Trong dự thảo Luật Công nghiệp trọng điểm đang được xây dựng, Bộ Công Thương đề xuất giao Thủ tướng quyết định áp dụng cơ chế nội địa hóa đối với một số dự án trọng điểm quốc gia, trong đó có đường sắt tốc độ cao, đường sắt quốc gia và đường sắt đô thị.
Các cơ chế được đề xuất gồm chia nhỏ gói thầu để doanh nghiệp Việt tham gia, chỉ định nhà đầu tư hoặc nhà thầu trong nước đối với một số hạng mục, ban hành danh mục sản phẩm, dịch vụ phải thực hiện nội địa hóa và có cơ chế bảo đảm nguồn vốn triển khai.
Theo cơ quan soạn thảo, mục tiêu của chính sách là tăng tỷ lệ sử dụng hàng hóa, dịch vụ trong nước, tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt tham gia sâu hơn vào các dự án quy mô lớn, từ đó từng bước làm chủ công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Dự thảo cũng đặt ra các yêu cầu đối với doanh nghiệp tham gia cơ chế nội địa hóa. Theo đó, doanh nghiệp phải có năng lực tự chủ ở một số khâu cốt lõi như sản xuất, bảo trì, bảo dưỡng hoặc sửa chữa thiết bị chính.
Ngoài ra, doanh nghiệp được khuyến khích đảm nhận các công việc có giá trị gia tăng cao như tổng thầu EPC, tổng thầu thiết kế, tư vấn lập dự án, quản lý dự án, tích hợp hệ thống, vận hành công trình và sản xuất sản phẩm công nghiệp hỗ trợ phục vụ dự án.
Không chỉ áp dụng với lĩnh vực đường sắt, cơ chế nội địa hóa còn được đề xuất cho nhiều dự án trọng điểm khác có ảnh hưởng lớn đến phát triển kinh tế – xã hội, quốc phòng và an ninh. Danh mục này gồm điện gió, điện mặt trời, nhiệt điện, điện hạt nhân module nhỏ, sản xuất hydrogen xanh, điện tử, bán dẫn, công nghệ cao, khai thác và chế biến dầu khí, khoáng sản chiến lược cùng các dự án về môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu.
Bộ Công Thương cho biết chủ trương phát triển các ngành công nghiệp nền tảng, công nghiệp ưu tiên, công nghiệp mũi nhọn và công nghiệp hỗ trợ đã được xác định xuyên suốt qua nhiều nhiệm kỳ. Nghị quyết 29 về tiếp tục đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước cũng yêu cầu ưu tiên nguồn lực và có cơ chế đủ mạnh để phát triển các lĩnh vực như luyện kim, cơ khí chế tạo, vật liệu mới, công nghiệp năng lượng, công nghệ số, công nghiệp sinh học và công nghiệp hỗ trợ.
Theo cơ quan soạn thảo, hiện chưa có quy định riêng về cơ chế nội địa hóa đối với các dự án trọng điểm quốc gia. Việc doanh nghiệp trong nước tham gia các công trình lớn chủ yếu phụ thuộc vào năng lực cạnh tranh ở từng gói thầu hoặc các chính sách khuyến khích chung về đầu tư, nghiên cứu phát triển và chuyển giao công nghệ.
Dự thảo cũng cho phép áp dụng hình thức đặt hàng hoặc chỉ định thầu trong nước đối với một số sản phẩm, dịch vụ công nghiệp trọng điểm. Các trường hợp được áp dụng gồm sản phẩm lần đầu xuất hiện trên thị trường Việt Nam, sản phẩm hình thành từ kết quả nghiên cứu khoa học và công nghệ hoặc phục vụ quốc phòng, an ninh, năng lượng và bảo vệ môi trường.
Theo Bộ Công Thương, các cơ chế này sẽ góp phần tạo đầu ra ổn định cho sản phẩm công nghiệp trong nước, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo, qua đó nâng cao năng lực tự chủ của nền công nghiệp Việt Nam.
Sáng 1.7, vừa đến gần cửa hầm gửi xe của chung cư Imperia Garden (203 Nguyễn Huy Tưởng, P.Thanh Xuân Trung, Hà Nội), dù đã đeo khẩu trang kín mít, chúng tôi vẫn cảm nhận được mùi hôi thối nồng nặc xộc thẳng vào mũi.
Đi sâu vào phía trong tầng hầm dưới tòa A, ngay cạnh lối vào là những đống rác lớn chất cao quá đầu người. Do nằm ở khu vực kín gió, không khí không thể lưu thông khiến mùi hôi thối bị tích tụ, rồi lan tỏa ra khắp toàn bộ không gian để xe của tòa nhà.
