Trong gian phòng dành riêng cho tập huấn được đặt tại Trường cao đẳng Công nghệ TP.HCM, hai bạn Nguyễn Thị Bảo Yến và Phạm Thị Ngọc Huệ gần như không rời mắt khỏi những tấm vải, bản vẽ và ma nơ canh đặt trước mặt. Đây là giai đoạn các em đang được rèn luyện để chuẩn bị cho kỳ thi Kỹ năng nghề thế giới (Worldskills), nơi mỗi thao tác nhỏ đều có thể trở thành tiêu chí chấm điểm.
Bảo Yến (21 tuổi), quê Ninh Thuận, hiện học ngành may thời trang tại Trường cao đẳng Công nghệ TP.HCM. Bạn cho biết mình đến với nghề vì bị cuốn hút bởi vải và máy may, khi từ một tấm vải thô bình thường, người ta có thể tạo nên trang phục trên ma nơ canh. Càng học, càng hiểu thêm tên gọi, đặc tính, cách xử lý của từng loại vải bạn càng thấy hấp dẫn.
Đang học năm 2 Yến thừa nhận ban đầu khi đăng ký dự thi vòng tuyển chọn cho kỳ thi Kỹ năng nghề thế giới, bạn thấy mình “thua xa” các anh chị năm 3. Tuy nhiên các chuyên gia tuyển chọn đánh giá rất cao khả năng học nhanh, bắt nhịp tốt và dần đuổi kịp yêu cầu huấn luyện.
Khó khăn lớn nhất với Yến là phần thiết kế mẫu. Bạn nói khả năng sáng tạo của mình còn bị giới hạn. Để mở rộng cảm quan, ngày ngày Yến phải xem rất nhiều bộ sưu tập, triển lãm, tiếp xúc với nhiều loại vải, học cách quan sát chất liệu, màu sắc, phom dáng và biến tấu chi tiết.
“Áp lực lớn nằm ở việc phải bước ra khỏi những bài học quen thuộc trong trường để tiếp cận một hệ thống yêu cầu sát chuẩn quốc tế hơn”, Yến nói.
Cùng là “đồng môn” tập luyện, Phạm Thị Ngọc Huệ (20 tuổi), học ngành thiết kế thời trang tại Trường cao đẳng Công nghệ Thủ Đức, nói mình “có duyên từ bé” với quần áo. Bạn thích hình khối, thích cảm giác từ một mảnh vải mềm, phẳng, vuông vức có thể tạo thành một cấu trúc mặc được trên cơ thể.
Theo bạn, Kỹ năng nghề thế giới đòi hỏi thí sinh phải có khả năng xử lý rất rộng. Từ nhìn một bộ trang phục, thí sinh phải phát triển mẫu, dựng rập, làm rập, xử lý chất liệu rồi đi đến sản phẩm. “Nhìn chung, cuộc thi bao gồm rất nhiều kỹ năng, buộc người dự thi phải ôn gần như toàn bộ quy trình của nghề công nghệ thời trang”, Huệ nói.
Mỗi ngày luyện tập bắt đầu từ 7h30 và kéo dài đến 17h. Có hôm các em tiếp tục ở lại học thêm. Với các bài draping (tạo hình trên ma nơ canh), thí sinh có thể phải tháo ra làm lại nhiều lần để chỉnh mép vải, chỉnh khối và đường nét. Những lỗi nhỏ vốn dễ bỏ qua trong lớp học lại trở thành điểm yếu khi đặt vào tiêu chuẩn WorldSkills.
TS Hoàng Quốc Long – Hiệu trưởng Trường trung cấp Nguyễn Tất Thành, chuyên gia của kỳ thi Kỹ năng nghề thế giới, nghề công nghệ thời trang – chịu trách nhiệm huấn luyện chính cho Yến và Huệ. Ông chia sẻ tại Kỹ năng nghề thế giới, thí sinh phải thể hiện năng lực tổng hợp từ thiết kế, dựng mẫu, làm rập, giác sơ đồ, cắt may, hoàn thiện sản phẩm và sử dụng thuật ngữ tiếng Anh chuyên ngành.
Cụ thể, ở mô đun draping, thí sinh nhận một hình ảnh thời trang bí mật, sau đó dùng vải mộc dựng trực tiếp trên ma nơ canh sao cho gần với mẫu. Cái khó nằm ở khả năng nhìn hình để đoán tỉ lệ, đường nét, khối, canh sợi và xử lý mép vải.
