Sai lầm khi coi trái cây là “thực phẩm thay thế” tinh bột
Theo Health UDN, vì muốn giảm cân nhanh, một người phụ nữ ngoài 40 tuổi ở Đài Trung (Đài Loan, Trung Quốc) đã áp dụng chế độ ăn được chia sẻ trên một hội nhóm làm đẹp: cắt hoàn toàn tinh bột và thay thế bằng trái cây.
Theo bác sĩ Chen Yuwei, Khoa Chuyển hóa, Bệnh viện Đa khoa Dajia Lee, thời gian đầu chế độ ăn này giúp bệnh nhân giảm hơn 5kg chỉ sau khoảng hai tháng. Tuy nhiên, đi cùng với đó là cảm giác mệt mỏi, rụng tóc và thường xuyên buồn ngủ sau bữa ăn.
Những tháng tiếp theo, cân nặng không giảm thêm mà bắt đầu tăng trở lại, đặc biệt là vùng bụng. Bệnh nhân liên tục khát nước, nhanh đói, ngứa ngoài da nên quyết định đến bệnh viện kiểm tra.
Kết quả khiến chị bất ngờ: mắc đồng thời tiểu đường type 2, rối loạn mỡ máu, huyết áp cũng có dấu hiệu bất thường.
Theo bác sĩ Chen, nguyên nhân xuất phát từ hai sai lầm phổ biến khi giảm cân: loại bỏ gần như hoàn toàn tinh bột và sử dụng trái cây thay thế toàn bộ bữa chính.
Bệnh nhân cho biết suốt gần một năm không ăn cơm, bún, mì, khoai lang hay các loại củ vì cho rằng chúng đều chứa nhiều tinh bột. Thay vào đó, chị ăn trái cây và uống nước ép trong cả ba bữa mỗi ngày.
Các loại quả được lựa chọn chủ yếu là xoài chín, chuối chín, nho, dưa hấu, lê và cam vì nghĩ đây là nguồn đường “tự nhiên”, càng ăn nhiều càng tốt.
Tuy nhiên, bác sĩ Chen cho biết đây là quan niệm sai lầm.
Ông giải thích, nhiều loại trái cây ngọt chứa lượng lớn fructose và glucose. Khi tiêu thụ với số lượng lớn, đường được hấp thu nhanh khiến đường huyết tăng cao, buộc cơ thể phải tiết nhiều insulin để điều hòa.
Nếu tình trạng này kéo dài, nguy cơ kháng insulin và mắc tiểu đường type 2 sẽ tăng lên.
Không chỉ vậy, fructose dư thừa còn được gan chuyển hóa thành chất béo, làm tăng triglyceride trong máu, gây rối loạn mỡ máu, tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ, xơ vữa động mạch và tăng huyết áp.
Vì sao ban đầu giảm cân nhưng sau đó tăng trở lại?
Theo bác sĩ Chen, việc giảm cân nhanh trong giai đoạn đầu chủ yếu do cắt giảm đột ngột lượng carbohydrate, làm cơ thể mất nước và giảm lượng glycogen dự trữ.
Đồng thời, bệnh nhân cũng uống ít nước hơn vì cho rằng trái cây đã cung cấp đủ nước cho cơ thể.
“Khi chế độ ăn thiếu cân bằng, không kết hợp vận động và kéo dài trong nhiều tháng, cơ thể rất dễ rơi vào rối loạn chuyển hóa, khiến cân nặng tăng trở lại, thậm chí còn tích mỡ nhiều hơn trước”, bác sĩ nói.
Ngoài nguy cơ tiểu đường và rối loạn mỡ máu, việc cắt bỏ hoàn toàn tinh bột còn có thể gây mất cân bằng dinh dưỡng, suy nhược cơ thể, rụng tóc, rối loạn kinh nguyệt, giảm khối cơ và làm tăng cảm giác thèm ăn.
Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo, tinh bột vẫn là nguồn cung cấp năng lượng quan trọng cho cơ thể. Thay vì loại bỏ hoàn toàn, người giảm cân nên ưu tiên các loại carbohydrate hấp thu chậm như gạo lứt, yến mạch, khoai lang, ngũ cốc nguyên hạt và kiểm soát khẩu phần ăn.
Trái cây vẫn là thực phẩm tốt cho sức khỏe nhờ giàu vitamin, khoáng chất và chất xơ, nhưng chỉ nên sử dụng như một phần của chế độ ăn cân đối, không thay thế hoàn toàn bữa chính.
Sau khi được điều trị bằng thuốc, điều chỉnh chế độ ăn theo hướng dẫn của bác sĩ và duy trì tập luyện đều đặn, khoảng ba tháng sau, các chỉ số đường huyết và mỡ máu của người phụ nữ đã cải thiện rõ rệt.
Thế nhưng, món ăn đặc sản, lạ vị này lại khiến nhiều người rơi vào cảnh dở khóc dở cười, thậm chí nhập viện sau khi ăn thử vài miếng.
Những năm gần đây, bánh trứng kiến trở thành món ăn lạ miệng được nhiều người săn tìm mỗi khi vào mùa. Đây là đặc sản của vùng núi phía Bắc, thường xuất hiện trong thời gian ngắn, khoảng tháng 3 âm lịch.
Món bánh trứng kiến gây sốt trên mạng xã hội không chỉ vì vị ngon, lạ miệng và chỉ xuất hiện theo mùa mà còn gây chú ý bởi "những nạn nhân của bánh trứng kiến". Nhiều người chia sẻ hình ảnh chân tay, mặt mũi sưng đỏ sau khi ăn loại bánh này.
Thực tế, trước đó các cơ sở y tế cũng liên tiếp ghi nhận những ca dị ứng, thậm chí sốc phản vệ sau khi ăn trứng kiến.
Năm 2025, Trung tâm Y tế huyện Lục Yên (Yên Bái cũ) từng tiếp nhận một bệnh nhân bị phản vệ độ II sau khi ăn bánh trứng kiến. Hay Bệnh viện Đa khoa khu vực Vị Xuyên (Hà Giang cũ) cũng cấp cứu hai bệnh nhi có biểu hiện nổi mẩn ngứa toàn thân, khó thở, nôn sau khoảng một giờ ăn bánh trứng kiến. Các bác sĩ chẩn đoán các trường hợp này đều bị sốc phản vệ độ II.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, bác sĩ Nguyễn Tiến Thành, thành viên Hội viên Hội Da liễu Việt Nam, cho hay mặc dù trứng kiến là món ăn đặc sản với hương vị độc đáo tại vùng núi phía Bắc được yêu thích nhưng không ít người lại bị dị ứng trứng kiến sau khi thưởng thức món ăn này gây ra nhiều ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe.
Bác sĩ Thành cho hay trứng kiến là trứng của kiến rừng, thường là kiến gai đen, được khai thác từ tổ kiến trong các kẽ đá hoặc hốc cây ở vùng núi phía Bắc.
Đây là thực phẩm giàu dinh dưỡng chứa nhiều protein, axit amin và chất béo tốt. Trứng kiến được chế biến thành nhiều món ăn như trứng kiến rang, chả trứng kiến, xôi trứng kiến, bánh trứng kiến,…
Mặc dù trứng kiến không chứa độc tố gây nguy hiểm nhưng vẫn tiềm ẩn nguy cơ dị ứng cao, đặc biệt với những người có cơ địa nhạy cảm hoặc tiền sử dị ứng thực phẩm.
"Tình trạng dị ứng trứng kiến thường do hệ miễn dịch quá mẫn cảm với lượng protein lớn trong trứng kiến. Cơ địa dị ứng với côn trùng bao gồm nọc hoặc dịch tiết từ kiến còn sót lại trong trứng. Quá trình chế biến không đảm bảo vệ sinh còn tồn tại tạp chất trong món ăn,…", bác sĩ Thành cho hay.
