Sáu tháng qua, ông Lê Ngọc Hùng, 53 tuổi, chủ cơ sở gốm ở làng nghề Mang Thít, đứng ngồi không yên vì nguồn đất sét dùng cho sản xuất đã cạn.
Gia đình ông Hùng có hơn 50 năm gắn bó với nghề gốm đỏ. Cơ sở rộng hơn 11.000 m2, được đầu tư hàng chục tỷ đồng máy móc, từng tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 40 lao động với thu nhập khoảng 500.000 đồng mỗi ngày.
“Bình quân mỗi ngày, cơ sở cần 3-5 m3 đất sét nhưng nửa năm qua nguồn nguyên liệu tại địa phương gần như không còn”, ông Hùng nói.
Thiếu đất, nhà máy phải hoạt động cầm chừng. Doanh thu trước đây đạt 1-1,5 tỷ đồng mỗi tháng, nay giảm hơn 10 lần, có tháng không phát sinh. Nhiều lao động lành nghề phải nghỉ việc hoặc chỉ làm nửa ngày, thời gian còn lại đi bán vé số kiếm sống.
Ông Hùng từng tìm mua đất từ các dự án nạo vét luồng lạch, song nguyên liệu này có độ dẻo thấp, không tạo được màu đỏ đặc trưng. Sản phẩm sau khi nung dễ nứt, tỷ lệ hao hụt cao, trong khi chi phí tăng nên khó tiêu thụ.
Tương tự, cơ sở của ông Nguyễn Văn Buôi, 65 tuổi, cũng phải thu hẹp sản xuất. Ông Buôi có hàng chục năm gắn bó với nghề, sở hữu ngôi nhà ba gian hai chái rộng 300 m2 được xây dựng chủ yếu bằng gốm đỏ Vĩnh Long.
“Đất nung ở vùng này tạo nên màu sắc và chất lượng riêng mà nơi khác không có”, ông Buôi nói, cho biết hơn một năm qua cơ sở đã ngừng làm gốm mỹ nghệ xuất khẩu, chỉ duy trì quy mô nhỏ để giữ nghề và phục vụ khách du lịch.
Theo bà Đoàn Thị Ngọc Diệp, Chủ tịch Hiệp hội Gạch, gốm mỹ nghệ tỉnh Vĩnh Long, địa phương có khoảng 50 doanh nghiệp sản xuất gạch, gốm xuất khẩu, tạo việc làm cho 2.000 lao động. Mỗi năm, các cơ sở cần hơn 200.000 m3 đất sét.
Nguồn nguyên liệu trước đây chủ yếu được lấy khi người dân cải tạo lớp đất mặt ở những thửa ruộng gò cao. Tuy nhiên, từ năm 2024, việc khai thác nguồn đất này không còn được cho phép. Sau khi dùng hết lượng dự trữ, nhiều doanh nghiệp phải ngừng sản xuất hoặc hoạt động cầm chừng.
Sản phẩm gốm đỏ Vĩnh Long chủ yếu xuất khẩu sang châu Âu, với kim ngạch khoảng 450 tỷ đồng mỗi năm. Do chưa tìm được nguồn nguyên liệu thay thế, các doanh nghiệp không dám nhận đơn hàng mới.
“Nếu tình trạng này kéo dài, nhiều cơ sở sẽ phải đóng cửa, lao động mất việc và làng nghề có nguy cơ mai một”, bà Diệp nói.
Hiệp hội và các doanh nghiệp kiến nghị tỉnh khảo sát, cho phép khai thác đất sét tại những vùng gò cao thuộc các huyện Tam Bình, Trà Ôn, Bình Tân và thị xã Bình Minh cũ. Theo các đơn vị, việc này vừa tạo nguồn nguyên liệu cho làng nghề, vừa hạ thấp mặt ruộng để thuận lợi sản xuất nông nghiệp.
Ông Đặng Văn Chính, Phó chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Vĩnh Long, ngày 15/6 cho biết tỉnh đã giao Sở Nông nghiệp và Môi trường điều tra, đánh giá, xây dựng phương án quản lý địa chất và khoáng sản giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Dự án sẽ khảo sát, bổ sung những khu vực có nguồn đất sét để mở rộng vùng nguyên liệu, đồng thời xây dựng cơ sở pháp lý cho việc bảo vệ, thăm dò và khai thác khoáng sản.
Trong thời gian chờ kết quả khảo sát, Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị Hiệp hội tìm mua đất sét tại những mỏ đang được phép khai thác ở Đồng bằng sông Cửu Long.
