Những ngày qua, thông tin Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Hà Nội ghi nhận một trường hợp mắc viêm não Nhật Bản đầu tiên trong năm 2026 trên địa bàn nhận được sự quan tâm của các phụ huynh.
Bệnh nhi là trẻ 13 tuổi, sinh sống tại xã Hưng Đạo, Hà Nội (thuộc huyện Quốc Oai cũ). Đây cũng là ca bệnh viêm não Nhật Bản đầu tiên trong năm tại Hà Nội.
Qua khai thác bệnh sử, bệnh nhi được phát hiện mắc bệnh khoảng một tuần trước và hiện vẫn đang được điều trị tích cực. Đáng chú ý, dù đã hoàn thành 3 mũi vắc xin cơ bản, trẻ chưa được tiêm mũi nhắc lại theo khuyến cáo.
Còn theo thông tin từ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Thanh Hóa, bệnh nhân N.T.T.L., 14 tuổi, phường Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa xuất hiện các triệu chứng sốt cao, đau đầu, nôn, mệt mỏi.
Sau đó trẻ có biểu hiện nói ngọng, rối loạn ý thức và tăng trương lực cơ. Dù được điều trị tại cơ sở y tế địa phương nhưng tình trạng không cải thiện nên được chuyển đến Bệnh viện Nhi Thanh Hóa trong tình trạng nặng.
Kết quả xét nghiệm xác định bệnh nhi dương tính với viêm não Nhật Bản. Các bác sĩ đã tiến hành hồi sức tích cực, thở máy và sử dụng thuốc vận mạch liều cao nhưng vẫn không thể cứu được người bệnh. Điều đáng tiếc là bệnh nhi chưa được tiêm vắc-xin phòng viêm não Nhật Bản.
Theo các chuyên gia, bệnh thường gia tăng vào mùa hè khi muỗi phát triển mạnh, đặc biệt tại các khu vực nông thôn có hoạt động chăn nuôi và trồng lúa nước. Trẻ em là nhóm có nguy cơ mắc bệnh cao và dễ gặp các biến chứng thần kinh nghiêm trọng nếu không được phòng ngừa đầy đủ.
Điều khiến viêm não Nhật Bản trở thành nỗi lo của ngành y tế là bệnh thường khởi phát với các triệu chứng không đặc hiệu, dễ nhầm lẫn với cảm cúm hoặc các bệnh sốt do virus khác như sốt cao, đau đầu, buồn nôn, nôn và mệt mỏi.
Tuy nhiên, chỉ sau một thời gian ngắn, virus có thể xâm nhập và tấn công hệ thần kinh trung ương gây viêm não với các biểu hiện như phù não, co giật, rối loạn ý thức, hôn mê và nhiều biến chứng thần kinh nghiêm trọng.
Các chuyên gia cho biết tỉ lệ tử vong do viêm não Nhật Bản có thể lên tới 20-30%. Ngay cả trong số những người may mắn sống sót, khoảng 30-50% phải gánh chịu các di chứng thần kinh và tâm thần kéo dài như liệt vận động, co cứng cơ, động kinh, giảm trí nhớ, rối loạn ngôn ngữ, chậm phát triển trí tuệ hoặc suy giảm khả năng học tập và lao động.
Nhiều trường hợp phải sống chung với di chứng suốt đời, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh và gia đình.
Đến nay, viêm não Nhật Bản vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, các biện pháp điều trị chủ yếu hiện nay là hồi sức tích cực, kiểm soát triệu chứng và hỗ trợ chức năng sống.
Chính vì vậy, phát hiện sớm chỉ giúp tăng cơ hội cứu sống người bệnh, còn biện pháp hiệu quả nhất để phòng bệnh vẫn là tiêm chủng.
