Ông Trương Văn Sa Tăng (59 tuổi, nguyên Chủ tịch Hội Nông dân P.Cam Phúc Bắc, TP.Cam Ranh (cũ), Khánh Hòa) là em họ của liệt sĩ Trần Văn Khôi, kể lại mẹ ông Tăng là bà Nguyễn Thị Nhơn (em gái mẹ ông Khôi), lấy chồng và sinh sống ở khu vực Mỹ Ca (Cam Ranh) từ trước năm 1975. Giữa năm 1975, trung úy Khôi cùng đơn vị ra đóng quân ở căn cứ Cam Ranh. Trong một lần về thăm quê Hoài Nhơn (Bình Định cũ), biết bà dì Nguyễn Thị Nhơn đang sống cách nơi mình đóng quân khoảng 20 km, ông Khôi đã cất công dò tìm và gặp được.
Từ thời điểm cuối năm 1975 – đầu tháng 3.1976 (trước khi ra đảo Sinh Tồn), trung úy Khôi thường xuyên đạp xe ra gia đình dì Nguyễn Thị Nhơn thăm chơi, ăn ở dịp cuối tuần, lễ tết. Thấy cháu vất vả, bà dì đã cho mượn chiếc xe gắn máy làm phương tiện đi lại và đây cũng là chiếc xe máy duy nhất có mặt tại doanh trại Tiểu đoàn 4 (Lữ đoàn Hải quân đánh bộ 126) ở căn cứ Cam Ranh lúc đó.
Khoảng 10 ngày trước khi xuống tàu ra đảo, trung úy Khôi ra nhà bà dì Nguyễn Thị Nhơn chào “con phải ra Trường Sa làm Chỉ huy trưởng đảo Sinh Tồn” và gửi lại chiếc xe gắn máy trả dì. Gần Tết âm lịch Đinh Tỵ 1977, một người bạn của ông Khôi thường đi cùng ra chơi, tìm gặp bà Nhơn thông báo tin dữ: “Anh Trần Văn Khôi đã chết ngoài đảo. Thông tin cụ thể đơn vị sẽ báo sau”…
“Năm 2010, trước khi nhắm mắt, mẹ tôi vẫn nhắc hỏi về anh Khôi”, ông Trương Văn Sa Tăng nhớ lại và kể: Từ khi ông Trần Văn Hảo đi bộ đội về, cứ mấy năm lại từ Bình Định nhảy xe đò vào Mỹ Ca dò hỏi thông tin anh trai Trần Văn Khôi. Do căn cứ Cam Ranh được bảo vệ rất chặt, ông Hảo không thể qua cổng để vào Lữ đoàn 146 và Bộ Tư lệnh Vùng 4 Hải quân, nên phải bắt quen nhờ vả các cán bộ hải quân sinh sống xung quanh, tiện xe chở qua các cổng vệ binh.
Năm 2012, ông Hảo đã già yếu nhưng vẫn cố gắng ra Vùng 4 Hải quân, nhờ ông Tăng đưa vào gặp cán bộ chính sách Vùng 4 Hải quân, tiếp tục hỏi tin anh trai Trần Văn Khôi. Đơn vị cho xe chở 2 ông ra nghĩa trang liệt sĩ Cam Ranh (cũ), chỉ ngôi mộ ghi trên bia “Liệt sĩ Đỗ Văn Khôi, hy sinh 1976, đảo Sinh Tồn”.
Ông Hảo thắc mắc: “Anh tôi họ Trần chứ không phải họ Đỗ. Nếu nhận phần mộ này thì làm cách nào biết đó là xương cốt anh trai tôi? Là liệt sĩ, sao đơn vị không báo tin cho gia đình và giấy tờ, chế độ liệt sĩ bao năm qua đang ở đâu?”. Cán bộ chính sách Vùng 4 Hải quân xoa dịu: “Bác cứ về đi, rồi chúng tôi sẽ có cách giải quyết và báo tin đến tận nhà!”. 14 năm đã trôi qua, ông Hảo và thân nhân liệt sĩ Trần Văn Khôi vẫn chưa nhận được thông tin cụ thể.
Theo danh sách “Liệt sĩ hy sinh vì hòa bình và ổn định tại Cam Ranh” (kèm theo Công văn số 10.234/CT-CS ngày 16.9.2009 của Cục Chính trị Hải quân), từ năm 1975 – 2009, chỉ có 1 liệt sĩ tên Khôi, hy sinh năm 1976. Thông tin cụ thể được ghi trong danh sách: Liệt sĩ Đỗ Văn Khôi, sinh năm 1954, nhập ngũ tháng 1.1972, hy sinh 1976, cấp bậc chức vụ: trung úy – đảo trưởng, đơn vị: Lữ 146, Vùng 4; quê quán: thành phố Quy Nhơn, Bình Định.
