Dưới nắng nóng 36 độ tại Hà Nội chiều 20/6, Nghiêm Hải Chiến, học sinh trường THPT Nguyễn Văn Cừ, Bắc Ninh, trầm ngâm đứng một góc trong khuôn viên Học viện An ninh nhân dân. Em đang đợi giờ vào làm thủ tục dự thi đánh giá, lấy điểm xét tuyển vào ngôi trường này.
“Em theo dõi các kênh truyền thông của học viện và ấp ủ được học ngành Nghiệp vụ An ninh từ đầu năm lớp 11”, Chiến nói. “Giờ đứng trước kỳ thi quan trọng để vào trường, em rất hồi hộp”.
Chiến cho biết dự thi mã đề CA4 với 5 môn Toán, Văn, Anh, Sử, Địa. Ngoài Văn thi theo hình thức tự luận, các môn khác thi trắc nghiệm, tương tự thi tốt nghiệp THPT. Điểm bài thi này sẽ chiếm 60%, kết hợp với 40% điểm thi tốt nghiệp THPT để ra điểm xét tuyển.
Vì điểm thi tốt nghiệp THPT theo tổ hợp C03 (Toán, Văn, Sử) áng chừng khoảng 24-25, Chiến tính toán phải đạt khoảng 80-85/100 điểm thi đánh giá mới có cơ hội trúng tuyển. Nam sinh đã tham gia một khóa học online ôn riêng cho kỳ thi từ đầu năm.
Xem đề minh họa do Bộ Công an công bố tháng trước, thấy đề Toán – môn Chiến lo nhất, có phần dễ hơn đề chính thức năm ngoái, em hy vọng hoàn thành tốt bài thi.
Theo Cục Đào tạo, Bộ Công an, toàn quốc có hơn 22.300 thí sinh đăng ký dự kỳ thi đánh giá để xét tuyển, tăng nhẹ so với năm ngoái. Trong khi đó, chỉ tiêu 8 trường công an là 2.070, giảm khoảng 280.
“Điều này cho thấy chất lượng và mức độ cạnh tranh ngày càng cao, thuận lợi để tuyển chọn nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ công tác xây dựng lực lượng Công an nhân dân trong tình hình mới”, đơn vị này đánh giá.
Số thí sinh tăng trong khi chỉ tiêu giảm khiến Đặng Mai Hoa, học sinh tại Nam Định, thêm lo lắng.
Thi mã đề CA2 (Toán, Văn, Anh, Sử, Hóa), Hoa không tự tin với hai môn Anh và Sử do lớp 12 chỉ tập trung nhiều cho ba môn khối A00 (Toán, Lý, Hóa) để xét tuyển đại học.
Tương tự, Văn Lộc, thí sinh tự do đến từ TP Huế, lo đề Tiếng Anh “khó hơn IELTS” như nhận xét của nhiều giáo viên, thí sinh với đề thi tốt nghiệp THPT theo chương trình mới.
Đi xe khách từ Huế ra Hà Nội trong đêm, Lộc mang theo nhiều hy vọng “làm lại” sau một năm trượt Học viện An ninh nhân dân do thiếu 1 điểm.
Ước tính đạt 26-27 điểm thi tốt nghiệp THPT tổ hợp C03, Lộc muốn đạt ít nhất 75/100 điểm bài thi đánh giá, tăng 5 điểm so với năm ngoái để có cơ hội đỗ.
Năm nay, 8 trường công an sử dụng ba phương thức xét tuyển gồm: xét tuyển thẳng, xét kết hợp chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế với kết quả bài thi đánh giá của Bộ Công an, xét điểm thi tốt nghiệp THPT với điểm bài thi đánh giá. Đa số thí sinh xét theo phương thức cuối.
Các thí sinh làm bài thi đánh giá vào ngày 21/6, trong 180 phút. Đây là kỳ thi đánh giá năng lực cuối cùng để xét tuyển đại học năm nay. 70% đề thi nằm trong kiến thức lớp 12, 30% kiến thức lớp 10 và 11. Câu hỏi ở mức độ biết, thông hiểu chiếm 30%, mức độ vận dụng chiếm 50%, mức vận dụng cao chiếm 20% câu hỏi.
Năm ngoái, điểm chuẩn vào các trường công an theo phương thức xét điểm thi tốt nghiệp THPT với điểm bài thi đánh giá là từ 15,95 đến 26,28/30. Điểm xét tuyển được tính theo công thức:
Điểm xét tuyển = Tổng điểm 3 môn * 2/5 + Điểm bài thi đánh giá * 3/5 + Điểm ưu tiên, điểm thưởng.