Tuy nhiên, đại diện Hiệp hội cho rằng đất sét ở địa phương khác không đáp ứng yêu cầu về độ dẻo, màu sắc và chất lượng đặc trưng của gốm đỏ Vĩnh Long. Các nguyên liệu được thử nghiệm thời gian qua cũng chưa cho ra sản phẩm đạt tiêu chuẩn thương mại.
Làng gạch, gốm đỏ Vĩnh Long hình thành hơn 100 năm trước, được xem là một trong những làng nghề lớn nhất Đồng bằng sông Cửu Long. Thời hoàng kim khoảng 20 năm trước, làng nghề trải dài 30 km qua TP Vĩnh Long, huyện Long Hồ và Mang Thít, với hơn 3.000 lò hoạt động.
Hiện toàn vùng còn khoảng 800 lò, tập trung dọc kênh Thầy Cai đến nơi tiếp giáp sông Cổ Chiên, một nhánh sông Mekong.
Cuối năm 2024, UBND tỉnh Vĩnh Long phê duyệt quy hoạch khu lò gạch, gốm rộng hơn 3.060 ha tại các xã Mỹ An, Mỹ Phước, Nhơn Phú và Hòa Tịnh, huyện Mang Thít cũ. Khu vực được định hướng trở thành điểm du lịch trọng điểm, kết hợp bảo tồn làng nghề với phát triển dịch vụ và kinh tế sáng tạo.
Tỉnh cũng kêu gọi khoảng 3.500 tỷ đồng vốn xã hội hóa để phát triển làng gạch, gốm thành điểm đến du lịch. Tuy nhiên, theo các doanh nghiệp, kế hoạch hồi sinh làng nghề khó thực hiện nếu bài toán nguồn đất sét chưa được giải quyết.
Sáng nay 22.5, lãnh đạo UBND xã Hương Phố (tỉnh Hà Tĩnh) xác nhận, trên địa bàn vừa xảy ra vụ đuối nước khiến 2 học sinh lớp 10 tử vong.
Theo thông tin ban đầu, trưa 21.5, N.V.Đ (học sinh lớp 10 Trường THPT Hàm Nghi, ngụ thôn 1, xã Hương Phố) và N.H.T (học sinh lớp 10 Trường THPT Hương Khê, ngụ thôn 2, xã Hương Phố) rủ nhau đi câu cá.
Đến chiều muộn, không thấy các em trở về nhà, gia đình lo lắng nên đã phối hợp cùng người dân địa phương tổ chức tìm kiếm.
Sau nhiều giờ rà soát các khu vực sông suối, đến khoảng 22 giờ cùng ngày, lực lượng tìm kiếm phát hiện thi thể của cả hai nam sinh tại khu vực Khe Ấm (thuộc địa phận xã Hương Đô, tỉnh Hà Tĩnh).
Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Xuân Quyền, Chủ tịch UBND xã Hương Phố, cho biết, thời gian qua, chính quyền địa phương liên tục phối hợp với các trường học tăng cường quản lý học sinh, đẩy mạnh tuyên truyền phòng chống tai nạn đuối nước. Tuy nhiên, sự cố thương tâm trên vẫn xảy ra ngay trước thềm kỳ nghỉ hè.
Theo thống kê của ngành y tế Hà Tĩnh, từ đầu năm 2026 đến nay, tỉnh này đã ghi nhận liên tiếp nhiều vụ đuối nước nghiêm trọng, cướp đi sinh mạng của ít nhất 7 học sinh và trẻ em. Con số này đang gióng lên hồi chuông cảnh báo khẩn cấp khi địa phương vừa bước vào cao điểm mùa nắng nóng.
Trước tình hình trên, UBND tỉnh Hà Tĩnh đã ban hành công điện khẩn, yêu cầu các ban, ngành phối hợp với tổ chức Đoàn, Đội ở địa phương, tăng cường rà soát, cắm biển cảnh báo và tổ chức các lớp dạy bơi sinh tồn khẩn cấp cho học sinh.
Sở Xây dựng vừa báo cáo UBND TP.HCM về việc quản lý các công trình quảng cáo, biển thông tin cổ động, tuyên truyền chính trị trong phạm vi bảo vệ kết cấu hạ tầng đường bộ trên địa bàn.
Theo thống kê, toàn TP.HCM hiện có gần 1.000 công trình quảng cáo được lắp đặt trên vỉa hè, hành lang đường bộ và các vị trí liên quan đến hạ tầng giao thông.
