Thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) là phương pháp hỗ trợ sinh sản phổ biến với nhiều cặp vợ chồng hiếm muộn. Trong quy trình này, người phụ nữ thường phải tiêm hormone kích thích buồng trứng, chọc hút trứng, tạo phôi trong phòng thí nghiệm rồi chuyển phôi vào tử cung.
Dù mang lại cơ hội có con cho nhiều gia đình, IVF vẫn là kỹ thuật có mức độ can thiệp cao. Một số phụ nữ có thể gặp khó chịu do dùng thuốc nội tiết, đau sau thủ thuật lấy trứng hoặc phải trải qua nhiều chu kỳ điều trị không thành công.
Bên cạnh đó, quá trình tinh trùng và trứng gặp nhau trong môi trường nhân tạo cũng có những giới hạn nhất định. Nhiều bước thao tác trong phòng thí nghiệm có thể ảnh hưởng đến khả năng sống sót và phát triển của phôi.
Từ thực tế này, nhóm nghiên cứu do nhà khoa học Mariana Medina Sánchez tại Viện khoa học nano CIC nanoGUNE ở Tây Ban Nha đã phát triển một hướng tiếp cận mới.
Thay vì đưa trứng ra ngoài cơ thể để thụ tinh, nhóm muốn vận chuyển tinh trùng qua đường sinh dục nữ đến ống dẫn trứng, nơi quá trình thụ tinh tự nhiên diễn ra.
Bà Medina Sánchez cho biết, ý tưởng cuối cùng của nhóm nghiên cứu là thực hiện hỗ trợ sinh sản trong cơ thể người phụ nữ, tận dụng cơ thể như một “lồng ấp” tự nhiên.
Theo nhóm nghiên cứu, phương pháp này đặc biệt có ý nghĩa trong các trường hợp tinh trùng ít hoặc khả năng di chuyển kém. Khi đó, số lượng tinh trùng đến được ống dẫn trứng quá thấp, làm giảm cơ hội thụ tinh tự nhiên.
Tinh trùng được điều hướng bằng từ trường
Để thử nghiệm ý tưởng, các nhà khoa học sử dụng tinh trùng bò và gắn lên chúng những hạt từ tính rất nhỏ làm từ oxit sắt và polystyrene. Khoảng 30 hạt bám vào phần đầu mỗi tinh trùng, giúp tinh trùng có khả năng phản ứng với từ trường, trong khi phần đuôi vẫn di chuyển tự do.
Về bản chất, các hạt từ tính đóng vai trò như công cụ hỗ trợ điều hướng, giúp nhà nghiên cứu có thể dẫn tinh trùng đến vị trí mong muốn bằng từ trường yếu từ bên ngoài.
“Chúng tôi đã trao đổi với các chuyên gia hỗ trợ sinh sản để xây dựng quy trình xử lý tinh trùng sao cho có thể kết hợp với các kỹ thuật IVF đang được áp dụng hiện nay”, bà Medina Sánchez cho biết.
Các thử nghiệm ban đầu cho thấy hạt từ tính không ảnh hưởng đáng kể đến tốc độ di chuyển hoặc sức khỏe tổng thể của tinh trùng. Khi tinh trùng gắn hạt được đặt cùng trứng trong đĩa nuôi cấy, chúng vẫn tạo ra phôi khỏe mạnh với tỷ lệ tương đương tinh trùng không gắn hạt.
Theo nhóm nghiên cứu, khi tinh trùng đi vào trứng, các hạt từ tính sẽ tự tách ra và chưa ghi nhận ảnh hưởng rõ rệt đến quá trình phát triển sớm của phôi.
Nhóm cũng cho thấy tinh trùng có thể được điều hướng bằng từ trường bên ngoài, di chuyển theo nhiều hướng và tiến gần đến trứng trong môi trường phòng thí nghiệm.
Đánh giá về kết quả này, Kylie Dunning, chuyên gia tại Đại học Adelaide, Úc, cho rằng đây là bằng chứng đáng chú ý về tính khả thi của phương pháp. Tuy nhiên, bà nhấn mạnh kỹ thuật vẫn cần vượt qua nhiều bước kiểm chứng trước khi có thể xem xét ứng dụng trên người.
Bên cạnh hiệu quả, tính an toàn của các hạt từ tính cũng là vấn đề cần được đánh giá kỹ lưỡng.
