Vòm nhiệt là một hiện tượng khí tượng xảy ra khi một vùng khí áp cao trong khí quyển tạo thành vòm trên khu vực rộng lớn và tồn tại ở đó trong nhiều ngày, thậm chí nhiều tuần. Theo nhà khí tượng học Brandon Buckingham của trang AccuWeather, vòm này hoạt động như một nắp, ngăn nhiệt thoát ra và chặn mây hình thành, dẫn đến nhiệt độ cao liên tục và khó hạ nhiệt. Khi không khí ấm bốc lên, nó bị chặn lại bởi vòm khí áp cao. Khi chìm xuống, nó bị nén lại và nóng dần hơn, tạo ra nhiệt độ cực cao gần bề mặt các khu vực rộng hàng trăm kilomet.
Theo Trung tâm Dự báo Thời tiết thuộc Cục Quản lý Đại dương và Khí quyển Quốc gia Mỹ (NOAA), hai vòm nhiệt chuẩn bị hợp nhất có thể đẩy nhiệt độ tăng cao trên khắp nước Mỹ trong tuần này. Vòm nhiệt đầu tiên đang phát triển ở phía tây nam và vòm nhiệt thứ hai hình thành trên vùng biển cận nhiệt đới Đại Tây Dương. Dự kiến chúng sẽ kết hợp tạo thành một vòm nhiệt lớn hơn bao trùm miền đông nước Mỹ vào dịp lễ Quốc khánh 4/7 với nhiệt độ trên 32,2 độ C ở vùng Hồ Lớn và Minnesota, trong khi các bang phía nam như Texas sẽ ghi nhận mức nhiệt trên 37,8 độ C. Từ khu vực trung nam tới ven vịnh Mexico, chỉ số nhiệt có thể lên đến 43,3 độ C.
Theo USA Today, một vòm nhiệt cực mạnh cũng đang bao trùm châu Âu, khiến khối khí siêu nóng thổi từ sa mạc Sahara mắc kẹt, gây ra đợt nắng nóng bất thường kéo dài từ bán đảo Iberia tới vùng Tây Âu. Hôm 23/6, Pháp trải qua đêm nóng nhất kể từ năm 1947, sau buổi chiều nóng nhất từng được ghi nhận trên toàn quốc (37,8 độ C).
Nguyên nhân gây ra vòm nhiệt
Theo National Geographic, khác với nắng nóng có thể xuất phát từ nhiều yếu tố, vòm nhiệt đòi hỏi điều kiện thời tiết đặc trưng và thường bắt nguồn từ thay đổi trong mô hình khí quyển. Khi những mô hình này làm gián đoạn dòng tia, luồng gió mạnh di chuyển nhanh từ tây sang đông theo hình lượn sóng, các khu vực có thể trải qua thời tiết cực đoan như nắng nóng, lũ lụt, lạnh giá, mưa bão và hạn hán. Khi vòng lặp phía bắc và nam của dòng tia quá lớn, chúng di chuyển chậm lại hoặc đứng yên, khiến hệ thống khí áp cao bị đình trệ và hình thành vòm nhiệt.
Mô hình khí hậu đại dương như El Nino và La Nina có thể đặt nền móng cho vòm nhiệt khi nhiệt độ mặt biển ấm hơn bình thường thay đổi dòng khí lưu thông. Hệ thống khí áp cao ngăn không khí ấm bốc lên, kìm hãm quá trình hình thành mây, tạo ra thời tiết khô nóng kéo dài. Khi bức xạ Mặt Trời truyền tới mặt đất ngày càng nhiều hơn, nhiệt lượng đổ vào vòm càng tăng.
Vòm nhiệt có xu hướng đứng yên hoặc di chuyển chậm, bao trùm khu vực rộng lớn. Hướng di chuyển và thời gian tồn tại của nó chịu ảnh hưởng từ mô hình lưu thông khí quyển, đặc biệt là dòng tia. Theo Buckingham, vị trí của dòng tia thường quyết định một khu vực hứng chịu vòm nhiệt bao lâu và không khí mát từ vĩ độ cao hơn có thể tràn vào hay không. Khi dòng tia thay đổi hoặc yếu đi, vòm nhiệt có thể mở rộng kích thước hoặc dịch chuyển tới khu vực mới. Khi dải khí áp cao bị phá vỡ, nhiệt độ sẽ giảm dần và vòm nhiệt tan biến nhanh chóng.
