàng này có thể đi lại thoải mái mà không sợ ảnh hưởng đến những người ngồi cùng dãy và cũng không bị khách ngồi trước ngả ghế làm phiền.
Tuy nhiên, vị trí này có một nhược điểm: không có ghế phía trước để đặt túi xách bên dưới nên hành khách buộc phải để hành lý xách tay lên cabin trên đầu. Mỗi lần đặt chỗ ngồi này, Kelly thường cố gắng lên máy bay sớm để giành chỗ để đồ trong khoang hành lý phía trên.
Khi bay cùng người khác như chồng, vợ hoặc con cái, Kelly gợi ý hành khách nên chọn hai ghế cạnh lối đi.
Với vị trí song song này, khoảng cách giữa hai người đủ hẹp để trò chuyện và cũng đủ rộng để mỗi người có không gian cá nhân riêng. Một mẹo khác cũng được cô áp dụng, nhưng được đánh giá mạo hiểm hơn, đặt ghế cửa sổ và ghế ngoài cùng, bỏ trống ghế giữa. Trên nhiều chuyến bay vắng người, hành khách sẽ có cơ hội được ngồi hai người một dãy và không có ai ngồi ghế giữa làm phiền.