Tại Việt Nam, nhờ chương trình tiêm chủng mở rộng, số ca mắc đã giảm mạnh xuống còn khoảng 100-200 trường hợp mỗi năm. Tuy nhiên, ngành y tế vẫn ghi nhận các ca bệnh ở những người không tiêm chủng, tiêm không đủ liều hoặc không tiêm nhắc theo khuyến cáo…
Theo chuyên gia, trẻ cần tiêm 3 mũi vắc-xin viêm não Nhật Bản cơ bản, gồm mũi đầu tiên lúc 1 tuổi, mũi thứ hai sau 1-2 tuần và mũi thứ ba sau mũi thứ hai một năm. Sau đó cần tiêm nhắc lại mỗi 3-4 năm cho đến khi đủ 15 tuổi để duy trì miễn dịch bảo vệ.
Tuy nhiên, nhiều phụ huynh thường ghi nhớ lịch tiêm cơ bản của con nhưng lại quên các mũi tiêm nhắc. Đây là khoảng trống miễn dịch khiến trẻ vẫn có nguy cơ mắc bệnh dù đã từng được tiêm chủng trước đó.
Theo BS.Nguyễn Tuấn Hải, chuyên gia trong lĩnh vực y tế dự phòng cho biết, vắc-xin là biện pháp hiệu quả nhất để phòng ngừa bệnh viêm não Nhật Bản.
Việc tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch giúp cơ thể tạo miễn dịch bảo vệ, từ đó giảm nguy cơ mắc bệnh cũng như hạn chế các biến chứng nặng và tử vong.
Các chuyên gia y tế cho rằng, bất kỳ ai chưa có miễn dịch với virus viêm não Nhật Bản đều có nguy cơ mắc bệnh.
Do vậy, không chỉ trẻ em mà cả người lớn chưa từng tiêm chủng hoặc chưa tiêm đủ liều theo lịch khuyến cáo cũng cần được tư vấn để hoàn thiện lịch tiêm phòng.
Song song với việc tiêm chủng, người dân cần chủ động phòng chống muỗi đốt bằng các biện pháp như: ngủ màn, vệ sinh môi trường, loại bỏ các ổ nước đọng và tăng cường bảo vệ trẻ trong mùa cao điểm từ tháng 5 đến tháng 9 hằng năm.
Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương vừa thông tin về trường hợp bé trai 11 tuổi ở Lai Châu bị nhiễm khuẩn huyết do tụ cầu vàng, biến chứng viêm xương tủy xương đùi nghiêm trọng.
Theo gia đình, cháu N. (11 tuổi, Lai Châu) vốn khỏe mạnh, năng động và rất yêu thích thể thao, đặc biệt là bóng đá. Khoảng 2 tháng trước, trẻ bất ngờ xuất hiện tình trạng sốt cao liên tục, rét run, có thời điểm nhiệt độ cơ thể lên tới 40 độ C.
Ban đầu, N. chỉ than đau nhức dữ dội ở hai bắp đùi. Cho rằng con vận động nhiều dẫn đến đau mỏi cơ nên gia đình chưa nghĩ tới bệnh lý nghiêm trọng. Tuy nhiên cơn đau nhanh chóng lan rộng ra toàn thân, khiến gia đình phải đưa trẻ đến cơ sở y tế thăm khám.
Tại đây bệnh diễn tiến rất nhanh, chỉ trong thời gian ngắn trẻ rơi vào suy hô hấp cấp, phải hỗ trợ thở oxy qua gọng kính và được chuyển lên bệnh viện tuyến trên. Các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhi bị sốc nhiễm khuẩn, nhiễm khuẩn huyết do tụ cầu vàng, đây là một tình trạng nhiễm trùng máu đặc biệt nguy hiểm.
Bệnh nhi phải trải qua 6 ngày thở máy xâm nhập và được phẫu thuật dẫn lưu mủ ở cơ đùi hai bên nhằm kiểm soát ổ nhiễm trùng. Dù cắt được sốt sau quá trình điều trị tích cực, đôi chân của trẻ đã chịu những tổn thương nặng nề. Bệnh nhi gần như không thể đi lại, vùng đùi phải đau nhức dữ dội, dịch mủ lẫn máu vẫn liên tục rỉ thấm băng.
Nhận thấy nguy cơ hoại tử tiến triển, các bác sĩ đã chuyển bệnh nhi đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương để tiếp tục điều trị chuyên sâu.
