Cuối tuần trước, ông Trump đăng một video dường như được tạo bằng AI lên mạng xã hội Truth Social, trong đó có một đoạn ngắn mô tả ông mặc trang phục của nhân vật hoạt hình trong bộ anime nổi tiếng Naruto, đan hai tay vào nhau thi triển kỹ thuật ninja. Video đã vấp phải làn sóng phản đối dữ dội từ những người hâm mộ bộ phim, họ cho rằng hình ảnh bị sử dụng trái phép.
Làn sóng phẫn nộ xuất hiện sau nhiều tháng dư luận Nhật Bản căng thẳng về việc Nhà Trắng sử dụng các hình ảnh văn hóa đại chúng khác của nước này trên mạng, trong đó có các thương hiệu như “Dragon Ball”, “Yu-Gi-Oh!” hay “Pokémon”. Hình ảnh anime thậm chí còn được dùng trong một video TikTok do Nhà Trắng đăng tải hồi tháng 3 để thông báo về các cuộc không kích của Mỹ vào Iran.
Các bài đăng dày đặc trên mạng xã hội của Nhà Trắng cũng lấy tư liệu từ nhiều thương hiệu hoạt hình và giải trí khác như SpongeBob SquarePants, Marvel, DC Comics hay tựa game Call of Duty. Tuy nhiên tại Nhật Bản, nơi anime được coi là “báu vật văn hóa” và là cốt lõi bản sắc dân tộc, việc chính quyền Tổng thống Trump sử dụng những hình ảnh này cho mục đích chính trị không được chấp nhận.
Nana Suzuki, công dân 34 tuổi sống ở phía nam Tokyo, đã phát động một chiến dịch ký tên trực tuyến hồi tháng 3 nhằm kêu gọi chính phủ Nhật Bản có biện pháp quyết liệt hơn để bảo vệ anime khỏi bị lạm dụng cho mục đích chính trị. Chiến dịch này hiện thu thập được hơn 24.000 chữ ký.
“Tôi cảm thấy vô cùng phẫn nộ khi các tác phẩm bị lợi dụng để kích động xung đột chính trị, quân sự hoặc gây tranh cãi”, cô cho hay. “Tôi tin rằng Nhật Bản cần lên tiếng khẳng định việc sử dụng hình ảnh này là xâm phạm quyền lợi của các nhà sáng tạo, đồng thời việc dùng nội dung văn hóa cho mục đích chính trị hoặc quân sự là không thể chấp nhận được”.
Chính quyền Mỹ hiện chưa đưa ra bình luận.
Hồi đầu năm, Bộ Ngoại giao Nhật Bản đã gửi đơn khiếu nại tới đại sứ quán Mỹ tại Tokyo về việc sử dụng hình ảnh anime. Hồi tháng 4, phát biểu tại một phiên điều trần trước quốc hội, ông Shige Watanabe, quan chức Bộ Ngoại giao, nhấn mạnh “ngay cả các cơ quan công quyền cũng không nên sao chép những tác phẩm đã được bảo hộ bản quyền khi chưa được phép”.
Bộ trưởng An ninh Kinh tế Nhật Bản Kimi Onoda ngày 12/6 lặp lại thông điệp trên trong một cuộc họp báo, đồng thời cảnh báo việc sử dụng hình ảnh không phù hợp như vậy “có thể làm tổn hại đến hình ảnh của tác phẩm và gây thiệt hại cho chủ sở hữu quyền tác giả”.
“Chúng tôi sẽ tiếp tục thực hiện các biện pháp thích hợp, trong đó có cả việc trao đổi với phía Mỹ, để đảm bảo vấn đề bản quyền được xử lý một cách thỏa đáng”, bà nói thêm. Nhắc đến bài đăng của ông Trump hôm 6/6, bà cho hay “không muốn sự việc tương tự tái diễn và bài đăng này sẽ không tiếp tục được lan truyền”.
Các nhà sáng tạo anime cũng phản đối mạnh mẽ việc chính quyền ông Trump sử dụng nội dung của họ. Hồi tháng 3, Pokémon Company International cho biết Nhà Trắng đã sử dụng tài sản trí tuệ của hãng khi chưa được phép. Vài ngày sau, chủ sở hữu bản quyền Yu-Gi-Oh! cũng ra tuyên bố đội ngũ sản xuất bộ truyện tranh (manga) và anime này liên quan tới những thông điệp phát đi từ Nhà Trắng.
