Sáu tháng qua, ông Lê Ngọc Hùng, 53 tuổi, chủ cơ sở gốm ở làng nghề Mang Thít, đứng ngồi không yên vì nguồn đất sét dùng cho sản xuất đã cạn.
Gia đình ông Hùng có hơn 50 năm gắn bó với nghề gốm đỏ. Cơ sở rộng hơn 11.000 m2, được đầu tư hàng chục tỷ đồng máy móc, từng tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 40 lao động với thu nhập khoảng 500.000 đồng mỗi ngày.
“Bình quân mỗi ngày, cơ sở cần 3-5 m3 đất sét nhưng nửa năm qua nguồn nguyên liệu tại địa phương gần như không còn”, ông Hùng nói.
Thiếu đất, nhà máy phải hoạt động cầm chừng. Doanh thu trước đây đạt 1-1,5 tỷ đồng mỗi tháng, nay giảm hơn 10 lần, có tháng không phát sinh. Nhiều lao động lành nghề phải nghỉ việc hoặc chỉ làm nửa ngày, thời gian còn lại đi bán vé số kiếm sống.
Ông Hùng từng tìm mua đất từ các dự án nạo vét luồng lạch, song nguyên liệu này có độ dẻo thấp, không tạo được màu đỏ đặc trưng. Sản phẩm sau khi nung dễ nứt, tỷ lệ hao hụt cao, trong khi chi phí tăng nên khó tiêu thụ.
Tương tự, cơ sở của ông Nguyễn Văn Buôi, 65 tuổi, cũng phải thu hẹp sản xuất. Ông Buôi có hàng chục năm gắn bó với nghề, sở hữu ngôi nhà ba gian hai chái rộng 300 m2 được xây dựng chủ yếu bằng gốm đỏ Vĩnh Long.
“Đất nung ở vùng này tạo nên màu sắc và chất lượng riêng mà nơi khác không có”, ông Buôi nói, cho biết hơn một năm qua cơ sở đã ngừng làm gốm mỹ nghệ xuất khẩu, chỉ duy trì quy mô nhỏ để giữ nghề và phục vụ khách du lịch.
Theo bà Đoàn Thị Ngọc Diệp, Chủ tịch Hiệp hội Gạch, gốm mỹ nghệ tỉnh Vĩnh Long, địa phương có khoảng 50 doanh nghiệp sản xuất gạch, gốm xuất khẩu, tạo việc làm cho 2.000 lao động. Mỗi năm, các cơ sở cần hơn 200.000 m3 đất sét.
Nguồn nguyên liệu trước đây chủ yếu được lấy khi người dân cải tạo lớp đất mặt ở những thửa ruộng gò cao. Tuy nhiên, từ năm 2024, việc khai thác nguồn đất này không còn được cho phép. Sau khi dùng hết lượng dự trữ, nhiều doanh nghiệp phải ngừng sản xuất hoặc hoạt động cầm chừng.
Sản phẩm gốm đỏ Vĩnh Long chủ yếu xuất khẩu sang châu Âu, với kim ngạch khoảng 450 tỷ đồng mỗi năm. Do chưa tìm được nguồn nguyên liệu thay thế, các doanh nghiệp không dám nhận đơn hàng mới.
“Nếu tình trạng này kéo dài, nhiều cơ sở sẽ phải đóng cửa, lao động mất việc và làng nghề có nguy cơ mai một”, bà Diệp nói.
Hiệp hội và các doanh nghiệp kiến nghị tỉnh khảo sát, cho phép khai thác đất sét tại những vùng gò cao thuộc các huyện Tam Bình, Trà Ôn, Bình Tân và thị xã Bình Minh cũ. Theo các đơn vị, việc này vừa tạo nguồn nguyên liệu cho làng nghề, vừa hạ thấp mặt ruộng để thuận lợi sản xuất nông nghiệp.
Ông Đặng Văn Chính, Phó chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Vĩnh Long, ngày 15/6 cho biết tỉnh đã giao Sở Nông nghiệp và Môi trường điều tra, đánh giá, xây dựng phương án quản lý địa chất và khoáng sản giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Dự án sẽ khảo sát, bổ sung những khu vực có nguồn đất sét để mở rộng vùng nguyên liệu, đồng thời xây dựng cơ sở pháp lý cho việc bảo vệ, thăm dò và khai thác khoáng sản.
Trong thời gian chờ kết quả khảo sát, Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị Hiệp hội tìm mua đất sét tại những mỏ đang được phép khai thác ở Đồng bằng sông Cửu Long.
Tuy nhiên, đại diện Hiệp hội cho rằng đất sét ở địa phương khác không đáp ứng yêu cầu về độ dẻo, màu sắc và chất lượng đặc trưng của gốm đỏ Vĩnh Long. Các nguyên liệu được thử nghiệm thời gian qua cũng chưa cho ra sản phẩm đạt tiêu chuẩn thương mại.
