Bộ Nội vụ Bahrain ngày 9/5 cho biết động thái diễn ra sau khi văn phòng công tố Bahrain mở các cuộc điều tra với những vụ án gián điệp phục vụ thực thể nước ngoài và hành vi ủng hộ “hành động gây hấn” của Iran.
Nhà hoạt động nhân quyền Sayed Ahmed Alwadaei trước đó đăng trên X rằng Bahrain “đã bắt một số giáo sĩ Hồi giáo dòng Shiite có ảnh hưởng lớn tại nước này”. Ông mô tả diễn biến là “chưa từng có tiền lệ và quy mô chưa từng thấy”.
Bahrain có đa số người dân theo Hồi giáo dòng Shiite, trong khi tầng lớp lãnh đạo theo dòng Sunni. Quốc đảo có một căn cứ quân sự lớn của Mỹ và hứng chịu hàng loạt cuộc tập kích từ Iran, khi Tehran trả đũa Washington trong cuộc xung đột bùng phát từ cuối tháng 2.
Bahrain sau đó đã mạnh tay xử lý những người bày tỏ ủng hộ hoặc đồng cảm với Iran, quốc gia hầu hết dân số theo Hồi giáo dòng Shiite. Bahrain trong tháng 4 đã tước quốc tịch 69 người vì ủng hộ Iran. Ngày 7/5, quốc hội Bahrain khai trừ ba nghị sĩ vì phản đối sắc lệnh hoàng gia liên quan đến các sự việc về quốc tịch.
Tin Gốc: Vnexpress

Tại đây, UAV, robot và các hệ thống tác chiến điện tử liên tục được cải tiến ngay giữa chiến trường với tốc độ gần như theo thời gian thực.
Thông qua chương trình “Thử nghiệm ở Ukraine” do nhà nước Ukraine hậu thuẫn và bắt đầu từ mùa hè năm ngoái, hàng trăm công ty quốc tế đã nộp đơn đưa các sản phẩm quốc phòng vào Ukraine để thử nghiệm trong điều kiện chiến đấu thực tế và nhận phản hồi trực tiếp từ binh sĩ Ukraine.
Ông Andrii Hrytseniuk, Giám đốc điều hành nền tảng đổi mới quốc phòng Brave1 của Ukraine, nói rằng hiện có hàng chục công ty đang thử nghiệm hệ thống của họ tại Ukraine, bao gồm cả ngoài chiến trường. Theo ông, số lượng công ty quan tâm đang tiếp tục tăng, từ các tập đoàn quốc phòng lớn đến những startup nhỏ.
Kể từ khi Nga mở chiến dịch quân sự tại Ukraine năm 2022, Ukraine đã trở thành một “phòng thí nghiệm tác chiến UAV” quy mô lớn, đồng thời phát triển nhanh năng lực về robot và hệ thống tự động hóa. Điều này khiến các quân đội phương Tây đặc biệt quan tâm nghiên cứu.
“Đây là quốc gia số một thế giới về sử dụng UAV”, ông Hrytseniuk nói.
Chương trình “Thử nghiệm ở Ukraine” bắt đầu từ tháng 7/2025, mở cửa cho các công ty sản xuất UAV, vũ khí chống UAV, xuồng không người lái (USV), robot mặt đất không người lái cùng các công nghệ quân sự khác như trí tuệ nhân tạo (AI) và tác chiến điện tử.
Các công ty quốc phòng nước ngoài được cấp phép có thể thử nghiệm công nghệ tại thao trường mô phỏng điều kiện chiến đấu hoặc để phía Ukraine trực tiếp tiến hành thử nghiệm. Brave1 sau đó sẽ kết nối họ với binh sĩ có kinh nghiệm chiến trường để đưa ra khuyến nghị cải tiến. Một số công ty còn nhận được dữ liệu và phản hồi từ tiền tuyến.
Quá trình này giúp các doanh nghiệp có thể quảng bá rằng sản phẩm của họ đã được thử nghiệm, thậm chí “đã qua thực chiến” tại Ukraine.