Theo báo cáo năm 2023 của Ủy ban Liên chính phủ về Biến đổi khí hậu, các hiện tượng nắng nóng khắc nghiệt, bao gồm vòm nhiệt, đang trở nên thường xuyên hơn và dữ dội hơn ở hầu hết mọi vùng đất từ thập niên 1950. Khi nhiệt độ đại dương và đất liền ấm hơn, tác động của vòm nhiệt bị khuếch đại. Ngoài ra, nắng nóng và hạn hán cũng vắt kiệt độ ẩm đất, dẫn tới ít nước bay hơi và làm mát hơn.
Theo New York Times, dù hệ thống khí áp cao hoặc vòm nhiệt nằm trong biến động thời tiết tự nhiên, các nhà khoa học cảnh báo biến đổi khí hậu đang làm tăng tần suất và cường độ của sự kiện cực đoan này. Hannah Cloke, giáo sư khí tượng học và khoa học khí hậu tại Đại học Reading, giải thích khí quyển ấm hơn hoạt động như bàn đạp, khi vòm nhiệt phát triển, chúng ra đời từ điều kiện nóng hơn và dễ dàng tạo ra sóng nhiệt.
Theo Mostafijur Rahman, chuyên gia nghiên cứu tác động của thời tiết cực đoan đối với sức khỏe con người ở Đại học Tulane, điều kiện nóng và ẩm bên trong vòm nhiệt có thể gây ra những rủi ro sức khỏe nghiêm trọng, bao gồm làm nghẽn hệ thống làm mát chính của cơ thể là tuyến mồ hôi. Cơ thể hạ nhiệt khi mồ hôi bốc hơi khỏi da, nhưng độ ẩm cao trong không khí khiến mồ hôi không thể bay hơi hiệu quả, dẫn đến nhiệt độ cơ thể tăng, gây mất nước, kiệt sức và đột quỵ.
Màn hình OLED không còn là khái niệm xa lạ trong lĩnh vực điện thoại di động. Kể từ năm 2003, những chiếc điện thoại gập đã sử dụng công nghệ OLED cho màn hình ngoài. Dẫu vậy, màn hình LCD vẫn được sử dụng phổ biến hơn.
Tuy nhiên, trong những năm gần đây, các nhà sản xuất smartphone đã ngày càng chú ý đến công nghệ OLED, đặc biệt là màn hình AMOLED với độ phân giải cao, cho tiêu chuẩn trên các sản phẩm của họ. Đến năm 2024, OLED đã vượt qua LCD để trở thành loại màn hình phổ biến nhất trong các thiết bị smartphone, và xu hướng này đang ngày càng gia tăng.
Mặc dù OLED thường được coi là vượt trội hơn LCD nhờ vào độ chính xác màu sắc và độ tương phản tốt hơn, nhưng thực tế không đơn giản như vậy. Màn hình LCD có khả năng chịu đựng ánh sáng mạnh tốt hơn và không gặp phải vấn đề lưu ảnh làm ảnh hưởng đến tuổi thọ màn hình.
Hơn nữa, do các tấm nền OLED chiếu sáng từng điểm ảnh riêng lẻ khiến màn hình OLED có hiện tượng nhấp nháy mà màn hình LCD không gặp phải. Dù không nhìn thấy, sự nhấp nháy này có thể gây ra các phản ứng sinh lý như mỏi mắt, đau đầu và buồn nôn cho nhiều người dùng.
Các nhà sản xuất smartphone trước đây thường cung cấp cả hai loại màn hình OLED và LCD, trong đó màn hình LCD thường được sử dụng cho các mẫu giá rẻ như dòng iPhone SE. Giờ đây, các công ty lớn như Apple, Samsung và Redmi đã ngừng sản xuất điện thoại màn hình LCD. Điều này có thể gây khó khăn cho những người không muốn chuyển đổi, nhưng cũng phản ánh xu hướng thị trường.
Một trong những lý do chính khiến màn hình OLED dần thay thế LCD là sự phổ biến của thuật ngữ OLED, gắn liền với chất lượng cao hơn. Mặc dù giá thành TV OLED thường khá cao, nhưng độ chính xác màu sắc và các lợi ích mà nó mang lại đã được người dùng chấp nhận. Nhờ vậy, các công ty như Apple và Samsung cũng muốn tạo điểm nhấn trên các mẫu smartphone của họ: trang bị màn hình OLED ngay cả trên các lựa chọn giá rẻ.
