Vài giờ sau khi gần như tất cả các quan chức Israel khác lên tiếng về bản ghi nhớ hiểu biết giữa Mỹ và Iran, Thủ tướng Benjamin Netanyahu cuối cùng đã phát biểu về vấn đề này. Nhà lãnh đạo Israel nói rằng ông và Tổng thống Mỹ Donald Trump “không phải lúc nào cũng có chung quan điểm”.
Trong một cuộc họp báo vào tối 15/6, ông Netanyahu nói rằng sự bất đồng như vậy “vẫn xảy ra trong những gia đình hạnh phúc nhất”.
“Tổng thống Trump và tôi không phải lúc nào cũng có chung quan điểm. Ông ấy là Tổng thống Mỹ, còn tôi là Thủ tướng Israel. Tôi chịu trách nhiệm về các lợi ích an ninh của Israel, và điều đó cần phải được thực hiện một cách khôn ngoan”, ông Netanyahu nói.
Khi được hỏi liệu thỏa thuận này có đạt được ngoài ý muốn đối với lập trường của ông hay không, ông Netanyahu nhấn mạnh mối quan hệ lâu năm của mình với ông Trump.
“Hành động một cách khôn ngoan đòi hỏi rất nhiều kinh nghiệm và sự am hiểu sâu sắc về Mỹ. Tôi tin rằng mình đang thực hiện điều này theo cách tốt nhất có thể”, ông nói.
Trong bài phát biểu, ông Netanyahu phần lớn né tránh đề cập trực tiếp đến thỏa thuận Mỹ – Irana mà tập trung vào những gì ông mô tả là “thành tựu to lớn” trong các chiến dịch của Israel chống lại Iran và trên khắp Trung Đông.
“Có hay không có thỏa thuận, Iran vẫn sẽ không có vũ khí hạt nhân, không phải hôm nay và cũng không phải ngày mai. Chừng nào tôi còn là Thủ tướng Israel, điều đó sẽ không xảy ra. Cuộc chiến vẫn chưa kết thúc. Chúng ta sẽ cần phải tiếp tục cảnh giác, mạnh mẽ và kiên quyết để tự bảo vệ mình khi cần”, ông nói.
Ông Netanyahu cũng nêu rõ rằng Israel không có ý định rút quân khỏi miền Nam Li Băng, Gaza hay Syria. “Chúng ta sẽ ở lại các vùng an ninh này cho đến chừng nào còn cần thiết để bảo vệ đất nước của mình”, ông phát biểu.
Trả lời câu hỏi từ các phóng viên, ông Netanyahu thừa nhận sự mơ hồ về chính thỏa thuận này. “Chúng ta vẫn chưa biết thỏa thuận đó sẽ như thế nào”, ông nói.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian hôm qua cho biết một bản ghi nhớ hiểu biết với Mỹ đại diện cho một bước tiến quan trọng hướng tới việc chấm dứt xung đột và bắt đầu các cuộc đàm phán, nhưng ông nhấn mạnh rằng một thỏa thuận cuối cùng vẫn chưa được hoàn tất.
“Thỏa thuận đạt được là một bước đi quan trọng hướng tới việc ngăn chặn chiến tranh và khởi động các cuộc đàm phán, và một thỏa thuận cuối cùng vẫn chưa được chính thức hóa”, ông Pezeshkian viết trong một loạt bài đăng trên mạng xã hội X.
Ông cho biết Iran đã chuẩn bị “cho tất cả các phương án” và trọng tâm của chính phủ, “dù có hay không có thỏa thuận,” vẫn sẽ là phục vụ nhân dân Iran.
Ông Pezeshkian nhấn mạnh, bản ghi nhớ là kết quả của nhiều tháng thảo luận và theo dõi liên tục. Nếu các điều khoản của nó được thực hiện một cách đúng đắn, nó “có thể được coi là một tài liệu danh giá cho đất nước”, ông nói thêm.
Theo California Post hôm nay 5.6, NASA đã kết thúc các cuộc thử nghiệm tốc độ cận âm của X-59 và đang chuẩn bị cập nhật phần mềm cũng như thực hiện các đánh giá cần thiết trước khi tiến hành những chuyến bay đạt tốc độ âm thanh đầu tiên của dòng máy bay này.
NASA cho biết trong các đợt thử nghiệm hồi tháng 4, X-59 đã đạt độ cao hơn 13.000 m trong lúc di chuyển với tốc độ gần Mach 0,95 (1.173 km/giờ).
