Facebook lại gặp sự cố, hàng nghìn người ‘mất kết nối’

Chia sẻ tại Diễn đàn Data & AI mùa hè năm 2026, do Hội Tin học TP.HCM (HCA) phối hợp tổ chức, ông Nguyễn Hữu Yên, Phó giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM cho rằng, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI) đã vượt ra khỏi khái niệm những công cụ hỗ trợ để trở thành "nguyên tử" cốt lõi cấu thành nên sự phát triển của nền kinh tế số. Nếu dữ liệu được ví như nguồn tài nguyên vô tận thì AI là chìa khóa để khai phóng và chuyển hóa tài nguyên đó thành những giá trị thực tiễn.

Tại Việt Nam, việc ứng dụng AI vào các hoạt động kinh doanh, sản xuất đang diễn ra ở quy mô lớn. Tuy nhiên, nghiên cứu thực tế của Microsoft cho thấy không phải mọi mô hình áp dụng đều thành công.

Theo bà Trần Kim Sa, Giám đốc Tư vấn Giải pháp, phụ trách khối doanh nghiệp SME - Microsoft Việt Nam, có ba nguyên nhân chính khiến các dự án AI trong doanh nghiệp thất bại. Đầu tiên là không gắn giải pháp AI với bài toán kinh doanh rõ ràng. Tiếp đến là dữ liệu chưa sẵn sàng. Cuối cùng là thiếu quản trị và bảo mật.

Theo nghiên cứu của Microsoft, các doanh nghiệp thành công thường tập trung vào giải quyết 4 bài toán lớn. Trong đó, bài toán quan trọng nhất, nhưng thường bị bỏ quên là dùng AI để nâng cao trải nghiệm của nhân viên.

"Các doanh nghiệp thường nghĩ đến các bài toán lớn, xây dựng mô hình AI hay với kỳ vọng cao nhưng cuối cùng không nhân viên nào trong công ty dùng", bà Sa chỉ ra nguyên nhân đầu tiên và cũng là quan trọng nhất khiến việc áp dụng các mô hình AI ở doanh nghiệp bị thất bại.

Lời khuyên của chuyên gia Microsoft dành cho các doanh nghiệp Việt là nên chọn những bài toán nhỏ, đơn giản để nhân viên trong công ty dễ tiếp cận, thấy được hiệu quả của AI. Lãnh đạo không nên chọn bài toán quá khó để bắt đầu, vì tâm lý chung mọi người sẽ không muốn làm.

Ba bài toán còn lại là dùng AI để đổi mới trải nghiệm khách hàng; tái cấu trúc quy trình kinh doanh và dẫn dắt đổi mới. Theo bà Sa, bài toán thứ hai và thứ ba đang được các doanh nghiệp Việt ứng dụng tốt. Nhưng bài toán thứ tư thách thức hơn nhiều.

"AI không chỉ tối ưu quy trình, công việc mà còn làm thay đổi quỹ đạo tăng trưởng. Ngày nay, trí tuệ nhân tạo không chỉ còn là công cụ mà đã trở thành 'người dùng' dữ liệu kiểu mới", bà Sa nhận định. Nói cách khác, dữ liệu từ việc lưu trữ để phục vụ con người chuyển sang lưu trữ để phục vụ AI.

Đồng quan điểm này, thạc sĩ Nguyễn Đình Tuấn, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ Hạ tầng số Viettel IDC, cho rằng AI không chỉ thay đổi cuộc sống mọi người mà còn thay đổi hạ tầng dữ liệu.

Theo ông Tuấn, AI không chỉ là xu hướng mà là cuộc dịch chuyển cấu trúc. Tốc độ phát triển theo cấp số nhân của AI khiến mô hình dữ liệu, ứng dụng cũng thay đổi theo. Trong bối cảnh đó, Việt Nam cần hành động ngay để không bỏ lỡ cơ hội và tránh bị tụt hậu.

Từ các báo cáo chuyên sâu, Viettel IDC cho biết TP.HCM đang là khu vực có tốc độ tăng trưởng cao nhất cả nước trong lĩnh vực phát triển trung tâm dữ liệu (DC - Data center), hướng đến mục tiêu là điểm sáng của cả khu vực Đông Nam Á.

Tuy nhiên, có một đặc thù là hầu hết thị phần của DC đều nằm trong tay các doanh nghiệp trong nước, chưa có sự xuất hiện của các doanh nghiệp quốc tế. Ngoài ưu điểm, mô hình này cũng bộc lộ một số hạn chế là quy mô DC của doanh nghiệp Việt vẫn nhỏ, chưa đáp ứng được hạ tầng lớn của các đơn vị quốc tế, thiếu việc phối hợp hoạt động toàn cầu.

