Đội tuyển lần đầu tham dự World Cup này trước đó đã có màn thể hiện gây bất ngờ tại vòng bảng. Cape Verde cầm hòa đương kim vô địch châu Âu Tây Ban Nha với tỷ số 0-0, trước khi tiếp tục chia điểm với Uruguay cùng Arab Saudi và vào vòng trong.
Từ một đội không được đánh giá cao, “Cá mập xanh” đã trở thành hiện tượng của giải đấu. Thành tích này cũng khiến Cape Verde được nhắc đến nhiều hơn trên truyền thông quốc tế.
Cape Verde, hay Cabo Verde theo tên gọi chính thức từ năm 2013, là quốc đảo nằm giữa Đại Tây Dương, diện tích hơn 4.000 km2, cách bờ biển Tây Phi khoảng 600 km. Nước này gồm 10 đảo núi lửa, trong đó 9 đảo có người sinh sống, và 5 đảo nhỏ, chia thành hai quần đảo là Barlavento (đón gió) ở phía bắc và Sotavento (khuất gió) ở phía nam. Senegal là quốc gia gần nhất với Cape Verde.
Thủ đô Praia nằm trên đảo Santiago, hòn đảo lớn nhất và đông dân nhất cả nước. Một số đảo khác như Sal, Boa Vista, São Vicente và Fogo cũng giữ vai trò quan trọng về du lịch, kinh tế hoặc địa chất. Địa hình Cape Verde chủ yếu là núi đá, cao nguyên và các thung lũng khô cằn.
Không giống nhiều quốc gia châu Phi khác, Cape Verde không có cư dân bản địa trước khi người châu Âu đặt chân đến. Vào giữa thế kỷ XV, các nhà hàng hải người Genoa và Bồ Đào Nha phát hiện quần đảo. Người Bồ Đào Nha lập khu định cư đầu tiên tại Cidade Velha năm 1462.
Cape Verde sau đó trở thành điểm dừng chân quan trọng trên các tuyến hàng hải xuyên Đại Tây Dương. Trong nhiều thế kỷ, nơi đây là trung tâm trung chuyển hàng hóa và nô lệ giữa châu Phi, châu Âu và châu Mỹ, để lại dấu ấn sâu đậm trong cơ cấu dân số và bản sắc văn hóa.
Cape Verde giành độc lập ngày 5/7/1975. Ban đầu, nước này dự định thống nhất với Guinea-Bissau, nhưng kế hoạch bất thành sau cuộc đảo chính tại Guinea-Bissau năm 1980. Đến năm 1992, Cape Verde ban hành hiến pháp mới, thiết lập chế độ dân chủ đa đảng với tổng thống và quốc hội được bầu cử. Lãnh đạo Cape Verde hiện là Tổng thống Jose Maria Neves, đắc cử năm 2021, với mục tiêu giúp quốc đảo ổn định kinh tế sau đại dịch Covid-19.
Cape Verde có dân số hơn 500.000 người, thuộc nhóm quốc gia ít dân nhất châu Phi. Praia là trung tâm đô thị lớn nhất, trong khi Sao Vicente đứng thứ hai về quy mô dân số.
Kinh tế Cape Verde chủ yếu dựa vào dịch vụ, đặc biệt là du lịch, vận tải, đầu tư nước ngoài và kiều hối. Quốc gia này cũng thường xuyên đối mặt với hạn hán và chịu ảnh hưởng của hoạt động núi lửa, như vụ phun trào năm 2014 khiến hai ngôi làng bị phá hủy.
Ngân hàng Phát triển châu Phi (AfDB) hồi tháng 6 ước tính tăng trưởng GDP thực tế của Cape Verde năm 2025 là 5,2%, giảm so với con số 7,3% năm trước đó, và dự báo giảm còn 4,9% trong năm nay.
AfDB liệt kê các thách thức xã hội mà Cape Verde đối mặt như xếp hạng Chỉ số phát triển con người thứ 132 trong số 193 quốc gia, tỷ lệ thất nghiệp 10,3%. Tỷ lệ nghèo cùng cực là 11,1% trong khi 35,4% thanh niên không đi học, không có việc làm và cũng không tham gia bất kỳ chương trình đào tạo nghề nào.
