Ngày 11/6, giải vô địch bóng đá thế giới FIFA World Cup 2026 khởi tranh ở Mỹ, Canada và Mexico. Giải đấu không chỉ có số lượng đội tham gia đông nhất từ trước đến nay với 48 đội, mà còn là nơi thử nghiệm thực tế lớn nhất dành cho AI và robot trong lịch sử thể thao nhân loại.
Từ trước khi World Cup 2026 diễn ra, ban tổ chức giải đấu cho biết sẽ áp dụng robot hình người Atlas và robot bốn chân Spot của Boston Dynamics cho nhiệm vụ thực tế tại một số sân vận động, như hỗ trợ vận hành sự kiện, tương tác với người hâm mộ, tuần tra an ninh. Thực tế, những robot này đang có mặt tại Trung tâm Phát sóng Quốc tế Dallas, sân vận động New York và sân vận động New Jersey với nhiệm vụ tuần tra tự động và giám sát địa điểm theo thời gian thực.
Đây là ví dụ mới nhất cho thấy xu hướng robot đang “biến hình” thành người lao động, thay vì chỉ nhảy múa, đấu võ… Không chỉ ở Trung Quốc, nhiều quốc gia bắt đầu đưa robot vào cuộc sống, chẳng hạn xử lý hàng hóa tại khu bốc dỡ của sân bay Tokyo Haneda (Nhật Bản), siết ốc vít trên dây chuyền sản xuất của nhà máy bán dẫn Texas Instruments (Mỹ), lắp ráp xe trong nhà máy BMW ở Đức, hay pha cà phê trong siêu thị hoặc làm nhân viên nhà hàng ở một số nơi khác.
Giới chuyên gia đánh giá, trong bối cảnh AI càng hoàn thiện và công nghệ trí tuệ vật lý như robot hình người bắt đầu giải quyết phần lớn vấn đề thích ứng trong những tình huống khác nhau, ngày càng nhiều cỗ máy hình người sẽ xuất hiện với vai trò “người lao động” thời gian tới.
Trung Quốc vẫn thống trị
Dù Mỹ đã có một số đại diện như Tesla, Boston Dynamics hay Figure AI, đa số robot hình người xuất hiện trong đời sống đến từ Trung Quốc. Theo ngân hàng đầu tư Barclays, robot hình người Trung Quốc chiếm 85% thị phần toàn cầu năm 2025. Công ty nghiên cứu công nghệ Omdia (Anh) cho biết, có hơn 13.000 robot hình người xuất xưởng năm ngoái, trong đó Agibot và Unitree đạt 5.000 robot mỗi công ty. Các đối thủ Mỹ như Figure AI và Tesla chỉ sản xuất vài trăm robot hoặc ít hơn.
Dữ liệu từ hải quan cũng cho thấy sự vượt trội của Trung Quốc. Trong bốn tháng đầu năm, nước này xuất khẩu tổng cộng 8,145 triệu robot các loại với tổng giá trị 15,79 tỷ nhân dân tệ (2,34 tỷ USD) cho hơn 150 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Trong khi đó, xuất khẩu robot hình người Trung Quốc quý đầu năm tăng 210% so với cùng kỳ năm ngoái, với châu Âu, Đông Nam Á, Trung Đông là thị trường chính. Ngân hàng Morgan Stanley dự đoán doanh số robot hình người của Trung Quốc sẽ tăng gấp đôi so với năm ngoái, đạt 28.000 máy.
Theo China Daily, đa số doanh nghiệp robot hình người top đầu tại Trung Quốc đặt mục tiêu gấp đôi sản lượng của năm ngoái, như Unitree đưa ra mức 10.000-20.000 robot xuất xưởng, còn Zhipu Robotics, UBTech và Deep Robotics cùng dự kiến đạt 10.000 robot.
Những doanh nghiệp này được tạo điều kiện tối đa về vốn. Trích dẫn các số liệu, trang 36kr cho biết có hơn 100 sự kiện huy động vốn trong toàn bộ chuỗi ngành công nghiệp robot hình người Trung Quốc trong quý I/2026. Hơn 20 công ty đã công khai kế hoạch IPO, đa số vượt vòng xét duyệt, như Unitree, Leju Robotics, Fourier Intelligence hay Deep Robotics.
Từ sân khấu đến nhà máy
Nhà phân tích Cao Wei của BlueRun Ventures tin rằng ngành công nghiệp trí tuệ hiện sinh – tức trí tuệ nhân tạo thể hiện trên sản phẩm vật lý như robot – đang ở “giai đoạn cuối của một chu kỳ mở rộng điển hình”. Robot hình người vẫn chủ yếu biểu diễn trên sân khấu, nhưng đã được ứng dụng nhiều hơn trong đời thực.