Theo bà Medina Sánchez, các hạt này có thể được theo dõi bằng siêu âm và về lý thuyết sẽ được cơ thể đào thải tự nhiên sau khi tách khỏi tinh trùng. Trong trường hợp cần thiết, chúng cũng có thể được thu hồi bằng các thiết bị từ tính chuyên dụng.
Nhóm nghiên cứu cho biết trong một thử nghiệm chưa công bố, họ đã sử dụng nam châm bên ngoài để dẫn hướng thành công phôi chứa cấu trúc từ tính vào ống dẫn trứng của chuột.
Kết quả bước đầu cho thấy tiềm năng ứng dụng của công nghệ điều hướng bằng từ trường trong hỗ trợ sinh sản.
“Chúng tôi tin rằng đây là một hướng đi đầy triển vọng”, bà Medina Sánchez nhận định.
Dù vậy, kỹ thuật này hiện vẫn đang ở giai đoạn nghiên cứu tiền lâm sàng và chưa thể thay thế các phương pháp IVF truyền thống. Các chuyên gia cho rằng sẽ cần thêm nhiều nghiên cứu để đánh giá hiệu quả và độ an toàn trước khi công nghệ này có thể được đưa vào thực hành điều trị vô sinh.
TS Chu Quốc Thịnh, quyền Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), cho biết sữa, sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ nhỏ trong nhóm các sản phẩm phải đăng ký bản công bố chất lượng khi kinh doanh tại Việt Nam.
Các sản phẩm thực phẩm đến tay người dùng trong nước, đặc biệt các sản phẩm sữa, dinh dưỡng cho trẻ nhỏ phải có nguồn gốc rõ ràng, nơi sản xuất, nhập khẩu phân phối, có đơn vị đại diện chịu trách nhiệm về chất lượng, an toàn.
Ông Thịnh lưu ý, với sản phẩm ăn dặm cho trẻ nhỏ bị nghi vấn chứa thuốc chuột chưa công bố chất lượng tại Việt Nam, nhưng các gia đình không chủ quan, vì có thể được phân phối qua sàn thương mại điện tử hoặc kinh doanh qua mạng hoặc "xách tay".
Do đó, Cục An toàn thực phẩm đã có công văn đề nghị Cục Thương mại điện tử và kinh tế số, Bộ Công thương, thông báo đến các sàn thương mại điện tử, trang website bán hàng của gian hàng kinh doanh trên sàn thương mại điện tử phối hợp với chủ gian hàng, các nhà phân phối yêu cầu ngừng kinh doanh các lô sữa vi phạm, nếu lưu hành tại Việt Nam. Đồng thời, gỡ bỏ các thông tin đối với sản phẩm kém chất lượng và xử lý theo quy định của pháp luật (nếu có).
Trước tâm lý của người tiêu dùng rằng sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ nhỏ tại nước ngoài tốt hơn sản phẩm được bán tại Việt Nam, và thường tìm mua sản phẩm dinh dưỡng nội địa "xách tay", ông Thịnh cho biết, các sản phẩm dinh dưỡng đều có thành phần (vi chất, xơ, vitamin) phù hợp với nhóm tuổi. Mỗi quốc gia đều ban hành ngưỡng dinh dưỡng phù hợp với các nhóm tuổi sử dụng.
Trong nước cũng đã có quy định về ngưỡng dinh dưỡng phù hợp với nhu cầu bổ sung vi chất và các thành phần thiết yếu của người dân. Do đó, không phải cứ sản phẩm ngoại tốt hơn sản phẩm bán tại Việt Nam, mà cần lưu ý về phù hợp nhu cầu dinh dưỡng cho sự phát triển của trẻ nhỏ. Ngưỡng dinh dưỡng được quy định cụ thể tại mỗi nước, chứ không có công thức chung cho tất cả các quốc gia.
Các loại sữa công thức, sản phẩm ăn dặm cho trẻ nhỏ đều gồm những dưỡng chất cơ bản, giúp bổ sung thêm các thành phần dinh dưỡng đáp ứng nhu cầu của trẻ, nhưng khác nhau giữa các sản phẩm, do có sự khác nhau về tỷ lệ thành phần dinh dưỡng có trong sản phẩm. Do đó, cần cho trẻ sử dụng sản phẩm phù hợp với nhu cầu dinh dưỡng cho sự phát triển.
