“Thời gian kiếm tiền đẹp nhất 28-39 tuổi, vì vậy nên lo tiết kiệm đầu tư tích lũy sớm. Từ năm 40- 45 tuổi thu nhập dành cho con đi học, 45 tuổi về hưu là đẹp”.
Độc giả nickname Honda dream! nêu quan điểm như trên, sau bài viết Những người Việt lập quỹ hưu trí từ tuổi 30.
“Báo cáo của ứng dụng quản lý tài chính cho biết nhiều ngày vợ chồng tôi không tiêu đồng nào”, một nhân vật 30 tuổi trong bài viết, là kỹ sư Công nghệ Thông tin ở phường An Hội Tây, TP HCM chia sẻ.
Nhiều năm nay, vợ chồng cô duy trì thói quen tự nấu ba bữa mỗi ngày, di chuyển bằng xe điện và hạn chế mua sắm không cần thiết. Căn chung cư họ đang ở được bố mẹ chồng mua cho nên tổng chi phí của họ khoảng 10-12 triệu đồng mỗi tháng, chiếm khoảng 20% thu nhập.
Phần còn lại được chồng cô phân bổ vào đầu tư chứng chỉ quỹ và cổ phiếu với mục tiêu gom tiền mua một bất động sản cho thuê, tạo dòng tiền thụ động, xây dựng quỹ hưu trí.
Theo báo cáo Retirement Survey & Insights 2025 của Goldman Sachs Asset Management (Mỹ), Gen Z bắt đầu tiết kiệm hưu trí ở độ tuổi trung bình 23, Millennial là 28, sớm hơn gần 10 năm so với Gen X (34 tuổi) và Baby Boomer (40 tuổi).
Tại Việt Nam, xu hướng chuẩn bị quỹ hưu trí và độc lập tài chính từ sớm đang ngày càng rõ nét ở người trẻ. Theo nghiên cứu “Mức độ sẵn sàng cho cuộc sống độc lập khi về già” do Viện Khoa học Lao động và Xã hội phối hợp cùng Prudential Việt Nam thực hiện, 52,6% người trẻ lên kế hoạch nghỉ hưu ở giai đoạn 45-55 tuổi. Dù vậy, mức độ tự tin về chuẩn bị tài chính cho tuổi già của nhóm 30-44 tuổi chỉ đạt 5,72 trên thang điểm 10.
Tin Gốc: Vnexpress
Nếu được chọn lại, tôi vẫn sẽ quyết định nghỉ việc để chăm bố trong những tháng ngày cuối đời. Nhưng tôi không muốn con mình phải trải qua những gì tôi từng trải qua - thế hệ "bánh mì kẹp", cùng lúc gánh trách nhiệm với cha mẹ già và con cái còn nhỏ.
Ngày bố đổ bệnh, cuộc sống của gia đình tôi gần như đảo lộn hoàn toàn. Trước đó, tôi có một công việc ổn định với mức thu nhập trên 20 triệu đồng một tháng. Hai vợ chồng đều đi làm, con tôi còn nhỏ nhưng cuộc sống nhìn chung không quá áp lực. Chúng tôi có kế hoạch cho tương lai, có dự định tích lũy để mua nhà rộng hơn, cho con học hành đầy đủ.
Rồi bố tôi bất ngờ đổ bệnh nặng. Từ một người minh mẫn, sinh hoạt bình thường, bố nhanh chóng trở thành bệnh nhân phải nằm một chỗ. Bệnh tình của bố xấu đi nhanh chóng khiến việc chăm sóc không còn là vài giờ mỗi ngày mà là 24 giờ liên tục. Từ chuyện ăn uống, vệ sinh cá nhân, thay quần áo, trở mình chống lở loét, đưa đi viện, theo dõi thuốc men... tất cả đều cần người túc trực.
Gia đình tôi từng thuê người hỗ trợ, nhưng không phải lúc nào cũng tìm được người phù hợp. Cuối cùng, tôi là người đứng ra gánh phần lớn trách nhiệm chăm sóc bố. Ban đầu, tôi cố gắng vừa đi làm vừa lo cho bố. Buổi sáng tranh thủ vào viện hoặc về nhà bố trước khi đến công ty. Giờ nghỉ trưa, tôi lại chạy đi mua thuốc. Chiều tan làm, tôi lập tức chạy vào xem bố thế nào.