Tiếp nhận bệnh nhân, các bác sĩ Khoa Nhi ghi nhận trẻ trong tình trạng suy dinh dưỡng, gầy gò. Hai chân có các vết sẹo mổ cũ vẫn đang rỉ dịch lẫn máu và mủ loãng thấm băng.
Kết quả xét nghiệm máu cho thấy các chỉ số viêm ở mức rất cao. Đáng chú ý, chỉ số CRP tăng lên tới 194,9 mg/L, trong khi mức bình thường dưới 5 mg/L cho thấy cơ thể đang trong tình trạng viêm nhiễm nghiêm trọng.
Kết quả cấy vi khuẩn xác định tác nhân gây bệnh là tụ cầu vàng, vẫn còn nhạy cảm với nhiều loại kháng sinh. Tuy nhiên độc lực mạnh của vi khuẩn đã gây ra những tổn thương nặng nề đối với hệ vận động của bệnh nhi.
Kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) và siêu âm phần mềm cho thấy tình trạng viêm xương tủy lan tỏa ở xương đùi, xuất hiện nhiều ổ áp xe trong xương, dưới màng xương và các khối cơ vùng chậu, mông, đùi phải.
Đặc biệt siêu âm phát hiện một ổ giảm âm dạng dịch mủ kích thước 12x15 mm nằm sát màng xương đùi, ăn sâu vào tổ chức xương và tạo thành đường rò mủ ra ngoài da. Toàn bộ tổ chức mô mềm vùng mông, đùi và cẳng chân hai bên đều bị phù nề nghiêm trọng.
Các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhi bị nhiễm khuẩn huyết do tụ cầu vàng kèm viêm xương tủy xương đùi. Trước tình trạng tổn thương xương hoại tử nghiêm trọng, dịch mủ vẫn tiếp tục rò rỉ và nguy cơ tàn phế cao, các chuyên gia đã tiến hành hội chẩn liên chuyên khoa và quyết định can thiệp phẫu thuật.
BS.CKII Hoàng Mạnh Hà - Trưởng khoa Ngoại Chấn thương chỉnh hình và Thần kinh cột sống (Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương) người trực tiếp thực hiện ca mổ cho biết, vi khuẩn tụ cầu vàng xâm nhập vào cơ thể qua đường máu, sau đó khu trú và sinh sôi trong các bè xương cũng như các khoảng trống của tủy xương dài.
Quá trình này gây viêm, nhiễm trùng hoại tử, phá hủy vỏ xương và hình thành nhiều ổ áp xe phần mềm.
Trong hơn một giờ phẫu thuật, ê-kíp đã nạo sạch tối đa các ổ áp xe, ổ viêm trong xương và cơ, đồng thời loại bỏ các tổ chức hoại tử. Tuy nhiên để xử lý triệt để các ổ viêm nằm sâu trong xương mà mắt thường không thể quan sát được, các bác sĩ đã sử dụng xi măng kháng sinh để lấp đầy các khoảng khuyết hổng.
Theo BS Hà, xi măng kháng sinh sẽ khuếch tán thuốc tại chỗ, giúp tiêu diệt vi khuẩn hiệu quả hơn. Sau khoảng 3-6 tuần khi vùng xương đã hết viêm nhiễm và hoại tử được kiểm soát, bệnh nhi sẽ được phẫu thuật ghép xương tự thân hoặc xương nhân tạo.
Đây hiện là phương pháp điều trị hiệu quả giúp kiểm soát viêm xương tủy, đồng thời tạo cơ hội bảo tồn chi thể và phục hồi chức năng vận động cho bệnh nhi.
Sau một tuần phẫu thuật, tình trạng nhiễm trùng của cháu N. đã được kiểm soát hoàn toàn, vết thương khô và tiến triển tốt. Trong thời gian tới khi các chỉ số nhiễm trùng trở về bình thường, các bác sĩ sẽ tiến hành ghép xương để tiếp tục quá trình phục hồi, giúp cậu bé sớm trở lại với cuộc sống thường ngày và niềm đam mê bóng đá.
