Tổng thống Trump: Nga nên ở trong G8

Sở Cảnh sát Irvine, quận Cam, ngày 8/4 công bố video trích xuất từ camera gắn trên người, ghi lại vụ bắt tài xế tại một trạm xăng trong thành phố hồi tuần trước.

Theo cảnh sát, người đàn ông không được nêu danh tính đã yêu cầu nhân viên đổ 55 USD xăng miễn phí. Khi bị từ chối, người này quyết định ở lì tại trạm xăng, buộc nhân viên phải gọi cảnh sát.

"Tôi thực sự tin rằng tiền tệ, xét như một phương tiện thanh toán, là không có thực", người đàn ông giải thích với cảnh sát khi ngồi trong xe.

"Được rồi, anh có thể tin vào điều đó, anh bạn, nhưng đây là thực tế. Nếu muốn có xăng, anh phải trả bằng tiền mặt hoặc quẹt thẻ. Nếu anh không làm điều đó, anh phải rời khỏi đây".

Người đàn ông sau đó bị bắt. Các cáo buộc cụ thể đối với người này, cũng như ngày hầu tòa chưa được công bố.

"Các sĩ quan đã phải kiên nhẫn thuyết phục người này rời đi, trong khi vẫn phải đối thoại về quan điểm tiền có thật hay không", Sở Cảnh sát Irvine thông báo trên Facebook. "Thực tế là khi đã áp dụng mọi biện pháp giải thích mà không có kết quả, việc bất tuân lệnh của cảnh sát sẽ dẫn đến những hậu quả hoàn toàn có thật".

Giá xăng tại Mỹ đã lên mức cao nhất trong nhiều năm, sau khi xung đột Iran bùng phát, khiến eo biển Hormuz, được coi là huyết mạch dầu mỏ thế giới, gần như bị phong tỏa, làm đảo lộn thị trường dầu mỏ toàn cầu.

Giá xăng trung bình toàn quốc ở Mỹ hiện khoảng 4,14 USD một gallon (khoảng 3,78 lít), tăng gần 1 USD so với đầu tháng 3. Tại một số thành phố lớn ở bang California như Los Angeles, giá xăng lên gần 7 USD một gallon.

Nhiều người tiêu dùng cho rằng họ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc cắt giảm các khoản khác để chi thêm tiền đổ xăng, khi thường xuyên phải lái xe đi làm. "Trước đây, tôi chỉ phải trả khoảng 20-25 USD để đổ đầy bình, giờ lên tới 40 USD, thật điên rồ", Alcala, người dân New York, nói.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tối 7/4 thông báo Mỹ và Iran đồng ý ngừng bắn trong hai tuần, Tehran sẽ cho phép tàu thuyền đi qua Hormuz trong thời gian này với "sự điều phối từ lực lượng vũ trang". Sau thông báo của ông Trump, phiên giao dịch ngày 8/4 có thời điểm chứng kiến giá dầu thô Mỹ giảm gần 19%.

Tuy nhiên, Iran đang đình chỉ cho phép tàu qua Hormuz và đe dọa rút khỏi thỏa thuận ngừng bắn vì Israel tiếp tục tấn công vào Lebanon.

Đức Trung (Theo NY Post, FOX News, AP)

Nguồn: https://vnexpress.net/bi-bat-vi-doi-do-xang-mien-phi-5060259.html

Giới chức Mỹ và Iran ngày 17/6 cùng xác nhận Tổng thống hai nước đã ký thỏa thuận hướng đến chấm dứt chiến sự đã kéo dài gần 4 tháng qua. Theo bản ghi nhớ được hai bên công bố, ngay sau khi ký kết, Bộ Tài chính Mỹ sẽ cấp lệnh miễn trừ, cho phép Iran nối lại hoạt động xuất khẩu dầu và nhiên liệu.

Đây được cho là một cú hích lớn đối với ngành công nghiệp dầu mỏ của Iran, mở ra cơ hội khôi phục huyết mạch kinh tế cho nước này, đồng thời tạo ra nguồn doanh thu có thể lên tới hơn 60 tỷ USD mỗi năm.

Theo Wall Street Journal, việc Mỹ cam kết cho phép Iran bán dầu đã giúp tháo gỡ phần cốt lõi trong các lệnh trừng phạt được Washington thiết lập hơn một thập kỷ trước nhằm cô lập và dập tắt tham vọng hạt nhân của Tehran. Động thái trên sẽ mang lại cơ hội để các khách hàng lớn tiếp tục mua dầu Iran mà không cần lo ngại về lệnh trừng phạt của Mỹ. Trước xung đột, Iran sản xuất 4% sản lượng dầu thô toàn cầu.

Trong hơn một thập kỷ chịu lệnh trừng phạt của Mỹ, Iran chỉ có thể xuất khẩu dầu qua "đội tàu bóng tối" và thường phải chiết khấu mạnh so với giá thế giới.

