Trong dự thảo Luật Công nghiệp trọng điểm đang được xây dựng, Bộ Công Thương đề xuất giao Thủ tướng quyết định áp dụng cơ chế nội địa hóa đối với một số dự án trọng điểm quốc gia, trong đó có đường sắt tốc độ cao, đường sắt quốc gia và đường sắt đô thị.
Các cơ chế được đề xuất gồm chia nhỏ gói thầu để doanh nghiệp Việt tham gia, chỉ định nhà đầu tư hoặc nhà thầu trong nước đối với một số hạng mục, ban hành danh mục sản phẩm, dịch vụ phải thực hiện nội địa hóa và có cơ chế bảo đảm nguồn vốn triển khai.
Theo cơ quan soạn thảo, mục tiêu của chính sách là tăng tỷ lệ sử dụng hàng hóa, dịch vụ trong nước, tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt tham gia sâu hơn vào các dự án quy mô lớn, từ đó từng bước làm chủ công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Dự thảo cũng đặt ra các yêu cầu đối với doanh nghiệp tham gia cơ chế nội địa hóa. Theo đó, doanh nghiệp phải có năng lực tự chủ ở một số khâu cốt lõi như sản xuất, bảo trì, bảo dưỡng hoặc sửa chữa thiết bị chính.
Ngoài ra, doanh nghiệp được khuyến khích đảm nhận các công việc có giá trị gia tăng cao như tổng thầu EPC, tổng thầu thiết kế, tư vấn lập dự án, quản lý dự án, tích hợp hệ thống, vận hành công trình và sản xuất sản phẩm công nghiệp hỗ trợ phục vụ dự án.
Không chỉ áp dụng với lĩnh vực đường sắt, cơ chế nội địa hóa còn được đề xuất cho nhiều dự án trọng điểm khác có ảnh hưởng lớn đến phát triển kinh tế – xã hội, quốc phòng và an ninh. Danh mục này gồm điện gió, điện mặt trời, nhiệt điện, điện hạt nhân module nhỏ, sản xuất hydrogen xanh, điện tử, bán dẫn, công nghệ cao, khai thác và chế biến dầu khí, khoáng sản chiến lược cùng các dự án về môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu.
Bộ Công Thương cho biết chủ trương phát triển các ngành công nghiệp nền tảng, công nghiệp ưu tiên, công nghiệp mũi nhọn và công nghiệp hỗ trợ đã được xác định xuyên suốt qua nhiều nhiệm kỳ. Nghị quyết 29 về tiếp tục đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước cũng yêu cầu ưu tiên nguồn lực và có cơ chế đủ mạnh để phát triển các lĩnh vực như luyện kim, cơ khí chế tạo, vật liệu mới, công nghiệp năng lượng, công nghệ số, công nghiệp sinh học và công nghiệp hỗ trợ.
Theo cơ quan soạn thảo, hiện chưa có quy định riêng về cơ chế nội địa hóa đối với các dự án trọng điểm quốc gia. Việc doanh nghiệp trong nước tham gia các công trình lớn chủ yếu phụ thuộc vào năng lực cạnh tranh ở từng gói thầu hoặc các chính sách khuyến khích chung về đầu tư, nghiên cứu phát triển và chuyển giao công nghệ.
Dự thảo cũng cho phép áp dụng hình thức đặt hàng hoặc chỉ định thầu trong nước đối với một số sản phẩm, dịch vụ công nghiệp trọng điểm. Các trường hợp được áp dụng gồm sản phẩm lần đầu xuất hiện trên thị trường Việt Nam, sản phẩm hình thành từ kết quả nghiên cứu khoa học và công nghệ hoặc phục vụ quốc phòng, an ninh, năng lượng và bảo vệ môi trường.
Theo Bộ Công Thương, các cơ chế này sẽ góp phần tạo đầu ra ổn định cho sản phẩm công nghiệp trong nước, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo, qua đó nâng cao năng lực tự chủ của nền công nghiệp Việt Nam.
UBND TP.HCM vừa ban hành văn bản triển khai việc công bố, hướng dẫn kết nối và khai thác dữ liệu học bạ, văn bằng trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về giáo dục và đào tạo để thay thế thành phần hồ sơ giấy trong giải quyết thủ tục hành chính.
Theo chỉ đạo, các sở, ban, ngành cùng UBND phường, xã, đặc khu có trách nhiệm phổ biến đầy đủ nội dung quyết định công bố dữ liệu học bạ, văn bằng đủ điều kiện khai thác, sử dụng thay thế giấy tờ trong hồ sơ thủ tục hành chính đến toàn bộ cơ quan, đơn vị trực thuộc và đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức.