Qua trường hợp trên, các bác sĩ khuyến cáo tụ cầu vàng là loại vi khuẩn có độc lực rất mạnh và nguy hiểm. Khi trẻ có biểu hiện sốt cao kéo dài kèm đau nhức cơ, xương hoặc khớp bất thường, phụ huynh không nên chủ quan hoặc tự điều trị tại nhà mà cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám, làm xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh kịp thời.
Pickleball là môn thể thao mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe nếu được chơi đúng kỹ thuật và đảm bảo an toàn. Tuy nhiên, thực tế cho thấy chỉ một cú đánh bóng tưởng chừng vô hại cũng có thể dẫn đến những chấn thương nghiêm trọng, đặc biệt là vùng mắt. Những tình huống đáng tiếc như vậy là lời cảnh báo về việc cần trang bị đầy đủ bảo hộ và tuân thủ quy tắc an toàn khi tham gia môn thể thao này.
Điển hình, trường hợp bệnh nhân N.V.C (35 tuổi, Hà Nội) nhập viện cấp cứu trong tình trạng mắt trái tổn thương đặc biệt nặng bao gồm: Mất hoàn toàn khả năng nhận biết sáng tối, vỡ nhãn cầu; phòi kẹt mống mắt và tổ chức nội nhãn; rách giác mạc, củng mạc; viêm loét nặng.
Do tổn thương không thể phục hồi, các bác sĩ buộc phải phẫu thuật múc bỏ nhãn cầu. Đặc biệt, mắt trái của người bệnh bị mù vĩnh viễn.
Theo các chuyên gia nhãn khoa, thời gian gần đây số ca chấn thương mắt liên quan đến Pickleball có xu hướng gia tăng. Nguyên nhân chủ yếu là do bóng di chuyển với tốc độ cao, khoảng cách thi đấu gần, phản xạ không kịp hoặc va chạm vợt giữa những người chơi.
Một trường hợp khác là bệnh nhân N.V.H 39 tuổi, ở Bắc Ninh nhập viện sau khi bị bóng Pickleball đập mạnh vào mắt trái trong lúc thi đấu.
Theo các bác sĩ, bệnh nhân bị đụng dập nhãn cầu, xuất huyết tiền phòng và dịch kính, giác mạc phù nhẹ, thị lực suy giảm nghiêm trọng, chỉ còn nhìn thấy bóng bàn tay ở khoảng cách rất gần.
TS.BS Thẩm Trương Khánh Vân - Trưởng khoa Chấn thương, Bệnh viện Mắt Trung ương cho biết sau thời gian điều trị nội khoa, thị lực bệnh nhân có cải thiện nhưng nhãn áp tăng cao và không thể kiểm soát bằng thuốc. Các bác sĩ buộc phải phẫu thuật hạ nhãn áp để xử lý biến chứng do chấn thương. Người bệnh vẫn cần tiếp tục theo dõi và điều trị lâu dài.
Người bệnh cho biết mới chơi Pickleball khoảng 3 tháng vì nghĩ đây là môn thể thao nhẹ nhàng, ít nguy hiểm. Tuy nhiên, trong một pha đánh bóng, đồng đội đã vụt bóng mạnh khiến bóng chệch hướng và bay thẳng vào mắt trái của anh, gây đau nhức dữ dội và nhìn mờ ngay lập tức.
Theo các bác sĩ Bệnh viện Mắt Trung ương, số ca chấn thương mắt liên quan Pickleball đang có xu hướng gia tăng. Nguyên nhân chủ yếu do bóng bay tốc độ cao, có độ xoáy, khoảng cách thi đấu gần, phản xạ không kịp hoặc va chạm vợt giữa người chơi.
Bên cạnh đó, các tổn thương thường gặp khi chơi như: Trầy xước giác mạc; xuất huyết tiền phòng; đụng dập nhãn cầu; lệch hoặc vỡ thể thủy tinh; bong võng mạc; vỡ nhãn cầu; mất thị lực tạm thời hoặc vĩnh viễn.
Từ trường hợp trên, bác sĩ khuyến cáo người chơi pickleball nên đeo kính bảo hộ chuyên dụng cho mắt; không chủ quan với các pha bóng mạnh, bóng bật ngược. Đồng thời, người có bệnh lý mắt, cận thị nặng hoặc từng phẫu thuật mắt nên khám chuyên khoa, được tư vấn kỹ trước khi chơi.