Dù vậy, Cape Verde được nhiều tổ chức quốc tế đánh giá là một trong những nền dân chủ ổn định nhất châu Phi. Các cuộc bầu cử tổ chức định kỳ và quá trình chuyển giao quyền lực nhìn chung diễn ra trong hòa bình.
Tiếng Bồ Đào Nha là ngôn ngữ chính thức, trong khi tiếng Creole Cape Verde được sử dụng rộng rãi trong đời sống hàng ngày. Quốc đảo cũng nổi tiếng với dòng nhạc morna, thể loại kết hợp ảnh hưởng của văn hóa châu Phi và Bồ Đào Nha.
Một đặc điểm nổi bật nữa là Cape Verde có cộng đồng kiều dân rất đông đảo. Số người gốc Cape Verde ở nước ngoài ước tính còn nhiều hơn dân số trong nước, tập trung chủ yếu tại Mỹ, Bồ Đào Nha, Hà Lan và Pháp. Mối liên kết này góp phần quan trọng vào kinh tế, văn hóa và hình ảnh quốc đảo trên trường quốc tế.
Dấu mốc lớn nhất của bóng đá Cape Verde đến vào năm 2026, khi đội tuyển quốc gia lần đầu giành quyền tham dự World Cup sau khi vượt qua vòng loại khu vực châu Phi.
Đội tuyển Cape Verde có biệt danh Tubaroes Azuis, tiếng Bồ Đào Nha nghĩa là “cá mập xanh”. Tên gọi này bắt nguồn từ loài cá mập xanh xuất hiện nhiều ở vùng biển Đại Tây Dương quanh quần đảo, nơi được biết đến với hệ sinh thái biển phong phú, là môi trường sống của nhiều loài cá mập và cá đuối.
Với ba điểm có được, Cape Verde trở thành quốc gia có quy mô dân số nhỏ nhất vượt qua vòng bảng trong lịch sử 96 năm World Cup.
Thành công của Cape Verde không phải điều ngẫu nhiên. Liên đoàn bóng đá nước này nhiều năm qua theo đuổi chiến lược tìm kiếm và thuyết phục các cầu thủ gốc Cape Verde đang sinh sống ở nước ngoài trở về khoác áo đội tuyển quốc gia.
Một trong những gương mặt nổi bật nhất đội tuyển là thủ môn Vozinha, 40 tuổi. Vozinha giữ sạch lưới hai trận vòng bảng, tỏa sáng với 7 pha cứu thua trước Tây Ban Nha, trở thành hiện tượng trên mạng xã hội với 17 triệu lượt theo dõi. Anh tiếp tục thi đấu tốt trước Argentina, 4 lần từ chối bàn thắng của Lionel Messi.
Huấn luyện viên Cape Verde Bubista đã mô tả cuộc đối đầu với Argentina là “trận đấu của cả cuộc đời”. Đại diện châu Phi hai lần gỡ hòa và chỉ chịu khuất phục trước đương kim vô địch vào những phút cuối hiệp phụ.
World Cup 2026 cũng không phải lần đầu Cape Verde gây tiếng vang trên đấu trường quốc tế. Đội tuyển từng 4 lần dự Cúp bóng đá châu Phi (AFCON), với thành tích tốt nhất là vào tứ kết các năm 2013 và 2023. Cape Verde cũng từng rất gần tấm vé dự World Cup 2022 trước khi dừng bước ở vòng loại cuối cùng.
New York Post ngày 25.5 đưa tin 2 công ty luật X-Law Group và Presidio tại Mỹ đã đại diện cho người dân thành phố Garden Grove (quận Cam, bang California) đệ đơn kiện, cáo buộc GKN Aerospace (Mỹ) đã không bảo vệ cộng đồng đúng mức khi quản lý vật liệu nguy hiểm.