Ông Thịnh cũng lưu ý, ngay cả sản phẩm ngoại cũng có nguy cơ về sự cố. Như thực tế vừa qua, cơ quan Tiêu chuẩn Thực phẩm Vương quốc Anh (FSA) và Công ty Danone (Pháp), đã thông báo về một lô sản phẩm sữa Aptamil first Infant formula 800 gam đã được thu hồi tự nguyện tại thị trường Vương quốc Anh do nhiễm độc tố cereulide do vi khuẩn.
Theo Cục An toàn thực phẩm, sữa, sản phẩm dinh dưỡng "xách tay" là sản phẩm không được phân phối qua kênh chính thống, không có cơ quan chịu trách nhiệm kiểm soát chất lượng, an toàn.
Hàng "xách tay" không được kiểm tra trước khi ra thị trường tại Việt Nam nên không thể kiểm soát được chất lượng, điều kiện an toàn vệ sinh thực phẩm theo quy định... Do đó, các gia đình tìm hiểu kỹ và lựa chọn những sản phẩm sữa có nguồn gốc rõ ràng.
Chủ thương hiệu thực phẩm trẻ em HiPP và chuỗi siêu thị SPAR hôm 18/4 thông báo thu hồi toàn bộ sản phẩm hũ ăn dặm HiPP tại 1.500 cửa hàng trên khắp nước Áo, Reuters đưa tin. Theo thông báo từ Cơ quan An toàn Thực phẩm và Sức khỏe Áo (AGES), nhà sản xuất quyết định thực hiện biện pháp phòng ngừa này sau khi xác định lô sản phẩm hỗn hợp cà rốt và khoai tây (HiPP Vegetable Carrot with Potato) loại 190 gram có dấu hiệu bị can thiệp.
Trong thông cáo báo chí chính thức, HiPP, nhà sản xuất thực phẩm trẻ em của Đức - Thụy Sĩ, cho biết không loại trừ khả năng một "chất nguy hiểm" đã được đưa vào sản phẩm do những tác động từ bên thứ ba. Sử dụng các hũ đồ ăn này có thể dẫn đến hậu quả "đe dọa tính mạng".
Nghi vấn hiện chỉ tập trung vào một loại sản phẩm hương vị nhất định. Tuy nhiên để phòng ngừa rủi ro, HiPP quyết định rút toàn bộ dòng sản phẩm hũ thủy tinh khỏi các cửa hàng của chuỗi siêu thị lớn nhất Áo, SPAR.
Người phát ngôn của hệ thống SPAR cho biết đợt thu hồi quy mô lớn này triển khai ở 1.500 cửa hàng của hãng tại Áo và không ảnh hưởng đến chi nhánh tại các quốc gia khác.
Đại diện HiPP nhấn mạnh: "Tình huống nghiêm trọng này liên quan đến một sự can thiệp tội phạm từ bên ngoài ảnh hưởng đến kênh phân phối của SPAR tại Áo". Công ty đồng thời cho biết quy trình sản xuất và đảm bảo chất lượng của hãng vẫn đảm bảo tiêu chuẩn.
Hiện chưa rõ "chất nguy hiểm" là chất gì. HiPP cũng là thực phẩm ăn dặm cho trẻ nhỏ phổ biến ở Việt Nam.
Cảnh sát bang Burgenland, miền Đông nước Áo, đang phối hợp HiPP để điều tra vụ việc và kêu gọi công chúng cung cấp các thông tin liên quan.
Theo cơ quan chức năng, những sản phẩm nghi bị can thiệp có dấu hiệu nhận biết đặc trưng là một nhãn dán màu trắng có vòng tròn màu đỏ dán ở dưới đáy hũ.
Phía hệ thống siêu thị SPAR cũng xác nhận việc thu hồi và cam kết khách hàng có thể trả lại sản phẩm để được hoàn tiền đầy đủ. Phạm vi thu hồi bao gồm tất cả cửa hàng thuộc hệ thống SPAR, Eurospar, Interspar và Maximarkt.
HiPP khuyến cáo phụ huynh tuyệt đối không cho trẻ sử dụng bất kỳ hũ thực phẩm nào đã mua tại hệ thống SPAR trong thời gian này. Tuy nhiên, hãng cũng khẳng định các sản phẩm được bán tại các quốc gia khác hoặc tại hệ thống cửa hàng khác ngoài SPAR vẫn đảm bảo an toàn và không nằm trong diện bị ảnh hưởng. Đồng thời, dòng sản phẩm sữa bột của HiPP cũng không liên quan đến sự cố lần này.