Làng gạch, gốm đỏ Vĩnh Long hình thành hơn 100 năm trước, được xem là một trong những làng nghề lớn nhất Đồng bằng sông Cửu Long. Thời hoàng kim khoảng 20 năm trước, làng nghề trải dài 30 km qua TP Vĩnh Long, huyện Long Hồ và Mang Thít, với hơn 3.000 lò hoạt động.
Hiện toàn vùng còn khoảng 800 lò, tập trung dọc kênh Thầy Cai đến nơi tiếp giáp sông Cổ Chiên, một nhánh sông Mekong.
Cuối năm 2024, UBND tỉnh Vĩnh Long phê duyệt quy hoạch khu lò gạch, gốm rộng hơn 3.060 ha tại các xã Mỹ An, Mỹ Phước, Nhơn Phú và Hòa Tịnh, huyện Mang Thít cũ. Khu vực được định hướng trở thành điểm du lịch trọng điểm, kết hợp bảo tồn làng nghề với phát triển dịch vụ và kinh tế sáng tạo.
Tỉnh cũng kêu gọi khoảng 3.500 tỷ đồng vốn xã hội hóa để phát triển làng gạch, gốm thành điểm đến du lịch. Tuy nhiên, theo các doanh nghiệp, kế hoạch hồi sinh làng nghề khó thực hiện nếu bài toán nguồn đất sét chưa được giải quyết.
Ngày 15/6, Đài Khí tượng Thủy văn khu vực Nam Bộ cho biết, TPHCM và các tỉnh, thành Nam Bộ trong ngày có mưa rào và dông vài nơi. Đến chiều tối, mưa rào và dông xuất hiện rải rác, cục bộ có nơi mưa to.
Nhiệt độ thấp nhất phổ biến 24-27 độ C, nhiệt độ cao nhất 30-33 độ C, một số nơi trên 33 độ C.
Trên vùng biển TPHCM, thời tiết có mưa dông vài nơi, tầm nhìn xa trên 10km. Gió Tây Nam hoạt động ở cấp 2-3.
Theo cơ quan khí tượng, trong những ngày tới, khu vực tiếp tục có nắng gián đoạn vào ban ngày, chiều tối xuất hiện mưa rào và dông rải rác. Do gió mùa Tây Nam duy trì cường độ trung bình, một số nơi vẫn có khả năng xảy ra mưa vừa đến mưa to cục bộ.
Cơ quan khí tượng khuyến cáo người dân cần đề phòng các hiện tượng thời tiết nguy hiểm đi kèm trong cơn dông như lốc, sét và gió giật mạnh. Mưa lớn trong thời gian ngắn cũng có thể gây ngập úng cục bộ tại các khu vực trũng thấp, ảnh hưởng đến việc đi lại trong giờ cao điểm.
Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết ngày 16/5, khu vực Bắc Bộ và Thanh Hóa đã có mưa rào và dông rải rác, cục bộ có nơi mưa to trên 90mm như trạm Minh Long (Cao Bằng) 114mm, Bảo Hiệu (Phú Thọ) hơn 112mm, Chúc Bài Sơn (Quảng Ninh) hơn 183mm, Thạch Lâm (Thanh Hóa) hơn 94mm.
Dự báo từ tối 16 đến ngày 17/5, khu vực Bắc Bộ có mưa rào và dông rải rác với lượng mưa 15-30mm, cục bộ có nơi mưa to trên 80mm; khu vực từ Thanh Hóa đến Đà Nẵng, cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ có mưa rào và dông rải rác với lượng mưa 10-30mm, cục bộ có nơi mưa to trên 70mm.
Cơ quan khí tượng cảnh báo mưa dông có thể kèm theo các hiện tượng lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh. Mưa lớn cục bộ có khả năng gây ra lũ quét trên các sông, suối nhỏ, sạt lở đất trên sườn dốc và tình trạng ngập úng tại các vùng trũng, thấp.
Cơ quan khí tượng nhận định miền Bắc còn duy trì trạng thái trời mưa nhiều ngày tới. Từ ngày 23/5, khu vực này có nắng nóng cục bộ.
Theo dự báo, khu vực từ Thanh Hóa đến Hà Tĩnh những ngày tới đêm có mưa rào và dông vài nơi, ngày nắng, có nơi nắng nóng. Khoảng ngày 22-23/5, khu vực này khả năng nắng nóng diện rộng trở lại.
Dự báo thời tiết ngày 17/5 các vùng trên cả nước:
TP Hà Nội: Có mây, có mưa rào và dông rải rác, cục bộ có nơi mưa to. Trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Nhiệt độ thấp nhất 25-27 độ C; nhiệt độ cao nhất 30-32 độ C.
Tây Bắc Bộ: Có mây, có mưa rào rải rác và có nơi có dông. Trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Nhiệt độ thấp nhất 23-26 độ C, có nơi dưới 22 độ C; nhiệt độ cao nhất 30-33 độ C.