Tính đến thời điểm hiện tại, X-59 đã thực hiện tổng cộng 15 chuyến bay thử nghiệm ở tốc độ cận âm. Các kỹ sư hiện đang gấp rút chuẩn bị cho lần đầu tiên chiếc máy bay vượt qua tốc độ âm thanh.
X-59, dòng máy bay tương lai được thiết kế bay nhanh hơn vận tốc âm thanh nhưng giảm đáng kể tiếng ồn, đang chuẩn bị bước vào giai đoạn thử nghiệm mới, bao gồm các chuyến bay siêu thanh đầu tiên trong tháng 6 này.
"Bay ở vận tốc âm thanh là một cột mốc quan trọng đối với đội ngũ phát triển X-59", Giám đốc dự án Cathy Bahm cho biết.
Tại nhà máy số 42 của Không quân Mỹ ở thành phố Palmdale (bang California), các kỹ sư NASA đang hoàn tất vòng kiểm tra an toàn cuối cùng trước khi chuyển sang giai đoạn tiếp theo.
Theo kế hoạch, X-59 được kỳ vọng đạt tốc độ đến Mach 1,6 (1.960 km/giờ) trong quá trình thử nghiệm.
Tuy nhiên, mục tiêu của cuộc thử nghiệm là X-59 sẽ đạt tốc độ chuẩn là Mach 1,4 (1.489 km/giờ) cho hành trình ở độ cao khoảng 16.800 m. Đây là các thông số dự kiến được sử dụng trong quá trình bay thử nghiệm trên nhiều khu vực dân cư tại Mỹ.
Bên cạnh tốc độ, X-59 là nền tảng bay được NASA thử nghiệm để giảm độ ồn trong quá trình hoạt động, cho phép loại trừ tiếng nổ siêu thanh vốn xảy ra khi máy bay đột phá bức tường âm thanh.
Từ đầu thập niên 1970, Mỹ áp dụng quy định hạn chế các chuyến bay dân dụng siêu thanh trên đất liền do lo ngại về tiếng nổ siêu thanh. Thông qua chương trình X-59, NASA hướng đến cung cấp cơ sở khoa học và dữ liệu thực tế để xem xét lại lệnh cấm này, từ đó mở đường cho kỷ nguyên hàng không siêu thanh.
"Thiết giáp hạm chạy bằng năng lượng nguyên tử được thiết kế để tăng cường đáng kể năng lực chiến đấu cho hạm đội, do khả năng hoạt động bền bỉ hơn, tốc độ cao hơn và được trang bị các hệ thống vũ khí tiên tiến, cần thiết cho chiến tranh hiện đại", hải quân Mỹ cho biết trong kế hoạch đóng tàu thường niên được công bố hôm 11/5.
Quân chủng này thêm rằng vai trò chính của chiến hạm lớp Trump sẽ là cung cấp hỏa lực tầm xa với cường độ lớn, cũng như trở thành phương tiện chỉ huy tiền phương có khả năng sống sót cao. Nó không phải phương án thay thế tàu khu trục.
Ngoài các tàu sân bay, hải quân Mỹ không còn biên chế tàu mặt nước chạy bằng năng lượng nguyên tử kể từ những năm 1990, thời điểm tuần dương hạm USS Long Beach, hộ vệ hạm USS Bainbridge và 4 tàu tuần dương lớp Virginia bị loại biên.
Kế hoạch được công bố khoảng một tháng sau khi cựu bộ trưởng hải quân Mỹ John Phelan cho rằng khó có khả năng chiến hạm lớp Trump được trang bị động cơ hạt nhân. Trong đề xuất ngân sách cho năm tài chính 2027, hải quân Mỹ vẫn mô tả tàu chiến lớp Trump là sử dụng "máy phát điện diesel, tua-bin khí cùng động cơ đẩy", không chạy bằng năng lượng nguyên tử.
Động cơ hạt nhân giúp tàu chiến có tầm hoạt động gần như không giới hạn và tăng đáng kể năng lực phát điện. Dù vậy, công nghệ này cũng khiến chiến hạm trở nên đắt đỏ và phức tạp hơn về mặt thiết kế, cũng như hoạt động vận hành và bảo dưỡng.