Theo ghi nhận, các hầm chứa rác tại đây đều đã rơi vào tình trạng quá tải. Hệ thống hầm xe của chung cư này được chia làm 4 khu vực A, B, C, D; và tại tất cả các khu vực, rác thải đóng túi đen đều bị ùn ứ thành các đống lớn, tồn đọng lâu ngày và bốc mùi cực kỳ khó chịu.
Ông Tuấn Anh (47 tuổi), một cư dân sinh sống tại đây cho biết, số rác thải này đã bị tích tụ khoảng một tuần nay. Đáng nói, đây không phải lần đầu tiên xảy ra tình trạng này.
Cũng theo ông Tuấn Anh, cư dân đã nhiều lần phản ánh sự việc lên Ban quản lý và Ban quản trị tòa nhà nhưng đến nay rác vẫn chưa được di dời. Ông bức xúc nói: "Để xảy ra tình trạng hầm gửi xe ngập rác và bốc mùi như thế này, trách nhiệm lớn nhất thuộc về Ban quản lý và Ban quản trị. Việc đánh cược sức khỏe của hàng nghìn cư dân, đẩy mọi người vào nguy cơ bùng phát dịch bệnh vì bất cứ lý do gì đều là điều không thể chấp nhận được".
Về nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên, ông Tuấn Anh cho rằng, đơn vị vận hành đang muốn áp dụng một mức giá chung cho các hộ kinh doanh, tổ chức doanh nghiệp và cả hộ gia đình. "Người dân không phản đối việc tăng, giảm phí thu gom rác nhưng mọi thứ phải hợp lý, không thể áp dụng chung một mức giá cho tất cả mọi người. Khi chưa tìm được tiếng nói chung thì sẽ xảy ra bất đồng", ông Tuấn Anh chia sẻ thêm.
Cũng trong tình cảnh phải ngửi mùi rác thải bốc lên hằng ngày, ông Đặng Trường Thăng (41 tuổi), nhân viên làm việc tại khu thương mại trong tòa chung cư cho biết, mùi hôi thối tại hầm gửi xe đã xuất hiện thường xuyên khoảng một năm trở lại đây và mật độ ngày càng đậm đặc trong thời gian gần đây.
"Là người đến đây làm việc, không phải cư dân sinh sống trực tiếp nên chúng tôi chỉ có thể góp ý với phía cư dân và đại diện tòa nhà rồi ngậm ngùi chịu đựng. Việc xử lý dứt điểm tình trạng trên đành phải trông chờ vào động thái làm việc giữa phía cư dân và đại diện chung cư", ông Thăng thở dài.
Lo ngại cho sức khỏe của các con, chị Nguyễn Thị Thanh Hường (52 tuổi, cư dân tòa A) bày tỏ mong muốn chính quyền địa phương cần đôn đốc, chỉ đạo quyết liệt để giải quyết triệt để tình trạng trên.
Chị Hường lo lắng: "Tôi có hai người con, ngày nào các cháu cũng phải xuống hầm lấy xe đi học. Người lớn còn không chịu nổi mùi này, huống gì là các cháu. Nếu kéo dài, sức khỏe của thế hệ trẻ tại chung cư sẽ bị ảnh hưởng rất lớn".
Một lãnh đạo UBND P.Thanh Xuân Trung cho biết, trước đó đơn vị đã có buổi làm việc với Ban quản trị tòa nhà và các bên liên quan nhưng chưa thể giải quyết triệt để. Dự kiến trong chiều ngày 1.7, UBND phường sẽ tổ chức một buổi làm việc tiếp theo để giải quyết dứt điểm tình trạng này.
Về nguyên nhân sự việc, vị lãnh đạo này cho rằng, gốc rễ vấn đề là do chưa tìm được tiếng nói chung giữa Ban quản trị tòa nhà, đơn vị thu gom rác thải và cư dân.
"Trước mắt, UBND phường sẽ yêu cầu các đơn vị liên quan khẩn trương dọn dẹp, xử lý toàn bộ lượng rác thải đang tích tụ dưới tầng hầm, tuyệt đối không để môi trường sống của người dân tiếp tục bị ảnh hưởng", vị lãnh đạo phường khẳng định.
Bộ Xây dựng vừa ban hành Thông tư 17/2026 sửa đổi Thông tư 14/2025 về đào tạo lái xe, với nhiều thay đổi liên quan kiểm tra hoàn thành khóa học, thời lượng đào tạo, quản lý dữ liệu và thủ tục hành chính, có hiệu lực từ 1/7/2026.