Mô đun tiếp theo là thiết kế rập và giác sơ đồ. Từ bản vẽ kỹ thuật, thí sinh phải làm bộ rập đạt chuẩn công nghiệp, sau đó sắp xếp các chi tiết rập trên mặt vải sao cho tiết kiệm vải nhất nhưng vẫn đúng canh sợi. Trong sản xuất công nghiệp, chỉ cần tiết kiệm vài phân vải trên một sản phẩm, khi nhân lên hàng trăm hoặc hàng nghìn sản phẩm, lượng vải tiết kiệm được sẽ rất lớn.
Ở mô đun thiết kế bộ sưu tập, thí sinh phải phát triển ít nhất sáu mẫu, gồm nhóm thời trang may sẵn và nhóm thời trang cao cấp. Mỗi sản phẩm cần có mặt trước, mặt sau, đường nét rõ ràng để người làm rập có thể hiểu và triển khai. Bản vẽ phải dùng bút mực, không để lộ nét bút chì, đồng thời có chú thích bằng tiếng Anh.
Mô đun có tỉ trọng điểm cao nhất là cắt may hoàn chỉnh một bộ trang phục. Đề thi được công bố ngay trong ngày kèm các yêu cầu bắt buộc như loại vải, dây kéo, túi, chi tiết rút nhún hoặc xếp ly, vật liệu trang trí trong một “chiếc hộp bí mật”. Thí sinh phải tự thiết kế, cắt và may trong thời gian giới hạn. Sản phẩm cuối cùng phải mặc lên ma nơ canh như một trang phục hoàn chỉnh, đạt yêu cầu kỹ thuật và thẩm mỹ.
“Thí sinh Việt Nam có nền tảng kỹ thuật và sự chăm chỉ nhưng thách thức lớn là chương trình đào tạo trong trường chưa đồng bộ với chuẩn WorldSkills. Ở nhiều nước châu Âu, người học đã được tiếp cận chuẩn nghề quốc tế ngay từ chương trình đào tạo. Khi bước vào cuộc thi, họ có nhiều thời gian hơn để tập trung vào ý tưởng, xu hướng và sáng tạo”, ông Long chia sẻ.
Màn diễu hành mang tên "Wacky Walk" (Cuộc diễu hành kỳ quặc) của Stanford là một truyền thống tốt nghiệp được hưởng ứng nồng nhiệt. Trong buổi lễ, tân cử nhân sẽ sải bước vào Sân vận động Stanford trong những bộ trang phục tự chế hài hước, sáng tạo và cầu kỳ.
Truyền thống độc đáo này bắt nguồn từ những năm 1970-1980, khi các sinh viên muốn bỏ hoàn toàn nghi thức diễu hành cứng nhắc và tẻ nhạt thông thường.
Người ta từng thấy sinh viên hóa trang thành những quả chuối khổng lồ vàng rực, tháp Hoover uy nghiêm, các nhân vật Star Wars vũ trụ hay cả những con rối bằng tất to bằng kích cỡ người thật.
Đại học bang Texas - Nhảy sông
Hàng năm, hàng nghìn sinh viên Đại học bang Texas ăn mừng tốt nghiệp bằng một cú nhảy xuống dòng sông San Marcos tại công viên Sewell xanh mát.
Nhiều người vẫn khoác trên mình bộ mũ áo cử nhân và dây đeo, cùng nắm tay lao mình xuống làn nước trong tiếng reo hò của gia đình và bạn bè.
Không có ghi chép chính thức nào về người khởi xướng hay năm bắt đầu chính xác, nhưng các nhà sử học của trường cho hay việc này bắt đầu tự phát trong cộng đồng sinh viên vào đầu những năm 2000. Từ một trò đùa ngẫu hứng, nhảy sông đã trở thành một truyền thống tốt nghiệp đặc trưng được mong đợi.
Theo trang web của Đại học Bang Texas, sông San Marcos luôn ở mức 72 độ F (22 độ C) quanh năm.
Đại học Wellesley - Cuộc đua lăn vòng kịch tính
Lễ hội lăn vòng tại Wellesley College là một truyền thống lâu đời dành riêng cho sinh viên năm cuối. Tại đây, các cô gái sắp tốt nghiệp sẽ lao vào một cuộc đua náo nhiệt dọc đường Tupelo Lane, vừa chạy thục mạng vừa khéo léo đẩy những chiếc vòng gỗ về đích.
