Chia sẻ với VnExpress, bên lề Hội nghị sơ kết lĩnh vực thông tin điện tử, chiều 24/6, ông Lê Quang Tự Do, Cục trưởng Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử cho biết, việc xác định “có vi phạm bản quyền hay không” phải tùy thuộc vào từng trường hợp cụ thể.
Theo Nghị định 174/2026 có hiệu lực từ ngày 1/7 quy định, hành vi cung cấp, chia sẻ tác phẩm báo chí, văn học, nghệ thuật hoặc xuất bản phẩm mà không được sự đồng ý của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ có thể bị xử phạt từ 20 đến 30 triệu đồng. Luật Báo chí 2025 quy định, tác phẩm báo chí là đơn vị cấu thành nhỏ nhất của sản phẩm báo chí, có nội dung độc lập và cấu tạo hoàn chỉnh, gồm tin, bài được thể hiện bằng chữ viết, âm thanh hoặc hình ảnh.
Ông Do diễn giải, nếu người dùng chỉ chia sẻ lại đường link một bài báo trên mạng xã hội, đó không phải là vi phạm bản quyền. “Đường link hoàn toàn không phải là tác phẩm báo chí, mà chỉ là đường dẫn đến tác phẩm đó”, ông nói.
Khi người dùng chia sẻ đường link, người khác bấm vào sẽ được chuyển tới trang của cơ quan báo chí để đọc nội dung. Vì vậy, việc chia sẻ đường link bài báo hoàn toàn không vi phạm.
Tuy nhiên, trường hợp chia sẻ đường link kèm theo một phần hoặc toàn bộ nội dung bài báo lại khác. Theo ông Tự Do, nếu người dùng đăng lại một phần hoặc toàn bộ nội dung bài báo mà chưa được sự đồng ý, hành động này có thể bị xem là vi phạm bản quyền.
Một tình huống khác thường gặp là việc “xào nấu” nội dung báo chí. Người đăng không sao chép nguyên văn, nhưng lại lấy ý chính của bài báo rồi viết lại bằng câu chữ khác. Cục trưởng Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử cho hay, trường hợp này cần được xem xét cụ thể.
“Nếu đó là thông tin gốc chỉ có một cơ quan báo chí có thì chắc chắn là vi phạm bản quyền”, ông nói. Trong khi đó, với những thông tin phổ biến đã xuất hiện rộng rãi trên nhiều cơ quan báo chí hoặc được nhiều người đăng tải, việc sử dụng lại chưa chắc đã vi phạm.
Ví dụ, thông tin “Hà Nội nóng 40 độ” là dữ liệu phổ biến, ai cũng có thể đăng tải. Nhưng nếu có thêm phần nội dung phỏng vấn chuyên gia khí tượng để giải thích nguyên nhân đợt nắng nóng, đây lại là kết quả lao động nghề nghiệp của phóng viên. Trong trường hợp này, “người ta đi làm, đi hỏi để có được thông tin đó”. Việc xào nấu lại có thể bị xem là vi phạm bản quyền.
Theo Cục trưởng Lê Quang Tự Do, bản quyền là lĩnh vực khó có thể liệt kê mọi tình huống vi phạm vì thực tế phát sinh muôn hình vạn trạng. Tuy vậy, nguyên tắc đặt ra là người tạo ra sản phẩm có quyền bản quyền và quyền liên quan. “Bất kể chúng ta sử dụng vào mục đích phi thương mại hay thương mại đều cần phải được sự cho phép của người chủ sở hữu quyền đó”, ông khẳng định.
Theo Reuters, Meta cài đặt công cụ có tên Sáng kiến năng lực mô hình (Model Capability Initiative - MCI) trên máy tính nhân viên, cho phép ghi lại thao tác với chuột và bàn phím. Đây là một phần của trong chiến dịch lớn hơn của công ty Mark Zuckerberg nhằm xây dựng các tác nhân AI có thể thực hiện công việc tự động, theo một email gửi nhân viên ngày 21/4.
MCI hoạt động trên các ứng dụng và website liên quan đến công việc. Bên cạnh thu thập dữ liệu chuột và bàn phím, nó cũng sẽ chụp ảnh màn hình định kỳ nội dung trên màn hình của nhân viên. Mục đích là để cải thiện khả năng mô phỏng cách con người tương tác với máy tính, chẳng hạn chọn từ menu thả xuống hay sử dụng phím tắt.
Trong một email khác gửi nhân viên gửi ngày 20/4, Andrew Bosworth, Giám đốc công nghệ Meta, thông báo công ty sẽ tăng cường thu thập dữ liệu nội bộ như một phần trong nỗ lực "AI cho công việc", có tên Agent Transformation Accelerator (ATA).