Ngoài ra, màn hình OLED thường mỏng và nhẹ hơn so với LCD, cho phép các nhà thiết kế tích hợp nhiều linh kiện hơn vào thiết bị. Tuy nhiên, việc thay thế màn hình LCD bằng OLED không phải là điều đơn giản, vì màn hình là một phần quan trọng trong thiết kế và kỹ thuật của điện thoại.
Cuối cùng, việc lựa chọn giữa OLED và LCD phụ thuộc vào việc cân bằng nhu cầu người dùng với khả năng bán hàng. Mặc dù màn hình LCD có những ưu điểm riêng, nhưng công nghệ OLED với những tính năng nổi bật hơn đang trở thành xu hướng mà người dùng luôn mong đợi.
Đây là yêu cầu được đưa ra với nhà mạng tại điều 8, Thông tư 08 của Bộ Khoa học và Công nghệ về hướng dẫn xác thực thông tin thuê bao di động mặt đất. Thông tư có hiệu lực từ 15/4, trong đó riêng điều 8 có hiệu lực từ 15/6.
Theo thông tư, trong thời gian tối đa hai giờ khi hệ thống của nhà mạng phát hiện một thuê bao có hoạt động thay đổi thiết bị đầu cuối so với số đăng ký trước đó, doanh nghiệp viễn thông phải tiến hành rà soát, phát hiện và tạm dừng dịch vụ chiều đi của thuê bao, như gọi điện, nhắn tin. Trong thời gian này, nhà mạng đồng thời gửi thông báo yêu cầu chủ thuê bao thực hiện xác thực sinh trắc học khuôn mặt. Việc này sẽ được thực hiện qua hai cách, gồm qua dịch vụ xác thực điện tử hoặc đối chiếu trực tiếp. Trong đó, việc xác thực qua dịch vụ điện tử phải bảo đảm trùng khớp với dữ liệu trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, Cơ sở dữ liệu căn cước, Cơ sở dữ liệu quốc gia về xuất nhập cảnh, dữ liệu được lưu tại bộ phận lưu trữ thông tin được mã hóa của thẻ căn cước.
Với các đối chiếu trực tiếp, nhà mạng sẽ so sánh hình ảnh chụp trực tiếp khuôn mặt của thuê bao bảo đảm trùng khớp với thông tin sinh trắc học đã lưu giữ hợp pháp tại cơ sở dữ liệu thông tin thuê bao của doanh nghiệp.
"Doanh nghiệp viễn thông chịu trách nhiệm về tính chính xác và trùng khớp của thông tin sinh trắc học khuôn mặt", quy định nêu.
Thông tư cũng đặt ra các yêu cầu kỹ thuật đối với hệ thống xác thực khuôn mặt, như công nghệ được sử dụng phải đạt độ chính xác cao, với tỷ lệ từ chối sai dưới 5% và tỷ lệ chấp nhận sai 0,01%, theo tiêu chuẩn quốc tế FIDO. Bên cạnh đó, hệ thống phải có khả năng phát hiện các hình thức giả mạo sinh trắc học như sử dụng ảnh chụp, video hoặc mặt nạ 3D để vượt qua bước xác thực. Doanh nghiệp viễn thông cũng phải lưu lại thông tin chứng minh việc xác thực, bao gồm thời gian thực hiện của từng thuê bao.
Trong trường hợp người dùng không xác thực lại trong 30 ngày kể từ khi đổi máy, nhà mạng có thể tiến hành các biện pháp mạnh hơn, như khóa thuê bao hai chiều, chấm dứt hợp đồng.
Xác thực khuôn mặt khi đổi thiết bị là một trong những biện pháp tiếp theo nhằm ngăn chặn tình trạng sử dụng SIM không chính chủ. Theo chuyên gia, việc này nhằm hạn chế tình trạng SIM của người dùng bị người khác lợi dụng, hoặc tình trạng đăng ký SIM rồi bán lại, là một trong những nguyên nhân của cuộc gọi rác, lừa đảo thời gian qua.