UBND TP.HCM yêu cầu các đơn vị thực hiện thống nhất việc khai thác, sử dụng dữ liệu theo đúng quy định; đồng thời nghiêm túc áp dụng dữ liệu điện tử thay cho giấy tờ sau khi hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính đã được kết nối và có khả năng khai thác dữ liệu.
Thành phố cũng nhấn mạnh không được yêu cầu người dân, tổ chức, doanh nghiệp nộp bản sao hoặc giấy tờ nếu thông tin đã được khai thác đầy đủ, chính xác từ cơ sở dữ liệu. Trường hợp dữ liệu chưa đầy đủ hoặc chưa thống nhất, các cơ quan phải hướng dẫn người dân cập nhật, điều chỉnh theo quy định pháp luật.
Các sở, ngành được giao rà soát thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý có thành phần hồ sơ có thể thay thế bằng dữ liệu học bạ, văn bằng trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về giáo dục và đào tạo.
Trước đó, Chính phủ đã ban hành Nghị định 88/2026 quy định về quản lý dữ liệu giáo dục và đào tạo, có hiệu lực từ ngày 15.5. Theo nghị định này, mỗi người học trong hệ thống giáo dục quốc dân sẽ được cấp một mã số hồ sơ học tập suốt đời duy nhất theo số định danh cá nhân.
Trước khi cấp mã số hồ sơ học tập, các thông tin cơ bản của cá nhân phải được kiểm tra, đối chiếu với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Mã số này đồng thời là khóa truy cập để khai thác dữ liệu hồ sơ học tập suốt đời được lưu giữ trên hệ thống dữ liệu giáo dục quốc gia.
Các thông tin từ học bạ, văn bằng, chứng chỉ, kết quả học tập cũng sẽ được số hóa, tích hợp vào ứng dụng VNeID và lưu trữ vĩnh viễn. Hiện nay, học bạ và các loại văn bằng được sử dụng phổ biến trong nhiều thủ tục như chuyển trường, nhập học, tuyển dụng lao động.
Thảo luận tại tổ về kinh tế - xã hội sáng 10.4, đại biểu Hà Thị Anh Thư (đoàn Quảng Ngãi) bày tỏ lo ngại trước tình trạng bạo lực trên không gian mạng, cùng đó là các thông tin xấu độc chưa được ngăn chặn, xử lý kịp thời, ảnh hưởng tiêu cực đến giới trẻ.
Nữ đại biểu nêu thực tế, các hành vi bạo lực, đánh nhau hiện đang xuất hiện "nhan nhản" trên mạng xã hội. Hay như các bộ phim "cung đấu" hoặc "mô típ tổng tài" với tần suất ngày càng nhiều.
Hay như gần đây, các câu chuyện về "xăm hình, thao túng tâm lý liên quan ođến một "ông thầy" và một phụ nữ" được chia sẻ trên nhiều trang mạng, giới trẻ xem và bình luận rất nhiều. Sự việc xảy ra đã lâu, thế nhưng đến nay chưa có cơ quan chức năng nào kiểm chứng "việc đó là đúng hay sai" để yêu cầu dừng lại.
Hậu quả là khi thông tin độc hại lan truyền mà người lớn không giải pháp, chế tài ngăn chặn, trẻ tiếp xúc nhiều và lâu dần sẽ cho đó là hiển nhiên, là điều đúng.
Vẫn theo bà Thư, bạo lực tinh thần không chỉ xảy ra ở ngoài xã hội mà còn tồn tại ngay tại môi trường công sở. Có những nhân viên bị cấp trên chửi bới, mạt sát khiến không thể chịu nổi, thậm chí phải nghỉ việc, nhưng không dám lên tiếng vì sợ ảnh hưởng sau này.
Nữ đại biểu đề cập câu chuyện "người ngay sợ người gian", dù bị ảnh hưởng tinh thần nhưng không dám tố cáo vì sợ bị đánh giá xấu khi chuyển công tác, sẽ bị nhìn với ánh mắt khác vì từng tố cáo lãnh đạo cơ quan cũ.
Để ngăn chặn, bà Thư cho rằng cần biện pháp bảo vệ những người dám đấu tranh, dám nói lên sự thật.
Đồng thời, cũng cần có giải pháp để xử lý các hành vi xúc phạm tinh thần, dựng chuyện nói xấu hoặc vu khống người khác. Thực tế, không ít người sử dụng mạng xã hội "thích là nói, thích là dựng chuyện", trong khi nạn nhân chịu tổn hại chưa được bảo vệ kịp thời.
Vị đại biểu đoàn Quảng Ngãi chia sẻ câu chuyện bà trực tiếp chứng kiến, về một cán bộ mới nghỉ được vài tháng đã bị "cả xã, cả làng bàn tán vì những chuyện chưa kiểm chứng, thế nhưng không ai đến gặp người trong cuộc để hỏi là đúng hay không". Vị cán bộ này đã gửi đơn đề nghị công an có biện pháp bảo vệ, song mấy tháng qua vẫn chưa thể xử lý vì không có ghi âm, bằng chứng, "dù cả xã, cả làng đều biết".