Chính phủ Nhật Bản đã phát đi tín hiệu cho thấy họ luôn coi việc bảo vệ sở hữu trí tuệ của các nhà sáng tạo là vấn đề lợi ích quốc gia, chứ không riêng gì trong sự việc liên quan đến Tổng thống Trump. Hồi tháng 12 năm ngoái, Thủ tướng Sanae Takaichi từng phát biểu rằng các nội dung văn hóa Nhật Bản là một phần thiết yếu cấu thành “sức mạnh ngoại giao” của đất nước.
Hai người hâm mộ bộ manga tại khu Ikebukuro, Tokyo, cho biết họ lo ngại việc lợi dụng anime cho các mục đích chính trị có thể làm méo mó hình ảnh của thể loại này.
“Thật sự không tốt chút nào khi các tác phẩm bị sử dụng sai lệch so với mục đích ban đầu”, Sora Kikuchi, 22 tuổi, nói. “Tôi yêu anime Nhật Bản và mong muốn nó được dùng vào những mục đích tốt đẹp”.
Bạn cô, Sakia Kikuchi, 22 tuổi, đồng tình. “Chẳng sao cả nếu như Tổng thống Trump là một người hâm mộ anime, nhưng có vẻ như ông ấy đang coi nhẹ nó mà không hiểu biết gì cả”, cô nói.
Dù vậy, một bộ phận nhỏ người hâm mộ không bận tâm về động thái của ông Trump. Một người dùng X cho rằng việc làm của Tổng thống Mỹ “khá hài hước” và chỉ góp phần làm tăng thêm mức độ nổi tiếng cho Naruto.
“Tôi tự hào vì truyện tranh Nhật Bản đã càn quét thế giới đến mức Tổng thống Mỹ cũng biết đến Naruto”, một người khác cho hay.
"Nếu mọi người muốn biết sự thật, toàn bộ mọi thứ bắt đầu từ Greenland. Chúng tôi muốn có Greenland, nhưng họ không muốn giao hòn đảo đó cho chúng tôi. Thế là tôi nói 'tạm biệt'", Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết hôm 6/4.
Đảo Greenland là lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch, quốc gia thành viên NATO. Ông Trump từ lâu đã bày tỏ tham vọng sáp nhập Greenland vào lãnh thổ Mỹ, động thái vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ liên minh.
Lãnh đạo Mỹ tiếp tục công kích NATO "chỉ là con hổ giấy", nhấn mạnh Tổng thống Nga Vladimir Putin "không e ngại" liên minh này. Ông cũng lặp lại chỉ trích các đồng minh NATO vì không hỗ trợ Mỹ trong xung đột đang diễn ra ở Trung Đông.
"Chúng tôi đã tìm đến NATO. Tôi không yêu cầu quá quyết liệt, chỉ nói rằng 'nếu các ngài muốn giúp thì thật tốt', nhưng họ nói 'không, không, chúng tôi sẽ không hỗ trợ'", Tổng thống Trump nói, song không nêu rõ đó là câu trả lời từ ai.
Tổng thống Mỹ cũng chỉ trích các đối tác truyền thống ngoài NATO như Hàn Quốc, Nhật Bản và Australia vì không giúp Mỹ trong cuộc chiến với Iran. Ông ca ngợi những quốc gia vùng Vịnh như Arab Saudi, Kuwait, Bahrain, Qatar và Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất vì đã ủng hộ Mỹ.
Tổng thư ký NATO Mark Rutte dự kiến tới Washington trong tuần này và sẽ hội đàm với Tổng thống Trump, Ngoại trưởng Marco Rubio và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth. Chuyến thăm diễn ra giữa thời điểm căng thẳng giữa Mỹ và NATO liên tục gia tăng trong thời gian qua, khi Tổng thống Mỹ liên tục chỉ trích bằng những lời lẽ nặng nề và dọa rút Mỹ khỏi liên minh.
Hôm 20/3, ông Trump cho rằng NATO "hèn nhát" khi không muốn giúp Mỹ mở lại eo biển Hormuz và tuyên bố Washington "sẽ ghi nhớ" việc này. Các đồng minh của Mỹ trong NATO trước đó tỏ ra miễn cưỡng trong việc hỗ trợ mở lại eo biển Hormuz, tuyến hàng hải huyết mạch mà Iran đã gần như đã phong tỏa kể từ khi chiến sự bùng phát ngày 28/2.
Đến ngày 1/4, lãnh đạo Mỹ nói NATO "chỉ là hổ giấy". Ngoài không tham gia hỗ trợ Washington để mở lại eo biển Hormuz, một số quốc gia thành viên NATO như Pháp, Italy và Tây Ban Nha còn cấm máy bay quân sự Mỹ sử dụng không phận và căn cứ của họ để tấn công Iran.