Trả lời TechCrunch, người phát ngôn của Meta Andy Stone xác nhận thông tin thu thập từ MCI sẽ "nằm trong số những dữ liệu đầu vào". MCI sẽ không được sử dụng để đánh giá hiệu suất hoặc bất kỳ mục đích nào khác ngoài huấn luyện mô hình AI. Công cụ cũng có biện pháp bảo vệ, giúp ngăn chặn thu thập "nội dung nhạy cảm", nhưng không nêu rõ loại dữ liệu nào bị loại trừ khỏi quá trình thu thập.
Theo giáo sư Ifeoma Ajunwa thuộc chuyên ngành luật tại Đại học Yale, các công cụ theo dõi hoạt động máy tính và chụp ảnh màn hình đã được doanh nghiệp sử dụng trong nhiều năm nhằm phát hiện hành vi sai phạm và hoạt động ngoài công việc. Tuy nhiên, việc triển khai công nghệ ghi lại thao tác bàn phím và chuột đang đẩy mức độ thu thập dữ liệu "tiến xa hơn", khi nhân viên phải chịu sự giám sát theo thời gian thực. Mô hình này trước đây chủ yếu áp dụng với lực lượng lao động tự do hoặc tài xế giao hàng, nhưng nay dần trở thành một phần trong môi trường văn phòng.
Tuy nhiên, nhiều quốc gia châu Âu có cách tiếp cận chặt chẽ hơn. Tại Italy, giám sát điện tử để đo lường năng suất được xem là bất hợp pháp, trong khi tại Đức chỉ cho phép triển khai phần mềm ghi lại thao tác bàn phím trong những trường hợp ngoại lệ, như nghi ngờ liên quan đến hành vi phạm pháp nghiêm trọng. Ở cấp độ khu vực, biện pháp giám sát sâu có thể bị coi là vi phạm Quy định Bảo vệ dữ liệu chung GDPR của Liên minh châu Âu.
Xu hướng tự động hóa nhiệm vụ từng do con người đảm nhiệm đang lan rộng trong các tập đoàn lớn tại Mỹ, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ. Sự phát triển của các hệ thống tác nhân AI có khả năng xử lý tác vụ phức tạp như viết phần mềm hay tổ chức dữ liệu quy mô lớn với mức giám sát tối thiểu đang làm thay đổi cấu trúc vận hành doanh nghiệp.
Tuy nhiên, điều này kéo theo biến động trên thị trường, khi cổ phiếu các công ty phần mềm truyền thống chịu áp lực, đồng thời nhiều lãnh đạo doanh nghiệp bắt đầu tính toán các kế hoạch cắt giảm nhân sự quy mô lớn để tái cấu trúc. Thực tế, Meta dự định cắt giảm 10% lực lượng lao động toàn cầu từ tháng 5, Amazon cho thôi việc khoảng 30.000 nhân viên văn phòng, còn Block giảm gần một nửa nhân sự.
Meta hiện thúc đẩy nhân viên sử dụng tác nhân AI trong lập trình. Công ty cũng thành lập nhóm Trí tuệ nhân tạo ứng dụng (AAI) nhằm phát triển hệ thống AI có thể đảm nhiệm phần lớn quy trình xây dựng, kiểm thử và triển khai sản phẩm, đồng thời bắt đầu điều chuyển các kỹ sư sang bộ phận này.
Một loạt thông tin rò rỉ gần đây tiết lộ chi tiết về ít nhất ba sản phẩm sắp ra mắt của Apple, bao gồm một chiếc iPhone không gian với màn hình 3D, một mặt dây chuyền AI (trí tuệ nhân tạo) và một cặp AirPods Pro có camera hỗ trợ AI. Trong khi mặt dây chuyền AI có thể ra mắt vào năm tới, chiếc iPhone 3D có thể phải đến năm 2030 mới xuất hiện.
Thông tin về chiếc iPhone mới được cung cấp bởi nguồn rò rỉ đáng tin cậy Schrodinger khi cho biết Apple đang phát triển một chiếc "iPhone không gian" với tên mã H1 hoặc MH1. Sản phẩm này sẽ sở hữu màn hình hiển thị 3D, tạo cảm giác chiều sâu chân thực mà không cần đeo kính.
Khác với công nghệ màn hình 3D của những năm 2010, màn hình mới sẽ kết hợp công nghệ theo dõi mắt tiên tiến và khả năng điều khiển chùm tia nhiễu xạ, giúp ánh sáng được hướng về phía mắt người xem thông qua một lớp ảnh ba chiều cấu trúc nano tích hợp vào lớp AMOLED. Kết quả là cảm giác chiều sâu được tạo ra, khiến các vật thể trên màn hình dường như lơ lửng.
Ngoài ra, thông tin rò rỉ cũng cho thấy chiếc iPhone 3D sẽ sử dụng màn hình của Samsung, tích hợp thuật toán được cấp bằng sáng chế giúp người dùng xem các đối tượng từ góc nhìn 360 độ. Khái niệm này tương tự như màn hình không gian 85 inch hiện có của Samsung, nhưng được tối ưu hóa cho màn hình di động nhỏ hơn.