Cuộc đua kỳ lạ này có lịch sử từ năm 1895. Theo luật, người chiến thắng sẽ được bạn bè khiêng và ném thẳng xuống hồ Waban, đồng thời được tuyên bố là người may mắn nhất khóa, sẽ gặt hái thành công rực rỡ và hạnh phúc viên mãn đầu tiên.
Trang trí mũ tốt nghiệp là hoạt động phổ biến ở khắp đại học Mỹ, khi các sinh viên gắn những bông hoa, hình trang trí để thể hiện bản sắc, hoặc những cái tên và thông điệp mà họ muốn nhắn nhủ tới bạn bè, người thân. Tại khoa Kiến trúc của Đại học Notre Dame, sự sáng tạo của các tân cử nhân thường nhận được sự trầm trồ.
Họ tự tay nhào nặn các mô hình tỉ mỉ, sống động, tái hiện các tòa nhà đồ sộ, những cây cầu uốn lượn, tượng đài nguy nga, vòng đu quay khổng lồ hay những tòa nhà chọc trời... rồi gắn chúng lên đỉnh mũ tốt nghiệp.
Nhưng cũng vì thế mà các tân kỹ sư kiến trúc luôn được "đặc cách" ngồi ở những hàng ghế cuối cùng, để tránh che khuất tầm nhìn của sinh viên ngành khác.
Đại học Yale - Ngày hội mũ độc, lạ
Hàng năm, vào ngày Class Day, được tổ chức vào chủ nhật trước lễ tốt nghiệp chính thức, các sinh viên của Đại học Yale tập tham dự một lễ hội tưng bừng, gồm nhiều truyền thống mang tính biểu tượng của Đại học Yale.
Nổi bật là các loại mũ với đủ mọi hình dạng, kích cỡ và nguồn gốc. Các sinh viên năm nay đã thỏa sức sáng tạo, từ tác phẩm in 3D tri ân thành phố New Haven đến một con rối tự chế ngộ nghĩnh gợi nhớ tuổi thơ.
Học viện Hải quân Mỹ - Cơn mưa mũ trắng
Màn tung mũ của các sĩ quan trẻ tại Học viện Hải quân Mỹ là một nghi thức tốt nghiệp mang tính biểu tượng và mãn nhãn bậc nhất nước Mỹ. Ngay khi hiệu lệnh "Giải tán!" vang lên sau lễ tốt nghiệp và phong hàm sĩ quan, hàng ngàn chiếc mũ đồng loạt được phóng thẳng lên không trung, tạo nên một "cơn mưa trắng" choáng ngợp giữa những tiếng hò reo.
Truyền thống này bắt đầu từ năm 1912. Các sinh viên tốt nghiệp phải phục vụ vài năm trong hạm đội trước khi được phong hàm sĩ quan, vì vậy họ phải giữ chặt mũ của mình theo đúng nghĩa đen.
Ngày nay, nghi thức tung mũ tượng trưng cho sự kết thúc cuộc sống cũ và khởi đầu cuộc sống mới của các sĩ quan trong Hải quân hoặc Thủy quân lục chiến Mỹ.
Đó là nội dung đáng chú ý của quyết định phê duyệt Chương trình hỗ trợ đào tạo sau ĐH gắn với nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo giai đoạn 2026-2030 vừa được ĐH Quốc gia TP.HCM ban hành. Chương trình được triển khai trong giai đoạn 2026-2030, hướng tới xây dựng hệ sinh thái đào tạo - nghiên cứu - đổi mới sáng tạo theo chuẩn quốc tế, đồng thời hình thành đội ngũ nhân lực khoa học công nghệ chất lượng cao cho đất nước.
Mục tiêu chung của chương trình nhằm thu hút và phát triển nguồn nhân lực sau ĐH theo định hướng gắn với nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo; tạo môi trường học tập, nghiên cứu thuận lợi để người học phát huy năng lực học thuật, từ đó góp phần nâng cao năng lực công bố quốc tế và khẳng định vị thế nghiên cứu của ĐH Quốc gia TPHCM trong khu vực và thế giới.
