Bài viết: “Người trẻ chưa vội đi làm sau khi tốt nghiệp là khoảng nghỉ cần thiết hay trì hoãn?” đã nhận được nhiều ý kiến phản hồi của bạn đọc Tuổi Trẻ về mục đích của khoảng nghỉ sau khi tốt nghiệp.
Sau tốt nghiệp, các bạn trẻ cần nghỉ ngơi hay đi làm ngay? Vấn đề này đã chia ý kiến của bạn đọc thành 2 luồng khác nhau và cả hai đều có những lý lẽ thuyết phục.
Bạn đọc tên Hung viết: “Bao nhiêu năm học đã tiêu tốn nguồn lực khổng lồ của cha mẹ, lẽ ra khi học xong họ phải quyết tâm đi làm để đỡ đần, đằng này cha mẹ lại nuôi thêm”.
Theo bạn đọc này, đi làm mới học được những thứ mà ở trường lớp không bao giờ có được, càng chậm đi làm thì càng tụt hậu so với bạn bè. Tốt nhất là vừa làm rồi tranh thủ thời gian rảnh học thêm.
Tuy nhiên quan điểm này không được các bạn đọc khác đồng tình.
Bạn đọc Phạm Quỳnh ủng hộ bạn trẻ nghỉ ngơi sau khi tốt nghiệp: “Xem như mùa hè cuối cùng trước khi chính thức bước vào cuộc sống tự lập. Chứ khi đã đi làm rất khó để có lại quãng thời gian dài thảnh thơi như thời sinh viên, có thể xách ba lô đi đâu đó cùng bạn bè, dành nhiều thời gian cho gia đình hay đơn giản là nghỉ ngơi mà không phải bận tâm điều gì”.
Theo Phạm Quỳnh, người trẻ nghỉ ngơi vài tháng chờ đến đợt tuyển dụng hằng năm của các doanh nghiệp. Vậy nên bạn trẻ dành vài tháng sau tốt nghiệp để nghỉ ngơi, trải nghiệm rồi mới bắt đầu tìm việc cũng không hẳn là lựa chọn thiếu tính toán.
“Trong thời gian nghỉ cũng có thể học hỏi thêm nhiều thứ như phong thái, kỹ năng mềm… Toàn bộ đều có thể giúp ích cho hành trình làm việc sau này”, bạn đọc Thành Vinh đồng tình.
Bạn đọc Khánh Ly nhìn vấn đề ở góc khác: “Chọn đúng hướng quan trọng hơn xuất phát sớm, nhưng đứng yên quá lâu cũng không phải giải pháp”.
“Đa số các công việc hiện tại đều yêu cầu khả năng đa nhiệm, nên có lẽ các bạn trẻ mới ra trường chưa thích nghi kịp, dễ căng thẳng, nên cần một khoảng nghỉ để biết mình giỏi gì”, bạn đọc Lập Nguyễn bình luận:
Bạn đọc Đăng Tương cho rằng bạn trẻ có thể nghỉ ngơi sau chuỗi ngày học hành thi cử mệt mỏi nhưng không nên nghỉ lâu hay nghỉ hoàn toàn, cần duy trì một việc làm part time để giữ nhịp.
“Cho dù không tìm được việc phù hợp với ngành mình học, các bạn cũng nên sớm trở lại thị trường lao động, làm việc trái ngành nghề trong khi chờ cơ hội tốt hơn cũng được. Vì nghỉ lâu, các bạn sẽ bị đẩy ra bên lề dòng chảy cuộc sống, trở lại sẽ rất khó bắt nhịp. Hơn nữa, làm trái nghề thì xem như có cơ hội học hỏi thêm một lĩnh vực mới, không thừa trong thời đại hiện nay”, bạn đọc Đăng Tương lưu ý.
Còn Xuân Thùy viết: “Nếu đã nghỉ thì hãy đặt ra thời hạn cho bản thân, như 3 tháng nữa phải bắt đầu nộp hồ sơ. Nếu không thì cái khoảng nghỉ ngắn hạn sẽ trở thành trì hoãn dài hạn lúc nào không hay”.