Theo báo cáo của UBTech đầu năm, doanh thu tại Hong Kong và thị trường ngoài Trung Quốc của công ty đạt 475 triệu nhân dân tệ (70 triệu USD), có mặt tại 50 quốc gia và khu vực. Từ đầu năm nay, mẫu Walker C bắt đầu đảm nhiệm “vai trò người lao động” khi Texas Instruments triển khai trên một dây chuyền nhà máy. RossMann, một trong những chuỗi cửa hàng thuốc lớn nhất châu Âu, cũng dùng Walker C tại các cửa hàng bán lẻ và trung tâm hậu cần, hay Hitachi (Nhật Bản) dùng để phục vụ sản xuất và lắp ráp thang máy.
Tương tự, vào tháng 5, robot G1 mặc áo vest tại sân bay Tokyo Haneda (Nhật Bản) với tư cách nhân viên “phi hành đoàn mặt đất” giúp xử lý hành lý, chuyển hàng hóa và điều phối băng chuyền.
Tân Hoa Xã cho biết, robot hình người cũng bắt đầu hoạt động tại khu vực hậu cần Giang Cao thuộc trung tâm bưu chính Quảng Châu, Trung Quốc. Cỗ máy đảm nhận nhiều nhiệm vụ, như phân loại và nhận dạng bưu kiện với khả năng xử lý tới 1.200 bưu kiện mỗi giờ.
Theo GeekSpin, các ví dụ cho thấy robot hình người Trung Quốc đang “bùng nổ” trên diện rộng, từ sân bay đến nhà máy, từ hậu cần đến sản xuất, từ dịch vụ đến sản xuất. “Chúng bắt đầu tự khẳng định mình trong mọi mắt xích của chuỗi công nghiệp toàn cầu với vai trò người lao động”, nhà nghiên cứu Zhang Zhengtao tại Viện Tự động hóa thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc nhận xét.
Dù vậy, giới chuyên gia đánh giá robot hình người vẫn gặp nhiều rào cản khi ứng dụng thực tế, theo Guardian. Samm Sacks, chuyên gia cấp cao tại tổ chức nghiên cứu New America, cho rằng đa số chưa đáp ứng yêu cầu làm việc trong môi trường phức tạp và khó đoán. Chibo Tang từ công ty Gobi Partners chuyên đầu tư cho startup công nghệ nhận định tương tự, rằng các trường hợp ứng dụng của robot hình người “còn rất hạn chế”.
“Bài toán kinh tế rất khó vì robot hình người có chi phí sản xuất cao, dễ hỏng khi vận hành và cần môi trường có cấu trúc chặt chẽ để hoạt động”, Sacks giải thích.
Bà cho rằng robot hình người còn chặng đường dài để đạt mức độ “mọi người thực sự cảm thấy thoải mái” khi dùng để chăm sóc người già hoặc trẻ em trong nhà. Con đường thương mại hóa khả thi hơn có lẽ thông qua các lĩnh vực công nghiệp và hậu cần, nhưng hướng đi này cũng không dễ dàng khi nhiều nhà máy đã trang bị cánh tay robot thực hiện công việc lặp đi lặp lại, tức không cần nhiều robot hình người.
Michael Tam, Giám đốc thương hiệu UBTech, thừa nhận không dễ thay thế nhân công bằng robot hình người. Ông nói trên Financial Times rằng robot hình người mới nhất của công ty là Walker S2 “đạt năng suất bằng 30-50% con người”, đồng thời “chỉ giỏi một số nhiệm vụ nhất định” như xếp thùng hàng hay kiểm tra chất lượng linh kiện.
Soundbar được thiết kế để kết nối dễ dàng, thường chỉ mất vài phút để thiết lập và sử dụng. Nhiều hệ thống đi kèm với đầy đủ phụ kiện cần thiết như cáp HDMI, cáp quang kỹ thuật số và các phụ kiện lắp đặt. Mặc dù vậy, việc mua soundbar không có nghĩa là người dùng sẽ nhận được trải nghiệm âm thanh tốt nhất.
Cụ thể, trước khi quyết định mua soundbar, người dùng nên kiểm tra xem thiết bị có cổng HDMI eARC hoặc HDMI ARC hay không. Đặc biệt là HDMI eARC - phiên bản nâng cấp của HDMI ARC, cho phép TV định tuyến âm thanh từ tất cả thiết bị nguồn kết nối vào loa soundbar hoặc bộ thu AV duy nhất qua một cổng.