Đông Bắc Bộ: Có mây, có mưa rào và dông rải rác, cục bộ có nơi mưa to. Trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Nhiệt độ thấp nhất 24-27 độ C, vùng núi có nơi dưới 24 độ C; nhiệt độ cao nhất 29-32 độ C.
Thanh Hóa đến Huế: Có mây, phía Bắc đêm có mưa rào và dông vài nơi, ngày nắng có nơi nắng nóng, chiều tối mai có mưa rào và dông rải rác; phía Nam có mưa rào và dông vài nơi, riêng tối nay và chiều tối mai có mưa rào và dông rải rác, cục bộ có nơi mưa to. Trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Nhiệt độ thấp nhất 25-28 độ C; nhiệt độ cao nhất 31-34 độ C, có nơi trên 35 độ C.
Duyên hải Nam Trung Bộ: Có mây, có mưa rào và dông vài nơi; riêng chiều tối nay và chiều tối mai có mưa rào và dông rải rác, cục bộ có nơi mưa to. Trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Nhiệt độ thấp nhất 24-27 độ C; nhiệt độ cao nhất 31-34 độ C.
Cao nguyên Trung Bộ: Có mây, đêm nay và chiều mai có mưa, mưa rào và rải rác có dông, cục bộ có nơi mưa to. Trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Nhiệt độ thấp nhất 21-24 độ C; nhiệt độ cao nhất 28-31 độ C.
Nam Bộ: Có mây, đêm nay và chiều mai có mưa rào và dông rải rác, cục bộ có nơi mưa to. Trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Nhiệt độ thấp nhất 25-28 độ C; nhiệt độ cao nhất 31-34 độ C.
TPHCM: Có mây, đêm nay và chiều mai có mưa rào và dông rải rác, cục bộ có nơi mưa to. Trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Tại buổi họp báo về tình hình kinh tế - xã hội của TPHCM chiều 21/5, Công an TPHCM cung cấp các thông tin liên quan đến vấn đề trật tự an toàn xã hội trên địa bàn.
Qua công tác nắm tình hình trên không gian mạng, các lực lượng đã chủ động phát hiện nhiều tài khoản, hội, nhóm có dấu hiệu đăng tải thông tin sai sự thật, xuyên tạc, xúc phạm uy tín, danh dự của cá nhân, tổ chức.
Theo cơ quan công an, các hành vi trên đều được kịp thời xác minh, xử lý theo quy định pháp luật. Công an thành phố cũng phối hợp với các cơ quan chức năng, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ mạng rà soát, gỡ bỏ các nội dung vi phạm, ngăn chặn thông tin xấu độc.
Công an TPHCM cũng đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về an ninh mạng, nâng cao nhận thức của người dân khi tham gia mạng xã hội; khuyến cáo người dân kiểm chứng thông tin trước khi chia sẻ, không đăng tải hoặc bình luận các nội dung mang tính xúc phạm, kích động, bôi nhọ người khác.
Công an TPHCM nhấn mạnh, các trường hợp vi phạm sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật tùy theo mức độ. Đặc biệt đối với hành vi vu khống, làm nhục người khác, đưa thông tin sai sự thật gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến cá nhân, tổ chức và xã hội.
Thời gian tới, Công an TPHCM tiếp tục tăng cường các biện pháp nghiệp vụ, phối hợp chặt chẽ với các ngành chức năng để xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh. Công an thành phố kêu gọi người dân nâng cao ý thức trách nhiệm khi sử dụng mạng xã hội, góp phần giữ gìn trật tự, an toàn xã hội trên không gian mạng.
Công an TPHCM thông tin thêm, thời gian qua, việc kích động bạo lực sau khi va chạm giao thông là thực trạng đáng lo ngại, phản ánh ý thức chấp hành pháp luật và văn hóa giao thông của một số người còn hạn chế. Nhiều trường hợp chỉ vì nóng giận nhất thời mà có hành vi vượt quá giới hạn, từ vi phạm hành chính chuyển sang vi phạm hình sự, gây hậu quả cho bản thân, gia đình và xã hội.
Công an TPHCM khuyến cáo người dân khi xảy ra va chạm giao thông cần bình tĩnh, không giải quyết mâu thuẫn bằng bạo lực. Các bên nên ưu tiên bảo đảm an toàn, trao đổi ôn hòa, cấp cứu người bị nạn, liên hệ lực lượng chức năng hoặc cơ quan bảo hiểm để phối hợp xử lý theo quy định.
Người dân không nên tụ tập, cổ vũ, quay clip phát tán lên mạng xã hội với mục đích thu hút tương tác, kích động dư luận hoặc làm phức tạp tình hình.
Người tham gia giao thông cần nghiêm túc chấp hành Luật Giao thông đường bộ, không điều khiển phương tiện khi đã dùng đồ uống có cồn để đảm bảo an toàn cho bản thân và cộng đồng.