“Xin hãy tôn trọng lựa chọn của người trẻ. Ai cũng có hành trình riêng, có người phải đi làm ngay vì áp lực tài chính, có người cần thêm thời gian để nghỉ ngơi và định hướng. Điều quan trọng là họ hiểu mình đang làm gì và chịu trách nhiệm với lựa chọn ấy”, bạn đọc tên Ngọc Trâm nêu quan điểm.
Thời điểm sẵn sàng để đi làm là khi mới ra trường hay sau khi đã nghỉ ngơi, xác định được mình muốn làm việc gì? Đi làm sớm hay nghỉ ngơi không quan trọng, quan trọng là bản thân bạn trẻ đó thu hoạch được gì.
“Nếu gia đình có điều kiện, đừng ngại học thêm một chút. Học lên không phải để trì hoãn việc đi làm, mà để mở rộng tầm nhìn và trang bị cho mình nhiều lựa chọn hơn”, bạn đọc Nguyễn Tuấn đề nghị.
Còn bạn đọc Hà Anh kể mình từng khó hiểu khi nghe người trẻ nói muốn nghỉ 1-2 năm sau tốt nghiệp.
“Nhưng rồi nhìn đứa cháu ở nước ngoài dành trọn một năm để đi, trải nghiệm và va chạm với cuộc sống, tôi lại thấy hay vì có những điều không thể học được trên giảng đường hay trong văn phòng. Đi một vòng cũng là để hiểu rõ mình sẽ đi tiếp về đâu”, bạn đọc Hà Anh viết.
Bạn đọc tên Hoàng cho rằng: “Ai rồi cũng đến lúc tự bước ra khỏi vùng an toàn, chấp nhận va vấp đầu tiên và hiểu rằng trưởng thành đôi khi bắt đầu từ việc dám thử, ngay cả khi bản thân vẫn còn nhiều lo lắng”.
“Các bạn cứ sợ chọn sai công việc đầu tiên, nhưng công việc đầu tiên đâu có định đoạt cả đời mình đâu”, bạn đọc Trúc Ly bình luận.
Bạn đọc tên Nhiên viết: “Tôi đi làm từ hồi cấp 3. Từ công việc nhỏ mình học được cách đúng giờ, kiếm đồng tiền đầu tiên và tiếp xúc với nhiều kiểu người. Vì thế ngày ra trường không phải là khoảnh khắc bước vào đời như nhiều người vẫn nói, mà chỉ là chặng tiếp theo của hành trình đã bắt đầu từ trước đó.
Mỗi người trẻ có điểm xuất phát khác nhau. Với người này đi làm là cú sốc trưởng thành. Với người khác đó đơn giản là cuộc sống vẫn đang tiếp diễn”.
Một bạn đọc khác viết rằng khi tuyển dụng nhân sự, các doanh nghiệp không khắt khe với thời gian nghỉ ngơi vài tháng của người trẻ mới ra trường, mà quan trọng là trong thời gian đó người trẻ đã gặt hái được gì.
Cụ Marcelino Abad Tolentino, còn được gọi thân mật là Mashico, sống tại vùng Huanuco, miền trung Peru.
Theo Reuters, Chính phủ Peru từng cho biết cụ sinh năm 1900 và đã nộp hồ sơ lên Tổ chức Kỷ lục Guinness Thế giới để xác minh danh hiệu người đàn ông còn sống cao tuổi nhất thế giới. Tuy nhiên, do thiếu giấy tờ khai sinh từ rất sớm, cụ chưa được Guinness chính thức công nhận.
Theo truyền thông địa phương, cụ mồ côi cha mẹ từ năm 7 tuổi, sau khi cả hai qua đời trong một tai nạn khi cố vượt qua sông.
Từ nhỏ, cụ đã phải lao động trên đồng ruộng vì trường học quá xa nên không thể đi học. Trong thời gian này, cụ vừa chăn nuôi vừa trao đổi hàng hóa nông sản để sinh sống - kỹ năng đó đã giúp cụ rất nhiều trong những năm tháng về sau.