Cánh cửa cơ hội

"Bản ghi nhớ chưa chắc đã mở toang mọi cánh cửa cho nền kinh tế Iran. Tuy nhiên, Iran có thể tạo ra nguồn thu đáng kể và nhiều khả năng sẽ tiếp cận được nguồn tiền đó", Richard Nephew, cựu quan chức cấp cao phụ trách các lệnh trừng phạt của Mỹ hiện làm việc tại Đại học Columbia, nhận xét. Ông ước tính Iran có khả năng thu về 8 tỷ USD trong hai tháng đầu thực hiện thỏa thuận.

Những quyền lợi ngành dầu mỏ Iran nhận được cho thấy áp lực mà chính quyền Tổng thống Donald Trump đã đối mặt để đạt được thỏa thuận. Thỏa thuận này, trong đó có cả khoản tái thiết tiềm năng trị giá 300 tỷ USD, được nhìn nhận như một cú đặt cược của Washington với hy vọng rằng nguồn lợi về tài chính sẽ khiến Tehran giảm đi khuynh hướng gây bất ổn.

Tuy nhiên, mối lo ngại đặt ra là nguồn thu nhập mới từ dầu mỏ sẽ giúp chính quyền Iran tái thiết quân đội và củng cố hơn nữa vị thế của mình ở khu vực.

"Rủi ro là bạn đang tiếp sức cho chính quyền Iran bằng một lượng tiền mặt lớn", Michael Singh, cựu giám đốc cấp cao phụ trách Trung Đông thuộc Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ dưới thời chính quyền George W. Bush, nhận định. "Hỗ trợ các lực lượng ủy nhiệm hay thậm chí chế tạo tên lửa, máy bay không người lái (UAV) nhìn chung vẫn còn rẻ. Việc điều hành đất nước ổn thỏa mới là thứ thực sự ngốn tiền của Iran".

Một quan chức cấp cao Mỹ hôm 16/6 cho biết dù Iran trước mắt sẽ được nới lỏng trừng phạt để xuất khẩu dầu mỏ, việc duy trì biện pháp này còn phụ thuộc liệu Tehran có đáp ứng các yêu cầu từ Washington về hoạt động hạt nhân và mở cửa eo biển Hormuz không.

Phần lớn doanh thu từ dầu mỏ mà Iran tích lũy qua nhiều năm đã bị đóng băng ở nước ngoài do các lệnh trừng phạt tài chính. Tehran từng lách luật để tiếp cận một phần nguồn tiền trên qua các kênh ngân hàng phức tạp, thường chạy qua những quốc gia vùng Vịnh hoặc sử dụng tiền điện tử. Tuy nhiên, các giao dịch rất rườm rà, chậm chạp, thiếu ổn định và Tehran trong đa số trường hợp đành phải chấp nhận để tiền nằm lại ở nước ngoài.

Nhưng giờ đây, mọi chuyện có thể sẽ thay đổi. Theo thỏa thuận, Mỹ hứa mở lại các kết nối ngân hàng để cho phép Iran mang doanh thu bán dầu về nước.

Các nhà trung gian Arab nhận định thỏa thuận hòa bình mới nhất là một thắng lợi rõ ràng cho Iran. Nó cũng biến Iran thành một đối thủ cạnh tranh mới không còn bị ràng buộc trên thị trường dầu mỏ toàn cầu, trong bối cảnh giới phân tích dự báo việc mở cửa trở lại eo biển Hormuz có thể dẫn đến tình trạng dư thừa dầu vào năm tới. Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), quốc gia vừa rời Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) gần đây, đã tuyên bố sẽ tăng sản lượng.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) hôm 17/6 cho rằng việc các bên đạt thỏa thuận lâu dài cho xung đột ở Trung Đông sẽ giúp nguồn cung dầu toàn cầu tăng khoảng 8 triệu thùng mỗi ngày vào năm 2027, vượt xa mức phục hồi nhu cầu dầu toàn cầu là 2 triệu thùng/ngày.

Chiến dịch phong tỏa cảng biển mà Mỹ thực thi từ tháng 4 đã khiến Iran phải cắt giảm mạnh lượng dầu thô xuất khẩu từ khoảng 1,1 triệu thùng/ngày trong tháng 3 xuống còn 65.000 thùng/ngày vào tháng 5, theo số liệu từ tổ chức phi lợi nhuận Hiệp hội Chống Hạt nhân Iran (UANI).

Khi các kho chứa dầu đều đã đầy, Iran phải giảm khai thác tại một số giếng dầu, khiến sản lượng dầu thô giảm 1/3, xuống còn 2,3 triệu thùng/ngày vào tháng 5 so với mức khoảng 3,5 triệu thùng/ngày trước xung đột, theo IEA. Lượng dầu không xuất khẩu được Iran giữ lại để tiêu thụ trong nước.