Ông Filippo Marchino, luật sư kiêm nhà sáng lập công ty luật X-Law, cho biết: "Các gia đình ở Garden Grove không đáng phải sống cạnh một thảm họa hóa chất công nghiệp. Họ cần câu trả lời, cần người chịu trách nhiệm và cần được đại diện ngay lúc này, chứ không phải đợi đến khi mọi quyết định về xét nghiệm, dọn dẹp và bồi thường đã ngã ngũ".
Mục tiêu của vụ kiện tập thể được đệ trình hồi cuối tuần trước là yêu cầu doanh nghiệp bồi thường chi phí do sơ tán, tình trạng sụt giảm giá bất động sản do sự cố và các thiệt hại liên quan cho cư dân địa phương.
Theo Sở Cứu hỏa quận Cam, bồn hóa chất trên trở nên nóng và rò hơi hôm 21.5. Hãng AP dẫn lời các quan chức cho biết các van trên bồn bị hỏng hoặc tắc nghẽn, khiến lực lượng cứu hộ không thể tháo hóa chất ra hoặc giảm áp suất trong bình.
Cơ quan chức năng đã phải làm việc liên tục để ổn định bồn áp suất với dung tích khoảng 128.000 l, chứa methyl methacrylate (MMA). Đây là một loại hóa chất công nghiệp cực kỳ dễ bay hơi.
Ông Marchino nhấn mạnh những rủi ro liên quan đến hóa chất MMA đã được biết đến rất rõ trong ngành hàng không vũ trụ. Các sự cố liên quan đến bồn chứa hóa chất này có thể dẫn đến "những trường hợp khẩn cấp về an toàn công cộng quy mô lớn chỉ trong vài phút".
Ban đầu, giới chức lo ngại bồn chứa có thể phát nổ. Tuy nhiên, đến chiều 24.5, các chuyên gia cho biết tình hình đã được ổn định. Theo AP, bồn chứa nói trên đã xuất hiện vết nứt và điều đó có thể đã làm giảm thiểu nguy cơ xảy ra vụ nổ nghiêm trọng.
Dù bồn chứa bị biến dạng cấu trúc, các cảm biến đo chất lượng không khí đặt quanh hiện trường vẫn chưa phát hiện bất kỳ dấu hiệu phát tán chất độc hại nào ra môi trường.
GKN Aerospace chưa bình luận về vụ kiện tập thể nêu trên. Hồi năm ngoái, công ty từng trả 900.000 USD để đạt thỏa thuận dàn xếp, liên quan đến vụ kiện cáo buộc vi phạm môi trường hồi năm 2021, theo NBC News.
Ngày 2-4, Bộ trưởng Năng lượng Nga Sergey Tsivilyov cho biết các quan chức Nga đã có cuộc gặp với các đại diện Cuba tại St. Petersburg, trong bối cảnh Cuba đang bị phong tỏa hoàn toàn.
"Một tàu Nga đã phá vỡ vòng phong tỏa. Giờ đây, một tàu thứ hai đang được chất hàng. Chúng tôi sẽ không bỏ mặc Cuba trong khó khăn", Hãng tin AFP dẫn lời ông Tsivilyov.
Ngày 30-3, Bộ Giao thông vận tải Nga xác nhận tàu Anatoly Kolodkin chở 100.000 tấn dầu viện trợ, tương đương hơn 700.000 thùng dầu, đã cập cảng Matanzas của Cuba.
Trước đó, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cũng nhấn mạnh Matxcơva "không thể làm ngơ" trước tình cảnh khó khăn của Cuba và sẽ tiếp tục tìm cách hỗ trợ.
"Trong tình cảnh tuyệt vọng mà người dân Cuba đang phải đối mặt, chúng tôi dĩ nhiên không thể thờ ơ. Vì vậy chúng tôi sẽ tiếp tục công việc", ông Peskov nói.
Chủ tịch Cuba Miguel Diaz-Canel cho biết nước này đã không nhận được tàu chở dầu nào trong suốt ba tháng qua, khiến tình trạng thiếu điện ngày càng nghiêm trọng, ảnh hưởng đến hệ thống y tế, giao thông công cộng và sản xuất nông nghiệp.