Theo đó, phản ứng dị ứng có thể xuất hiện từ vài phút đến vài giờ sau khi ăn trứng kiến, tùy thuộc vào cơ địa mỗi người. Các triệu chứng thường được chia thành hai mức độ triệu chứng nhẹ và nặng.
Với trường hợp dị ứng mức độ nhẹ, các dấu hiệu có khả năng tự thuyên giảm trong vài giờ nếu ngừng hấp thụ thực phẩm và chăm sóc đúng cách. Các biểu hiện thường gặp như da nổi mẩn đỏ, ngứa ngáy ở vùng miệng, cổ và chân tay.
Cảm giác châm chích râm ran, khó chịu ở đầu lưỡi và khoang miệng. Hắt hơi nhiều lần, chảy nước mũi, đau bụng âm ỉ, buồn nôn và tiêu chảy
Với trường hợp dị ứng nặng, sẽ có những diễn biến nghiêm trọng như vùng môi, lưỡi, họng và toàn mặt bị phù nề, sưng tấy, cảm giác khó thở, thở khò khè và tức ngực. Cơ thể choáng váng, tụt huyết áp nhanh và ngất xỉu. Thậm chí mất ý thức, sốc phản vệ gây nguy hiểm đến tính mạng.
Để bảo vệ sức khỏe bản thân, bác sĩ Thành khuyến cáo hạn chế nguy cơ dị ứng thức ăn, mọi người nên chủ động thực hiện các biện pháp phòng tránh như tìm hiểu tiền sử dị ứng của gia đình và chủ động phòng ngừa. Không cho trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai hoặc người có hệ miễn dịch yếu dùng thử thực phẩm lạ.
Khi thử món ăn mới hoặc đặc sản vùng miền lần đầu, hãy kiểm tra bằng cách ăn một lượng nhỏ. Nếu không có dấu hiệu bất thường mới nên tiếp tục dùng với liều lượng vừa phải.
Chọn nguồn thực phẩm rõ ràng, đảm bảo vệ sinh, tránh sử dụng món ăn có dấu hiệu hư hỏng, ôi thiu. Mang theo thuốc chống dị ứng nếu từng có tiền sử dị ứng gồm thuốc kháng histamin hoặc bút tiêm Epipen để xử lý nhanh trong trường hợp khẩn cấp.
Theo danh sách xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực dược - mỹ phẩm vừa được Phòng Kiểm tra - Pháp chế, Sở Y tế TP HCM, công bố, nhiều cơ sở bán lẻ thuốc bị phạt vì vi phạm quy định về kinh doanh dược. Trong đó, phổ biến là hành vi bán thuốc kê đơn khi không có đơn thuốc.
Một nhà thuốc thuộc hệ thống Pharmacity tại phường Tân Sơn Hòa bị phạt 30 triệu đồng do bán thuốc kê đơn khi không có đơn thuốc. Cùng hành vi, nhà thuốc tây Phú Châu ở phường Tân Hưng bị phạt 17,5 triệu đồng.
Mức phạt cao nhất trong đợt này thuộc về nhà thuốc tây Hải Châu tại phường Hiệp Bình, với tổng số tiền 39 triệu đồng. Theo kết luận của cơ quan chức năng, cơ sở này có nhiều vi phạm như người chịu trách nhiệm chuyên môn vắng mặt trong thời gian hoạt động không thuộc trường hợp được phép; không cách ly, biệt trữ thuốc không đạt chất lượng, hết hạn sử dụng, bị thu hồi hoặc không rõ nguồn gốc. Nơi này cũng bán thuốc kê đơn mà không có đơn của bác sĩ.
Ngoài ra, nhà thuốc Mỹ Châu 6 tại phường Bình Hưng Hòa bị phạt 19 triệu đồng vì người chịu trách nhiệm chuyên môn vắng mặt trong thời gian hoạt động và không có biện pháp cách ly hoặc để ở khu vực biệt trữ đối với thuốc không rõ nguồn gốc, xuất xứ.