Dù lệnh phong tỏa hàng hải của Mỹ trên danh nghĩa vẫn có hiệu lực vào ngày 16/6, các dấu hiệu nới lỏng đã xuất hiện. Ba tàu chở dầu mang theo hơn 5 triệu thùng dầu thô Iran đã rời cảng Chabahar và vượt qua vạch phong tỏa do Mỹ thiết lập, theo số liệu từ UANI và dữ liệu theo dõi tàu biển từ MarineTraffic.

Động thái trên đánh dấu lần vượt biển đầu tiên của các tàu dầu Iran kể từ khi Mỹ bắt đầu chiến dịch phong tỏa hồi tháng 4, dấu hiệu sớm cho thấy làn sóng xuất khẩu rầm rộ sắp diễn ra.

"Thời điểm này rất đáng chú ý", Claire Jungman, giám đốc phụ trách rủi ro hàng hải và tình báo tại Vortexa, công ty chuyên theo dõi tàu thuyền và thị trường năng lượng, trụ sở tại London, Anh, nhận xét, đồng thời cho biết thêm rằng 3 con tàu dường như đang vào vị trí để đón đầu một thỏa thuận tiềm năng. Cả ba đều đã rời vịnh Oman vào ngày 17/6 và luôn bật thiết bị định vị.

Về lâu dài, khả năng Iran tái hội nhập hoàn toàn vào thị trường dầu mỏ toàn cầu còn phụ thuộc vào việc các lệnh miễn trừ hiện nay có chuyển thành chính sách dỡ bỏ trừng phạt vĩnh viễn hay không. Theo biên bản ghi nhớ, điều này đòi hỏi hai bên phải đạt được một thỏa thuận sâu rộng hơn về hoạt động hạt nhân của Tehran.

Thách thức

Thực tế, thị trường từng có một đợt vận hành thử nghiệm khi ngành dầu mỏ Iran được tự do hoạt động hồi tháng 3. Thời điểm đó, chính quyền Trump đã cấp lệnh miễn trừ trừng phạt trong 30 ngày cho dầu Iran ngay cả khi vẫn duy trì chiến dịch tấn công, nhằm giữ cho giá xăng dầu không tăng vọt.

Theo UANI, với lệnh miễn trừ của Mỹ khi đó, Ấn Độ đã mua một lô khoảng 2 triệu thùng dầu vào tháng 4, trong khi Trung Quốc vẫn thu mua tới 80% lượng dầu xuất khẩu của Iran. Ngược lại, những khách hàng khác vẫn rất e dè, do lo ngại tác động từ lệnh trừng phạt của Mỹ.

"Ban đầu có lẽ họ sẽ còn đôi chút e ngại, nhưng nếu sau 60 ngày, chúng ta thấy một cam kết chắc chắn giúp dỡ bỏ hoàn toàn các lệnh trừng phạt, tôi nghĩ khách hàng ở châu Á và châu Âu sẽ bắt đầu quay lại với dầu thô Iran mà không gặp phải trở ngại nào", Naveen Das, chuyên gia phân tích dầu thô tại công ty cung cấp dữ liệu Kpler, nhận định.

Khi có thêm nhiều người mua sẵn lòng giao dịch, Iran sẽ thu được lợi nhuận cao hơn trên mỗi thùng dầu bán ra. Điều này có thể thúc đẩy dòng vốn đầu tư nhằm tăng sản lượng, từ đó đưa một lượng cung lớn vào thị trường toàn cầu.

Chi phí sản xuất dầu thô của Iran tương đối thấp, chỉ ở mức 10 đến 30 USD một thùng. Trong khi đó, giá hòa vốn của dầu đá phiến Mỹ dao động từ 60 đến 70 USD một thùng.

Nếu cơ sở hạ tầng được khôi phục và các tuyến xuất khẩu mở cửa trở lại, Iran có thể khôi phục sản lượng đã mất một cách nhanh chóng, Bridget Payne, người đứng đầu bộ phận dự báo dầu khí tại Oxford Economics, cho hay. Dù vậy, việc tăng sản lượng lên mức cao hơn hẳn so với trước xung đột sẽ mất nhiều thời gian hơn.

Bà ước tính Iran có thể tăng thêm khoảng một triệu thùng mỗi ngày so với mức trước xung đột trong vòng hai đến ba năm, nếu các lệnh trừng phạt được dỡ bỏ hoàn toàn trong dài hạn. Tuy nhiên, điều đó đòi hỏi phải có vốn nước ngoài, công nghệ cùng những dịch vụ mỏ dầu nhằm phục vụ cho quá trình tìm kiếm, khai thác, vận hành và quản lý.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết thỏa thuận với Mỹ sẽ mang lại nhiều lợi ích kinh tế, song lưu ý rằng Tehran sẽ không dựa hoàn toàn vào những nguồn lợi đó để đáp ứng mọi nhu cầu của đất nước.