Giới chuyên gia nhận định sau khi được dỡ và tinh chế, lượng dầu này có thể giúp Chính phủ Cuba có thêm "khoảng thở" trong ngắn hạn. Tuy nhiên phải mất vài ngày để dầu thô được xử lý thành nhiên liệu sử dụng được.
Cuba rơi vào khủng hoảng nhiên liệu kể từ đầu năm nay sau khi Mỹ đột kích và bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro của Venezuela.
Washington sau đó đe dọa sẽ áp thuế với bất kỳ quốc gia nào bán hoặc cung cấp dầu cho hòn đảo.
Tuy nhiên, mới đây Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông không phản đối việc Matxcơva cung cấp dầu cho Cuba, sau khi Lực lượng tuần duyên Mỹ cho phép một tàu chở dầu của Nga mang đầy dầu thô cập cảng Cuba.
Phát biểu tại một buổi họp báo ngày 28/5, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova nói rằng việc giảm số lượng nhân sự Mỹ đồn trú tại châu Âu sẽ là một bước đi "hợp lý, chính đáng và đáng lẽ phải làm từ lâu" hướng tới việc ổn định cái mà bà mô tả là một tình hình an ninh "mất cân bằng" do các chính sách của NATO tạo ra.
Ngược lại, bà Zakharova cảnh báo việc triển khai thêm quân đội Mỹ vào khu vực sẽ đặt họ vào trong tầm tấn công.
Bà cho biết một động thái như vậy sẽ chỉ làm gia tăng căng thẳng ở châu Âu và buộc Nga phải đáp trả bằng các "biện pháp kỹ thuật - quân sự". Bà Zakharova cáo buộc NATO đang đẩy châu lục này hướng tới một cuộc xung đột "mang tính tự sát".
Khoảng 10.000 binh sĩ Mỹ đang đồn trú tại Ba Lan, hầu hết theo hình thức luân phiên, trong khi có khoảng 80.000 quân được triển khai trên khắp châu Âu nói chung. Ba Lan có chung đường biên giới với Vùng Kaliningrad của Nga, một vùng lãnh thổ hải ngoại nằm trên Biển Baltic.
Tuần trước, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tiết lộ kế hoạch gửi thêm 5.000 binh sĩ tới Ba Lan, một trong những quốc gia ủng hộ Ukraine mạnh mẽ nhất trong cuộc xung đột với Nga. Thông báo này được đưa ra sau khi Lầu Năm Góc cho biết sẽ hoãn việc luân chuyển 4.000 binh sĩ, điều mà Phó Tổng thống JD Vance sau đó đã giảm nhẹ và gọi đó là một "sự chậm trễ tiêu chuẩn".
Ông Trump thường xuyên cáo buộc các thành viên NATO không chi tiêu đủ cho quốc phòng và gần đây đã thông báo rút 5.000 binh sĩ khỏi Đức trong bối cảnh tranh chấp với Berlin về cuộc chiến với Iran.
Tổng thống Nga Vladimir Putin từng tuyên bố Moscow không có ý định tấn công các thành viên NATO trừ khi chính nước Nga bị tấn công trước. Các quan chức Nga đã cáo buộc phương Tây "quân sự hóa một cách liều lĩnh" và dẫn chứng việc NATO mở rộng về phía đông là một trong những nguyên nhân gây ra cuộc xung đột tại Ukraine.
Hôm 28/5, ông Sergey Naryshkin, người đứng đầu Cơ quan Tình báo Đối ngoại Nga, nhận định rằng NATO "trên thực tế đang chuẩn bị cho một cuộc xung đột quân sự quy mô lớn ở phía đông (với Nga)".
"Trên thực tế, NATO đang đưa ra các bước chuẩn bị thực tiễn cho một cuộc xung đột vũ trang quy mô lớn ở phía đông”, ông chỉ ra tại một cuộc họp của các quan chức cấp cao chịu trách nhiệm về các vấn đề an ninh, diễn ra bên lề Diễn đàn An ninh Quốc tế lần thứ nhất do Hội đồng An ninh Nga chủ trì.