>> Mình tôi chăm sóc mẹ già 80 tuổi và nuôi 3 đứa con
Tôi cố gắng gồng mình trong nhiều tháng. Nhưng rồi công việc bắt đầu bị ảnh hưởng. Tôi thường xuyên xin nghỉ, xin về sớm hoặc đi muộn. Những cuộc họp quan trọng tôi cũng phải bỏ dở. Hiệu quả làm việc giảm sút thấy rõ. Đến một thời điểm, tôi hiểu mình không thể làm tốt cả hai vai trò cùng lúc và đành lòng xin nghỉ việc.
Đó là một quyết định rất khó khăn. Không chỉ vì mất nguồn thu nhập đáng kể mà còn vì tôi biết việc quay lại thị trường lao động sau một thời gian dài gián đoạn sẽ không hề dễ dàng. Nhưng lúc ấy, tôi không còn lựa chọn nào khác. Chồng tôi công việc bận rộn nhưng cũng phải cố gắng gánh thêm phần chăm sóc con để tôi có thể ở bên bố. Có những tuần tôi gần như chỉ xoay quanh bệnh viện và giường bệnh.
Nhiều người thường nói chữ hiếu rất thiêng liêng. Điều đó đúng. Nhưng thực tế chăm sóc một người bệnh nặng trong thời gian dài cũng là một hành trình vô cùng khắc nghiệt. Nó không chỉ lấy đi tiền bạc mà còn bào mòn sức khỏe thể chất lẫn tinh thần của cả gia đình. Tôi đã trải qua những đêm thức trắng, những ngày ăn uống qua loa, những tháng trời không biết đến khái niệm nghỉ ngơi thực sự.
Có lúc tôi cảm thấy kiệt sức đến mức chỉ muốn khóc. Có những đêm nằm xuống, tôi nhắm mắt lại và nghĩ một điều mà đến bây giờ nhớ lại tôi vẫn thấy sợ chính mình. Tôi từng nghĩ: "Giá mà sáng mai đừng tỉnh giấc nữa thì tốt biết mấy". Tôi mệt đến mức không còn cảm nhận được đâu là ngày thường, đâu là cuối tuần. Mệt đến mức thấy cuộc sống chỉ còn là chuỗi trách nhiệm nối tiếp trách nhiệm. Tôi tin rằng rất nhiều người đang chăm sóc cha mẹ bệnh nặng sẽ hiểu cảm giác đó.
Gần một năm sau, bố tôi qua đời. Ngày lo xong tang lễ, tôi ngồi lặng rất lâu. Trong lòng vừa đau đớn, vừa trống rỗng, cũng vừa nhẹ nhõm. Tôi biết nếu ngày ấy mình chọn công việc thay vì ở bên bố, có lẽ tôi sẽ ân hận cả đời. Ít nhất, tôi đã được ở cạnh ông trong những ngày cuối cùng. Ít nhất, tôi đã làm tròn chữ hiếu theo cách mình có thể. Vì vậy, tôi không hối hận.
Nhưng trải nghiệm ấy cũng khiến tôi suy nghĩ rất nhiều về tương lai. Tôi không muốn sau này con mình cũng phải bỏ dở công việc, từ bỏ cơ hội nghề nghiệp, hy sinh sức khỏe tinh thần để chăm sóc cha mẹ như tôi. Tôi không muốn con trở thành thế hệ "bánh mì kẹp", kiệt quệ khi ở giữa một bên là cha mẹ già yếu cần chăm sóc, một bên là con cái còn nhỏ cần nuôi dưỡng.
Sau biến cố ấy, tôi nhận ra việc chuẩn bị cho tuổi già không chỉ là tích lũy tiền bạc cho bản thân. Đó còn là chuẩn bị để không trở thành gánh nặng quá lớn cho con cái. Là nghĩ đến bảo hiểm, dịch vụ chăm sóc dài hạn, kế hoạch tài chính và cả những cuộc trò chuyện thẳng thắn trong gia đình từ khi còn khỏe mạnh.
Nhiều người Việt vẫn quen với suy nghĩ rằng sau này con cái sẽ chăm sóc mình khi về già. Điều đó không sai. Nhưng trong bối cảnh tuổi thọ ngày càng cao, bệnh mạn tính ngày càng nhiều, áp lực cuộc sống ngày càng lớn, chỉ dựa vào sự hy sinh của con cái có lẽ không còn là một giải pháp bền vững. Tôi đã làm tròn chữ hiếu với bố. Nhưng nếu yêu con, tôi nghĩ mình cũng cần chuẩn bị từ bây giờ để một ngày nào đó, con không phải đánh đổi quá nhiều.