Ngày 28-5, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông vẫn chưa hài lòng với các đề xuất của Iran nhằm đạt được thỏa thuận, sau khi truyền hình nhà nước Iran công bố những chi tiết mà họ khẳng định là dự thảo thỏa thuận giữa hai bên, theo Hãng tin AFP.
Phát biểu tại cuộc họp nội các ở Nhà Trắng, Tổng thống Trump nói rằng ông không vội vàng đạt được thỏa thuận nhằm chấm dứt cuộc chiến ở Trung Đông, dù cuối tuần qua ông từng nói rằng sắp đạt thỏa thuận.
"Iran rất quyết tâm, họ muốn đạt được thỏa thuận. Cho đến nay họ vẫn chưa làm được điều đó. Chúng tôi chưa hài lòng, nhưng rồi sẽ hài lòng thôi" - ông Trump nói.
"Hoặc là như vậy, hoặc chúng tôi sẽ phải hoàn tất công việc" - ông chủ Nhà Trắng nói thêm, ám chỉ khả năng nối lại các hoạt động quân sự mà Mỹ và Israel phát động ngày 28-2 và tạm dừng hồi tháng 4.
Ông Trump nhận định thêm phía Iran đang "đàm phán trong tình thế gần như cạn kiệt mọi lựa chọn".
Trước đó cùng ngày, truyền hình nhà nước Iran cho biết dự thảo bản ghi nhớ (MOU) với Washington bao gồm cam kết dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân nhằm vào Iran, khôi phục hoạt động lưu thông tại eo biển Hormuz và rút lực lượng Mỹ khỏi vùng Vịnh.
Tuy nhiên Nhà Trắng gọi thông tin trên là "hoàn toàn bịa đặt".
Ngày 27-5, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho biết bà đã thảo luận với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky về lộ trình Kiev gia nhập Liên minh châu Âu, theo Hãng tin Reuters.
"Những tuần tới sẽ là giai đoạn quan trọng để thúc đẩy những bước tiến mang tính quyết định trong tiến trình gia nhập" - bà bình luận trên nền tảng X.
Trước đó trong tháng này, Thủ tướng Đức Friedrich Merz đề xuất cho phép Ukraine trở thành "thành viên liên kết" của EU, qua đó có thể tham gia các cuộc họp của khối nhưng không có quyền bỏ phiếu, như một bước trung gian hướng tới tư cách thành viên đầy đủ. Ông Zelensky cho rằng đề xuất này không công bằng.
Bà von der Leyen nói thêm châu Âu sẽ tiếp tục hỗ trợ Ukraine trong cuộc chiến với Nga.
"Năng lực phòng không, máy bay không người lái và chống máy bay không người lái nằm trong số những ưu tiên quốc phòng cấp bách nhất của châu Âu. Ukraine sẽ được tích hợp hoàn toàn vào các nỗ lực này" - bà nói.
Ngày 27-5, nhà chức trách tại bang Washington của Mỹ cho biết cuộc tìm kiếm 9 người mất tích sau vụ bồn chứa hóa chất phát nổ và vỡ tung một ngày trước đó đã chuyển từ cứu hộ sang tìm kiếm thi thể, nhiều khả năng nâng tổng số người thiệt mạng lên 11 người, theo Hãng tin Reuters.
Trước đó các quan chức xác nhận có hai người tử vong. Ít nhất tám người khác bị thương, gồm một số trường hợp trong tình trạng nguy kịch.
"Chúng tôi đang chuẩn bị tinh thần cho khả năng đây sẽ là thảm kịch công nghiệp chết chóc nhất trong lịch sử hiện đại của bang Washington" - Thống đốc Bob Ferguson phát biểu tại cuộc họp báo ngày 27-5.
Giới chức nói rằng hiện vẫn chưa xác định được nguyên nhân khiến bồn chứa dung tích 900.000 gallon tại Nhà máy sản xuất bột giấy Nippon Dynawave Packaging bị nổ vào sáng 26-5. Bồn chứa này lưu trữ dung dịch kiềm trắng (white liquor) - dung dịch hóa chất gồm NaOH và Na2S được sử dụng trong sản xuất bột giấy, có thể gây bỏng nghiêm trọng khi tiếp xúc với da.
Các quan chức thông tin công tác tìm kiếm thi thể sẽ được tiến hành chậm rãi, do môi trường tại hiện trường "cực kỳ nguy hiểm".
Sáng 28-5, Hãng thông tấn trung ương Triều Tiên (KCNA) cho biết Bình Nhưỡng lên án Đối thoại an ninh bốn bên gồm Mỹ - Nhật Bản - Úc - Ấn Độ cũng như lập trường mà họ cho là mang tính đối đầu với Triều Tiên và các quốc gia khác trong khu vực.