Chữ "e" trong "eARC" đại diện cho "enhanced" (nâng cao), cho phép hỗ trợ nhiều codec âm thanh hơn so với ARC. Để tận dụng tối đa tính năng này, cả soundbar và TV cần có cổng HDMI eARC, và người dùng nên sử dụng cáp HDMI có nhãn "High Speed" hoặc "Ultra High Speed".
Trước khi có HDMI ARC, việc kết nối loa soundbar với TV thường được thực hiện qua cáp quang kỹ thuật số. HDMI ARC xuất hiện đã cải thiện khả năng truyền tải âm thanh và video chỉ bằng cáp duy nhất. So với kết nối quang học, HDMI eARC có khả năng truyền tải nhiều thông tin hơn, mở ra cơ hội sử dụng các codec âm thanh tiên tiến như Dolby Atmos và DTS:X, mang đến trải nghiệm âm thanh sống động hơn.
Mặc dù vậy, một số TV cũ có thể không hỗ trợ eARC hoặc ARC, buộc người dùng phải sử dụng kết nối quang học. Kết nối này có thể giải mã các bản nhạc Dolby và DTS 5.1 cơ bản, nhưng sẽ gặp khó khăn khi xử lý âm thanh Atmos.
Nếu đang có kế hoạch mua một chiếc Smart TV mới và muốn kết nối với soundbar, người dùng nên đảm bảo chúng hỗ trợ HDMI eARC hoặc ARC, hiện hầu hết TV 4K HDR đều có cổng HDMI eARC. Yêu cầu này cũng áp dụng cho các soundbar được thiết kế cho giải trí tại gia, đặc biệt là những soundbar hỗ trợ codec Dolby Atmos hoặc DTS:X.
Một dấu hiệu cho thấy soundbar người dùng định mua có cổng eARC là nếu nó có một vài đầu vào HDMI chuyên dụng. Các soundbar có bộ chuyển mạch HDMI tích hợp thường hỗ trợ tính năng truyền tín hiệu HDMI ARC hoặc eARC. Người dùng có thể kết nối các thiết bị AV vào soundbar và chỉ cần một cáp HDMI từ soundbar đến TV để đảm bảo âm thanh và video chất lượng cao.
Cuối cùng, không phải tất cả TV và soundbar có cổng HDMI eARC đều hỗ trợ cả định dạng Dolby và DTS. Nếu dự định sử dụng đầu phát Blu-ray 4K, hãy đảm bảo soundbar mà mình chọn có khả năng giải mã các bản nhạc DTS - một codec âm thanh phổ biến trên đĩa Blu-ray 4K.
Trong báo cáo hoạt động được công bố cuối tháng 4, Meta cho biết số người dùng hoạt động hằng ngày của công ty đã giảm 20 triệu người trong quý đầu năm 2026. Con số này tính tổng người dùng trên các nền tảng Facebook, Instagram, WhatsApp và Messenger.
Meta cho rằng sự sụt giảm này là do "gián đoạn internet ở Iran và Nga hạn chế truy cập WhatsApp". Tuy nhiên, lý giải này không thực sự thuyết phục vì công ty tính tổng các ứng dụng, không xác định được nền tảng nào đang sụt giảm nhiều nhất.
Theo The Verge, nếu một mạng xã hội hàng đầu thế giới mất đi lượng lớn người dùng mỗi ngày, việc gộp chung các nền tảng khác để báo cáo như Meta là chiến thuật dễ hiểu.
Sự sụt giảm của Meta diễn ra trong bối cảnh các đối thủ như TikTok liên tục mở rộng tầm ảnh hưởng, YouTube cũng tìm nhiều cách để đổi mới, còn Facebook bị ví như "nền tảng của người già". Tính năng Reels của Facebook vẫn đang chật vật để tìm chỗ đứng trong lòng giới trẻ.
Trong lúc người dùng sụt giảm, Meta tiếp tục kế hoạch tăng chi tiêu vốn dự kiến cho năm 2026 lên 125 - 145 tỉ USD. Hãng lấy lý do giá linh kiện cao và trung tâm dữ liệu trong tương lai cần được mở rộng. Bà Susan Li, Giám đốc tài chính của Meta, cho biết trong quá khứ, công ty đã đánh giá thấp nhu cầu về điện toán, do đó họ cần thay đổi nguồn vốn chi tiêu.