Bạo lực tinh thần không gây tổn hại trực tiếp về thể xác, nhưng khiến nạn nhân rơi vào tình trạng trầm cảm, áp lực tâm lý, thậm chí có thể dẫn đến tự tử. Nữ đại biểu đề nghị xã hội cần lên án mạnh mẽ hiện tượng này, đồng thời có chế tài xử lý nghiêm để người vi phạm không dám và không muốn tái phạm.
Một nội dung khác được đại biểu Hà Thị Anh Thư tâm tư, đó là vi phạm về bình đẳng giới. Bà dẫn số liệu, cho thấy số vụ việc năm 2025 là 74 vụ, cao hơn năm 2024 chỉ 30 vụ. Vậy nguyên dân khiến vi phạm gia tăng là do đâu, do kinh phí tuyên truyền, do cách làm, do nhận thức hay chế tài chưa đủ sức răn đe?
Vị đại biểu đề nghị có sự nghiên cứu, đánh giá để nhìn ra vấn đề. Vì sao công việc và số lượng người tham gia rất tốt nhưng kết quả lại không như mong đợi. Cấp cơ sở đã làm tốt hay chưa, hay vẫn phải chờ người dân gửi đơn đến mới vào cuộc giải quyết?
Cạnh đó là sự bàng quan của xã hội cũng là một vấn đề lớn. Nhiều người vẫn xem đây là việc riêng của gia đình nên không muốn quan tâm. Trong khi đó, người bị hại thường rất ngại chia sẻ thông tin, bởi họ sợ cách nhìn nhận từ xã hội, sợ sự thương hại hoặc lo lắng không biết khi nói ra thì có được bảo vệ hay không.
Do đó, nữ đại biểu đề nghị đổi mới, nâng cao chất lượng công tác tuyên truyền, vận động về bình đẳng giới.
"Cái người dân thực sự mong muốn chính là sự hỗ trợ về tâm lý, tinh thần và tư vấn pháp lý, chúng ta đã thực hiện tốt nội dung này chưa?", bà nói.
Ngày 21/6, thông tin từ UBND phường Vinh Hưng (Nghệ An) cho hay địa phương đã hoàn tất thủ tục, bàn giao 2 cá thể chim công Ấn Độ cho cơ sở cứu hộ động vật Vườn quốc gia Pù Mát (đóng tại xã Con Cuông, Nghệ An).
Theo đó, ngày 17/6, UBND phường Vinh Hưng đã thông báo tìm chủ nhân hợp pháp của 2 cá thể động vật này. Tuy nhiên sau 5 ngày vẫn không có người đến nhận, nên 2 con chim công nêu trên được bàn giao cho đơn vị chức năng theo quy định.
Hai cá thể chim công này được bà Nguyễn Thị Hiền (trú tại phường Thành Vinh, Nghệ An) phát hiện đang lang thang trên đường vào ngày 15/6, khi bà Hiền đến nhà một người bạn ở phường Vinh Hưng chơi.
Thấy cặp chim lạ mắt, đẹp, lưng có màu xám nhạt, cổ màu xanh biếc, bà Hiền định mang về nhà nuôi. Sau khi được con trai tư vấn, hướng dẫn, bà đến Công an phường Vinh Hưng trình báo.
Phường Vinh Hưng đã mời đại diện lực lượng kiểm lâm đến xác định chủng loại của 2 cá thể chim nói trên. Qua nhận diện cảm quan ban đầu, đại diện kiểm lâm nhận định đây là 2 cá thể chim công Ấn Độ (1 con đực và 1 con cái).
Chim công Ấn Độ là động vật hoang dã thuộc phụ lục III Công ước CITE, được quản lý nghiêm ngặt. Việc vận chuyển, mua bán hoặc nuôi nhốt chim công Ấn Độ phải được cơ quan có thẩm quyền cấp phép và phải có hồ sơ chứng minh nguồn gốc hợp pháp.
Trong thời gian chờ tìm chủ nhân, cặp chim công Ấn Độ được bàn giao cho bà Hiền chăm sóc, quản lý. Theo người phụ nữ, từ khi được giao chăm sóc, nuôi dưỡng 2 con chim công này, bà mất ăn mất ngủ.
“Khi biết đây là loài động vật hoang dã, quy định về nuôi, chăm sóc rất nghiêm ngặt, tôi cũng lo, nhỡ trong quá trình mình tạm chăm sóc lỡ xảy ra vấn đề gì như nó ốm, bị bắt trộm hay bị lạc. Nay 2 con chim công an toàn, khỏe mạnh đã được bàn giao cho đơn vị có chuyên môn tôi rất yên tâm”, bà Hiền chia sẻ.
