Cuối tuần trước, ông Trump đăng một video dường như được tạo bằng AI lên mạng xã hội Truth Social, trong đó có một đoạn ngắn mô tả ông mặc trang phục của nhân vật hoạt hình trong bộ anime nổi tiếng Naruto, đan hai tay vào nhau thi triển kỹ thuật ninja. Video đã vấp phải làn sóng phản đối dữ dội từ những người hâm mộ bộ phim, họ cho rằng hình ảnh bị sử dụng trái phép.
Làn sóng phẫn nộ xuất hiện sau nhiều tháng dư luận Nhật Bản căng thẳng về việc Nhà Trắng sử dụng các hình ảnh văn hóa đại chúng khác của nước này trên mạng, trong đó có các thương hiệu như “Dragon Ball”, “Yu-Gi-Oh!” hay “Pokémon”. Hình ảnh anime thậm chí còn được dùng trong một video TikTok do Nhà Trắng đăng tải hồi tháng 3 để thông báo về các cuộc không kích của Mỹ vào Iran.
Các bài đăng dày đặc trên mạng xã hội của Nhà Trắng cũng lấy tư liệu từ nhiều thương hiệu hoạt hình và giải trí khác như SpongeBob SquarePants, Marvel, DC Comics hay tựa game Call of Duty. Tuy nhiên tại Nhật Bản, nơi anime được coi là “báu vật văn hóa” và là cốt lõi bản sắc dân tộc, việc chính quyền Tổng thống Trump sử dụng những hình ảnh này cho mục đích chính trị không được chấp nhận.
Nana Suzuki, công dân 34 tuổi sống ở phía nam Tokyo, đã phát động một chiến dịch ký tên trực tuyến hồi tháng 3 nhằm kêu gọi chính phủ Nhật Bản có biện pháp quyết liệt hơn để bảo vệ anime khỏi bị lạm dụng cho mục đích chính trị. Chiến dịch này hiện thu thập được hơn 24.000 chữ ký.
“Tôi cảm thấy vô cùng phẫn nộ khi các tác phẩm bị lợi dụng để kích động xung đột chính trị, quân sự hoặc gây tranh cãi”, cô cho hay. “Tôi tin rằng Nhật Bản cần lên tiếng khẳng định việc sử dụng hình ảnh này là xâm phạm quyền lợi của các nhà sáng tạo, đồng thời việc dùng nội dung văn hóa cho mục đích chính trị hoặc quân sự là không thể chấp nhận được”.
Chính quyền Mỹ hiện chưa đưa ra bình luận.
Hồi đầu năm, Bộ Ngoại giao Nhật Bản đã gửi đơn khiếu nại tới đại sứ quán Mỹ tại Tokyo về việc sử dụng hình ảnh anime. Hồi tháng 4, phát biểu tại một phiên điều trần trước quốc hội, ông Shige Watanabe, quan chức Bộ Ngoại giao, nhấn mạnh “ngay cả các cơ quan công quyền cũng không nên sao chép những tác phẩm đã được bảo hộ bản quyền khi chưa được phép”.
Bộ trưởng An ninh Kinh tế Nhật Bản Kimi Onoda ngày 12/6 lặp lại thông điệp trên trong một cuộc họp báo, đồng thời cảnh báo việc sử dụng hình ảnh không phù hợp như vậy “có thể làm tổn hại đến hình ảnh của tác phẩm và gây thiệt hại cho chủ sở hữu quyền tác giả”.
“Chúng tôi sẽ tiếp tục thực hiện các biện pháp thích hợp, trong đó có cả việc trao đổi với phía Mỹ, để đảm bảo vấn đề bản quyền được xử lý một cách thỏa đáng”, bà nói thêm. Nhắc đến bài đăng của ông Trump hôm 6/6, bà cho hay “không muốn sự việc tương tự tái diễn và bài đăng này sẽ không tiếp tục được lan truyền”.
Các nhà sáng tạo anime cũng phản đối mạnh mẽ việc chính quyền ông Trump sử dụng nội dung của họ. Hồi tháng 3, Pokémon Company International cho biết Nhà Trắng đã sử dụng tài sản trí tuệ của hãng khi chưa được phép. Vài ngày sau, chủ sở hữu bản quyền Yu-Gi-Oh! cũng ra tuyên bố đội ngũ sản xuất bộ truyện tranh (manga) và anime này liên quan tới những thông điệp phát đi từ Nhà Trắng.