Tin Gốc: Vnexpress
Mỗi khi Hà Nội bước vào những đợt nắng nóng gay gắt, câu hỏi thường được đặt ra là làm thế nào để thành phố có thêm cây xanh, mặt nước và không gian mở để giảm nhiệt.
Tuy nhiên, có lẽ ít người để ý rằng ngay phía tây thủ đô đang tồn tại một không gian tự nhiên rất lớn mà nếu được quy hoạch hợp lý, có thể đồng thời giải quyết nhiều vấn đề của Hà Nội trong tương lai. Đó là lưu vực sông Đáy.
Trong nhiều năm qua, sông Đáy chủ yếu được nhìn nhận như một tuyến tiêu thoát nước hoặc hành lang phân lũ khi cần thiết. Nhưng khi các dự án đập dâng trên sông Hồng được triển khai, dòng sông này có cơ hội được hồi sinh với nguồn nước ổn định hơn quanh năm.
Đây cũng là thời điểm thích hợp để nhìn sông Đáy theo một cách khác: Là hạ tầng sinh thái chiến lược của vùng Thủ đô Hà Nội.
Hãy hình dung chỉ cách trung tâm Hà Nội khoảng 30-40 phút di chuyển là một vùng đô thị sông nước rộng lớn. Dọc hai bên sông Đáy là những khu dân cư ven nước được xây dựng trên nền đất cao, kết nối với nhau bằng các tuyến đường ven sông, quảng trường công cộng, công viên và ga tàu điện. Xen giữa các khu dân cư là hồ sinh thái, đầm nước, công viên ngập nước và các hành lang cây xanh kéo dài hàng chục kilomet.
Người dân có thể đi bộ dọc bờ sông vào mỗi buổi chiều, đạp xe dưới những hàng cây, chèo thuyền trên các tuyến kênh kết nối với sông Đáy hoặc đơn giản là tận hưởng một không gian thoáng đãng mà ngày càng khó tìm thấy trong nội đô Hà Nội.
Thay vì những khu đô thị bê tông hóa dày đặc, lưu vực sông Đáy có thể phát triển theo mô hình các "Cù lao đô thị sinh thái". Mỗi khu dân cư được xây dựng trên nền đất cao hơn mực nước lũ thiết kế, trong khi phần lớn diện tích xung quanh vẫn được dành cho mặt nước, hồ điều hòa và cây xanh. Cách làm này không chỉ tạo ra môi trường sống hấp dẫn mà còn cho phép thành phố giữ lại không gian cho nước.
Đây chính là điểm quan trọng để Hà Nội có thể tận dụng lưu vực sông Đáy như một vùng trữ nước tự nhiên quy mô lớn. Khi mưa lớn, nước từ hệ thống sông Nhuệ và các khu vực đô thị có thể được điều tiết về đây. Khi mùa khô đến, lượng nước được giữ lại sẽ góp phần duy trì dòng chảy cho toàn bộ lưu vực từ Hà Nội xuống Hà Nam và Ninh Bình.
Hàng trăm triệu mét khối nước khu vực này cũng có thể đóng vai trò như một "Máy điều hòa tự nhiên" cho phía tây thủ đô bằng việc cung cấp độ ẩm cho các luồng gió Tây Nam khô nóng làm hạ bớt nhiệt trước khi thổi tới nội đô. Trong bối cảnh các đợt nắng nóng cực đoan xuất hiện ngày càng nhiều, giá trị của những vùng mặt nước và đất ngập nước sẽ ngày càng trở nên quan trọng.
Điều đáng chú ý là mô hình này không làm mất đi cơ hội phát triển kinh tế. Ngược lại, những khu đô thị ven nước thường có sức hấp dẫn lớn đối với người dân, nhà đầu tư và du khách. Các hoạt động du lịch sinh thái, dịch vụ, thương mại, thể thao dưới nước, nghỉ dưỡng hay nông nghiệp công nghệ cao hoàn toàn có thể phát triển song song với mục tiêu bảo tồn môi trường.