Khi bị bóng đập vào mắt, đau nhức, đỏ mắt, nhìn mờ… cần đến ngay các cơ sở chuyên khoa mắt, không tự ý nhỏ thuốc hoặc chườm nóng hay chủ quan xử lý tại nhà.
Hồi tháng 4, do áp lực giục cưới từ cha mẹ, anh Gu ở Hồ Châu, tỉnh Chiết Giang, tìm đến trung tâm mai mối. Sau khi xem mặt ba phụ nữ địa phương không thành, anh được trung tâm gợi ý tìm vợ ngoại tỉnh với cam kết "có thể kết hôn chớp nhoáng trong một hai ngày".
Người được giới thiệu là một phụ nữ 30 tuổi, quê Thiểm Tây. Hồ sơ trực tuyến ghi cô là nhân viên bán hàng, không nợ nần, không tiền án, sức khỏe tốt và đồng ý "kết hôn chớp nhoáng, lấy chồng xa".
Hai bên trò chuyện qua một cuộc gọi video 5 phút, trong đó phần lớn các câu hỏi của Gu đều do người môi giới trả lời thay. Trung tâm hứa hẹn sẽ cung cấp đầy đủ báo cáo tín dụng và giấy khám sức khỏe tiền hôn nhân trước khi cưới.
Gia đình nhà trai chốt hôn sự và chi 265.000 tệ (khoảng 39.000 USD), cho sính lễ, tiền cọc và chi phí đi lại) để đưa cô dâu về Chiết Giang. Đêm hôm sau, người phụ nữ được nhóm môi giới chở đến nhà họ Gu. Đến ngày thứ ba kể từ lúc gọi video, dù chưa từng gặp mặt cha mẹ vợ và chưa nhận được các giấy tờ kiểm chứng như lời hứa, anh đã cùng cô gái đến cơ quan chức năng đăng ký kết hôn.
Tuy nhiên, cuộc sống vợ chồng chỉ kéo dài 9 ngày. Khi đưa vợ mới đến ngân hàng kiểm tra, Gu phát hiện cô đang gánh nợ 15.000 USD. Người vợ giải thích đây là nợ của bạn trai cũ và không liên quan đến mình.
Sự nghi ngờ đẩy lên cao khi Gu tiếp tục phát hiện vợ sử dụng tới 5-6 tài khoản WeChat, tên xác minh trên ứng dụng thanh toán Alipay không phải chính chủ, đồng thời cô có lượng men gan cao. Càng nghĩ càng hoang mang, anh đệ đơn ly hôn.
Người vợ ban đầu đồng ý nhưng sau đó kiện ngược lại chồng. Cô nộp giấy chẩn đoán y tế, đòi bồi thường 7.500 USD với lý do việc chồng nằng nặc đòi ly hôn khiến cô rơi vào trầm cảm. Cô còn tố cáo anh ép mình phải trang điểm, làm việc nhà và ra ngoài tìm việc.
Cùng lúc, anh Gu làm đơn khởi kiện trung tâm mai mối yêu cầu hoàn trả số tiền 265.000 tệ. Phía môi giới từ chối với lý do giao dịch đã hoàn tất khi hai người đăng ký kết hôn, đồng thời ám chỉ cặp đôi này đang cố tình dàn dựng một vụ ly hôn giả nhằm lấy lại tiền phí.
Sự việc làm dấy lên làn sóng tranh luận trên mạng xã hội Trung Quốc về những góc khuất của dịch vụ kết hôn chớp nhoáng. Nhiều ý kiến chỉ trích sự dễ dãi của nam thanh niên khi vội vã bước vào hôn nhân.
Bản thân Gu cũng đang hối hận vì quyết định bồng bột. "Tôi chưa từng gặp mặt cha mẹ đối phương, không hiểu tình cảnh gia đình, tính cách hay thông tin cá nhân của cô ấy, vậy mà lại nhắm mắt kết hôn luôn", anh nói.