Trước đó, Meta từng vung tiền để lôi kéo các nhà sáng tạo nội dung từ YouTube, TikTok. Hãng từng tuyên bố các nhà sáng tạo sở hữu trên 1 triệu người theo dõi trên TikTok hoặc YouTube sẽ nhận được khoản thù lao 3.000 USD (khoảng 79 triệu đồng) mỗi tháng nếu đăng tối thiểu 15 video ngắn (Reels) lên Facebook. Với những người có từ 100.000 người theo dõi, mức thưởng sẽ là 1.000 USD.
Dù số lượng người dùng sụt giảm, doanh thu của Meta vẫn đạt mức tăng trưởng nhanh nhất kể từ năm 2021. Từ 42,3 tỉ USD trong cùng kỳ năm ngoái, quý 1/2026, doanh thu của tập đoàn tăng lên 56,3 tỉ USD, tương đương mức tăng 33%.
Tuy nhiên, không phải bộ phận nào của Meta cũng sinh lời. Đơn vị Reality Labs chuyên sản xuất thiết bị đeo và thiết bị thực tế ảo đã báo cáo khoản lỗ hoạt động 4,03 tỉ USD trong ba tháng đầu năm. Từ đầu năm đến nay, bộ phận này từng hai lần sa thải nhân viên.
Cổ phiếu của Meta đã giảm hơn 7% sau báo cáo kinh doanh của quý 1/2026.
Trong ngày thẩm tra chéo thứ hai diễn ra hôm 29/4, Musk đã liên tục đấu khẩu với luật sư của OpenAI. Đại diện pháp lý của hai bên cũng tập trung vào mối bất hòa giữa tỷ phú Mỹ với công ty đã khởi đầu cuộc chạy đua AI tạo sinh.
Theo CNN, Musk cho rằng OpenAI "phản bội sứ mệnh phi lợi nhuận" khi chuyển đổi cấu trúc điều hành doanh nghiệp. Ngược lại, OpenAI chỉ trích đơn kiện của Musk là nỗ lực nhằm cản trở vị thế cạnh tranh của công ty với xAI, doanh nghiệp do tỷ phú Mỹ sáng lập.
Luật sư của Musk cũng công bố những cuộc đối thoại giữa tỷ phú Mỹ với ban lãnh đạo OpenAI, nhằm chứng tỏ rằng nhà phát triển ChatGPT lừa dối ông. William Savitt, luật sư đại diện OpenAI, lại đặt dấu hỏi liệu ý tưởng để công ty theo đuổi lợi nhuận có phải của chính Musk hay không.
Phần lớn câu hỏi trong ngày thứ hai xoay quanh những email nội bộ giữa Musk và ban lãnh đạo OpenAI, trong đó đề cập kế hoạch tiềm năng nhằm xây dựng cấu trúc doanh nghiệp "vì lợi nhuận". Musk không phản đối kế hoạch, với điều kiện "bộ phận vì lợi nhuận vẫn trực thuộc doanh nghiệp phi lợi nhuận".
"Các vị không thể biến bộ phận vì lợi nhuận trở thành yếu tố chính. Đó chính là điều đang diễn ra", Musk giải thích trước tòa.
Musk cũng bị chất vấn về quyết định chỉ thị Jared Birchall, người đứng đầu văn phòng gia đình của ông, đăng ký thành lập công ty vì lợi ích cộng đồng dưới danh nghĩa OpenAI hồi năm 2017. "Tôi làm vậy để phòng trường hợp cần thiết", ông chủ xAI cho hay.
Trong các email được công bố làm bằng chứng trước tòa, Musk nói ông cần có quyền kiểm soát doanh nghiệp. "Tôi muốn bảo đảm nó đi đúng hướng và gần như toàn bộ ngân sách đều do tôi cung cấp", ông nói trước tòa.
Khi những người đồng sáng lập khác bày tỏ lo ngại về phương thức quản lý này, Musk cho rằng họ đã "nuốt lời", đi ngược với những thỏa thuận được thống nhất trước đó. "Điều họ thực sự muốn là thiết lập một doanh nghiệp vì lợi nhuận, trong đó mỗi người có quyền sở hữu càng nhiều cổ phiếu càng tốt", ông phát biểu.
Trong một email khác, Musk nói với các nhà đồng sáng lập rằng ông sẽ cắt nguồn vốn cho đến khi OpenAI đưa ra cam kết chắc chắn rằng doanh nghiệp sẽ tiếp tục hoạt động phi lợi nhuận. "Tôi là tên ngốc. Tôi đã cung cấp nguồn vốn miễn phí để họ thành lập startup", ông bày tỏ tại phiên tòa.