Công ty khởi nghiệp Anh Occam Industries, chuyên phát triển phần mềm AI cho UAV, cho biết các hệ thống UAV châu Âu ban đầu của họ hoạt động tốt trong thử nghiệm nhưng không phù hợp với môi trường chiến trường thực tế. Sau khi được Brave1 kết nối với các nhà sản xuất Ukraine, phần mềm của Occam hiện đã được tích hợp lên UAV do Ukraine chế tạo và chuẩn bị đưa ra tiền tuyến.
Tuy nhiên, giới chức Ukraine cho rằng nhiều công ty phương Tây vẫn phát triển công nghệ quá chậm so với tốc độ thay đổi trên chiến trường. Ông Oleksii Vyskub, Thứ trưởng Quốc phòng thứ nhất của Ukraine, cho biết UAV Ukraine thường được nâng cấp chỉ sau mỗi 3 tháng trước khi quay lại chiến đấu, trong khi nhiều công ty phương Tây mất nhiều thời gian hơn để hoàn thiện sản phẩm.
Các công ty quốc phòng phương Tây không chịu áp lực thời chiến giống như Ukraine. Một số công ty đang thử nghiệm tại Ukraine nhưng lại mất nhiều tháng để hoàn thiện sản phẩm, khiến chúng có nguy cơ lỗi thời khi chiến trường tiếp tục thay đổi.
Theo ông, các công ty nước ngoài muốn theo kịp thực tế chiến sự hiện đại cần duy trì đại diện thường trực tại Ukraine để hiểu nhu cầu thay đổi liên tục của binh sĩ.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu tháng trước rằng Kiev “không chỉ theo kịp sự thay đổi” mà còn “nằm trong số những quốc gia dẫn đầu về phát triển công nghệ an ninh”.
“Kinh nghiệm an ninh của Ukraine và chuyên môn quân sự của chúng tôi hiện là những sản phẩm được săn đón nhất đối với hàng chục quốc gia trên thế giới”, ông nói.
Tin Gốc: Dân Trí

"Nếu Mỹ sẵn sàng mở cửa lại Hormuz, điều đó là rất tốt. Đó là những gì chúng tôi đã kêu gọi ngay từ đầu", Tổng thống Pháp Emmanuel Macron phát biểu tại cuộc họp của các lãnh đạo châu Âu ở Armenia ngày 5/4.
Tuyên bố được ông Macron đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 3/5 thông báo khởi động chiến dịch "Dự án Tự do" nhằm dẫn đường cho tàu hàng qua eo biển Hormuz, gọi đây là "cử chỉ nhân đạo từ Mỹ và Iran".
Tổng thống Macron cho biết Pháp ủng hộ việc mở cửa trở lại eo biển Hormuz, nhưng nhấn mạnh rằng Paris sẽ không tham gia vào bất kỳ chiến dịch sử dụng vũ lực nào nếu không có sự ủy quyền rõ ràng.
"Trước hết điều chúng tôi mong muốn là sự phối hợp giữa Mỹ và Iran, đó là giải pháp bền vững duy nhất để đảm bảo tự do hàng hải không bị hạn chế và không bị thu phí tại eo biển Hormuz", ông nói.
Pháp cùng với Anh đã dẫn đầu các nỗ lực tập hợp một liên minh gồm nhiều nước châu Âu để mở lại eo biển Hormuz, vốn bị phong tỏa sau khi chiến sự Iran bùng phát, nhưng khẳng định điều này chỉ được thực hiện sau khi xung đột chấm dứt.
Ông Macron thêm rằng châu Âu đang phát triển kiến trúc an ninh của chính mình và sẽ không tham gia vào bất cứ chiến dịch quân sự nào để mở lại Hormuz trong một "khuôn khổ không rõ ràng".
"Châu Âu đang tự định đoạt số phận của mình, tăng cường khả năng phòng thủ và chi tiêu an ninh, cũng như xây dựng các giải pháp chung", Tổng thống Pháp cho hay.