Với sự giúp đỡ rất nhiệt tình, trách nhiệm của Thủ trưởng Quân chủng Hải quân, Bộ Tư lệnh Vùng 4 Hải quân và Lữ đoàn 146 thuộc Vùng 4 Hải quân…, chúng tôi đã được tiếp cận các tài liệu lưu trữ để lấy thông tin về liệt sĩ Đỗ Văn Khôi.
Thậm chí, Chuẩn đô đốc (thiếu tướng) Nguyễn Đình Hùng, Phó tư lệnh Quân chủng Hải quân, đã trực tiếp yêu cầu ngành chính sách rà soát kiểm tra.
Ngày 2.6, đại tá Nguyễn Công Thắng, Phó chủ nhiệm Chính trị Hải quân, đã có văn bản báo cáo Chuẩn đô đốc Nguyễn Đình Hùng, cụ thể như sau: “Cục Chính trị rà soát Sổ đăng ký liệt sĩ công tác tại Lữ đoàn 146, Vùng 4 Hải quân. Kết quả như sau: Liệt sĩ Đỗ Văn Khôi, sinh năm 1951, quê quán: Quy Nhơn, Bình Định (nay là tỉnh Gia Lai); nhập ngũ 1.3.1973; cấp bậc trung úy, đại đội trưởng; hy sinh ngày 29.5.1975. Hiện mộ phần được an táng tại nghĩa trang liệt sĩ phường Cam Ranh (cũ), nay là phường Ba Ngòi. Số phần mộ 193 – Khu K8″…
Các thông tin này có nhiều điểm không trùng khớp với nhau (năm sinh, thời gian nhập ngũ – hy sinh…). Về thông tin thân nhân liệt sĩ, các cán bộ ngành chính sách Hải quân đã tìm kiếm rất kỹ, nhưng không có thông tin gia đình người thân.
Từ thông tin “quê quán: Quy Nhơn, Bình Định” của liệt sĩ Khôi, chúng tôi liên hệ với chị Nguyễn Thị Thanh Lịch, Phó chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai, và được chị Lịch cùng các cán bộ Sở Nội vụ, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh giúp đỡ rất nhiệt thành.
“Trong hồ sơ lưu trữ của tỉnh Gia Lai mới và Bình Định cũ, không có thông tin về liệt sĩ Đỗ Văn Khôi, quê quán Quy Nhơn, Bình Định, hy sinh năm 1975 – 1976”, ông Phan Đình Hòa, Phó giám đốc Sở Nội vụ Gia Lai, khẳng định.
Một cán bộ ngành Nội vụ cho biết: “Trên hệ thống quản lý dữ liệu liệt sĩ toàn quốc, không ghi nhận thông tin về liệt sĩ Đỗ Văn Khôi/Trần Văn Khôi/Trần Khôi, quê quán Bình Định, hy sinh trong thời gian 1975 – 1976” và nhận định: “Có thể khi làm hồ sơ công nhận liệt sĩ, cán bộ phụ trách đã dùng thông tin khác. Cũng có thể đối tượng chưa được công nhận liệt sĩ, nhưng vẫn tự đưa vào danh sách”.
Đại tá Nguyễn Kiều Kinh, nguyên Trưởng phòng Chính sách Quân chủng Hải quân, chia sẻ với chúng tôi: Trong gần 10 năm phụ trách công tác chính sách của Quân chủng Hải quân, ông chưa thấy cấp dưới báo cáo về trường hợp này.
“Thời điểm ấy diễn ra việc chia tách – sáp nhập các đơn vị, có thể hồ sơ giấy tờ thất lạc, sơ suất làm thay tên đổi họ. Thế nhưng cán bộ xử lý việc này quá máy móc. Cả đơn vị có 1 người tên Khôi, hy sinh thời điểm ấy, thì cũng có thể xác định sự trùng hợp và thông tin cho thân nhân”, đại tá Kinh nói và khẳng định: “Phải tìm kiếm hồ sơ liệt sĩ và thông tin chính thức cho gia đình. Cần thiết thì xác định ADN. Nếu chế độ chính sách chưa thực hiện, phải sửa chữa ngay”…
Ngày 24.4, Đoàn kiểm tra liên ngành về phòng chống dịch bệnh động vật và kiểm soát giết mổ TP.HCM vừa phát hiện, xử lý điểm giết mổ gia cầm trái phép trên địa bàn phường Tân Đông Hiệp.