Tiết học mở vì ngoài các giáo viên bộ môn lịch sử và địa lý dự giờ, tiết học tại lớp 9A1 còn có sự tham dự của hơn 40 phụ huynh. Tiết học còn được phát trực tiếp trên YouTube để phụ huynh theo dõi khi không đến dự trực tiếp.
Với bài học "Cách mạng khoa học kỹ thuật và xu thế toàn cầu hóa", cô Hoàng Thị Thúy - giáo viên môn lịch sử và địa lý Trường THCS Ngô Tất Tố - đã chia lớp 9A1 thành 4 nhóm.
Có sẵn máy tính đã nối mạng Internet và máy in trong lớp học, cô Thúy giao cho học sinh thu thập thông tin trên mạng để thiết kế poster, phỏng vấn các bạn trong lớp theo yêu cầu đề bài, xử lý số liệu theo nhóm, đến việc dùng AI để tạo video có lồng tiếng về thành tựu khoa học kỹ thuật hoặc xu thế toàn cầu hóa…
Cô Thúy lưu ý học sinh: "AI không phải là hoàn hảo, không phải thông tin nào đưa ra cũng chính xác. Chính vì vậy chúng ta không nên quá lạm dụng, lệ thuộc AI, mà rất cần tư duy khi học tập và chỉ nên xem AI là công cụ để tham khảo".
Theo thầy Ngô Thành Bảo - Hiệu trưởng Trường THCS Ngô Tất Tố, nhà trường xem việc phát triển năng lực số cho học sinh là một trong những nhiệm vụ trọng tâm năm học 2025 - 2026.
Thầy Bảo nói đã xây dựng quy trình đào tạo liên môn bài bản, bắt đầu từ việc giáo viên bộ môn tin học trang bị cho học sinh các kiến thức nền tảng về công nghệ số, kỹ năng sử dụng AI, kỹ năng sử dụng máy tính…
Sau đó các kỹ năng này được chuyển giao và ứng dụng trực tiếp vào nhiều môn học khác. Hằng tuần, học sinh được học tập tại thư viện với hệ thống máy tính kết nối Internet để thực hành khai thác năng lực số.
Trong đó giáo viên tin học là lực lượng nòng cốt phát triển năng lực số cho học sinh. Đây được xem là môn học chủ lực cung cấp kiến thức, công cụ sử dụng công nghệ số một cách phù hợp.
"Các môn học khác đóng vai trò đồng hành, hỗ trợ học sinh phát triển năng lực số qua các yêu cầu lồng ghép. Với các tiết học yêu cầu sử dụng công nghệ, học sinh rất thích thú, và hào hứng", thầy Bảo chia sẻ.
Hiệu trưởng Trường THCS Ngô Tất Tố nhấn mạnh nhà trường tổ chức tiết học mở ngoài mục đích công khai chất lượng giáo dục, còn mong muốn phụ huynh hiểu hơn về sự nỗ lực đổi mới của giáo viên.
"Các bậc cha mẹ sẽ được "mắt thấy tai nghe" việc con em mình sử dụng thành thạo công nghệ số. Qua đó phụ huynh sẽ đồng hành, ủng hộ con trong quá trình các bạn học tập tại nhà để việc phát triển năng lực số đi đúng hướng, đúng trọng tâm…", thầy Bảo chia sẻ.
Thông báo tại website chính thức, tổ chức IELTS cho biết sẽ cập nhật thiết kế của mẫu chứng chỉ hiện hành để đáp ứng các yêu cầu của cơ quan quản lý tại Anh.
Theo đó, kể từ ngày 17/7, tất cả chứng chỉ (TRF) sẽ được cập nhật theo các yêu cầu về thiết kế của Ofqual. Cụ thể, chứng chỉ sẽ bổ sung logo của Ofqual và tên chứng chỉ (qualification title) theo quy định của Ofqual, để cấp cho các thí sinh thi sau ngày 16/7.
Quy định này áp dụng đối với các chứng chỉ IELTS trên phạm vi toàn cầu.
Chứng chỉ IELTS được quản lý bởi Ofqual - cơ quan quản lý các văn bằng, kỳ thi và hoạt động đánh giá tại Anh.
Tất cả các chứng chỉ được cấp trước và sau thời điểm trên, vẫn giữ nguyên giá trị pháp lý và tiếp tục được sử dụng trong hồ sơ đăng ký vào các trường đại học cũng như hồ sơ xin thị thực (visa). Việc thay đổi và cập nhật không làm thay đổi tình trạng của kỳ thi hay kết quả mà thí sinh đã nhận được.