KCNA dẫn lời người phát ngôn Bộ Ngoại giao Triều Tiên khẳng định sẽ không có chuyện phi hạt nhân hóa Triều Tiên.
Ngày 27-5, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cập nhật Na Uy đã đồng ý tham gia "chiếc ô hạt nhân" của Pháp, trở thành quốc gia mới nhất nhận được sự bảo vệ hạt nhân từ Paris trong bối cảnh châu Âu lo ngại về cam kết của Mỹ đối với an ninh khu vực, theo Hãng tin Reuters.
Hồi tháng 3, Pháp đã đề nghị mở rộng sự bảo vệ từ "chiếc ô hạt nhân” của nước này cho các quốc gia châu Âu khác.
Ngày 27-5, Canada - quốc gia cho biết muốn giảm sự phụ thuộc vào các tập đoàn quốc phòng Mỹ - đã công bố kế hoạch mua đội máy bay cảnh báo sớm của Công ty Saab (Thụy Điển), thay vì lựa chọn từ Boeing (Mỹ), theo Hãng tin Reuters.
Thủ tướng Canada Mark Carney cho biết nước này sẽ chọn máy bay GlobalEye của Saab. Trong khi đó mẫu E-7 Wedgetail của Boeing - vốn gặp nhiều trì hoãn và đội chi phí - cũng từng là ứng viên cạnh tranh.
Ông đánh giá máy bay cảnh báo sớm GlobalEye của Saab sẽ là "nguồn lực then chốt giúp các lực lượng vũ trang Canada phát hiện và răn đe các mối đe dọa trên khắp khu vực Bắc Cực".
Theo Đài Euro News, ngày 14-4, Hội Chữ thập đỏ cho biết một lô hàng gồm vật tư y tế cùng các hàng viện trợ khác đã được chuyển vào biên giới Iran, trở thành chuyến viện trợ đầu tiên kể từ khi xung đột bùng phát.
Trong thông báo chính thức, Liên đoàn Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế (IFRC) xác nhận lô hàng đã vào lãnh thổ Iran ngày 12-4.
Phát biểu tại Geneva (Thụy Sĩ), người phát ngôn IFRC Tommaso Della Longa cho biết đoàn xe xuất phát từ Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ) hôm 10-4.
Đây là một trong những đợt vận chuyển vật tư y tế xuyên biên giới đầu tiên của tổ chức quốc tế kể từ sau loạt không kích của Israel và Mỹ vào Iran ngày 28-2.
Theo ông Della Longa, IFRC đã cung cấp các bộ dụng cụ sơ cứu chấn thương, phục vụ cấp cứu khẩn cấp và cứu sống bệnh nhân.
"Hoạt động này vô cùng quan trọng, trong bối cảnh chuỗi cung ứng nhân đạo vào Iran bị gián đoạn nghiêm trọng, khiến việc đưa hàng cứu trợ trở nên khó khăn và tốn kém hơn", ông nói.
IFRC đặt mục tiêu tiếp tục vận chuyển thêm nhiều bộ dụng cụ trong ba tuần tới.
Trong khi đó, Ủy ban Chữ thập đỏ quốc tế (ICRC) cho biết đã chuyển giao lô hàng viện trợ xuyên biên giới đầu tiên gồm 171 tấn hàng cứu trợ thiết yếu tới Iran ngày 13-4.
Tổng cộng 14 xe tải xuất phát từ kho tại Jordan, chở các vật dụng thiết yếu đủ đáp ứng nhu cầu của gần 25.090 người, gồm chăn, đệm, can nước, bộ dụng cụ nhà bếp, bạt che và đèn năng lượng mặt trời.
Ngoài ra ICRC cũng bàn giao 200 máy phát điện và 100 máy bơm động cơ mua tại địa phương cho Hội Trăng lưỡi liềm đỏ Iran (IRCS) nhằm hỗ trợ công tác cứu hộ.
Theo ông Vincent Cassard, Trưởng phái đoàn ICRC tại Iran, nhu cầu nhân đạo trên cả nước vẫn ở mức cao và kỳ vọng lô hàng sẽ góp phần giảm bớt khó khăn cho các cộng đồng bị ảnh hưởng.
Bên cạnh đó, ông Della Longa cũng nhấn mạnh áp lực mà Hội Trăng lưỡi liềm đỏ Iran đang phải gánh chịu khi đã có bốn nhân viên thiệt mạng trong lúc làm nhiệm vụ kể từ khi xung đột nổ ra.
Tính đến thời điểm hiện tại, cuộc chiến đã khiến ít nhất 3.000 người thiệt mạng tại Iran, 2.020 người tại Lebanon, 23 người tại Israel và hơn một chục người tại các quốc gia Ả Rập vùng Vịnh.