Thông tư 17 điều chỉnh chương trình đào tạo hạng A1 theo hướng giảm một giờ học lý thuyết, đồng thời tăng một giờ thực hành lái xe. Lý do là Bộ Công an dự kiến bổ sung bài thi hình số 2 với 11 nội dung trong quy trình sát hạch A1 và A, khiến học viên cần thêm thời gian luyện tập để đáp ứng yêu cầu thi.
Hạng B, C1 giảm số km thực hành trên sân tập
Một thay đổi khác là giảm 50 km thực hành lái ôtô trên sân tập, đồng thời giảm 7 giờ đào tạo trên sân để thống nhất với việc giảm số km học thực hành đối với đào tạo lái xe các hạng B, C1 (xe chở người đến 8 chỗ; xe tải từ 3,5 tấn đến 7,5 tấn). Việc điều chỉnh nhằm thống nhất với chủ trương cắt giảm quãng đường thực hành đối với hạng B, C1 theo đề xuất của Cục Cảnh sát giao thông.
Bổ sung quy định nâng hạng lên CE
Thông tư bổ sung chương trình đào tạo, thời lượng học tối thiểu và yêu cầu thời gian lái xe an toàn đối với các trường hợp nâng hạng từ D1, D2 và D (lái xe khách các loại) lên CE (lái xe kéo rơ-moóc). Theo đó, người học phải có ít nhất hai năm lái xe an toàn trước khi được nâng hạng, tương tự quy định đang áp dụng với trường hợp nâng từ C lên CE.
Nội dung này được bổ sung để phù hợp với Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật liên quan an ninh trật tự có hiệu lực từ năm 2025.
Thay đổi yêu cầu nộp bằng tốt nghiệp THCS
Thông tư thay thế yêu cầu nộp bằng tốt nghiệp THCS bằng "xác nhận hoàn thành chương trình giáo dục THCS" trong hồ sơ học lái xe. Thay đổi này nhằm phù hợp với Luật Giáo dục sửa đổi năm 2025, theo đó học sinh hoàn thành chương trình THCS sẽ không còn được cấp bằng tốt nghiệp mà chỉ nhận giấy xác nhận hoàn thành chương trình học.
Thay đổi cách kiểm tra hoàn thành khóa đào tạo
Một nội dung mới là sửa quy định về kiểm tra hoàn thành khóa đào tạo lái xe. Theo thông tư, cơ sở đào tạo được chủ động lựa chọn địa điểm tổ chức kiểm tra tại trung tâm sát hạch hoặc ngay tại cơ sở đào tạo, thay vì bắt buộc thực hiện tại cơ sở đào tạo như hiện nay. Bộ Xây dựng cho rằng quy định cũ khiến nhiều trung tâm sát hạch chưa được khai thác hiệu quả, gây lãng phí cơ sở vật chất.
Thông tư cũng bổ sung quy định cụ thể về hình thức và điểm đạt đối với nội dung mô phỏng các tình huống giao thông. Riêng hạng B1, học viên phải đạt yêu cầu ở bài kiểm tra "tiến lùi chữ chi" theo quy trình sát hạch do Bộ Công an ban hành.
Theo cơ quan soạn thảo, việc sửa đổi xuất phát từ thực tế Bộ Công an đang dự kiến bỏ phần sát hạch mô phỏng tình huống giao thông trong quy trình cấp giấy phép lái xe mới.
Lưu dữ liệu đào tạo tối thiểu 50 năm
Thông tư mới cho phép kéo dài thời gian lưu trữ dữ liệu bồi dưỡng, kiểm tra và cấp chứng chỉ kiến thức pháp luật về giao thông đường bộ lên tối thiểu 50 năm, áp dụng với cả Sở Xây dựng và cơ sở đào tạo. Theo cơ quan soạn thảo, quy định này nhằm phục vụ việc tra cứu, cấp lại chứng chỉ cho người dân khi mất giấy tờ.
Thông tư cũng bổ sung trách nhiệm của Sở Xây dựng trong vận hành và khai thác hệ thống thông tin cấp chứng chỉ bồi dưỡng kiến thức pháp luật về giao thông đường bộ.
Ngoài ra, cơ sở đào tạo sẽ phải gửi dữ liệu xác nhận hoàn thành khóa đào tạo đúng thời hạn để Sở Xây dựng kiểm tra, đồng bộ lên hệ thống phục vụ sát hạch lái xe.
Mở rộng nộp hồ sơ trực tuyến
Thông tư đẩy mạnh số hóa thủ tục hành chính trong lĩnh vực đào tạo lái xe. Theo đó, người dân có thể nộp hồ sơ xin cấp lại chứng chỉ bồi dưỡng kiến thức pháp luật giao thông trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc hệ thống giải quyết thủ tục hành chính cấp tỉnh, cấp xã. Trường hợp chứng chỉ do Sở Xây dựng cấp, người dân có thể nhận bản điện tử có giá trị pháp lý tương đương bản giấy; nếu cần vẫn được cấp thêm bản giấy.