“Những thí sinh được cấp phiếu báo kết quả thi trong khoảng thời gian tháng 6 năm ngoái đến ngày 16/7 năm nay, nếu có nhu cầu cập nhật mẫu mới, có thể điền vào biểu mẫu đăng ký. Chứng chỉ mới sẽ được cấp lại sau ngày 17/7 tới. Lựa chọn này hoàn toàn miễn phí và không bắt buộc”, IELTS lưu ý.
Đơn vị này cũng cho biết thêm, chứng chỉ hiện hành vẫn có giá trị và tiếp tục được các trường đại học cũng như cơ quan đơn vị xét visa chấp nhận.
“Việc cấp lại bản mới không làm thay đổi hoặc gia hạn lại hiệu lực của chứng chỉ”, theo IELTS.
Ra đời năm 1989, IELTS hiện là một trong những chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế phổ biến nhất tại Việt Nam, được hàng trăm trường đại học sử dụng làm tiêu chí tuyển sinh, xét tốt nghiệp và đánh giá năng lực tiếng Anh.
Trong các năm gần đây, lượng thí sinh dự thi IELTS tại Việt Nam tăng nhanh. Theo số liệu, trong năm 2024-2025, điểm trung bình IELTS của thí sinh Việt Nam là 6.2, xếp hạng 29/40 quốc gia và vùng lãnh thổ. Khoảng 70% thí sinh đạt điểm từ 5.5 đến 7.0.
Một tờ giấy nhục mạ bạn của nhóm học sinh lớp 5 trở thành phép thử đối với cách nhà trường bảo vệ học sinh, cách phụ huynh đòi công bằng cho con và cách pháp luật được vận dụng trong một vụ việc rất nhỏ về hình thức nhưng không nhỏ về hậu quả.
Vụ việc xảy ra tại một trường tiểu học ở TP.HCM khi nhóm học sinh lớp 5 viết giấy với nhiều câu từ nhục mạ một bạn cùng lớp. Nhà trường xác định có 4 em trực tiếp viết và 4 em khác thấy nội dung xấu thì bỏ vào thùng rác. Sau khi phụ huynh phản ánh, trường yêu cầu học sinh tường trình và xin lỗi. Tuy nhiên mâu thuẫn không dừng lại ở hành vi ban đầu mà chuyển sang tranh cãi về cách xử lý, về việc xin lỗi thế nào cho đúng và đặc biệt là về chi tiết phụ huynh cho rằng trường đã công khai tên học sinh bị hại trong thông báo.
Trên phương diện pháp lý điều đầu tiên cần xác định là đây không chỉ là một xích mích giữa trẻ em. Nó thuộc phạm vi bạo lực học đường theo nghĩa rộng vì đã có hành vi xúc phạm danh dự và có dấu hiệu gây tổn thương tâm lý cho học sinh. Nghị định 80/2017/NĐ-CP không thu hẹp bạo lực học đường vào các hành vi đánh nhau hay gây thương tích mà đặt ra yêu cầu xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh và có cơ chế phòng ngừa, phát hiện, hỗ trợ, xử lý khi xảy ra hành vi xâm hại trong trường học. Khi một học sinh bị nhục mạ ngay trong lớp và sau đó có biểu hiện bất ổn tâm lý thì vụ việc đã vượt khỏi ngưỡng của một lỗi ứng xử thông thường.
Ở đây nhà trường có quyền xử lý học sinh vi phạm nhưng quyền đó bị giới hạn rất rõ bởi Thông tư 19/2025 của Bộ GD-ĐT. Thông tư này quy định mục đích của việc kỷ luật học sinh là giáo dục, giúp học sinh nhận ra hành vi sai, tự sửa chữa và khắc phục hậu quả.
Với học sinh tiểu học, biện pháp kỷ luật được phép áp dụng về cơ bản chỉ là nhắc nhở và yêu cầu xin lỗi. Điều đó có nghĩa nhà trường không thể chọn các cách làm nặng tính bêu xấu, trừng phạt hoặc gây áp lực tinh thần quá mức cho các em. Nếu nhà trường yêu cầu các em viết tường trình và xin lỗi, xét về mặt hình thức thì đó là hướng xử lý nằm trong khuôn khổ pháp luật hiện hành.
Nhưng chỉ đúng hình thức thì chưa đủ. Trách nhiệm pháp lý của nhà trường không dừng ở việc chọn đúng một biện pháp kỷ luật ghi trong thông tư. Nghị định 80/2017/NĐ-CP đòi hỏi cơ sở giáo dục phải đánh giá mức độ ảnh hưởng của vụ việc, thực hiện hỗ trợ cần thiết đối với người học bị tác động và phối hợp với gia đình để ngăn ngừa tái diễn. Nói cách khác xin lỗi chỉ là một mắt xích. Nếu sau lời xin lỗi, học sinh bị hại vẫn hoảng sợ, vẫn bị bạn bè bàn tán, vẫn không được bảo vệ trong môi trường lớp học thì về thực chất nghĩa vụ của nhà trường chưa hoàn tất. Trong những vụ như thế này điều phụ huynh chờ đợi không phải một nghi thức cho đủ quy trình mà là một cơ chế bảo vệ có hiệu quả.