Chính phủ Nhật Bản đã phát đi tín hiệu cho thấy họ luôn coi việc bảo vệ sở hữu trí tuệ của các nhà sáng tạo là vấn đề lợi ích quốc gia, chứ không riêng gì trong sự việc liên quan đến Tổng thống Trump. Hồi tháng 12 năm ngoái, Thủ tướng Sanae Takaichi từng phát biểu rằng các nội dung văn hóa Nhật Bản là một phần thiết yếu cấu thành “sức mạnh ngoại giao” của đất nước.
Hai người hâm mộ bộ manga tại khu Ikebukuro, Tokyo, cho biết họ lo ngại việc lợi dụng anime cho các mục đích chính trị có thể làm méo mó hình ảnh của thể loại này.
“Thật sự không tốt chút nào khi các tác phẩm bị sử dụng sai lệch so với mục đích ban đầu”, Sora Kikuchi, 22 tuổi, nói. “Tôi yêu anime Nhật Bản và mong muốn nó được dùng vào những mục đích tốt đẹp”.
Bạn cô, Sakia Kikuchi, 22 tuổi, đồng tình. “Chẳng sao cả nếu như Tổng thống Trump là một người hâm mộ anime, nhưng có vẻ như ông ấy đang coi nhẹ nó mà không hiểu biết gì cả”, cô nói.
Dù vậy, một bộ phận nhỏ người hâm mộ không bận tâm về động thái của ông Trump. Một người dùng X cho rằng việc làm của Tổng thống Mỹ “khá hài hước” và chỉ góp phần làm tăng thêm mức độ nổi tiếng cho Naruto.
“Tôi tự hào vì truyện tranh Nhật Bản đã càn quét thế giới đến mức Tổng thống Mỹ cũng biết đến Naruto”, một người khác cho hay.
Theo báo South China Morning Post, trong cuộc duyệt binh năm ngoái, Trung Quốc đã lần đầu giới thiệu hai mẫu tàu lặn không người lái HSU001 và AJX002 dài gần 20m, thuộc nhóm lớn nhất thế giới hiện nay.
Sau đó truyền thông phương Tây còn hé lộ hình ảnh vệ tinh một biến thể có chiều dài vượt 40m tại một căn cứ hải quân của Trung Quốc, làm dấy lên nhiều lo ngại trong cộng đồng quốc tế, đặc biệt từ phía Mỹ.
Nhiều người cho rằng kích thước này thậm chí tạo ra một cách phân loại mới - phương tiện lặn không người lái "siêu lớn" (XXLUUV), vượt xa mẫu lớn nhất hiện nay của Mỹ là Orca (dài khoảng 15-26m).
Trước những thông tin trên, một số chuyên gia quốc phòng Mỹ cảnh báo các mục tiêu dễ tổn thương ở bờ Tây như Seattle, Oakland, Los Angeles, thậm chí cả kênh đào Panama, có thể nằm trong tầm hoạt động của các hệ thống này.
Tuy nhiên ngày 5-4, các nhà khoa học Trung Quốc khẳng định các thiết bị lặn không người lái siêu lớn (XXLUUV) của nước này sẽ không nhằm mục tiêu tấn công bờ Tây nước Mỹ.
Ông Yan Zheping - chuyên gia hàng đầu về tàu lặn và là giám đốc hệ thống không người lái tại Đại học Kỹ thuật Cáp Nhĩ Tân - đã bác bỏ các lo ngại trong một nghiên cứu công bố gần đây.
Theo ông, các tàu lặn cỡ lớn của Trung Quốc "ưu tiên phục vụ an ninh khu vực, trinh sát phòng thủ gần bờ, đồng thời hỗ trợ nghiên cứu dân sự và giám sát môi trường". Đây cũng là lần đầu tiên mục đích chiến lược của các hệ thống này được công khai.
Do đó các "tàu lặn khổng lồ" nói trên nhiều khả năng được phát triển nhằm đối phó với hoạt động quân sự của Mỹ trong các kịch bản liên quan đến eo biển Đài Loan hoặc Biển Đông, thay vì phục vụ các cuộc tấn công xuyên Thái Bình Dương.
Dù vậy, theo nhận định của SCMP, tốc độ phát triển nhanh của công nghệ tàu không người lái dưới nước vẫn đang trở thành yếu tố làm gia tăng cạnh tranh quân sự giữa các cường quốc.
Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya, "đầu não tối cao" của các lực lượng vũ trang Iran, hôm nay cảnh báo sẽ đáp trả nếu Washington tiếp tục chiến dịch phong tỏa cảng biển của Tehran.