Để cải thiện việc này, các nhà cung cấp DC của Việt Nam đang tìm cách mở rộng quy mô bên cạnh việc hợp tác với đối tác quốc tế. Tuy nhiên, từ quá trình nghiên cứu và triển khai thực tế, ông Tuấn lưu ý việc lựa chọn hướng đầu tư, phát triển cần tính toán kỹ. Vì lĩnh vực này thay đổi rất nhanh, nhiều mô hình hôm nay phù hợp nhưng vài năm sau đã lỗi thời. Doanh nghiệp cần tránh rủi ro đầu tư rất nhiều nhưng khi đưa vào vận hành thì lỗi thời, không đáp ứng được yêu cầu thực tế của thị trường.

Tin Gốc: Thanh Niên

Bốn phi hành gia của Artemis II, nhiệm vụ có người lái đầu tiên đến Mặt Trăng kể từ Apollo 17 năm 1972, hạ cánh an toàn tối 10/4 theo múi giờ EDT (sáng 11/4 giờ Hà Nội). Đây là cột mốc quan trọng, nhưng NASA đã lên lộ trình cụ thể cho mục tiêu lớn hơn những năm tới.

Artemis II là một bước đệm trong mục tiêu thiết lập sự hiện diện lâu dài của con người trên Mặt Trăng. Trước đó, nhiệm vụ không người lái Artemis I đã diễn ra hồi tháng 11/2022, sau nhiều đợt hoãn và hủy phóng.

Nhiệm vụ tiếp theo sẽ là Artemis III, ban đầu được thiết kế là chuyến đi có người lái lên bề mặt Mặt Trăng. Nhưng cuối tháng 2, Giám đốc NASA Jared Isaacman thông báo sự thay đổi lớn: phi hành đoàn Artemis III vẫn ở lại quỹ đạo Trái Đất để thử nghiệm khả năng kết nối của tàu Orion với một hoặc hai tàu đổ bộ Mặt Trăng có người lái trong chương trình, bao gồm Starship của SpaceX và Blue Moon của Blue Origin. Nhiệm vụ này dự kiến diễn ra năm 2027.

Nếu suôn sẻ, đến cuối 2028, Artemis IV đưa phi hành gia hạ cánh xuống gần cực nam Mặt Trăng bằng tàu Orion và một phương tiện đổ bộ do tư nhân phát triển. Sau đó, các nhiệm vụ Artemis tiếp tục diễn ra, giúp thiết lập căn cứ trên Mặt Trăng vào năm 2032. Các phi hành gia sẽ sống và làm việc dài hạn tại căn cứ này, đúc rút cho NASA các kỹ năng cần thiết để thực hiện bước nhảy vọt tiếp theo là lên Sao Hỏa.

Hiện quá trình chuẩn bị cho Artemis III đã bắt đầu. Trong cuộc họp báo về Artemis II ngày 7/4, Isaacman tiết lộ NASA đã tổ chức "cuộc thảo luận về thiết kế nhiệm vụ Artemis III cấp cao đầu tiên" ngay hôm đó. "Dựa trên thông tin từ phản hồi của các nhà cung cấp, có nhiều điều chúng tôi biết là có thể đạt được", ông nói thêm.

Artemis III đang lựa chọn quỹ đạo Trái Đất tầm thấp hoặc tầm cao. "Mỗi phương án có ưu nhược điểm riêng. Chúng tôi có thể hình dung phần nào hướng đi phù hợp dựa trên nhịp độ phóng của hai nhà cung cấp phương tiện đổ bộ tư nhân", Isaacman giải thích.

Theo Phó giám đốc NASA Amit Kshatriya, các nhóm đã đạt được tiến bộ đáng kể trong chế tạo phần cứng cho Artemis III. Một số bộ phận tên lửa Hệ thống Phóng Không gian (SLS) của nhiệm vụ đã có mặt tại địa điểm phóng - Trung tâm Vũ trụ Kennedy, Florida. Những bộ phận khác sẽ được vận chuyển từ Cơ sở Lắp ráp Michoud của NASA ở Louisiana cuối tháng này.

"Chúng tôi đang thực sự nghiêm túc tiến hành càng nhanh càng tốt", Kshatriya hôm 9/4 chia sẻ. Khi phi hành đoàn Artemis II hạ cánh hôm 10/4, ông nói sẽ sớm công bố danh tính các phi hành gia Artemis III.