Chính vì vậy lập luận của nhà trường rằng mình đã xử lý theo Thông tư 19/2025 mới chỉ trả lời được một nửa câu hỏi. Nửa còn lại là trường đã làm gì để bảo vệ học sinh bị hại sau xử lý? Có tổ chức theo dõi tâm lý hay không? Có kiểm soát việc kỳ thị, bàn tán trong lớp hay không? Có làm việc riêng với phụ huynh hai bên để thống nhất cách đồng hành với trẻ hay không? Nếu những việc đó chưa được làm đầy đủ thì cảm giác bất an của phụ huynh là điều dễ hiểu. Pháp luật giáo dục ngày nay không chỉ hỏi nhà trường đã phạt hay chưa mà còn hỏi trường đã bảo vệ học sinh tốt đến mức nào.
Từ phía phụ huynh, yêu cầu đòi hỏi một lời xin lỗi nghiêm túc hơn cũng không phải vô lý. Một đứa trẻ bị xúc phạm công khai trong lớp sẽ không thấy mình được bảo vệ nếu vụ việc chỉ được khép lại bằng vài câu xin lỗi lấy lệ. Nhưng pháp luật cũng đặt ra một giới hạn mà phụ huynh cần tôn trọng.
Đòi công bằng cho con không có nghĩa là được quyền đẩy các học sinh vi phạm ra trước đám đông hoặc biến một vụ việc học đường thành cuộc truy xét của người lớn. Trẻ em vi phạm vẫn là trẻ em. Các em cần bị uốn nắn, bị yêu cầu nhận lỗi và sửa lỗi nhưng không thể bị đối xử như đối tượng để bêu công khai. Đây là ranh giới mà cả nhà trường lẫn phụ huynh đều phải lưu tâm.
Cũng cần nói thêm rằng với nhóm học sinh lớp 5, trọng tâm ở đây không phải là trách nhiệm hình sự. Các em còn quá nhỏ để tiếp cận vụ việc bằng tư duy trừng phạt hình sự. Hướng đúng là giáo dục, hỗ trợ tâm lý và phục hồi môi trường lớp học. Nhưng không vì thế mà trách nhiệm dân sự bị loại trừ hoàn toàn.
Nếu có thiệt hại thực tế được chứng minh, chẳng hạn chi phí khám, tư vấn tâm lý hoặc những tổn thất khác phát sinh từ vụ việc thì về nguyên tắc bồi thường vẫn có thể được đặt ra theo pháp luật dân sự. Điều này nhắc các bên rằng những hành vi tưởng là đùa nghịch trong trường học vẫn có thể để lại hệ quả pháp lý nếu hậu quả đủ rõ và đủ cụ thể.
Vụ việc này cho thấy điểm yếu khá phổ biến trong nhiều trường học hiện nay. Khi xảy ra một hành vi làm tổn thương học sinh, nhà trường thường xử lý phần ngọn rất nhanh là viết bản tường trình, mời phụ huynh, yêu cầu xin lỗi. Nhưng phần gốc lại hay bị bỏ trống là bảo vệ nạn nhân sau xin lỗi, làm dịu dư chấn tâm lý trong lớp và phục hồi quan hệ học đường một cách bài bản. Trong khi đó, phụ huynh vì xót con nên dễ chuyển từ yêu cầu chính đáng sang yêu cầu nặng cảm xúc, vô tình đẩy xung đột lên cao hơn. Pháp luật đứng giữa hai thái cực ấy để nhắc rằng điều quan trọng nhất vẫn là lợi ích tốt nhất của trẻ em.
Một tờ giấy nhục mạ học sinh trong lớp học không đáng sợ bằng cách người lớn xử lý nó. Nếu xử lý chỉ để khép hồ sơ, đứa trẻ bị xúc phạm sẽ thấy mình đơn độc. Nếu xử lý để trả đũa thay con, những đứa trẻ khác lại bị đặt vào một vòng tổn thương mới. Cách làm đúng phải là đủ nghiêm để các em biết ranh giới, đủ mềm để các em còn cơ hội sửa mình và đủ chặt để nhà trường thực sự làm tròn bổn phận bảo vệ trẻ em trong không gian mà lẽ ra phải an toàn nhất sau gia đình.
