Với hương vị đặc trưng và khả năng tạo cảm giác tỉnh táo, cà phê được tiêu thụ rộng rãi trên toàn thế giới. Việc duy trì thói quen uống cà phê mỗi sáng có thể mang đến nhiều tác động khác nhau đối với cơ thể, từ những lợi ích cho sức khỏe đến một số ảnh hưởng cần lưu ý, theo trang sức khỏe Health.
Một ly cà phê đen chứa lượng caffeine đủ để kích thích não bộ và hệ thần kinh. Caffeine giúp giảm buồn ngủ, tăng sự tập trung và cải thiện mức độ tỉnh táo.
Bà Anthea Levi, chuyên gia dinh dưỡng tại Mỹ, cho biết khoảng 400 mg caffeine mỗi ngày là mức phù hợp để nhận được các lợi ích sức khỏe từ cà phê. Lượng này tương đương khoảng 3 tách cà phê.
Caffeine có thể cung cấp thêm năng lượng cho cơ thể khi vận động. Nghiên cứu đăng trên tạp chí International Society of Sports Nutrition năm 2021 cho thấy cà phê giúp cải thiện sức bền cơ bắp và nâng cao hiệu quả tập luyện.
Nghiên cứu đăng trên tạp chí The New England Journal of Medicine năm 2023 trên 100 người trưởng thành khỏe mạnh ghi nhận nhóm uống cà phê đi trung bình 10.646 bước mỗi ngày, cao hơn nhóm không uống cà phê với 9.665 bước.
Uống cà phê với lượng vừa phải giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh tim mạch như suy tim, bệnh động mạch vành, đột quỵ và rối loạn nhịp tim. Thói quen uống cà phê hằng ngày cũng giúp giảm nguy cơ tăng huyết áp và nhồi máu cơ tim.
Theo bà Levi, hạt cà phê chứa nhiều chất chống oxy hóa có khả năng hỗ trợ chống viêm. Tình trạng viêm kéo dài là một trong những yếu tố làm tăng nguy cơ bệnh tim.
Nghiên cứu công bố trên tạp chí European Heart Journal năm 2025 cho thấy uống cà phê vào buổi sáng giúp giảm nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân so với uống vào thời điểm khác trong ngày hoặc không uống cà phê.
Cà phê cũng có thể làm tăng nhẹ tốc độ trao đổi chất trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, bà Levi cho biết tác động này không đủ lớn để tạo ra hiệu quả giảm cân đáng kể.
Tổng quan nghiên cứu đăng trên tạp chí Diabetes & Metabolic Syndrome năm 2024 cho thấy uống từ 1 đến 4 ly cà phê mỗi ngày giúp giảm nguy cơ mắc tiểu đường.
Theo bà Levi, cà phê chứa axit chlorogenic và nhiều chất chống oxy hóa có khả năng cải thiện độ nhạy insulin, đồng thời hỗ trợ chuyển hóa đường trong cơ thể.
Tuy nhiên, các loại cà phê pha nhiều siro, kem béo hoặc đường có thể làm tăng đường huyết và gây tăng cân nếu sử dụng thường xuyên.
Cà phê có thể kích thích nhu động ruột hoạt động mạnh hơn, giúp đại tràng co bóp và thúc đẩy quá trình đi tiêu.
Bên cạnh những lợi ích của việc uống cà phê, các chuyên gia cũng đưa ra những lưu ý khi dùng loại thức uống yêu thích này.
Caffeine làm giảm cảm giác buồn ngủ bằng cách ngăn chặn hoạt động của adenosine, chất hóa học trong não tạo cảm giác mệt mỏi vào cuối ngày.
Theo bà Angela Holliday-Bell, chuyên gia y học giấc ngủ tại Mỹ, cà phê có thể khiến cơ thể khó đi vào giấc ngủ, ngủ ít hơn và giảm thời gian ngủ sâu. Thiếu ngủ kéo dài làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, béo phì và tiểu đường.
Cà phê có thể gây bồn chồn, hồi hộp hoặc tim đập nhanh. Những người nhạy cảm với caffeine thường dễ gặp các biểu hiện này hơn.