Tin Gốc: Vnexpress
Đọc các bài viết: "Sống trong nhà 10 tỷ nhưng không có nổi 100 triệu đồng" hay "Vợ chồng ở thuê 5,5 triệu một tháng sướng hơn bỏ 4 tỷ mua nhà", tôi cho rằng, thật ra trong cuộc sống mỗi người sẽ có một quan điểm, một hoàn cảnh riêng và điều kiện tài chính khác nhau. Có người ưu tiên tiền để tiền đầu tư kinh doanh; có người lại tập trung cho con cái học hành; cũng có người thích tận hưởng cuộc sống, đi du lịch, ăn uống, làm đẹp; người khác đã có nhà ba mẹ để lại nên không cần áp lực phải mua thêm.
Phần lớn những người luôn khao khát sở hữu một căn nhà ở các thành phố lớn như Hà Nội hay TP HCM đều là những người từng trải qua nhiều năm sống trong những căn phòng trọ chật hẹp, từ thời sinh viên đến lúc đi làm. Sau nhiều năm bươn chải, chuyển hết phòng trọ này đến phòng trọ khác, ai rồi cũng sẽ có lúc mong muốn một nơi thật sự thuộc về mình. Khi lập gia đình, có con nhỏ, ước mơ ấy lại càng lớn hơn.
Nhưng mua nhà ở thành phố lớn chưa bao giờ là điều dễ dàng. Nhà càng rộng, càng gần trung tâm thì áp lực tài chính càng lớn. Vì vậy, nếu muốn có căn nhà đầu tiên, tôi cho rằng cần có vài điều người trẻ cần ghi nhớ:
Thứ nhất, liệu cơm gắp mắm. Nhiều người thường mơ những thứ quá xa khả năng rồi đặt cược tương lai bằng may rủi. Đó là một sai lầm khi mua nhà. Thay vào đó, hãy đặt mục tiêu căn nhà trị giá tối đa khoảng 60 tháng thu nhập hiện tại của bản thân. Nếu đã có gia đình thì nên tính theo thu nhập của người có mức lương cao hơn thay vì tổng thu nhập của hai vợ chồng, vì cuộc sống gia đình còn rất nhiều khoản khác phải lo.
Ví dụ thu nhập 30 triệu một tháng thì tôi chỉ hướng tới căn nhà khoảng 1,8 tỷ đồng. Nếu số tiền đó chưa mua được nhà ở trung tâm thì tôi chấp nhận ra vùng ven, hoặc cố gắng nâng thu nhập lên 50-70 triệu để đáp ứng điều kiện mua nhà 3-4 tỷ. Và quan trọng nhất, khi xuống tiền, mỗi người nên có sẵn tiền tích lũy ít nhất 30-50% giá trị căn nhà.
>> Cú 'tất tay' vay nợ giúp tôi nay có căn nhà Sài Gòn 5 tỷ đồng
Thứ hai, chọn thật kỹ. Mua nhà là chuyện rất lớn, nên không thể quyết định chỉ vì sau vài lời giới thiệu của môi giới. Ngay cả khi đó là bà con quen biết hay bạn bè, đôi khi họ đều có quyền lợi phía sau một giao dịch. Lời khuyên của tôi là nên tham khảo thật nhiều nguồn khác nhau, hỏi ý kiến của những người có kinh nghiệm và không liên quan lợi ích.
Một kinh nghiệm của tôi là đi xem nhà vào lúc trời mưa lớn, nắng gắt, buổi tối muộn hay lúc triều cường để thấy hết vấn đề thực tế của căn nhà. Trước khi đặt cọc, bạn cũng cần nhớ kiểm tra kỹ quy hoạch, tranh chấp, lộ giới và pháp lý.
Thứ ba, tự trả lời câu hỏi: "Nếu sống ở đây 10 năm, bạn có thấy ổn không? Vợ, chồng và con cái có thoải mái không? Thời gian đi làm có dưới 45 phút không? Sau này nếu cần bán lại có dễ không? Ngân hàng có hỗ trợ vay tốt không? Nếu có quá nhiều câu trả lời là "không", thì bạn nên cân nhắc lại. Còn nếu bạn cảm thấy mọi thứ đều phù hợp, hãy mạnh dạn lên kế hoạch cho căn nhà đầu tiên của mình.
Một gia đình nhỏ có một mái nhà riêng luôn là cảm giác rất đặc biệt. Và đôi khi, chính căn nhà ấy sẽ trở thành nền tảng vững chắc để bạn tiếp tục theo đuổi những mục tiêu lớn hơn trong cuộc sống.
Tin Gốc: Vnexpress