Tuy nhiên, triển vọng về việc Mỹ - Iran cùng phối hợp để mở lại eo biển Hormuz đang trở nên xa vời. Ông Ebrahim Azizi, Chủ tịch Ủy ban An ninh Quốc gia Quốc hội Iran, đã cảnh báo sẽ coi bất kỳ nỗ lực nào của Mỹ nhằm can thiệp vào eo biển Hormuz là hành động vi phạm lệnh ngừng bắn.
Chuyên gia Jennifer Parker tại Viện Lowy, Australia, nhận định rằng khi tiến hành chiến dịch "Dự án Tự do", quân đội Mỹ sẽ tăng cường hiện diện quanh eo biển Hormuz để trấn an các tàu thương mại tìm cách đi qua đây, nhưng không tham gia hộ tống trực tiếp.
Điều đó có thể bao gồm một vài tàu chiến của hải quân Mỹ và một loạt máy bay bay được giao nhiệm vụ "phát hiện và tiêu diệt" bất kỳ tàu thuyền nào tìm cách tấn công tàu thương mại đi qua eo biển, chuyên gia Parker nói.
"Đây dường như là một chiến dịch không phải để hộ tống trực tiếp một hoặc một vài tàu, mà là nỗ lực thay đổi tình hình trong eo biển để các tàu cảm thấy an toàn khi di chuyển", chuyên gia này nói.
Tuy nhiên, Mỹ chưa công bố các bước đi cụ thể để hướng dẫn tàu thương mại rời khỏi vịnh Ba Tư. Khoảng vài nghìn tàu mắc kẹt tại khu vực này do eo biển Hormuz bị phong tỏa kể từ khi chiến sự bùng phát.
Washington và Tehran vẫn duy trì lệnh ngừng bắn, song triển vọng đạt được thỏa thuận hòa bình lâu dài vẫn chưa rõ ràng. Trong khoảng thời gian này, hai nước tiếp tục mâu thuẫn về vấn đề quanh eo biển Hormuz.
Kể từ khi xung đột nổ ra, Iran đã phong tỏa eo biển Hormuz với hầu hết tàu thuyền, ngoại trừ tàu của nước này và một số quốc gia "thân thiện", trong khi Mỹ áp đặt phong tỏa ngược lại lên mọi cảng biển của Iran từ ngày 13/4.
Tin Gốc: Vnexpress

Truyền thông đưa tin, Mỹ đã bắn hạ 4 máy bay không người lái (UAV) của Iran và tấn công một trạm điều khiển mặt đất dành cho UAV tại thành phố cảng Bandar Abbas ở miền Nam Iran vào hôm 27/5. Các cuộc tấn công diễn ra sau các vụ nổ ở Bandar Abbas vào 25/5.
Bộ Ngoại giao Iran cáo buộc Washington vi phạm lệnh ngừng bắn vốn có hiệu lực kể từ ngày 8/4.
Hãng thông tấn bán chính thức Tasnim của Iran cũng đưa tin các lực lượng Iran đã nổ súng vào một căn cứ không quân của Mỹ trong khu vực để đáp trả cuộc tấn công của Mỹ gần Bandar Abbas.
Sự leo thang này diễn ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố "sẽ không có ai có quyền kiểm soát" eo biển Hormuz.
Bandar Abbas có vị trí chiến lược về quân sự
Bandar Abbas, nơi đặt các lực lượng hải quân chủ lực của Iran, chiếm giữ một trong những vị trí nhạy cảm nhất về mặt chiến lược tại Vùng Vịnh.
Bandar Abbas nằm trên bờ biển phía nam của Iran, ở phía bắc của Eo biển Hormuz, tuyến đường thủy hẹp nối Vùng Vịnh với vịnh Oman và biển Ả rập. Thành phố có hơn 526.000 người dân này nằm cách điểm hẹp nhất của eo biển khoảng 60km đến 70km về phía bắc.
Vị trí này giúp Iran có khả năng giám sát một trong những tuyến đường hàng hải quan trọng nhất thế giới. Khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ và khí đốt toàn cầu được vận chuyển qua eo biển Hormuz trong thời bình.
