Tân Hoa xã ngày 24.6 đưa tin ông Bian Zhigang, Phó cục trưởng Cục quản lý khoa học, công nghệ và công nghiệp quốc phòng Trung Quốc, đang bị điều tra kỷ luật và giám sát.
Theo thông cáo, ông Bian bị Ủy ban kiểm tra kỷ luật trung ương đảng Cộng sản Trung Quốc và Ủy ban giám sát quốc gia điều tra vì nghi “vi phạm nghiêm trọng kỷ luật và pháp luật” – cách diễn đạt thường được dùng trong các vụ án liên quan tham nhũng.
Ông Bian hiện là Phó cục trưởng Cục quản lý khoa học, công nghệ và công nghiệp quốc phòng Trung Quốc (SASTIND), đồng thời là Phó giám đốc Cục quản lý không gian quốc gia Trung Quốc (CNSA), theo South China Morning Post.
SASTIND là cơ quan giữ vai trò quan trọng trong hệ thống công nghiệp quốc phòng Trung Quốc, phụ trách điều phối nghiên cứu, phát triển và sản xuất vũ khí, thiết bị quân sự trong các lĩnh vực hạt nhân, vũ trụ, hàng không, đóng tàu, quân nhu và điện tử. Cơ quan này còn chịu trách nhiệm thúc đẩy các năng lực cốt lõi của ngành công nghiệp quốc phòng Trung Quốc.
Ông Bian đã có thời gian dài làm việc tại SASTIND trước khi được bổ nhiệm làm phó cục trưởng vào tháng 2.2024.
Vụ việc diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc đẩy mạnh chiến dịch chống tham nhũng kéo dài nhiều năm do Chủ tịch nước Tập Cận Bình phát động.
Chiến dịch này đã dẫn đến hàng loạt cuộc điều tra, cách chức và thanh trừng trong giới quan chức cấp cao, tướng lĩnh quân đội, lãnh đạo doanh nghiệp quốc phòng nhà nước, nhà nghiên cứu vũ khí và chuyên gia trong các lĩnh vực chiến lược.
Trong những tháng gần đây, làn sóng điều tra đã lan rộng sang nhiều mắt xích của tổ hợp quân sự – công nghiệp Trung Quốc. Hồi tháng 5, 2 cựu bộ trưởng quốc phòng Trung Quốc bị kết án tử hình, hoãn thi hành án hai năm, vì các cáo buộc tham nhũng, theo Reuters.
"Tổng thống chế độ mới của Iran, người ít cực đoan hơn và thông minh hơn nhiều những người tiền nhiệm, vừa đề nghị Mỹ ngừng bắn! Chúng tôi sẽ xem xét điều đó khi eo biển Hormuz được mở cửa, tự do và thông thoáng", Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 1/4.
Ông Trump không nói rõ "tổng thống chế độ mới của Iran" là ai, hay người này có phải là Tổng thống đương nhiệm Masoud Pezeshkian hay không. Tại Iran, Tổng thống Pezeshkian không phải là người quyền lực nhất và nhiều khả năng không thể đưa ra quyết định cuối cùng về việc có xin ngừng bắn với Mỹ hay không. Quyền lực này thuộc về Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei.
Ông Trump cũng đe dọa thêm rằng trước khi eo biển Hormuz được mở cửa trở lại, Mỹ vẫn sẽ tấn công Iran tới lúc nước này "biến mất hoàn toàn hoặc trở về thời kỳ đồ đá".
Hiện Iran chưa lên tiếng về thông tin này. Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei trước đó gửi thông điệp tới thủ lĩnh Hezbollah, nhấn mạnh rằng Tehran sẽ tiếp tục ủng hộ nhóm vũ trang này trong "cuộc chiến chống lại" Israel và Mỹ.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi hôm 31/3 nói đã trực tiếp trao đổi thông điệp với đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff, nhưng điều đó không đồng nghĩa là Tehran đang đàm phán với Washington.
"Tuyên bố của Mỹ về việc họ đang đàm phán với bất cứ bên nào ở Iran đều không đúng sự thật. Mọi thông điệp đều được chuyển qua Bộ Ngoại giao hoặc được chúng tôi tiếp nhận, cũng như một số liên lạc giữa các cơ quan an ninh", Ngoại trưởng Iran cho hay.
Ông Araghchi nói rằng Iran chỉ chấp nhận thỏa thuận chấm dứt hoàn toàn các cuộc tấn công trong khu vực, thay vì một lệnh ngừng bắn đơn thuần. Ông nói Iran không còn niềm tin vào đối thoại với Mỹ, sau nhiều bài học quá khứ, khi Washington đơn phương rút khỏi các thỏa thuận đã đàm phán xong.
Tổng thống Iran Pezeshkian cũng nhận định Mỹ không ưu tiên ngoại giao, bởi Washington từng phát động chiến dịch tấn công vào Tehran giữa lúc các vòng đối thoại đang diễn ra ở Thụy Sĩ hồi tháng 2. Ông khẳng định Iran sẵn sàng chấm dứt chiến sự, với điều kiện các bên có biện pháp bảo đảm Mỹ sẽ không dùng đến biện pháp quân sự thêm lần nào nữa.
Nhà Trắng thông báo rằng ông Trump sẽ phát biểu giờ vàng để "cập nhật thông tin quan trọng" về xung đột Iran vào lúc 21h ngày 1/4 (9h ngày 2/4 giờ Hà Nội). Tổng thống Mỹ gần đây phát tín hiệu rằng ông đang tìm cách đạt thỏa thuận với Iran.