Theo Bộ Xây dựng, việc sửa đổi nhằm thực hiện mục tiêu cắt giảm 30% thời gian giải quyết thủ tục hành chính và 30% chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp trong lĩnh vực đào tạo lái xe. Thủ tục hành chính lĩnh vực đào tạo được thông suốt, bảo đảm minh bạch, giảm tối đa giấy tờ, thực hiện không phụ thuộc vào địa giới hành chính trong phạm vi cấp tỉnh.
Hiện cả nước có hơn 370 cơ sở đào tạo lái xe. Mỗi năm hệ thống này đào tạo khoảng 1,5-2 triệu học viên các hạng giấy phép.
UBND TP Hà Nội đang lấy ý kiến về dự thảo Nghị quyết quy định chính sách phát triển vận tải; áp dụng công nghệ cao trong quản lý, điều hành hệ thống giao thông vận tải; hạn chế phương tiện giao thông cá nhân vào khu vực trung tâm trên địa bàn thành phố.
Dự thảo dành một chương cho nội dung hạn chế phương tiện cá nhân và thu phí chống ùn tắc. Dự kiến lộ trình thu phí đối với phương tiện cơ giới đường bộ lưu thông vào nội đô nhằm góp phần giảm ùn tắc và ô nhiễm môi trường cụ thể như sau: Khu vực trong vành đai 1 thực hiện từ ngày 1/1/2028; trong vành đai 2 từ ngày 1/1/2030 và trong vành đai 3 từ ngày 1/12032.
Thuyết minh về dự thảo, Sở Xây dựng trình cho rằng nội đô thành phố đang chịu áp lực lớn về giao thông do số lượng phương tiện cơ giới cá nhân tăng nhanh, trong khi quỹ đất dành cho giao thông còn hạn chế. Tình trạng ùn tắc diễn ra thường xuyên tại các tuyến đường và khu trung tâm, làm gia tăng thời gian di chuyển, chi phí xã hội và phát thải khí gây ô nhiễm môi trường.
"Vì vậy, việc áp dụng biện pháp kinh tế thông qua thu phí phương tiện vào nội đô là giải pháp cần thiết nhằm điều tiết nhu cầu sử dụng phương tiện cá nhân, góp phần giảm lưu lượng giao thông và khuyến khích sử dụng phương tiện công cộng", bảng thuyết minh nêu.
Cũng theo Sở Xây dựng, việc đưa ra lộ trình thu phí theo từng vành đai nhằm bảo đảm tính khả thi, phù hợp với tiến độ hoàn thiện hạ tầng giao thông, hệ thống vận tải hành khách công cộng và điều kiện kinh tế - xã hội của thành phố, tạo thời gian để người dân, doanh nghiệp thích ứng với chính sách mới.
Việc ưu tiên triển khai trước trong vành đai 1 xuất phát từ thực tế khu vực này có mật độ dân cư, phương tiện và áp lực giao thông cao nhất. Sau khi đánh giá hiệu quả thực hiện, thành phố tiếp tục mở rộng phạm vi áp dụng ra vành đai 2 và vành đai 3 nhằm bảo đảm đồng bộ trong công tác quản lý giao thông đô thị.
Việc thu phí phương tiện vào khu vực nội đô đã được thành phố đặt ra từ hàng chục năm trước. Năm 2017, HĐND TP Hà Nội thông qua Đề án tăng cường quản lý xe cá nhân đến năm 2020, tầm nhìn 2030, trong đó xác định nhiệm vụ xây dựng thu phí phương tiện cơ giới vào khu vực có nguy cơ ùn tắc, là một trong các giải pháp để hạn chế xe cá nhân và ô nhiễm môi trường.
Cuối năm 2021 đề án thu phí phương tiện vào nội đô từng nằm trong chương trình dự kiến của kỳ họp của HĐND nhưng sau đó bị loại do còn nhiều ý kiến khác nhau.
Hà Nội có khoảng 8,1 triệu phương tiện cơ giới đường bộ, trong đó 1,1 triệu ôtô (chiếm 13,6%) và khoảng 7 triệu xe môtô, xe gắn máy (chiếm 86,7%), chưa kể khoảng 1,2 triệu phương tiện cơ giới đường bộ từ các tỉnh, thành phố khác trong cả nước tham gia giao thông tại Thủ đô. Trong khoảng 7 triệu xe môtô và xe gắn máy có 95% phương tiện sử dụng xăng.