Trước đó, Thông tư 08 có hiệu lực từ 15/4 cũng yêu cầu nhà mạng phải đảm bảo thuê bao di động có đủ bốn trường thông tin gồm số định danh cá nhân, họ tên, ngày tháng năm sinh, sinh trắc học ảnh khuôn mặt, và các dữ liệu này phải khớp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư của Bộ Công an. Cách làm mới được thực hiện là cho phép người dùng xác nhận SIM qua ứng dụng VNeID, sau đó yêu cầu xác thực lại đối với các thuê bao không chính chủ.
Theo Hãng tin Reuters ngày 23-6, công ty SpaceX của tỉ phú Elon Musk đã lần đầu phát hành trái phiếu ngày 22-6 sau đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO).
Công ty cũng cho biết đang có lượng tiền mặt dự trữ 100,8 tỉ USD
Đợt chào bán trái phiếu diễn ra sau khi SpaceX IPO, cho thấy công ty đang tái cơ cấu bảng cân đối kế toán bằng cách thay thế các khoản vay cầu nối ngắn hạn bằng các khoản nợ có kỳ hạn dài hơn.
Động thái này sẽ giúp SpaceX tăng nguồn vốn cho kế hoạch mở rộng tốn kém trong lĩnh vực AI và tên lửa thế hệ mới, theo nhận định của Reuters.
Trong phiên giao dịch sáng 22-6 (giờ Mỹ), cổ phiếu SpaceX giảm 9%, đánh dấu phiên giảm thứ ba liên tiếp.
SpaceX niêm yết trên sàn Nasdaq ngày 12-6 sau khi huy động 85,7 tỉ USD từ IPO, trở thành một trong những công ty có giá trị lớn nhất thế giới.
Sau IPO, ông Elon Musk vẫn nắm 82% quyền biểu quyết tại SpaceX.
Ông Adam Sarhan, giám đốc điều hành quỹ đầu tư 50 Park Investments, nhận định với việc ông Musk vẫn nắm quyền biểu quyết áp đảo nhờ cơ cấu cổ phiếu hai lớp (ông Musk vẫn nắm quyền biểu quyết áp đảo nhờ loại cổ phiếu có quyền biểu quyết cao hơn), phát hành trái phiếu thay vì phát hành thêm cổ phiếu sẽ giúp giữ nguyên tỉ lệ sở hữu của các cổ đông hiện hữu và tránh làm pha loãng cổ phiếu.
SpaceX không công bố quy mô cũng như điều khoản định giá của đợt phát hành trái phiếu.
Doanh thu của SpaceX năm ngoái tăng 33%, lên 18,67 tỉ USD. Tuy nhiên, công ty ghi nhận lỗ ròng do chi tiêu lớn và quá trình tích hợp công ty AI xAI của ông Musk.
SpaceX đang tăng chi tiêu cho hạ tầng AI và phát triển tên lửa Starship thế hệ mới.
Các khoản đầu tư này đã gây áp lực lên lợi nhuận của công ty, dù mảng Internet vệ tinh Starlink vẫn tăng trưởng mạnh.
Theo công ty, số tiền huy động sẽ được sử dụng cho các mục đích chung của doanh nghiệp, đồng thời trả các khoản vay trong gói vay cầu nối cùng các chi phí và lệ phí liên quan.
Theo hồ sơ IPO, đến cuối tháng 3, SpaceX có 15,9 tỉ USD tiền mặt và các tài sản có thể nhanh chóng chuyển đổi thành tiền mặt.
Cũng trong ngày 22-6, SpaceX ký thỏa thuận với startup Reflection AI nhằm cung cấp thêm năng lực tính toán tại trung tâm dữ liệu Colossus 2 của ông Musk. Reflection AI cho biết thông tin này trong một bài đăng trên LinkedIn.
Theo đài CNBC, giá trị thỏa thuận có thể lên tới 6,3 tỉ USD.
Tuần trước, các tổ chức xếp hạng tín nhiệm đã trao cho SpaceX mức xếp hạng đầu tư.
Tổ chức xếp hạng tín nhiệm Moody's xếp hạng Baa1 và Fitch xếp hạng BBB+ cho SpaceX. Cả hai đều thuộc nhóm xếp hạng "đầu tư" (investment-grade), đồng nghĩa các khoản nợ của SpaceX được đánh giá có chất lượng tín dụng tương đối tốt và công ty có đủ khả năng thực hiện các nghĩa vụ tài chính.