Cà phê có thể khiến thức ăn di chuyển nhanh hơn trong đường tiêu hóa, từ đó gây tiêu chảy, đầy hơi hoặc đau bụng.
Tình trạng này thường rõ rệt hơn ở người mắc hội chứng ruột kích thích. Tính axit của cà phê cũng có thể làm các triệu chứng trào ngược dạ dày trở nên khó chịu hơn. Ăn sáng trước khi uống cà phê có thể giúp giảm tác động này.
Buổi lễ có sự tham dự của Đại sứ Vương quốc Anh tại Việt Nam Iain Frew, gia đình nữ bệnh nhân hiến tạng cùng đông đảo y bác sĩ của bệnh viện.
Ông Dương Đức Hùng, Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, bày tỏ sự tiếc thương sâu sắc trước sự ra đi của cô gái trẻ O.S.W. (19 tuổi, quốc tịch Anh). Ông nói quyết định hiến tạng của gia đình không chỉ là hành động cao đẹp mà còn mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc.
"Dù khác biệt về quốc tịch, văn hóa hay tôn giáo, nhưng tình người và mục tiêu cứu sống bệnh nhân đã kết nối chúng ta lại với nhau", ông Hùng chia sẻ.
Nhờ nghĩa cử cao đẹp ấy, các bác sĩ đã có cơ hội cứu sống nhiều bệnh nhân Việt Nam trong tình trạng nguy kịch. Bệnh viện sẽ chăm sóc tốt nhất cho những người được nhận tạng, những "phần sự sống" của O.S.W. đang được nối dài tại đây.
Tại buổi lễ, đại diện bệnh viện cũng đọc thư của Bộ trưởng Bộ Y tế gửi gia đình người hiến tạng. Bức thư gửi lời chia buồn sâu sắc, đồng thời tôn vinh quyết định đầy nhân ái của gia đình trong thời khắc đau thương.
Sự cho đi của gia đình không chỉ mang ý nghĩa đặc biệt về y học mà còn về quan hệ hữu nghị giữa hai quốc gia và lan tỏa thông điệp "cho đi là còn mãi", hiến tạng cứu người.
Trong không khí đầy xúc động, cha của cô O.S.W. gửi lời cảm ơn chân thành tới đội ngũ y bác sĩ bệnh viện vì đã tận tâm cứu chữa cho con gái ông.
Ông chia sẻ, gia đình mong muốn con gái có thể "tiếp tục sống" tại Việt Nam, theo một cách khác, qua những người được nhận tạng.
"Hôm nay, khi được gặp những bệnh nhân nhận tạng, chúng tôi thực sự xúc động và chỉ mong họ có một tương lai khỏe mạnh, trọn vẹn. Một cuộc đời khép lại, nhưng có thể đã mở ra, hoặc kéo dài thêm, nhiều cuộc đời khác. Đó chính là điều chúng tôi tin rằng con gái mình mong muốn.
Chúng tôi rời Việt Nam với nỗi buồn sâu sắc, nhưng đồng thời cũng mang theo niềm hy vọng. Xin chân thành cảm ơn giám đốc và toàn bộ đội ngũ vì những điều tốt đẹp mà các bạn đã và đang làm cho rất nhiều người", cha cô W. xúc động nói.
Chia sẻ tại buổi lễ, Đại sứ Anh Iain Frew cho rằng đây là một khoảnh khắc đau buồn nhưng đã được chuyển hóa thành hy vọng.
Ông chia sẻ bên cạnh mối quan hệ ngoại giao giữa hai quốc gia, câu chuyện này còn tạo nên một sợi dây gắn kết mang tính cá nhân sâu sắc giữa gia đình người hiến tạng và những người nhận tại Việt Nam.
Đại sứ bày tỏ kỳ vọng nghĩa cử này sẽ góp phần lan tỏa tinh thần hiến tạng, thúc đẩy hoạt động ghép tạng tại Việt Nam và trên thế giới.
Tại buổi lễ, lãnh đạo bệnh viện đã trao quà tri ân và thư của Bộ trưởng Bộ Y tế cho gia đình người hiến tạng.