Kể từ khi lệnh ngừng bắn được công bố vào ngày 8/4, Iran đã tiếp tục kiểm soát hoạt động vận tải hàng hải qua eo biển Hormuz trong khi các lực lượng Mỹ áp đặt lệnh phong tỏa đối với các cảng của Iran.
Bandar Abbas cũng là trụ sở của cả hải quân chính quy Iran và nhánh hải quân của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC).
Hải quân Iran đã sử dụng nơi này làm căn cứ từ năm 1977 khi Iran chuyển phần lớn hạm đội của mình từ Khorramshahr ở rìa phía tây đường bờ biển Vùng Vịnh của Iran đến Bandar Abbas, biến thành phố này thành trung tâm chỉ huy hải quân chính ở phía nam của đất nước.
Theo Viện Trung Đông, hải quân IRGC sau đó đã di dời trụ sở từ Tehran đến Bandar Abbas để cải thiện khả năng kiểm soát tác chiến dọc theo eo biển Hormuz.
Mặc dù Tổng thống Mỹ Donald Trump và các quan chức Israel tuyên bố năng lực hải quân của Iran đã bị tổn hại nặng nề trong các cuộc tấn công gần đây của họ, Tehran vẫn duy trì một hạm đội tàu tấn công nhanh được vận hành bởi hải quân IRGC.
Các tàu này được thiết kế cho chiến thuật "bầy đàn" và đang được sử dụng chống lại các tàu thương mại không có sự cho phép của Iran để đi qua eo biển Hormuz nhỏ hẹp.
Tầm quan trọng của Bandar Abbas với kinh tế Iran
Eo biển Hormuz không chỉ là một điểm nghẽn quân sự mà còn là huyết mạch kinh tế.
Các nhà phân tích ước tính hơn 90% lượng dầu thô xuất khẩu của Iran được vận chuyển qua eo biển này.
Điều đó làm cho Bandar Abbas và cơ sở hạ tầng Vùng Vịnh lân cận trở nên quan trọng đối với nguồn thu của chính phủ, bao gồm cả các mạng lưới thương mại giúp Iran né tránh các lệnh trừng phạt.
Samir Puri, một giảng viên thỉnh giảng về nghiên cứu chiến tranh tại Đại học Hoàng gia London, cho rằng lệnh ngừng bắn vẫn chưa chính thức sụp đổ bất chấp các cuộc đấu hỏa lực gần đây giữa Mỹ và Iran.
“Những cuộc tấn công này có thể được đặc trưng là các cuộc giao tranh quân sự ăn miếng trả miếng trực diện giữa lực lượng vũ trang hai bên hơn là các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng hoặc sự tàn phá trên diện rộng", ông nói.
Ông nhận định thêm: "Những gì quân đội Mỹ đang cố gắng làm là thăm dò xem liệu họ có thể tước bỏ một cách vật lý khả năng kiểm soát eo biển Hormuz của IRGC và Iran hay không. Tất nhiên, Iran muốn chứng minh rằng họ không thể bị tước bỏ năng lực đó”.
Các hoạt động ngoại giao và quân sự đang diễn ra đồng thời khi Iran và Mỹ đã trao đổi hàng loạt đề xuất và phản hồi đề xuất hòa bình kể từ khi lệnh ngừng bắn bắt đầu.
"Điều này đang diễn ra trên các lộ trình song song. Có một lộ trình quân sự và một lộ trình đàm phán đều diễn ra cùng một lúc", ông Puri nói. Do đó, các cuộc tấn công hạn chế này cuối cùng lại được tung ra như một phần của các cuộc đàm phán khi các bên tìm kiếm đòn bẩy.
Ông Puri cho biết cả Washington và Tehran dường như vẫn có động lực để tiếp tục trung gian hòa giải nhưng hai bên đang tiếp cận các cuộc đàm phán với những mục tiêu rất khác nhau.
Tin Gốc: Dân Trí