Trong giai đoạn 2026-2030, ĐH này đặt mục tiêu thu hút người học sau ĐH, hướng tới tỷ lệ người học sau ĐH gồm kỹ sư chuyên sâu, thạc sĩ và tiến sĩ chiếm tối thiểu 30% tổng số người học. Trong đó, nghiên cứu sinh đóng góp 40% số lượng người học sau ĐH. Chương trình đồng thời thúc đẩy đào tạo sau ĐH gắn với nhiệm vụ khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo, góp phần gia tăng số lượng và nâng cao chất lượng công bố quốc tế ISI/Scopus, văn bằng bảo hộ tài sản trí tuệ và sản phẩm chuyển giao.
Chương trình được triển khai trên toàn hệ thống, đối tượng tham gia là học viên và nghiên cứu sinh đang học tập tại các cơ sở đào tạo thuộc ĐH Quốc gia TP.HCM, bao gồm cả người Việt Nam và người nước ngoài.
Người tham gia chương trình phải học tập và nghiên cứu toàn thời gian, cam kết tốt nghiệp đúng thời gian đào tạo tiêu chuẩn; đáp ứng yêu cầu về kết quả học tập, năng lực nghiên cứu và chuẩn đầu ra theo quy định của ĐH Quốc gia TP.HCM và cơ sở đào tạo. Luận văn, luận án phải gắn với định hướng nghiên cứu của nhiệm vụ khoa học và công nghệ đã đăng ký. Đồng thời, người học phải tuân thủ các quy định pháp luật, quy định của ĐH Quốc gia TP.HCM, không bị kỷ luật từ mức khiển trách trở lên và thực hiện đầy đủ chế độ báo cáo, đánh giá định kỳ theo yêu cầu của chương trình.
Chương trình được thiết kế như một cơ chế hỗ trợ đào tạo sau ĐH có tính tích hợp, trong đó người học được tham gia vào môi trường nghiên cứu chuyên nghiệp với định hướng rõ ràng và điều kiện thuận lợi để phát triển học thuật. Người học là thành viên của nhóm nghiên cứu, trực tiếp thực hiện các nội dung nghiên cứu; kết quả luận văn, luận án đồng thời là một phần kết quả của nhiệm vụ khoa học và công nghệ.
Theo kế hoạch triển khai chương trình, ĐH Quốc gia TP.HCM sẽ công bố công khai trên cổng thông tin của chương trình danh mục các nhiệm vụ khoa học và công nghệ có gắn với đào tạo sau ĐH cùng nhu cầu tuyển học viên, nghiên cứu sinh; đồng thời thiết lập cơ chế kết nối trực tiếp giữa người học với chủ nhiệm và người hướng dẫn.
Song song đó, chương trình tăng cường hợp tác quốc tế; khuyến khích hợp tác với các nhóm nghiên cứu mạnh trong và ngoài nước, cũng như thúc đẩy kết nối với doanh nghiệp để phát triển các sản phẩm nghiên cứu có khả năng ứng dụng, thương mại hóa.
Đáng chú ý, mức hỗ trợ tối đa dành cho nghiên cứu sinh lên đến 560 triệu đồng/người; đối với học viên là 160 triệu đồng/người theo thời gian chuẩn của chương trình đào tạo tương ứng. Người học cam kết học tập và nghiên cứu toàn thời gian, được hỗ trợ kinh phí theo tháng hoặc theo thỏa thuận với nhóm nghiên cứu, tổ chức chủ trì.
Các cơ sở đào tạo thuộc ĐH này có trách nhiệm tổ chức tuyển sinh, phối hợp đào tạo và quản lý người học; chủ động huy động nguồn lực đối ứng, ký kết cam kết trách nhiệm giữa cơ sở đào tạo - chủ nhiệm nhiệm vụ - người học. Trong trường hợp người học vi phạm cam kết, bỏ học hoặc bị buộc thôi học, người học và cơ sở đào tạo phải thực hiện trách nhiệm bồi hoàn kinh phí theo quy định của pháp luật.
Việc triển khai Chương trình hỗ trợ đào tạo sau ĐH là một trong những bước cụ thể hóa định hướng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao gắn với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo tinh thần Thông báo kết luận số 45-TB/TGV ngày 30.9.2025 của Tổ giúp việc Ban chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Thí sinh tại TP.HCM đã hoàn tất việc làm thủ tục dự thi lớp 10 vào sáng nay, 31.5, Sở GD-ĐT TP.HCM thông tin có 15 trường hợp thí sinh dự thi tại 13 điểm thi có tình huống đặc biệt, cần sự hỗ trợ từ ban chỉ đạo kỳ thi cấp TP và các điểm thi.