Riêng khu vực TP.HCM trước đây có khoảng 732 công trình quảng cáo, thông tin cổ động, tuyên truyền chính trị và các trụ biển kết hợp quảng cáo. Ngoài ra, còn có 189 công trình tại địa bàn Bình Dương cũ và 52 công trình tại địa bàn Bà Rịa - Vũng Tàu cũ.
Bên cạnh đó, trong giai đoạn 2024 - 2025, Viễn thông TP.HCM đã triển khai lắp đặt 85 trạm thông tin đa năng kết hợp trạm BTS trên vỉa hè tại nhiều giao lộ ở khu vực trung tâm thành phố.
Sở Xây dựng cho biết từ năm 2015 đến nay, các đơn vị quản lý đường bộ thuộc sở đã ký hợp đồng tạm thời cho thuê vị trí đặt hộp đèn, bảng quảng cáo trong phạm vi hành lang an toàn giao thông đường bộ và đất giao thông.
Theo mức giá đang áp dụng, các trụ quảng cáo có diện tích bảng từ 10 m² trở xuống được cho thuê với giá 10 triệu đồng/trụ/năm; trụ có diện tích lớn hơn 10 m² có giá thuê 15 triệu đồng/trụ/năm.
Từ năm 2015 đến 2021, nguồn thu từ hoạt động này đạt hơn 30 tỉ đồng và được nộp vào Quỹ bảo trì đường bộ. Từ năm 2021 đến nay, toàn bộ nguồn thu được nộp vào ngân sách thành phố với tổng số tiền gần 24,6 tỉ đồng.
Tuy nhiên, theo đánh giá của Sở Xây dựng, hiệu quả kinh tế từ hoạt động quảng cáo không tương xứng với những bất cập phát sinh đối với hạ tầng giao thông và không gian công cộng.
Cụ thể, nhiều công trình có vị trí trụ và móng không bảo đảm phần vỉa hè còn lại tối thiểu 1,5 m dành cho người đi bộ. Nhiều biển quảng cáo có mép ngoài cùng cách mép mặt đường dưới 0,5 m hoặc có chiều cao từ mặt vỉa hè đến điểm thấp nhất của biển dưới 2 m, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cho người đi bộ.
Một số biển quảng cáo còn che khuất hệ thống báo hiệu giao thông, được đặt tại khu vực giao lộ đông phương tiện với màn hình có độ sáng lớn, hình ảnh chuyển động liên tục, làm giảm khả năng quan sát và tập trung của người điều khiển phương tiện.
Ngoài ra, tình trạng biển quảng cáo xuất hiện dày đặc tại một số khu vực gây ảnh hưởng mỹ quan đô thị, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn trong mùa mưa bão và có thể dẫn đến ô nhiễm ánh sáng. Một số công trình còn ảnh hưởng đến cảnh quan các công trình văn hóa, di tích lịch sử.
Sở Xây dựng cũng ghi nhận nhiều trường hợp móng trụ quảng cáo chồng lấn với vị trí các công trình hạ tầng kỹ thuật như cấp nước, điện lực, viễn thông, thoát nước, chiếu sáng công cộng và cây xanh, gây khó khăn cho công tác đầu tư, vận hành và bảo trì hạ tầng đô thị.
Từ thực trạng trên, Sở Xây dựng kiến nghị UBND TP.HCM không xem xét chấp thuận xây dựng mới đối với công trình biển quảng cáo và công trình kết hợp quảng cáo trên phần đất bảo vệ, bảo trì đường bộ trên toàn địa bàn thành phố.
Đối với biển quảng cáo hiện hữu trên vỉa hè và dải phân cách được chấp thuận trước ngày 1.1.2025, sở đề xuất rà soát, đánh giá mức độ ảnh hưởng đến an toàn giao thông và kết cấu công trình để quyết định cho tồn tại tối đa 24 tháng hoặc buộc tháo dỡ trong thời hạn 1 tháng.
Với các công trình được lắp đặt sau ngày 1.1.2025 hoặc các công trình không phép, hết thời hạn cho phép, Sở Xây dựng kiến nghị yêu cầu chủ đầu tư tháo dỡ trong vòng 1 tháng. Trường hợp không chấp hành, cơ quan quản lý sẽ tổ chức tháo dỡ, hoàn thành trong quý 3/2026.
Sáng 7/4, Quốc hội đã bầu Chủ tịch nước và chiều nay bầu Thủ tướng - hoàn tất việc kiện toàn các chức danh lãnh đạo chủ chốt của Nhà nước nhiệm kỳ 2026-2031.