Theo thông tin ban đầu, khoảng 4 giờ 30 phút cùng ngày, đoàn kiểm tra liên ngành do đại diện Chi cục Chăn nuôi và Thú y TP.HCM làm trưởng đoàn, phối hợp Sở An toàn thực phẩm, Chi cục Quản lý thị trường, lực lượng Cảnh sát kinh tế và công an địa phương, đã tiến hành kiểm tra đột xuất các điểm giết mổ động vật trên địa bàn phường Tân Đông Hiệp và khu vực lân cận.
Tại hộ kinh doanh của bà Lê Thị Vân (41 tuổi, địa chỉ 59/10 khu phố Tân Thắng, phường Tân Đông Hiệp), lực lượng chức năng phát hiện hoạt động giết mổ gia cầm diễn ra tại địa điểm không được cơ quan có thẩm quyền cho phép.
Ghi nhận tại cơ sở cho thấy khu vực sơ chế, giết mổ gia cầm diễn ra trong không gian chật hẹp, tường ẩm mốc, bong tróc, bám đầy vết bẩn lâu ngày; nền nhà ẩm ướt, trơn trượt, lẫn nước thải và lông gia cầm.
Các thùng nhựa lớn chứa nước đỏ đục, lẫn nhiều lông gia cầm nổi lên, thành thùng cáu bẩn. Xung quanh là các vật dụng sơ sài như chậu nhựa, xô kim loại, can hóa chất để lẫn lộn. Gần đó, nhiều con gia cầm đã được giết thịt nằm la liệt trên nền gạch hoặc bị nhét vào các bao ni lông đen, đặt dưới nền đất, chuẩn bị đưa đi tiêu thụ.
Tại khu vực máy vặt lông, thiết bị hoạt động giữa môi trường đầy lông và bụi bẩn bám dày đặc.
Ở một khu vực khác, hàng loạt gia cầm bị treo ngược đầu vào các phễu kim loại gắn thành dãy để cắt tiết. Máu chảy xuống máng phía dưới rồi loang ra sàn, tạo thành những vệt đen bẩn. Nhiều khay nhựa chứa tiết đông màu đỏ được đặt trực tiếp trên nền, bên cạnh là các dụng cụ kim loại dùng để hứng tiết.
Đáng chú ý, khu vực giết mổ và nuôi nhốt không tách biệt. Trong cùng không gian giết mổ xuất hiện bàn ghế, quần áo và vật dụng cá nhân, tường nhà ố vàng, bong tróc, phủ đầy vết bẩn. Tổng thể hiện trường cho thấy điều kiện vệ sinh không đảm bảo, tiềm ẩn nguy cơ cao gây mất an toàn thực phẩm và lây lan dịch bệnh.
Ngoài hành vi giết mổ trái phép, cơ sở này còn vi phạm nhiều quy định khác như không có giấy kiểm dịch, điều kiện giết mổ không đảm bảo vệ sinh.
Tại hiện trường, lực lượng chức năng ghi nhận khoảng 150 kg gia cầm đã giết mổ. Toàn bộ số này bị buộc xử lý nhiệt và chuyển đổi mục đích sử dụng theo quy định. Đối với số gia cầm chưa giết mổ gồm 354 con vịt (trọng lượng khoảng 1 tấn), đoàn kiểm tra yêu cầu vận chuyển đến cơ sở giết mổ tập trung được cấp phép để thực hiện giết mổ dưới sự giám sát của cơ quan chức năng.
Theo đại diện đoàn kiểm tra, trong ngày 24.4, lực lượng chức năng đã kiểm tra tổng cộng 4 trường hợp, phát hiện 1 trường hợp vi phạm hành chính trong lĩnh vực kiểm soát giết mổ và đã tiến hành xử phạt theo quy định.
Việc kiểm tra, xử lý nhằm kịp thời ngăn chặn nguy cơ lây lan dịch bệnh, đồng thời đảm bảo an toàn thực phẩm, bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng trên địa bàn TP.HCM.
Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết hôm nay 10-4, thời tiết từ Thanh Hóa đến TP Huế nắng nóng gay gắt và đặc biệt gay gắt với nhiệt độ cao nhất 38-40 độ C, có nơi trên 40 độ C, độ ẩm thấp nhất từ 35-40%.
Tây Bắc Bộ và từ TP Đà Nẵng đến phía đông tỉnh Đắk Lắk nắng nóng và nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất 36-38 độ C, có nơi trên 38 độ C, độ ẩm thấp nhất từ 40-45%.