Bộ Y tế vừa có văn bản gửi UBND các tỉnh, thành phố đề nghị tăng cường kiểm tra, giám sát, bảo đảm an toàn thực phẩm tại các bếp ăn tập thể, đặc biệt là bếp ăn trường học, sau khi phát hiện vụ việc giết mổ, tiêu thụ thịt heo mắc bệnh với quy mô lớn.
Theo Bộ Y tế, thời gian qua cơ quan chức năng đã phát hiện và xử lý tình trạng thu gom, vận chuyển, giết mổ và đưa ra thị trường sản phẩm từ heo mắc bệnh tại một số địa phương. Đáng chú ý, nguồn thực phẩm này đã được cung ứng vào các bếp ăn tập thể, trong đó có bếp ăn tại cơ sở giáo dục.
Bếp ăn tập thể là mô hình phục vụ suất ăn với số lượng lớn tại trường học, doanh nghiệp, bệnh viện…, do đó yêu cầu kiểm soát an toàn thực phẩm phải được thực hiện nghiêm ngặt. Vụ việc nêu trên làm gia tăng nguy cơ lây lan dịch bệnh, đe dọa sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là trẻ em, học sinh, sinh viên và người lao động.
Bộ Y tế cho biết theo quy định của Luật An toàn thực phẩm, UBND các cấp chịu trách nhiệm quản lý hoạt động bếp ăn tập thể trên địa bàn. Đồng thời ngành giáo dục có trách nhiệm kiểm tra, giám sát việc thực hiện các quy định về y tế trường học, trong đó có bảo đảm an toàn thực phẩm.
Thực hiện công điện số 26/CĐ-TTg ngày 30-3-2026, Bộ Y tế đề nghị các địa phương triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Trong đó xây dựng kế hoạch tăng cường kiểm tra, giám sát các cơ sở bếp ăn tập thể; phát hiện sớm và xử lý nghiêm các vi phạm, đồng thời công khai kết quả để cảnh báo cộng đồng.
Các đơn vị tổ chức bếp ăn phải tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật về an toàn thực phẩm, kiểm soát chặt chẽ nguồn nguyên liệu, bảo đảm khả năng truy xuất nguồn gốc khi xảy ra sự cố. Công tác tuyên truyền cũng cần được đẩy mạnh nhằm nâng cao ý thức chấp hành của cơ sở và trách nhiệm của người đứng đầu.
Bộ Y tế cũng yêu cầu chuẩn bị sẵn sàng phương án và nguồn lực xử lý khi xảy ra ngộ độc thực phẩm, trong đó phải nhanh chóng điều tra nguyên nhân, truy xuất nguồn gốc thực phẩm liên quan.
Đối với các cơ sở giáo dục có bếp ăn nội trú, bán trú hoặc căng tin, cần thực hiện nghiêm các quy định về an toàn thực phẩm theo hướng dẫn của Bộ Y tế và Bộ Giáo dục và Đào tạo. Nhà trường tăng cường tuyên truyền kiến thức an toàn thực phẩm cho giáo viên, học sinh, đồng thời nâng cao trách nhiệm của đơn vị cung cấp suất ăn.
Phụ huynh và các tổ chức đoàn thể trong trường được khuyến khích tham gia giám sát hoạt động bếp ăn, góp phần bảo đảm chất lượng bữa ăn học đường.
Bộ Y tế đề nghị các địa phương chỉ đạo quyết liệt, triển khai đầy đủ các giải pháp nhằm bảo vệ sức khỏe người dân, phòng ngừa ngộ độc thực phẩm và bảo đảm hoạt động ổn định của các bếp ăn tập thể.
Thực phẩm bổ sung không phải là thuốc và không thể thay thế cho chế độ ăn uống cân bằng. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, vai trò chính của chúng là bù đắp những thiếu hụt cụ thể, thay vì trở thành "lối tắt" để cải thiện sức khỏe.
Bổ sung vitamin có thể mang lại một số lợi ích, nhưng cũng có khả năng gây tác dụng không mong muốn nếu dùng quá mức hoặc kết hợp chưa phù hợp. Các biểu hiện khi dư thừa vitamin không phải lúc nào cũng rõ ràng. Nhiều trường hợp chỉ là những triệu chứng mơ hồ, dễ bị bỏ qua hoặc nhầm lẫn với vấn đề sức khỏe thông thường. Nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo có thể giúp bạn kịp thời điều chỉnh và hạn chế rủi ro.