Hiến pháp quy định Quốc hội là cơ quan duy nhất có thẩm quyền bầu Chủ tịch nước và Thủ tướng. Sau khi được bầu, hai chức danh tuyên thệ trung thành với Tổ quốc, nhân dân và Hiến pháp trước Quốc hội. Trong quá trình thực hiện, Quốc hội kết hợp giữa các phiên họp riêng để làm công tác nhân sự và các phiên công khai để biểu quyết thông qua nghị quyết và công bố kết quả.
Hồi đầu tháng 3, Hội nghị Ban chấp hành Trung ương 2 khóa 14 đã biểu quyết thống nhất giới thiệu nhân sự để Quốc hội bầu, phê chuẩn các chức danh lãnh đạo Nhà nước nhiệm kỳ mới. Bộ Chính trị sau đó hoàn tất thủ tục để trình Quốc hội theo thẩm quyền.
Quy trình bầu Chủ tịch nước bắt đầu từ việc Ủy ban Thường vụ Quốc hội trình danh sách đề cử. Sau khi danh sách được trình, đại biểu Quốc hội có quyền đề cử, giới thiệu thêm hoặc tự ứng cử; người được giới thiệu có thể xin rút. Các trường hợp đề cử bổ sung, tự ứng cử hoặc xin rút được Ủy ban Thường vụ Quốc hội tổng hợp, báo cáo; Quốc hội biểu quyết quyết định việc cho rút hoặc đưa vào danh sách chính thức.
Quốc hội thảo luận tại các đoàn đại biểu. Trên cơ sở ý kiến thảo luận, Ủy ban Thường vụ Quốc hội giải trình, tiếp thu và hoàn thiện danh sách. Danh sách chính thức được xác lập khi Quốc hội biểu quyết thông qua trước khi tiến hành bầu.
Bước tiếp theo là thành lập Ban kiểm phiếu và tiến hành bỏ phiếu kín. Ban kiểm phiếu do Quốc hội bầu, không bao gồm người trong danh sách ứng cử. Người trúng cử phải đạt quá nửa tổng số đại biểu Quốc hội đồng tình.
Sau khi kiểm phiếu, Ban kiểm phiếu báo cáo kết quả trước Quốc hội. Trên cơ sở đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội trình dự thảo nghị quyết bầu Chủ tịch nước. Quốc hội biểu quyết thông qua nghị quyết. Người trúng cử sau đó thực hiện nghi thức tuyên thệ nhậm chức.
Quy trình bầu Thủ tướng có cấu trúc tương tự nhưng khác ở khâu đề cử. Theo Hiến pháp, Chủ tịch nước trình danh sách để Quốc hội bầu Thủ tướng.
Sau khi danh sách được trình, đại biểu Quốc hội có quyền đề cử, giới thiệu thêm hoặc tự ứng cử; người được giới thiệu có thể xin rút. Các trường hợp đề cử bổ sung, tự ứng cử hoặc xin rút được Ủy ban Thường vụ Quốc hội tổng hợp, báo cáo; Quốc hội biểu quyết quyết định việc cho rút và việc đưa vào danh sách chính thức.
Quốc hội thảo luận tại các đoàn đại biểu; Ủy ban Thường vụ Quốc hội giải trình, tiếp thu ý kiến. Khi danh sách chính thức được thông qua, Quốc hội tiến hành các bước giống với bầu Chủ tịch nước, gồm thành lập Ban kiểm phiếu, bỏ phiếu kín, công bố kết quả, sau đó thông qua nghị quyết bầu. Thủ tướng được bầu tuyên thệ nhậm chức trước Quốc hội.
Chủ tịch nước là người đứng đầu Nhà nước, có thẩm quyền công bố Hiến pháp, luật, pháp lệnh; đề nghị Quốc hội bầu, miễn nhiệm một số chức danh; quyết định về quốc tịch, đặc xá, đối ngoại và thống lĩnh lực lượng vũ trang.
Thủ tướng là người đứng đầu Chính phủ, chịu trách nhiệm điều hành hệ thống hành chính nhà nước, tổ chức thi hành pháp luật và chịu trách nhiệm trước Quốc hội về hoạt động của Chính phủ.
Tiêu chuẩn nhân sự đối với hai chức danh này được quy định tại Quy định 365 năm 2025 của Trung ương, nhấn mạnh yêu cầu về uy tín, năng lực toàn diện, kinh nghiệm lãnh đạo và khả năng điều hành ở tầm vĩ mô.
Theo quy định hiện hành, Chủ tịch nước và Chính phủ đương nhiệm thực hiện nhiệm vụ cho đến khi Quốc hội khóa mới bầu ra nhân sự thay thế và kiện toàn bộ máy.