Khu vực Đông Bắc Bộ (ngoại trừ Quảng Ninh, Hải Phòng), cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất 35-37 độ C, có nơi trên 37 độ C. Độ ẩm thấp nhất từ 45-50%, riêng khu vực Đông Bắc Bộ từ 55-60%.
Do ảnh hưởng của nắng nóng kết hợp độ ẩm trong không khí giảm thấp nên nguy cơ cao xảy ra cháy nổ do nhu cầu sử dụng điện tăng cao và nguy cơ cháy rừng.
Ngoài ra, nắng nóng còn có thể gây kiệt sức, đột quỵ do sốc nhiệt.
Nhiệt độ dự báo trong các bản tin nắng nóng và nhiệt độ cảm nhận thực tế ngoài trời có thể chênh lệch từ 2-4 độ C, thậm chí cao hơn.
TP Hà Nội có mây, ngày nắng nóng. Nhiệt độ thấp nhất 24-26 độ C, cao nhất 35-37 độ C.
Tây Bắc Bộ có mây, ngày nắng nóng và nắng nóng gay gắt. Nhiệt độ thấp nhất 23-27 độ C, cao nhất 35-38 độ C.
Đông Bắc Bộ có mây, ngày nắng nóng (trừ Quảng Ninh, Hải Phòng), có nơi nắng nóng gay gắt. Nhiệt độ thấp nhất 24-27 độ C, cao nhất 34-37 độ C.
Thanh Hóa đến Huế có mây, ngày nắng nóng gay gắt và đặc biệt gay gắt. Nhiệt độ thấp nhất 25-28 độ C, cao nhất 37-40 độ C.
Duyên hải Nam Trung Bộ có mây, ngày nóng và nắng nóng gay gắt. Nhiệt độ thấp nhất 24-27 độ C, cao nhất 35-38 độ C.
Cao nguyên Trung Bộ có mây, ngày nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt. Nhiệt độ thấp nhất 20-23 độ C, cao nhất 34-37 độ C.
Nam Bộ có mây, ngày nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt. Nhiệt độ thấp nhất 24-27 độ C, cao nhất 34-37 độ C.
TP.HCM có mây, ngày nắng nóng. Nhiệt độ thấp nhất 25-27 độ C, cao nhất 34-36 độ C.
Mâm cơm cúng dâng lên, nén hương thơm nghi ngút, những bông hoa thả trôi xuống dòng nước… 52 liệt sĩ của lữ đoàn đã nằm lại nơi này những ngày 28, 29, 30-4-1975 để mở cửa ngõ phía bắc Sài Gòn đón đoàn quân giải phóng.
Đại tá - Anh hùng Lực lượng vũ trang Nguyễn Văn Tàu, Chính ủy lữ đoàn những ngày ấy, nay đã 98 tuổi, chân yếu, tai lãng nhưng vẫn chống gậy, đội nắng, vượt qua những chặng kẹt xe để đến tận nơi. "Mình còn đi được là phải đi, phải đến để tưởng nhớ anh em", ông bảo vậy.
Câu chuyện giữa các cựu binh hôm nay xoay quanh sức khỏe tuổi 70 - 80 - 90, người còn người mất, nhưng cũng có người như ông Mai Hòa Vinh cứ lắc đầu, gạt đi khi ai đó hỏi thăm.
Ông nhấn mạnh: "Nay còn ngồi đây, còn thắp được nén nhang, còn thả được bông hoa là quý, là sướng hơn bao người rồi. Bao nhiêu anh em đã nằm lại khắp đất khắp nước này những năm chiến tranh ấy…".
Ông Mai Hòa Vinh là người đã trực tiếp chiến đấu tại mặt cầu Rạch Chiếc 51 năm trước, đến nay vẫn nhớ mãi từng người đồng đội.
Ngày ấy, đi chiến đấu không ai tiếc máu xương, ai cũng sẵn sàng hy sinh, nhưng tại cầu Rạch Chiếc thì không còn ai đành lòng chết nữa.
Hòa bình - Thống nhất đã ở ngay trước mặt rồi. Vậy nhưng 52 chiến sĩ đã ngàn ngày vượt mưa bom bão đạn vẫn phải nằm lại chính nơi cánh cửa mở vào Sài Gòn.
Những bông hoa cúc trắng cúc vàng lặng lẽ trôi trên mặt sông, như anh linh các liệt sĩ chứng kiến dòng xe kìn kìn đi chơi lễ trên quốc lộ, chứng kiến thành phố mở rộng, đường chân trời in bóng những tòa cao ốc đổi thay mỗi ngày. Các anh chắc cũng đã yên lòng.