Cụ Tolentino chưa từng kết hôn và cũng không có con cái. Cụ sống một cuộc đời đơn độc, giản dị và tự lập, theo trang tin NeedToKnow.
Những người quen biết mô tả cụ ông nhỏ bé là một người tốt bụng, luôn sẵn lòng giúp đỡ những ai gặp khó khăn.
Đến năm 2019, cụ được Chính phủ Peru phát hiện thông qua chương trình trợ cấp dành cho người cao tuổi. Sau đó, cụ được cấp giấy tờ tùy thân và hưởng lương hưu. Khoản hỗ trợ này được dùng để chi trả cho việc chăm sóc tại viện dưỡng lão.
Điều khiến câu chuyện của cụ Abad được quan tâm không chỉ là tuổi thọ đặc biệt, mà còn là lối sống giản dị. Theo chia sẻ được truyền thông ghi nhận, chế độ ăn của cụ chủ yếu dựa vào thực phẩm tự nhiên sẵn có tại địa phương.
Cụ thường dùng trái cây, thịt cừu, rau củ, một số loại thảo mộc vùng núi và lá coca theo tập quán truyền thống của người dân địa phương.
Đặc biệt, món ăn yêu thích nhất của cụ Tolentino là quả bơ. "Buổi sáng nào ông cũng đòi ăn bơ. Ông không thể sống thiếu loại quả này", bà Dolores Pérez, đầu bếp tại viện dưỡng lão, chia sẻ.
Quả bơ chứa gần 20 vitamin và khoáng chất như: kali, lutein và folate, giàu chất xơ, chất béo tốt và rất ít đường, vì thế nó mang lại nhiều lợi ích sức khỏe như: tăng cường chức năng tim mạch và hệ miễn dịch, tốt cho thị lực, xương khớp…
Những ưu điểm vượt trội của quả bơ khiến nó trở thành thực phẩm có mặt trong những chế độ ăn uống lành mạnh nhằm ngăn ngừa, đẩy lùi bệnh tật và giữ cho cơ thể hoạt động tốt.
Theo các chuyên gia, tuổi thọ là kết quả của nhiều yếu tố, gồm di truyền, môi trường sống, chế độ ăn uống, vận động, tinh thần và khả năng tiếp cận chăm sóc y tế.
Với cụ Abad, việc sống trong môi trường tự nhiên yên tĩnh, duy trì lao động đều đặn và sử dụng thực phẩm ít chế biến có thể là những yếu tố hỗ trợ sức khỏe.
Lavinia Osbourne và Michelle ở London bước sang tuổi 50 với hai cuộc đời khác biệt. Michelle điều hành một công ty may mặc, trong khi Lavinia quản lý nền tảng công nghệ blockchain.
Sinh năm 1976 tại Nottingham, họ là cặp song sinh của một người mẹ đơn thân 19 tuổi. Bà vốn có tuổi thơ nhiều tổn thương do bị cha dượng lạm dụng và phải lớn lên trong các trại trẻ mồ côi.
Khi cặp song sinh lên 5 tuổi, người mẹ rời Nottingham để lên London học đại học. Hai chị em được gửi đến sống cùng một người quen mà họ gọi là bà nội dù không có quan hệ huyết thống. Giai đoạn này gắn liền với thiếu thốn, đòn roi và những bữa ăn không đủ no. Để lót dạ, hai đứa trẻ thường phải pha thêm nước vào ngũ cốc cho đầy bát. Michelle chọn cách kìm nén cảm xúc để tự bảo vệ mình. Cô luôn tin chỉ cần có em gái bên cạnh là đủ để "chống lại cả thế giới".
Năm 10 tuổi, họ được mẹ đón lên London nhưng sau đó lại gửi đi nơi khác do người bạn đời mới không chấp nhận con riêng. Nhiều năm liền, người mẹ khẳng định cha của hai chị em là một người đàn ông tên James. Lavinia tin điều này vì có nét tương đồng ngoại hình nhưng Michelle luôn hoài nghi.
Năm 2010, khi mẹ mắc chứng sa sút trí tuệ, Michelle mua bộ xét nghiệm DNA của công ty phả hệ Ancestry. "Tôi muốn tìm hiểu sự thật về người đàn ông tên James", cô nói.
