“Thiết giáp hạm chạy bằng năng lượng nguyên tử được thiết kế để tăng cường đáng kể năng lực chiến đấu cho hạm đội, do khả năng hoạt động bền bỉ hơn, tốc độ cao hơn và được trang bị các hệ thống vũ khí tiên tiến, cần thiết cho chiến tranh hiện đại”, hải quân Mỹ cho biết trong kế hoạch đóng tàu thường niên được công bố hôm 11/5.
Quân chủng này thêm rằng vai trò chính của chiến hạm lớp Trump sẽ là cung cấp hỏa lực tầm xa với cường độ lớn, cũng như trở thành phương tiện chỉ huy tiền phương có khả năng sống sót cao. Nó không phải phương án thay thế tàu khu trục.
Ngoài các tàu sân bay, hải quân Mỹ không còn biên chế tàu mặt nước chạy bằng năng lượng nguyên tử kể từ những năm 1990, thời điểm tuần dương hạm USS Long Beach, hộ vệ hạm USS Bainbridge và 4 tàu tuần dương lớp Virginia bị loại biên.
Kế hoạch được công bố khoảng một tháng sau khi cựu bộ trưởng hải quân Mỹ John Phelan cho rằng khó có khả năng chiến hạm lớp Trump được trang bị động cơ hạt nhân. Trong đề xuất ngân sách cho năm tài chính 2027, hải quân Mỹ vẫn mô tả tàu chiến lớp Trump là sử dụng “máy phát điện diesel, tua-bin khí cùng động cơ đẩy”, không chạy bằng năng lượng nguyên tử.
Động cơ hạt nhân giúp tàu chiến có tầm hoạt động gần như không giới hạn và tăng đáng kể năng lực phát điện. Dù vậy, công nghệ này cũng khiến chiến hạm trở nên đắt đỏ và phức tạp hơn về mặt thiết kế, cũng như hoạt động vận hành và bảo dưỡng.
Tàu mặt nước chạy bằng năng lượng nguyên tử cũng tương đối hiếm trên thế giới, ngay cả với các cường quốc hạt nhân. Hiện chỉ có Nga sở hữu tàu chiến mặt nước trang bị động cơ nguyên tử mà không phải tàu sân bay, là hai tàu tuần dương hạng nặng thuộc Đề án 1144 Orlan gồm Đô đốc Nakhimov và Pyotr Đại đế.
Dù được Mỹ mô tả là thiết giáp hạm, tàu chiến lớp Trump có hình dáng và trang bị vũ khí tương đồng với những mẫu tàu tuần dương, tàu khu trục cỡ lớn đang được nhiều nước phát triển. Hải quân Mỹ cho biết chiến hạm có lượng giãn nước khoảng 35.000 tấn, gấp khoảng ba lần biến thể Flight III mới nhất của tàu khu trục lớp Arleigh Burke.
Mẫu tàu này dự kiến có chiều dài 256-268 m, chiều rộng 32-35 m, tốc độ tối đa trên 55 km/h. Chiến hạm lớp Trump có khả năng phóng cả tên lửa hạt nhân lẫn thông thường, trong đó có vũ khí siêu vượt âm, từ hệ thống phóng thẳng đứng cỡ lớn. Nó cũng sẽ được trang bị pháo điện từ, hai hải pháo 127 mm, vũ khí laser và nhiều khí tài khác để phòng thủ tầm gần.
Hải quân Mỹ có kế hoạch mua 15 tàu chiến lớp Trump trong năm tài chính 2028-2055. Ước tính sơ bộ cho thấy mỗi chiếc có giá 17 tỷ USD, cao hơn cả siêu tàu sân bay lớp Ford đắt nhất trong lịch sử Mỹ.
Hãng truyền thông nhà nước KCNA đưa tin hôm 13/5, nhà lãnh đạo Kim Jong-un tiến hành chuyến thị sát vào ngày 11/5.
Trong chuyến thị sát này, nhà lãnh đạo Triều Tiên đã bày tỏ sự cảm kích trước tinh thần yêu nước và sự tận tụy của đội ngũ công nhân quốc phòng.
Đội ngũ công nhân quốc phòng là những người đã lập kỷ lục trong sản xuất nhiều loại đạn pháo và đạn súng trường, góp phần đáng kể vào việc nâng cao sức mạnh chiến đấu của quân đội.
Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Triều Tiên cũng chỉ ra những thiếu sót còn tồn tại trong cơ cấu, hệ thống sản xuất và trang thiết bị của ngành công nghiệp vũ khí, đồng thời yêu cầu toàn lực lượng siết chặt kiểm soát chất lượng và tăng cường hiệu quả để củng cố năng lực quân sự của đất nước.
Nhà lãnh đạo Triều Tiên nhấn mạnh sự cần thiết phải tăng cường lực lượng súng cối và pháo lựu, đồng thời đưa ra các nhiệm vụ liên quan tới việc xây dựng tổ hợp sản xuất pháo chuyên dụng và nhà máy sản xuất vũ khí nhằm đáp ứng nhu cầu tương lai của lực lượng vũ trang.
Ông Kim Jong-un cũng yêu cầu thiết lập hệ thống sản xuất các loại đạn đa năng độ chính xác cao với nhiều cỡ nòng khác nhau, bao gồm cả đạn chuyên dụng và đạn huấn luyện.
Trong thời gian qua, nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un liên tục thị sát các cơ sở quân sự, các hoạt động quốc phòng. Mới đây nhất, ông Kim Jong-un ngày 7/5 đã thị sát tàu khu trục mới mang tên Choe Hyon, theo dõi cuộc thử nghiệm đánh giá tổng hợp năng lực cơ động trước thời điểm con tàu chính thức được đưa vào biên chế.
Hồi cuối tháng 4, nhà lãnh đạo Triều Tiên thị sát một đơn vị hỗn hợp thuộc sư đoàn bộ binh cơ giới của quân đội Triều Tiên ở miền Tây quốc gia Đông Bắc Á này. Sự kiện diễn ra nhân dịp kỷ niệm ngày thành lập quân đội Triều Tiên.
Đám cưới tập thể được tổ chức hôm 18/5 tại nhiều quảng trường lớn ở thủ đô Iran, trong đó riêng quảng trường Imam Hossein ở trung tâm đã có hơn 100 cặp tham gia. Theo truyền thông Iran, khoảng 1.000 cặp đã tổ chức đám cưới trong ngày này.
Những người tham gia lễ cưới tập thể trước đó đã đăng ký vào chương trình "tự nguyện hy sinh" (janfada), cam kết sẵn sàng xả thân ở tuyến đầu cuộc chiến, như lập hàng rào người bên ngoài các nhà máy điện. Iran trước đó đã huy động hàng nghìn dân thường tập trung quanh các nhà máy điện để đề phòng nguy cơ Mỹ ném bom.
Giới chức Iran cho biết hàng triệu người, trong đó có nhiều lãnh đạo cấp cao như Tổng thống Masoud Pezeshkian và Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf, đã ghi danh tham gia chương trình janfada.
Hình ảnh trên truyền thông cho thấy các cặp cô dâu, chú rể đến quảng trường Imam Hossein trên những chiếc xe jeep gắn súng máy và được cử hành hôn lễ trên sân khấu dưới sự chủ trì của một giáo sĩ.
Sân khấu được trang trí bằng bóng bay cùng bức chân dung lớn của Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei, người vẫn chưa xuất hiện công khai kể từ khi lên nắm quyền hồi tháng 3 sau cái chết của cha ông, Ali Khamenei. Đám đông người dân cầm hoa hồng đứng theo dõi và chúc mừng.
"Đất nước đang trong chiến sự, nhưng thanh niên cũng có quyền kết hôn", một cô dâu mặc váy cưới Hồi giáo màu trắng nói khi đứng bên cạnh chú rể.
Một chú rể mặc vest đứng cạnh cô dâu cho biết họ rất vui vì buổi lễ diễn ra đúng dịp kỷ niệm ngày cưới của Imam Ali, lãnh đạo được người Hồi giáo dòng Shiite đặc biệt tôn kính, với Fatima az-Zahra, con gái nhà tiên tri Mohammed, vào khoảng năm 623 hoặc 624 tại Medina.
"Chúng tôi được ban phước lành và muốn gửi những lời chúc tốt đẹp nhất tới người dân trên đường phố", anh nói.