Lý do sau 54 năm Mỹ mới bay quanh Mặt Trăng

Ngay trước chuyến bay của Apollo 17 tháng 12/1972, Quốc hội Mỹ cắt giảm ngân sách của NASA. Tổng thống Richard Nixon, nhậm chức tháng 1/1969, ủng hộ một chương trình không gian tiết kiệm hơn và chuyển trọng tâm sang tàu con thoi. Sau đó, Mỹ tập trung vào quỹ đạo Trái Đất tầm thấp và xây dựng trạm vũ trụ thay vì tiếp tục bay lên Mặt Trăng.

Nước này được cho là không còn động lực quay lại sau những cuộc đổ bộ tiêu tốn ngân sách. "Nhiều người nghĩ kiểu: Chúng ta đã làm những gì tổng thống John F. Kennedy muốn. Chúng ta đánh bại Liên Xô và vẫn là cường quốc công nghệ của thế giới. Vậy sao còn cần quay lại?", Ed Stewart, quản lý bảo tàng tại Trung tâm Không gian và Tên lửa Mỹ, nói với Space.

Phải tới 2017, Tổng thống Mỹ Donald Trump chỉ đạo NASA khởi động chương trình Artemis để đưa con người lên Mặt Trăng. Tuy nhiên, gần 50 năm đã trôi qua và phần lớn công nghệ trong chương trình Apollo đã lỗi thời, chuyên gia từng xây dựng và vận hành hệ thống thời đó cũng không còn làm việc trong lĩnh vực này.

"Toàn bộ thế hệ đó đã rời khỏi ngành. Chúng ta đang học lại cách làm, nhưng với công nghệ mới và khác biệt", John Thornton, CEO công ty Astrobotic Technology (Mỹ), nói với Live Science.

Dù kế thừa kinh nghiệm của sứ mệnh cũ, NASA vẫn phải giải quyết những thách thức kỹ thuật trong kỷ nguyên mới. Do khởi động chương trình chưa đầy 10 năm, các hệ thống mới cần nhiều năm để nghiên cứu, phát triển, sản xuất và thử nghiệm, cũng như cần thời gian chứng nhận đảm bảo an toàn và đủ điều kiện bay. Một số yếu tố khác cũng làm trì hoãn, như phát triển bộ đồ du hành vũ trụ, giải quyết vấn đề với tấm chắn nhiệt của tàu, xây dựng hệ thống hạ cánh mới.

Quan trọng hơn, khác với Apollo, Artemis không chỉ hướng đến "cắm cờ và để lại dấu chân" với những chuyến ghé thăm và nghiên cứu ngắn hạn 1-3 ngày mà muốn thiết lập sự hiện diện lâu dài của con người, tạo bước đệm cho việc khám phá Sao Hỏa.

Do đó, lộ trình chinh phục Mặt Trăng của NASA được chia theo nhiều giai đoạn: Artermis I - nhiệm vụ không người lái (2022); Artermis II - nhiệm vụ có người lái bay vòng quanh Mặt Trăng (2026), Artermis III - thử nghiệm kết nối tàu Orion với tàu đổ bộ Mặt Trăng có người lái (2027), Artemis IV - đổ bộ Mặt Trăng (dự kiến 2028)...

Bù đắp cho kinh phí hạn chế, NASA cũng tăng cường hợp tác với công ty tư nhân để chế tạo những bộ phận quan trọng cho nhiệm vụ Mặt Trăng. Tuy nhiên, cả hai tàu đổ bộ chở người tư nhân đều chưa chứng minh hiệu quả.

Blue Moon của tỷ phú Jeff Bezos đến nay chưa cất cánh. Trong khi đó, Starship của Elon Musk đã thực hiện 11 chuyến bay thử nghiệm, hai chuyến gần nhất đều thành công, nhưng chưa từng lên tới quỹ đạo, chưa chứng minh được khả năng tiếp nhiên liệu ngoài Trái Đất (điều cần thiết cho mục tiêu hiện diện lâu dài trên Mặt Trăng hoặc Sao Hỏa) và cũng chưa trang bị hệ thống hỗ trợ sự sống.