Phó tổng thống Mỹ J.D Vance, người dẫn đầu phái đoàn Mỹ đến Pakistan để đàm phán với Iran nhằm tìm giải pháp chấm dứt xung đột, phát biểu trong họp báo ngày 12.4 nói rằng tin tốt là hai bên đã thảo luận nhiều vấn đề trong cuộc đàm phán kéo dài 21 tiếng, thế nhưng đã không đạt được thỏa thuận.
“Tin xấu là chúng tôi đã không đạt được thỏa thuận. Tôi nghĩ đó là tin xấu với Iran nhiều hơn là với Mỹ”, ông nói.
Ông JD Vance nêu thêm Washington đã làm rõ những lằn ranh đỏ, điều nào mà Mỹ có thể nhượng bộ, và Tehran đã không chấp nhận các điều khoản do phái đoàn Mỹ đưa ra.
Ông Vance cho biết Mỹ cần Iran cam kết không phát triển vũ khí hạt nhân trong dài hạn, cũng như không theo đuổi những công cụ giúp Tehran sớm có được vũ khí hạt nhân. Ông nói rằng Mỹ đã đưa ra đề xuất được xem là tốt nhất.
Hiện Iran chưa phản hồi về phát biểu của ông JD Vance.
Trước đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei viết trên mạng xã hội X cho biết: “Các cuộc đàm phán căng thẳng bắt đầu từ sáng 11.4 với sự nỗ lực và trung gian hòa giải thiện chí của Pakistan đã tiếp tục không gián đoạn cho đến nay. Nhiều thông điệp và văn bản đã được trao đổi giữa các bên”.
Ông Baghaei nêu thêm đoàn đàm phán đã thảo luận về nhiều vấn đề, gồm eo biển Hormuz, hạt nhân, bồi thường chiến tranh, dỡ bỏ lệnh cấm vận và chấm dứt hoàn toàn cuộc chiến chống lại Iran và cuộc chiến ở khu vực.
“Sự thành công của tiến trình ngoại giao này phụ thuộc vào sự nghiêm túc và thiện chí của phía đối lập, việc kiềm chế những yêu cầu quá đáng và bất hợp pháp, cũng như việc chấp nhận các quyền và lợi ích hợp pháp của Iran”, quan chức ngoại giao Iran nhấn mạnh.
Lực lượng của Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cũng đã đến Pakistan và tập hợp tại căn cứ Nur Khan ở ngoại ô Islamabad. CNN dẫn nguồn thạo tin cho biết IRGC sẽ hỗ trợ hậu cần cho phái đoàn Iran đàm phán tại Pakistan, ngoài ra một thành viên IRGC cũng sẽ đưa ra những “tham vấn”.
Phát biểu từ Nhà Trắng ngày 12.4, Tổng thống Mỹ Donald Trump trước đó nói về tiến trình đàm phán rằng: “Hãy chờ xem chuyện gì sẽ xảy ra. Có thể họ đạt được thỏa thuận, có thể không. Điều đó không quan trọng. Từ góc độ của Mỹ, chúng tôi đã thắng”.
Hãng tin TASS dẫn tạp chí quân sự War Zone cho biết hai tàu khu trục của Hải quân Mỹ đang hoạt động trong vùng chịu trách nhiệm của Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) - gồm Trung Đông, Trung Á và Đông Phi - đã được trang bị các hệ thống vũ khí laser hiện đại.
Cụ thể, tàu khu trục USS Spruance hiện nằm trong đội hình của nhóm tác chiến tàu sân bay Abraham Lincoln, trong khi tàu USS John Finn đang làm nhiệm vụ tại khu vực Ấn Độ Dương nhằm hỗ trợ các chiến dịch kiềm chế Iran.
Cả hai chiến hạm đều được trang bị hệ thống laser ODIN - tổ hợp vũ khí được thiết kế để gây mất phương hướng cho drone.
Hệ thống này còn có thể vô hiệu hóa các thiết bị quang học, camera và cảm biến trên tàu chiến, tàu ngầm, máy bay có người lái cũng như phương tiện bay không người lái của đối phương.
Tính đến nay, Hải quân Mỹ đã triển khai vũ khí năng lượng định hướng (vũ khí laser) lên tổng cộng 9 tàu chiến trong lực lượng.
Đây là một phần trong nỗ lực giảm bớt sự phụ thuộc vào các loại đạn dược sử dụng một lần có chi phí cao, vốn đang tạo ra áp lực lớn lên ngân sách quân sự.
Tính cấp bách này được phản ánh rõ trong dự thảo ngân sách tài khóa 2027 vừa công bố, khi hàng tỉ USD được phân bổ cho các chương trình nghiên cứu và phát triển năng lượng định hướng quy mô lớn.
Tài liệu ngân sách nêu rõ: "Năng lượng định hướng mang lại giải pháp thay thế với chi phí mỗi lượt bắn cực thấp so với các hệ thống truyền thống, đồng thời giúp tăng khả năng duy trì hỏa lực liên tục và tăng cường khả năng phòng thủ chuyên sâu".
Mặc dù vũ khí laser sở hữu những ưu điểm vượt trội, khả năng ứng dụng thực tế của chúng hiện vẫn bị giới hạn bởi nhiều yếu tố, bao gồm tầm bắn hạn chế, độ nhạy với thời tiết, giới hạn về nhiệt, nguồn điện và độ bền.
Tuy nhiên công nghệ này đang có những bước tiến rõ rệt, đồng thời các yếu tố như tầm bắn, độ tin cậy và công suất sẽ tiếp tục được nâng cao theo thời gian.
Với đà phát triển đó, vũ khí laser hứa hẹn sẽ đóng vai trò ngày càng quan trọng trong tác chiến hải quân hiện đại, được kỳ vọng có thể đánh chặn cả tên lửa tốc độ cao trong tương lai không xa.