"Trong trường hợp quân đội Mỹ tiếp tục hành vi cướp biển, họ chắc chắn sẽ phải đối mặt với đòn trả đũa từ lực lượng vũ trang hùng mạnh của Iran. Chúng tôi luôn sẵn sàng và quyết tâm, đồng thời theo dõi sát sao mọi hành vi và động thái của đối phương", cơ quan này tuyên bố.
Bộ Quốc phòng Iran cùng ngày khẳng định Mỹ "đang tìm cách rút lui trong danh dự khỏi vũng lầy chiến sự mà họ sa vào", nhấn mạnh Tehran vẫn duy trì thế áp đảo trong khu vực.
Các tuyên bố được đưa ra khi đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner, con rể của Tổng thống Donald Trump, đang trên đường tới thủ đô Islamabad của Pakistan. Truyền thông nhà nước Iran cho biết Tehran chưa có kế hoạch đàm phán trực tiếp với Washington.
Đạt được thỏa thuận chấm dứt chiến sự ở Trung Đông vẫn là vấn đề nan giải, ngay cả khi nhu cầu mở lại eo biển Hormuz, tuyến đường huyết mạch cho dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới, ngày càng trở nên cấp bách.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi hôm nay cũng đến Islamabad để gặp Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, cảm ơn nước này về những nỗ lực thúc đẩy lệnh ngừng bắn. Ông Araghchi cũng trình bày "lập trường mang tính nguyên tắc của Iran về những diễn biến mới nhất liên quan lệnh ngừng bắn và chấm dứt hoàn toàn cuộc chiến".
Đài truyền hình nhà nước Iran cho biết ông Araghchi không có kế hoạch gặp đại diện Mỹ, trong khi Pakistan sẽ đóng vai trò cầu nối để "truyền đạt" đề xuất của Iran.
Bộ Ngoại giao Pakistan nói rằng Ngoại trưởng Iran đến Islamabad để thảo luận với quan chức Pakistan về "những nỗ lực đang diễn ra nhằm đạt được hòa bình và ổn định khu vực", song không trực tiếp đề cập khả năng đàm phán với ông Witkoff và Kushner.
Một phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran cho hay ông Araghchi sẽ thăm Oman và Nga để thảo luận về những nỗ lực chấm dứt xung đột. Truyền thông Iran tối 25/4 xác nhận phái đoàn nước này đã rời Pakistan.
Trong cuộc họp báo ở Nhà Trắng hôm 6.4, Tổng thống Trump than phiền rằng Hàn Quốc và Nhật Bản "đã không giúp đỡ chúng tôi", dù Mỹ đang duy trì sự hiện diện của hàng chục ngàn binh sĩ để bảo vệ 2 nước này, theo Hãng thông tấn Kyodo hôm 7.4.
Nhà lãnh đạo cho rằng sự hỗ trợ quân sự của Mỹ dành cho 2 đồng minh chủ chốt tại châu Á, cũng như Úc, cần phải nhận được sự "đáp lại tương xứng".
Hàn Quốc và Nhật Bản chưa bình luận về phát biểu của Tổng thống Mỹ.
Cũng trong cuộc họp báo, chủ nhân Nhà Trắng tiếp tục chỉ trích NATO là một "con cọp giấy".
Ngược lại, ông khen ngợi một số nước ở Trung Đông, bao gồm Kuwait, Qatar và Ả Rập Xê Út, là những đối tác tốt của Washington kể từ khi Mỹ cùng Israel phát động chiến dịch quân sự ở Iran hôm 28.2.
Trong khi một lần nữa lập trường cứng rắn đối với Iran, ông Trump tuyên bố Mỹ "đã giành chiến thắng về mặt quân sự" trong cuộc xung đột với quốc gia Hồi giáo.
Ông cảnh báo trừ phi Tehran đạt được thỏa thuận với Washington, nếu không các cơ sở hạ tầng trọng yếu của đối phương có thể bị phá hủy trong vòng 4 giờ, bắt đầu từ 7 giờ sáng 8.4 (giờ Việt Nam).
Đó là thời hạn được ông Trump đặt ra cho Iran để mở lại eo biển Hormuz, mà theo ông là ưu tiên rất lớn của Mỹ vào thời điểm hiện tại.
"Chúng tôi cần một thỏa thuận có thể chấp nhận được đối với bản thân tôi, và một phần của thỏa thuận đó chúng tôi muốn dòng chảy tự do của dầu mỏ và mọi thứ", Tổng thống Mỹ nhấn mạnh.