Nhà thuốc Hiếu Nghĩa Pharma phường Tân Hưng bị xử phạt 22,5 triệu đồng do không duy trì điều kiện bảo quản thuốc, kho bảo quản không đúng hồ sơ đăng ký và không cách ly thuốc không rõ nguồn gốc. Trong khi đó, quầy thuốc Quỳnh Trâm tại xã Minh Thạnh bị xử phạt 4 triệu đồng vì người hành nghề chưa hoàn thành chương trình đào tạo, cập nhật kiến thức chuyên môn về dược trong thời hạn ba năm theo quy định.
Theo Sở Y tế TP HCM, việc công khai các quyết định xử phạt nhằm tăng tính minh bạch, đồng thời chấn chỉnh hoạt động kinh doanh dược trên địa bàn. Ngành y tế thành phố thời gian qua liên tục tăng cường thanh tra, kiểm tra các nhà thuốc, đặc biệt đối với hành vi bán thuốc kê đơn không có đơn nhằm hạn chế tình trạng sử dụng thuốc không hợp lý, góp phần bảo đảm an toàn cho người bệnh.
Theo quy định, thuốc kê đơn chỉ được bán theo đơn thuốc được bác sĩ kê, đúng loại thuốc, đúng liều lượng, đúng bệnh cần điều trị. Bệnh nhân cũng phải uống thuốc kê đơn theo đúng chỉ định của bác sĩ để đạt hiệu quả điều trị và tránh những biến chứng hay ảnh hưởng nguy hiểm sức khỏe.
Bé trai sốt ba ngày, ói 6-7 lần mỗi ngày, không đi tiêu. Gia đình đưa bé đến bệnh viện địa phương điều trị bằng kháng sinh và thuốc chống nôn nhưng không cải thiện. Tình trạng ngày càng nặng với bụng chướng, đau, nôn ra dịch xanh nên được chuyển tuyến.
Ngày 30/4, BS.CK2 Nguyễn Minh Tiến, Phó giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Thành phố, cho biết bệnh nhi nhập viện trong tình trạng huyết áp tụt 80/60 mmHg, thở nhanh, dịch dạ dày màu xanh rêu. Hình ảnh X-quang và CT Scan cho thấy các quai ruột non giãn, gợi ý tắc ruột.
Các bác sĩ chẩn đoán trẻ bị sốc nhiễm trùng, nhiễm trùng huyết từ đường tiêu hóa kèm tắc ruột. Bệnh nhi được phối hợp nhiều biện pháp hồi sức tích cực và hội chẩn ngoại khoa mổ cấp cứu. Quá trình phẫu thuật, êkíp phát hiện dị vật mắc kẹt trong lòng ruột. Đoạn ruột phía dưới xẹp hoàn toàn, phía trên giãn to.
Do không thể đẩy dị vật xuống, bác sĩ buộc phải rạch ruột để lấy ra một quả cóc nhỏ kích thước khoảng 2x1,5 cm, sau đó khâu lại ruột. Sau mổ, bé được chuyển hồi sức ngoại, dần ổn định, cai máy thở, tỉnh táo và có thể ăn uống trở lại.
Khai thác thêm bệnh sử, gia đình cho biết trước đó mẹ bé có gọt sẵn cóc nhỏ để ăn vặt và đặt trong dĩa để trên ghế đẩu. Nhiều khả năng trẻ đã tự lấy ăn và nuốt trọn mà người lớn không hay biết.
Bác sĩ khuyến cáo phụ huynh không để trẻ tiếp cận các vật nhỏ, thức ăn nguyên hạt hoặc có nguy cơ gây hóc, tắc. Trái cây nên được cắt nhỏ, loại bỏ hạt trước khi cho trẻ ăn để phòng tránh dị vật đường tiêu hóa và đường thở.