Sự tham gia của Microsoft vào quá trình tăng trưởng của OpenAI cũng đóng vai trò trung tâm trong đơn kiện từ Musk. OpenAI năm 2022 thông báo nhận được khoản đầu tư 10 tỷ USD của Microsoft. Công ty khi đó đã có bộ phận vì lợi nhuận và được định giá khoảng 20 tỷ USD. Musk cho biết đây là lúc ông mất niềm tin với Sam Altman và ngày càng lo ngại rằng "họ đang tìm cách đánh cắp tiền ủng hộ".
"Tôi cảm thấy đó như là một màn 'treo đầu dê, bán thịt chó'", ông nói.
Tỷ phú Mỹ gửi cho Altman đường dẫn đến bài viết xoay quanh giá trị của OpenAI năm 2022. "Tôi đồng tình rằng điều này có vẻ tồi tệ. Chúng tôi từng đề xuất chia vốn chủ sở hữu cho ông khi thiết lập mức lợi nhuận tối đa, điều mà ông không muốn khi đó. Chúng tôi vẫn sẵn sàng làm điều này bất cứ khi nào ông muốn", Altman hồi đáp trong tin nhắn được công bố trước tòa.
Luật sư Savitt tìm cách chỉ ra sự không nhất quán giữa các phát biểu của Musk tại tòa và bài viết trên mạng xã hội X, từ việc Tesla có phát triển trí tuệ nhân tạo tổng quát (AGI) hay không, đến số tiền ông thực sự cung cấp cho OpenAI.
Savitt cũng xoáy vào vấn đề liệu Musk có từng đề xuất OpenAI thành lập bộ phận vì lợi nhuận không, chỉ ra một số email và bản ghi cuộc họp cho thấy tỷ phú Mỹ dường như nói OpenAI cần bộ phận vì lợi nhuận để cạnh tranh với Google.
Theo Business Insider, loạt câu hỏi của đại diện OpenAI dẫn đến những trao đổi căng thẳng với Musk và thẩm phán Yvonne Gonzalez Rogers. "Các câu hỏi của ông không đơn giản, cơ bản được đưa ra để đánh lừa tôi", Musk nói khi Savitt yêu cầu ông chỉ trả lời "có" hay "không".
Thẩm phán Rogers sau đó phải ngắt lời hai bên.
Trong ngày thẩm tra đầu tiên, Musk khẳng định ông đóng vai trò then chốt trong quá trình sáng lập OpenAI. Công ty được kỳ vọng mang lại lợi ích cho nhân loại, sử dụng mã nguồn mở và đi ngược với các doanh nghiệp chỉ nhằm mục tiêu mang lại lợi nhuận cho cổ đông. Ông nói quyết định xây dựng OpenAI bắt nguồn từ những lo ngại lâu dài của ông về AI, cũng như nguy cơ công nghệ này gây hại cho con người.
Musk dự kiến tiếp tục lên bục trả lời ngày thứ ba liên tiếp vào hôm nay, trước khi luật sư của OpenAI kết thúc thẩm tra và đến lượt nhóm đại diện tỷ phú Mỹ lên đặt câu hỏi.
Musk là nhân chứng đầu tiên trong vụ kiện dân sự chống lại OpenAI và CEO Sam Altman. Ông khởi kiện OpenAI năm 2024, sau đó rút đơn rồi tiếp tục kiện, cáo buộc công ty cũ, Altman và Microsoft phản bội sứ mệnh phi lợi nhuận.
Phiên tòa dự kiến có sự làm chứng của hàng loạt tên tuổi như Musk, Altman và CEO Microsoft Satya Nadella. Bên cạnh đó, Shivon Zilis, cựu thành viên hội đồng quản trị của OpenAI, người từng có bốn con với Musk, cũng sẽ tham gia. Vụ kiện được đánh giá có tầm quan trọng lớn, có khả năng tái định hình lĩnh vực trí tuệ nhân tạo.
Bồi thẩm đoàn 9 người sẽ cố vấn cho thẩm phán Rogers về quyết định có áp đặt các đề xuất do Elon Musk đề xuất hay không, như đưa OpenAI quay lại mô hình phi lợi nhuận, bãi nhiệm CEO Altman và Chủ tịch Peter Brockman, đền bù 130 tỷ USD và nộp số tiền này vào quỹ phi lợi nhuận của OpenAI.