Đầu năm 2022, ngay sau khi mẹ qua đời, Michelle nhận kết quả. Dữ liệu di truyền của cô không có thông tin của James. Thay vào đó, hệ thống chỉ ra mối liên hệ với họ của người đàn ông (cha dượng) từng lạm dụng mẹ cô trong quá khứ. Kết quả này khiến Michelle rất sốc. "Chẳng lẽ tôi là sản phẩm của vụ bê bối này sao?", cô tự vấn trong hoảng loạn.
Thông qua các kết nối trên hệ thống Ancestry, Michelle lần ra manh mối khác. Cha ruột cô thực ra là Alex, một người đàn ông sống lang thang tại khu chợ Brixton nhưng không còn đủ tỉnh táo để nhận ra con gái mình.
Tháng 8/2022, Lavinia cũng thực hiện xét nghiệm DNA. Kết quả chỉ ra Lavinia và Michelle chia sẻ 25% lượng DNA. Theo y khoa, hiện tượng bội thụ tinh khác cha (heteropaternal superfecundation) xảy ra khi người phụ nữ rụng nhiều trứng trong cùng một chu kỳ và được thụ tinh bởi tinh trùng của hai người đàn ông. Thế giới ghi nhận chưa tới 20 trường hợp song sinh cùng mẹ khác cha.
Từ manh mối trên mạng xã hội, Michelle tìm thấy cha ruột của Lavinia là Arthur, sống tại tây London. Arthur xác nhận quan hệ huyết thống và tiếp nhận con gái. Lavinia cho biết cô thừa hưởng nhiều nét tính cách và năng khiếu từ ông.
Dù đối mặt với nhiều cú sốc, Lavinia và Michelle vẫn chọn cách tha thứ cho mẹ. Họ hiểu bà cũng là nạn nhân chịu nhiều tổn thương từ nhỏ. Hai chị em tiếp tục giữ mối quan hệ gắn bó mật thiết dù có hai người cha khác nhau.
"Hành trình đi qua tuổi thơ nhiều vết sẹo không làm đứt gãy mối liên kết song sinh của chúng tôi mà ngược lại, càng khiến nó bền chặt theo một cách đặc biệt", Michelle nói.
Cận kỳ nghỉ, không ít người trẻ chủ động giữ nhịp làm việc vừa phải, thay vì cố chạy hết việc trước ngày nghỉ. Lựa chọn này giúp họ giảm áp lực dồn việc, nhưng cũng có ý kiến nghi ngại về ranh giới giữa cân bằng cá nhân và trách nhiệm với công việc.
Trước mỗi kỳ nghỉ dài, Xuân Phương (27 tuổi, nhân viên truyền thông tại TP.HCM) từng có thói quen cố gắng hoàn tất càng nhiều việc càng tốt. Nhưng sau vài lần bước vào kỳ nghỉ trong trạng thái mệt mỏi, cô nhận ra không phải việc gì cũng cần hoàn thành bằng mọi giá, sức khỏe tinh thần quan trọng hơn.
"Trước đây tôi luôn nghĩ phải làm hết thì mới yên tâm, nhưng càng cố hoàn tất mọi thứ thì càng áp lực", Phương chia sẻ.
Cô chọn giữ tiến độ công việc ở mức ổn định, không nhận tăng ca thay vì cố chạy nước rút trước mỗi kỳ nghỉ. Vì cô nghĩ nỗ lực không phải là ép bản thân hoàn thành nhiều hơn trong thời gian ngắn, mà là biết phân bổ sức lực để không đánh đổi kỳ nghỉ bằng sự kiệt sức.
Với Quốc Anh (34 tuổi, nhân viên tại một cửa hàng điện máy ở Thủ Đức), việc giữ nhịp làm việc trước kỳ nghỉ là cách để dành thời gian cho gia đình.
Trước đây, anh thường cố xử lý hết đơn hàng với hy vọng có thể về sớm hơn. Nhưng nhiều lần dù hoàn thành phần việc của mình, anh vẫn phải ở lại hỗ trợ vì lượng khách tăng cao.