Vụ việc của HiPP xảy ra trong bối cảnh thị trường thực phẩm trẻ em vừa trải qua những đợt rúng động hồi đầu năm. Vào tháng 1 và tháng 2, hai tập đoàn Nestlé và Danone cũng từng phải thu hồi sữa bột tại hơn 60 quốc gia sau khi nhiều trẻ em có triệu chứng ngộ độc do nhiễm độc tố Cereulide, một loại độc tố không bị tiêu diệt bởi nhiệt độ nấu nướng.
Tại Anh, Cơ quan An ninh Y tế (UKHSA) ghi nhận ít nhất 36 trẻ bị ngộ độc thực phẩm do các sản phẩm sữa bột nhiễm khuẩn này và may mắn không có trường hợp nào nguy kịch đến tính mạng.
"Bệnh viện cơ sở 2 tại phía Tây Hà Nội giúp trẻ em và gia đình khu vực này dễ dàng tiếp cận với các dịch vụ y tế chất lượng cao, tiết kiệm thời gian, chi phí di chuyển, giảm áp lực cho cơ sở nội thành", PGS Trần Minh Điển, Giám đốc Bệnh viện, nói tại Lễ khai trương và chính thức đưa vào hoạt động Cơ sở 2 tại xã Kiều Phú, Hà Nội, hôm 1/6.
Bệnh viện Nhi Trung ương cơ sở 2 được triển khai theo quy hoạch chung xây dựng Thủ đô đến năm 2030, tầm nhìn 2050, đã được Thủ tướng phê duyệt từ năm 2011. Dự án được khởi công xây dựng từ năm 2023 trên diện tích gần 6 ha với tổng mức đầu tư hơn 880 tỷ đồng. Sau quá trình triển khai xây dựng, hoàn thiện cơ sở vật chất và các điều kiện hoạt động theo quy định, đến nay cơ sở 2 đã hoàn thành đầy đủ các điều kiện pháp lý, chuyên môn và nhân lực để chính thức đi vào hoạt động.
Trong giai đoạn đầu, cơ sở 2 có quy mô 300 giường bệnh nội trú, gồm 11 khoa lâm sàng cùng các đơn vị cận lâm sàng và chức năng cần thiết; có khả năng tiếp nhận từ 1.000 đến 1.500 lượt khám ngoại trú mỗi ngày. Cơ sở này tập trung vào các chuyên khoa có nhu cầu khám chữa bệnh lớn, góp phần giảm tải cho cơ sở chính, đồng thời tăng cường năng lực điều trị trong các lĩnh vực như Sơ sinh, Điều trị tích cực, Hô hấp, Bệnh nhiệt đới, Ung thư, Thần kinh, Miễn dịch - Dị ứng - Khớp và nhiều chuyên ngành nhi khoa chuyên sâu khác.
Ông Điển cho biết để bảo đảm chất lượng hoạt động ngay từ những ngày đầu vận hành, bệnh viện đã chuẩn bị đầy đủ nguồn nhân lực, hệ thống quản lý, quy trình chuyên môn, kỹ thuật và các điều kiện bảo đảm chất lượng. Quy trình khám chữa bệnh, xét nghiệm và điều trị tại cơ sở 2 được chuẩn hóa, thống nhất với cơ sở 1, bảo đảm mọi bệnh nhi đều được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng. Đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng, kỹ thuật viên tại cơ sở 2 được bố trí theo kế hoạch chung của bệnh viện nhằm bảo đảm chất lượng chuyên môn và chất lượng phục vụ người bệnh.
Tại buổi lễ, Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan đánh giá việc đưa cơ sở 2 vào hoạt động không chỉ góp phần giảm tải cho cơ sở chính mà còn mở ra một giai đoạn phát triển mới của bệnh viện trong thực hiện sứ mệnh chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe trẻ em Việt Nam.
Với sự đầu tư đồng bộ về cơ sở vật chất, trang thiết bị, nguồn nhân lực và hệ thống quản lý chất lượng, cơ sở 2 được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao năng lực hệ thống nhi khoa quốc gia, để ngày càng có nhiều trẻ em được tiếp cận các dịch vụ y tế chất lượng cao, an toàn, hiện đại.