Một số sản phẩm bổ sung, đặc biệt loại tăng năng lượng hoặc hỗ trợ giảm cân, có thể chứa caffeine hoặc chất kích thích. Khi dùng quá liều, các chất này có thể làm tăng nhịp tim, gây hồi hộp, đánh trống ngực hoặc đau tức ngực.
Triệu chứng có thể xuất hiện thoáng qua nhưng cũng có thể kéo dài nếu tiếp tục sử dụng. Với người có bệnh tim mạch tiềm ẩn, đây là dấu hiệu cần được kiểm tra sớm để tránh biến chứng.
Kích ứng da, phát ban
Phản ứng trên da là một trong những dấu hiệu dễ nhận biết khi cơ thể không dung nạp tốt thực phẩm bổ sung. Người sử dụng có thể xuất hiện phát ban, ngứa, đỏ da hoặc các biểu hiện giống dị ứng.
Trong một số trường hợp viêm da tiếp xúc có thể liên quan đến việc sử dụng vitamin hoặc thảo dược liều cao. Nếu tình trạng tái diễn sau khi dùng sản phẩm, nên ngừng sử dụng và tham khảo ý kiến bác sĩ.
Nước tiểu hoặc da đổi màu
Nước tiểu có màu vàng đậm hoặc bất thường có thể là dấu hiệu cơ thể đang đào thải lượng vitamin dư thừa, đặc biệt là vitamin nhóm B. Đây thường là phản ứng lành tính. Tuy nhiên, nếu nước tiểu sẫm màu kèm theo vàng da, mệt mỏi hoặc chán ăn, cần cảnh giác nguy cơ tổn thương gan - một tác dụng phụ ít gặp nhưng nghiêm trọng của việc nạp quá nhiều thực phẩm bổ sung.
Chóng mặt, rối loạn thần kinh
Dư thừa một số khoáng chất như sắt có thể gây chóng mặt, buồn nôn, tụt huyết áp hoặc cảm giác vị kim loại trong miệng. Trong trường hợp nặng, có thể xuất hiện co giật hoặc rối loạn ý thức.
Các triệu chứng thần kinh như đau đầu, tê bì tay chân, khó ngủ cũng có thể liên quan đến dùng quá nhiều vitamin. Những dấu hiệu này thường bị xem nhẹ nhưng có thể phản ánh sự mất cân bằng trong cơ thể.
Rối loạn tiêu hóa
Hệ tiêu hóa thường phản ứng khá nhanh với việc dư thừa vitamin và chất bổ sung. Người mắc có thể gặp tình trạng đầy hơi, chướng bụng, buồn nôn hoặc tiêu chảy.
Ví dụ, dùng quá nhiều vitamin C có thể gây tiêu chảy và kích ứng dạ dày, trong khi một số chất bổ sung chất xơ dễ gây đầy hơi, chướng bụng. Nếu triệu chứng kéo dài, cần xem lại liều lượng và loại sản phẩm đang sử dụng.
Theo các chuyên gia, thực phẩm bổ sung không nên tạo ra những thay đổi rõ rệt về cảm nhận trong cơ thể. Nếu xuất hiện các biểu hiện bất thường, người dùng nên xem lại cách sử dụng để điều chỉnh kịp thời. Một số vitamin và khoáng chất có thể ảnh hưởng đến khả năng hấp thụ của nhau khi dùng cùng lúc. Chẳng hạn, canxi và sắt cạnh tranh hấp thu nên không uống đồng thời. Cả hai cũng có thể làm giảm hiệu quả của thuốc tuyến giáp. Vitamin K có thể làm giảm tác dụng của thuốc chống đông như Warfarin nếu dùng liều cao.
Thực phẩm bổ sung chỉ nên dùng khi cần thiết và có hướng dẫn. Không nên tự ý kết hợp nhiều loại hoặc sử dụng liều cao trong thời gian dài.