Về hai thiết bị còn lại, phóng viên Mark Gurman từ Bloomberg cho biết mặt dây chuyền AI và AirPods Pro tích hợp camera của Apple đã đạt đến "giai đoạn thử nghiệm nâng cao". Trong số này, mặt dây chuyền AI sẽ là một phụ kiện có kích thước tương đương AirTag, không có màn hình riêng nhưng có camera "luôn hoạt động" và micro để nhận lệnh thoại Siri. Người dùng có thể đeo nó như một chiếc vòng cổ hoặc gắn vào quần áo bằng kẹp và sản phẩm này có thể ra mắt ngay trong năm tới.
Ông Gurman cũng xác nhận Apple đang gần hoàn thiện quá trình phát triển AirPods Pro tích hợp camera. Công ty đã hoàn tất thiết kế, phần cứng và phần mềm, với lịch dự kiến ra mắt vào tháng 9 năm nay. Camera trên AirPods Pro mới được thiết kế để cung cấp dữ liệu hình ảnh cho quá trình xử lý bằng trí tuệ nhân tạo (AI), không phải để chụp ảnh hay quay video cho người dùng.
Đội ngũ Nghiên cứu và Phân tích Toàn cầu (GReAT) của Kaspersky vừa công bố phát hiện cho thấy bộ mã khai thác mang tên Coruna (từng được Apple và Google cảnh báo) không phải tập hợp rời rạc, mà là phiên bản kế nhiệm trực tiếp và được nâng cấp liên tục từ khung phần mềm từng được sử dụng trong chiến dịch gián điệp an ninh mạng khét tiếng Operation Triangulation.
Sự tiến hóa của bộ công cụ này đánh dấu một bước chuyển mình nguy hiểm, từ công cụ gián điệp tinh vi nhắm vào các mục tiêu cụ thể, nay đã trở thành vũ khí công nghệ được sử dụng để tấn công đại trà trên diện rộng.
Thông qua phân tích chuyên sâu các tệp nhị phân, các chuyên gia Kaspersky khẳng định mã khai thác lỗ hổng nhân (kernel exploit) của Coruna và Triangulation nhiều khả năng được phát triển bởi cùng một tác giả. Bằng chứng được xác định thông qua việc tìm thấy sự tương đồng ở cả mã khai thác nhân và các thành phần khác của Coruna.
Trong bộ tập hợp Coruna, các nhà nghiên cứu xác định được năm mã khai thác lỗ hổng bên trong nhân hệ điều hành. Đáng chú ý, một trong số này là phiên bản cập nhật của mã khai thác từng bị phát hiện trong chiến dịch Operation Triangulation vào năm 2023. Bốn mã còn lại, bao gồm cả hai phiên bản được phát triển sau, đều được xây dựng dựa trên cùng một khung gốc.
Operation Triangulation - tiền thân của Coruna, là một chiến dịch tấn công có chủ đích (APT) quy mô lớn nhắm vào các thiết bị iOS, bị phát giác vào tháng 6.2023 khi nhắm mục tiêu vào máy iPhone của hàng chục nhân viên công ty, khai thác bốn lỗ hổng zero-day gây ảnh hưởng đến nhiều sản phẩm của Apple.
Sức mạnh của Coruna thể hiện qua khả năng tương thích vượt trội với các dòng chip và hệ điều hành mới nhất của Apple. Mã khai thác này được thiết kế để chạy trên các thiết bị sử dụng bộ vi xử lý A17, cũng như các dòng chip M3, M3 Pro và M3 Max.
Coruna nhắm vào các phiên bản iOS cho đến 17.2 (ra mắt cuối năm 2023). Những kẻ đứng sau còn tích hợp lệnh kiểm tra riêng biệt dành cho iOS 16.5 beta 4 - phiên bản iOS được Apple tung ra nhằm mục đích vá lỗ hổng bảo mật từng chỉ ra trong báo cáo trước đó. Điều này cho thấy các tác nhân đe dọa không ngừng tìm cách phá vỡ các biện pháp bảo mật của Apple.
Ông Boris Larin, chuyên gia nghiên cứu bảo mật cấp cao tại GReAT của Kaspersky, cho biết: "Việc xuất hiện các cơ chế nhận diện bộ vi xử lý đời mới như M3 hay các phiên bản iOS gần đây cho thấy những kẻ phát triển ban đầu đang ráo riết mở rộng kho mã khai thác nhằm duy trì mức độ tấn công".
Trước nguy cơ mới, các chuyên gia bảo mật khuyến nghị người dùng iPhone cập nhật hệ điều hành iOS lên phiên bản mới nhất. Apple đã vá những lỗ hổng bị Coruna khai thác, nhưng nếu thiết bị chưa được cập nhật bản vá thì vẫn nằm trong tầm ngắm của cuộc tấn công.