"Chúng ta từng nhìn thấy những lời họ hứa suông, những lần thất hứa và việc đơn phương xé bỏ các thỏa thuận", Press TV dẫn lời ông nói.

Một số nhà quan sát Iran lại phản đối thời điểm công bố thỏa thuận vì trùng vào ngày sinh nhật của Tổng thống Trump. Nhắc lại vụ hạ sát cố lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei, nhà báo bảo thủ Parisa Nasr viết trên mạng xã hội X: "Phải chăng việc tặng quà sinh nhật cho người đã khiến lãnh tụ của chúng ta thiệt mạng nằm trong những điều khoản thỏa thuận ngầm?".

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho biết Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao của nước này đã thông qua thỏa thuận để "kiểm chứng qua thực tế xem Mỹ có thực lòng tôn trọng quyền lợi của nhân dân Iran hay không".

Tin Gốc: Vnexpress

Ngày 26-4 giờ Mỹ, trang Axios cho biết đề xuất mới đã được chuyển đến Mỹ thông qua các nhà trung gian hòa giải Pakistan.

Theo đó, đề xuất này tập trung vào việc ưu tiên giải quyết cuộc khủng hoảng eo biển Hormuz và lệnh phong tỏa của Mỹ. Ngoài ra, lệnh ngừng bắn sẽ được gia hạn trong thời gian dài hoặc các bên sẽ đồng ý chấm dứt chiến tranh vĩnh viễn.

Cuối cùng, các cuộc đàm phán hạt nhân sẽ chỉ bắt đầu ở giai đoạn sau, sau khi eo biển được mở cửa và lệnh phong tỏa được dỡ bỏ.

Nhà Trắng đã nhận được đề xuất này nhưng chưa rõ liệu Mỹ có sẵn sàng xem xét nó hay không.

Theo giới quan sát, trong bối cảnh đàm phán bế tắc, đề xuất của Iran sẽ cho phép bỏ qua vấn đề hạt nhân để tiến tới một thỏa thuận nhanh hơn.

Nhưng việc dỡ bỏ lệnh phong tỏa và chấm dứt chiến tranh sẽ làm mất đòn bẩy của Tổng thống Donald Trump trong đàm phán nhằm loại bỏ kho dự trữ uranium làm giàu của Iran và ngăn Tehran làm giàu uranium trong tương lai.

Ba quan chức Mỹ tiết lộ ông Trump dự kiến sẽ tổ chức một cuộc họp về Iran trong ngày 27-4, giờ địa phương, với sự tham gia của đội ngũ an ninh quốc gia và chính sách đối ngoại hàng đầu của mình. Một nguồn tin cho biết họ sẽ thảo luận về tình trạng bế tắc trong các cuộc đàm phán và các bước tiếp theo có thể.

Trong cuộc phỏng vấn với Đài Fox News cuối tuần trước, ông Trump đã phát tín hiệu sẽ tiếp tục phong tỏa hải quân, làm tắc nghẽn xuất khẩu dầu mỏ của Iran, với hy vọng điều đó sẽ buộc Tehran phải nhượng bộ.

"Khi bạn có một lượng lớn dầu mỏ đang chảy qua hệ thống của mình... nếu vì bất kỳ lý do gì mà đường ống này bị đóng lại bởi không thể đưa dầu vào container hoặc tàu, điều xảy ra là đường ống đó sẽ nổ tung từ bên trong. Họ chỉ còn khoảng ba ngày trước khi điều đó xảy ra", nhà lãnh đạo Mỹ nêu.

Cuối tuần qua, cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào khủng hoảng sau khi chuyến đi của Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tới Pakistan không có tiến triển nào.

Nhà Trắng đã thông báo các đặc phái viên của ông Trump là Steve Witkoff và Jared Kushner sẽ gặp ông Araghchi tại Islamabad, nhưng phía Iran không đưa ra cam kết nào. Ông Trump thông báo rằng lập trường của Iran khiến ông hủy chuyến đi của đoàn Mỹ.

Một số nguồn tin cho biết ông Araghchi đã nêu kế hoạch bỏ qua vấn đề hạt nhân trong các cuộc gặp của mình tại Islamabad. Theo một nguồn tin khác, ông Araghchi đã nói rõ với các nhà trung gian hòa giải Pakistan, Ai Cập, Thổ Nhĩ Kỳ và Qatar rằng không có sự đồng thuận nào trong giới lãnh đạo Iran về cách giải quyết các yêu cầu của Mỹ.

Washington muốn Tehran đình chỉ việc làm giàu uranium trong ít nhất một thập kỷ và loại bỏ uranium đã làm giàu khỏi nước này.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