"Có lúc mình cố làm nhanh chỉ để mong được về sớm, nhưng cuối cùng vẫn ở lại xử lý việc phát sinh như thường", anh nói.
Sau nhiều lần như vậy, Quốc Anh không còn tăng tốc bằng mọi giá. Anh vẫn đảm bảo tiến độ, nhưng giữ nhịp làm việc ổn định. Với anh, công việc luôn có thể phát sinh, còn thời gian dành cho gia đình thì khó bù đắp. "Nếu lúc nào cũng để công việc lấn sang thời gian riêng, gia đình sẽ buồn", anh chia sẻ.
Còn Minh Trí (36 tuổi, chuyên viên IT tại TP.HCM) lại nhìn kỳ nghỉ như khoảng thời gian cần thiết để phục hồi năng lượng sau những ngày làm việc liên tục. Trước đây, anh thường mang theo laptop để xử lý công việc nếu phát sinh, khiến anh gần như không bao giờ thực sự được nghỉ.
"Chỉ cần mở máy lên một lần là đầu óc quay lại guồng công việc ngay. Kỳ nghỉ vẫn còn đó, nhưng cảm giác nghỉ ngơi thì không còn nữa", Trí nói.
Sau nhiều lần như vậy, anh bắt đầu đặt ra ranh giới rõ ràng hơn giữa công việc và thời gian riêng. Với Trí, làm việc hiệu quả không có nghĩa là luôn sẵn sàng làm thêm, mà là biết dành cho bản thân khoảng nghỉ cần thiết để có thể quay lại công việc với trạng thái tốt hơn.
Không chỉ người lao động chịu áp lực trước mỗi kỳ nghỉ dài, nhiều cấp quản lý cũng phải đối mặt với áp lực lớn khi khối lượng công việc tăng lên nhưng thời gian xử lý lại rút ngắn.
Là trưởng nhóm vận hành tại một doanh nghiệp thương mại ở TP.HCM, anh Nguyễn Minh Tuấn cho biết giai đoạn cận lễ luôn là thời điểm căng thẳng nhất.
Khối lượng công việc cần hoàn tất tăng lên, trong khi một bộ phận nhân sự có xu hướng chậm lại vì tâm lý chuẩn bị nghỉ.
"Quản lý nào cũng muốn nhân viên có kỳ nghỉ thoải mái, nhưng nếu tiến độ chậm, công việc sẽ dồn lại sau lễ và áp lực còn lớn hơn", anh nói.
Theo anh Tuấn, áp lực không chỉ đến từ nội bộ mà còn từ khách hàng, đối tác và kế hoạch vận hành chung. "Khách hàng muốn xử lý xong trước lễ, đối tác cần hoàn tất hồ sơ, kế hoạch kinh doanh cũng phải đảm bảo. Nếu một khâu chậm, các khâu khác bị ảnh hưởng ngay", anh chia sẻ.
Ở lĩnh vực dịch vụ, áp lực này còn rõ rệt hơn. Chị Lê Thảo Linh, trưởng phòng kinh doanh tại một công ty truyền thông, cho biết mỗi kỳ nghỉ dài là một đợt chạy tiến độ căng thẳng.
"Khách hàng thường muốn mọi thứ hoàn tất trước kỳ nghỉ nên khối lượng việc tăng mạnh. Nếu không bám sát tiến độ, công việc sẽ dồn ứ. Nhưng càng thúc thì nhân viên càng căng thẳng, nên quản lý cũng rất áp lực", chị nói.
Nhiều ý kiến cho rằng việc một bộ phận người trẻ chọn chậm lại, ngại áp lực là thiếu trách nhiệm. Nhưng cũng có ý kiến ngược lại khi cho rằng đó là cách họ giữ cho mình nhịp làm việc vừa sức hơn.
Tuy vậy, sự cân bằng ấy chỉ thực sự bền vững khi mỗi người đều ý thức được trách nhiệm của mình và chia sẻ áp lực với nhau, thay vì để phần việc bị dồn sang người khác.