Tàu mặt nước chạy bằng năng lượng nguyên tử cũng tương đối hiếm trên thế giới, ngay cả với các cường quốc hạt nhân. Hiện chỉ có Nga sở hữu tàu chiến mặt nước trang bị động cơ nguyên tử mà không phải tàu sân bay, là hai tàu tuần dương hạng nặng thuộc Đề án 1144 Orlan gồm Đô đốc Nakhimov và Pyotr Đại đế.
Dù được Mỹ mô tả là thiết giáp hạm, tàu chiến lớp Trump có hình dáng và trang bị vũ khí tương đồng với những mẫu tàu tuần dương, tàu khu trục cỡ lớn đang được nhiều nước phát triển. Hải quân Mỹ cho biết chiến hạm có lượng giãn nước khoảng 35.000 tấn, gấp khoảng ba lần biến thể Flight III mới nhất của tàu khu trục lớp Arleigh Burke.
Mẫu tàu này dự kiến có chiều dài 256-268 m, chiều rộng 32-35 m, tốc độ tối đa trên 55 km/h. Chiến hạm lớp Trump có khả năng phóng cả tên lửa hạt nhân lẫn thông thường, trong đó có vũ khí siêu vượt âm, từ hệ thống phóng thẳng đứng cỡ lớn. Nó cũng sẽ được trang bị pháo điện từ, hai hải pháo 127 mm, vũ khí laser và nhiều khí tài khác để phòng thủ tầm gần.
Hải quân Mỹ có kế hoạch mua 15 tàu chiến lớp Trump trong năm tài chính 2028-2055. Ước tính sơ bộ cho thấy mỗi chiếc có giá 17 tỷ USD, cao hơn cả siêu tàu sân bay lớp Ford đắt nhất trong lịch sử Mỹ.
Theo Hãng tin Bloomberg, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã không gia hạn tiếp lệnh miễn trừ trừng phạt đối với dầu mỏ Nga, ngay cả khi xung đột tại Iran đang làm dấy lên lo ngại về nguồn cung toàn cầu.
Động thái này khép lại giai đoạn Washington tạm nới lỏng trừng phạt đối với một số loại dầu của Nga. Trước đó Mỹ đã có hai lần ban hành miễn trừ vào tháng 3 và tháng 4, áp dụng cho lượng dầu Nga đã được bốc xếp lên tàu.
Các quyết định này từng vấp phải nhiều tranh cãi, đặc biệt từ các đồng minh châu Âu - vốn coi trừng phạt là công cụ then chốt để siết nguồn thu dầu mỏ của Nga, qua đó hạn chế tài chính cho cuộc xung đột tại Ukraine. Giới phê bình cũng cho rằng việc nới lỏng đã góp phần làm tăng nguồn thu cho Matxcơva trong bối cảnh giá dầu leo thang.
Tuy vậy một số quốc gia như Ấn Độ và Indonesia đã vận động Mỹ gia hạn miễn trừ, với lý do xung đột tại Iran và nguy cơ gián đoạn tại eo biển Hormuz có thể khiến thị trường thiếu hụt hàng triệu thùng dầu mỗi ngày.
Lập trường của Washington vì thế từng có điều chỉnh. Tháng 4, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent ban đầu tuyên bố Mỹ sẽ không gia hạn miễn trừ đối với một số loại dầu thô của Nga, nhưng chỉ hai ngày sau lại cấp quyết định cho phép.
Phát biểu trước một ủy ban Thượng viện, ông cho biết sự thay đổi này diễn ra sau khi hơn 10 quốc gia nghèo và dễ bị tổn thương nhất về năng lượng tiếp cận ông để xin gia hạn. Ông cho rằng việc nới lỏng khi đó là cần thiết để ổn định thị trường trong bối cảnh căng thẳng ở Trung Đông leo thang.
Tương tự áp lực từ các đồng minh châu Á và tình trạng thắt chặt nguồn cung vẫn có thể thúc đẩy Washington ban hành lệnh miễn trừ mới trong thời gian tới.
Giá dầu Brent đã tăng mạnh kể từ khi xung đột Iran bùng phát, kéo theo giá xăng, dầu diesel và các sản phẩm lọc hóa dầu. Gián đoạn tại eo biển Hormuz cũng buộc nhiều bên mua gấp rút tìm nguồn thay thế, trong đó có dầu từ Mỹ.
Chính quyền ông Trump hiện cho phép tàu nước ngoài vận chuyển dầu thô và hàng hóa giữa các cảng Mỹ đến giữa tháng 8, đồng thời tạm nới lỏng một số tiêu chuẩn kỹ thuật đối với nhiên liệu nội địa.