Từ khi chiến sự bùng phát, giới chức Iran gần như ngày nào cũng tổ chức các cuộc tuần hành quy mô lớn cho những người ủng hộ chính phủ nhằm thể hiện tinh thần đoàn kết toàn dân trong bối cảnh xung đột.
Những hình ảnh đám cưới tập thể được phát sóng trên truyền hình nhà nước nhằm củng cố tinh thần thời chiến, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump liên tục đe dọa sẽ có thêm hành động quân sự nhằm vào Iran giữa lệnh ngừng bắn mong manh.
Tại Iran, cuộc sống thường nhật của người dân bị đảo lộn khi họ vừa phải đối mặt với bom đạn, vừa lo ngại hệ thống hạ tầng thiết yếu có thể sụp đổ bất cứ lúc nào, theo tờ Wall Street Journal ngày 7-4.
Trong nhiều khu dân cư, các gia đình dán kín cửa sổ, tránh ngủ gần kính và tụ lại trong những căn phòng an toàn hơn.
Động thái này nhằm đối phó với các vụ nổ xảy ra gần như mỗi đêm, trong bối cảnh Tehran hứng chịu các đợt oanh kích dữ dội nhất kể từ sau cuộc chiến Iran - Iraq.
Nỗi lo không chỉ dừng lại ở an toàn tính mạng, mà còn lan sang nguy cơ mất điện, nước và các dịch vụ thiết yếu, khiến nhiều người đổ xô mua máy phát điện và tích trữ nhu yếu phẩm.
"Ông Trump từng nói sự giúp đỡ đang đến với người dân Iran, nhưng việc chiến tranh kéo dài và các cơ sở hạ tầng, trường đại học, công ty dược bị phá hủy khiến chúng tôi rất lo lắng", một phụ nữ 43 tuổi đang điều trị ung thư vú tại Tehran chia sẻ. Với bà, nguy cơ gián đoạn điều trị đáng sợ không kém tiếng bom mỗi đêm.
Trước đó, trong cuộc phỏng vấn với báo Wall Street Journal hôm 5-4, ông Trump cảnh báo Iran có thể mất tới 20 năm để phục hồi sau chiến tranh, đồng thời đe dọa phá hủy toàn bộ nhà máy điện và cầu đường nếu Tehran không mở lại eo biển Hormuz.
Tại cuộc họp báo ngày 6-4 ở Nhà Trắng, ông cũng cho rằng người dân Iran "sẵn sàng chịu đựng để có được tự do".
Tuy nhiên thực tế lại cho thấy tâm lý hoàn toàn khác. "Chúng tôi đã bị trừng phạt quá đủ rồi", nữ bệnh nhân ung thư nói thẳng.
Một người đàn ông 38 tuổi ở Tehran cho biết anh đã chuẩn bị sẵn bộ đồ sinh tồn gồm thực phẩm đóng hộp, nước, pin dự phòng và đèn khẩn cấp.
"Nếu cơ sở hạ tầng bị phá hủy, chúng tôi có thể cầm cự được bao lâu?", anh băn khoăn, đồng thời cho biết đang cân nhắc rời khỏi nơi mình sinh sống.
Chiến sự diễn ra trong bối cảnh Iran vốn đã đối mặt với khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng. Đồng nội tệ mất giá, lạm phát tăng cao và các lệnh trừng phạt kéo dài đã bào mòn đời sống lẫn tinh thần người dân. Giờ đây, họ lại phải đối mặt với bom đạn và một tương lai mờ mịt khi không biết cuộc chiến sẽ đi về đâu.
Chính quyền Mỹ và Israel vẫn khẳng định các cuộc không kích chủ yếu nhắm vào mục tiêu quân sự và cơ quan nhà nước. Song rủi ro với dân thường vẫn rất lớn, do không ai biết chính xác vị trí các mục tiêu này.
Một phụ nữ sống gần khu phức hợp của lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) kể lại khoảnh khắc bị đánh thức bởi tiếng nổ lúc rạng sáng. Cô cho biết đã tận mắt chứng kiến một tòa nhà dân cư sụp đổ sau không kích.
"Hình ảnh trên Internet không thể truyền tải hết những gì chúng tôi phải chứng kiến. Những người ở bên ngoài không thể hiểu được thực tế chúng tôi đang sống - âm thanh, mùi, không khí, tất cả đều rất khác", cô nói.