Trong nhiệm vụ Artermis II, tàu Orion cũng cho thấy còn một số vấn đề cần khắc phục. Hệ thống đẩy của tàu bị rò rỉ heli, vốn dùng để đẩy nhiên liệu từ thùng chứa vào động cơ. Ông Kshatriya giải thích: "Tỷ lệ rò rỉ quan sát được nằm trong giới hạn chấp nhận, nhưng điều này có thể dẫn đến việc phải thiết kế lại hệ thống van. Với nhiệm vụ quỹ đạo Trái Đất tầm thấp, tôi không cần những van đó phải chịu áp suất tương tự, nhưng với nhiệm vụ quỹ đạo Mặt Trăng thì cần".

Nhà vệ sinh hiện đại của tàu Orion cũng nhiều lần gặp sự cố nên các kỹ sư sẽ cần điều chỉnh một số chi tiết.Space nhận định, chắc chắn còn nhiều vấn đề phát sinh trong quá trình triển khai chương trình Artemis. Nhưng Isaacman tin rằng NASA đủ khả năng vượt qua thử thách, đồng thời dẫn chứng thành công của Artemis II.

"Đây mới chỉ là khởi đầu", ông nói ngay sau khi phi hành đoàn Artemis II hạ cánh xuống biển. "Chúng ta sẽ tiếp tục thực hiện việc này thường xuyên hơn, triển khai các nhiệm vụ đến Mặt Trăng cho tới khi đổ bộ năm 2028 và bắt đầu xây dựng căn cứ".

Tin Gốc: Vnexpress

Theo lịch ban đầu Falcon Heavy sẽ phóng lúc 10h21 ngày 27/4 (21h21 cùng ngày theo giờ Hà Nội) tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy của NASA, Florida, Mỹ, nhưng lúc 21h29 SpaceX thông báo hoãn do thời tiết bất lợi. "Phương tiện và tải trọng vẫn trong trạng thái tốt. Thời điểm phóng mới sẽ được công bố sau khi được xác nhận", thông báo nêu.

Như vậy sau gần một năm rưỡi vắng bóng, kể từ sứ mệnh Europa Clipper hồi tháng 10/2024, "siêu tên lửa" Falcon Heavy của SpaceX vẫn chưa thể hoạt động trở lại. Trong video được phát trực tiếp trên X trước giờ phóng dự kiến, thời tiết trong khu vực âm u, nhiều mây.

Theo trang Space, mặc dù trên website của hãng có hiển thị lịch dự phòng vào ngày 28/4, nhưng thời điểm phóng chính thức vẫn đang được cân nhắc dựa trên diễn biến của thời tiết tại Florida.

Trong nhiệm vụ lần này, tên lửa mang theo ViaSat-3 F3 - vệ tinh truyền thông nặng 6,6 tấn, dự kiến sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc phủ sóng Internet băng thông rộng qua vệ tinh cho hệ thống ViaSat tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Kể từ khi ra mắt lần đầu vào tháng 2/2018 với việc đưa chiếc xe Tesla Roadster của Elon Musk vào vũ trụ, Falcon Heavy đã thực hiện tổng cộng 11 nhiệm vụ và đều thành công.

Falcon Heavy là tên lửa hạng nặng này được cấu tạo từ ba lõi tên lửa Falcon 9 cải tiến ghép lại với nhau. Hệ thống này sở hữu 27 động cơ Merlin, tạo ra lực đẩy 5,1 triệu pound (khoảng 2.300 tấn) khi rời bệ phóng. Với thông số này, Falcon Heavy hiện là tên lửa mạnh thứ hai đang hoạt động trên thế giới, chỉ đứng sau hệ thống phóng không gian (SLS) của NASA với lực đẩy 8,8 triệu pound. SpaceX cũng từng giới thiệu hệ thống mạnh nhất của mình là Starship với lực đẩy 16,7 triệu pound, nhưng tên lửa này vẫn đang trong quá trình thử nghiệm và chưa đi vào vận hành chính thức.

Hai vệ tinh trước đó trong mạng lưới này là ViaSat-3 F1 phóng bằng Falcon Heavy tháng 4/2023, đang phục vụ hành khách trên các chuyến bay; và ViaSat-3 F2 được phóng bằng tên lửa Atlas V tháng 11/2025, dự kiến sẽ đi vào hoạt động tại khu vực châu Mỹ trong tháng tới.

Trong chuyến bay tiếp theo, ViaSat-3 F3 sẽ được đưa lên quỹ đạo địa tĩnh (GEO), cách Trái Đất khoảng 35.786 km. Ở độ cao này, tốc độ quỹ đạo của vệ tinh khớp với tốc độ tự quay của Trái Đất, giúp nó luôn "lơ lửng" tại một vị trí cố định để duy trì kết nối liên tục.

Tin Gốc: Vnexpress