Thiền sư Thích Nhất Hạnh từng chia sẻ rằng từ khi sang châu Âu, ngài chưa hề được nghe tiếng chuông chùa, nhưng nơi nào cũng có chuông nhà thờ. Mỗi lần sang thuyết pháp ở Thụy Sĩ, ngài đều dùng chuông nhà thờ để thực tập chánh niệm.
“Khi nghe tiếng chuông đổ, tôi dừng nói chuyện và khuyên thiền sinh để hết lòng lắng nghe tiếng chuông. Khi nghe tiếng chuông, chúng tôi dừng lại, theo dõi hơi thở và tiếp xúc được với những gì mầu nhiệm ở xung quanh, hoa lá, các em bé nhỏ, những âm thanh tuyệt diệu”, trích cuốn sách An lạc từng bước chân.
Đối với những người không theo đạo Công giáo như chúng tôi, mỗi khi nghe tiếng chuông nhà thờ ngân vang trong nắng chiều, lòng lại như được xoa dịu.
Có lẽ vì vậy, nghề kéo chuông nhà thờ cũng là cũng là một công việc thầm lặng nhưng thiêng liêng, góp phần mang đến những thanh âm chạm đến tâm hồn của biết bao người.
Một buổi chiều đầu tháng 7.2026, chúng tôi có dịp ghé thăm nhà thờ Thánh Nguyễn Duy Khang (hạt Gia Định, Tổng giáo phận TP.HCM) tọa lạc trong con hẻm nhỏ đường Xô Viết Nghệ Tĩnh, cách ngã tư Hàng Xanh 500 m (quận Bình Thạnh cũ). Đây là một trong ít nhà thờ còn giữ cách rung chuông truyền thống.
Nhà thờ Thánh Nguyễn Duy Khang hiện còn lưu giữ một quả chuông nặng hơn 100 kg trên đỉnh tháp. Muốn đến nơi, phải đi qua cánh cửa nhỏ rồi men theo cầu thang xoắn hẹp dẫn lên tháp chuông.
Con đường ấy, ông Hồ Viết Hoàng (50 tuổi, Phó Hội đồng Mục vụ giáo xứ) đã bước đi không biết bao nhiêu lần. Ông chính là người trực tiếp đảm nhận công việc kéo chuông nhà thờ và đã bén duyên với nghề không lương này từ năm 37 tuổi.
Ông Hoàng vẫn nhớ như in những ngày đầu trực tiếp kéo chuông: “Không phải cứ khỏe là kéo được chuông. Có lần không ghì lại dây chuông, tôi lỡ kéo mạnh quá, quả chuông dính luôn ở trên nóc, không kéo được nữa”.
Theo ông Hoàng, để tạo nên một hồi chuông trọn vẹn, người kéo không cần quá nhiều sức mà phải có kinh nghiệm và cảm nhận nhịp điệu. Mỗi hồi chuông chưa đến 20 nhịp, song từng lần kéo, từng lần nhả dây đều phải đúng thời điểm để quả chuông tiếp tục đung đưa và ngân lên.
Ông Hoàng kể, trước đây, việc rung chuông được nhiều người trong giáo xứ cùng đảm nhận, nhưng tuổi tác cao, không có sức khỏe hoặc chuyển sang giáo xứ khác nên dần dần không còn ai phụ trách.
Chúng tôi hỏi ông Hoàng: nhà thờ Thánh Nguyễn Duy Khang từng có ý định chuyển sang chuông điện tử cho tiện lợi?
Ông Hoàng lắc đầu, chắc mẩm: “Muốn đổi sang chuông điện tử sẽ kéo theo việc phải điều chỉnh kết cấu, kiến trúc của tháp chuông. Quan trọng hơn, kéo chuông bằng tay đã trở thành một truyền thống của nhà thờ, nên cha xứ và giáo xứ đều mong muốn giữ nguyên”.
Là một giáo dân gắn bó với nhà thờ từ nhỏ, chị Nguyễn Hoàng Trúc Mai (25 tuổi, ở TP.HCM) cho hay: “Chúng tôi cảm nhận được ý nghĩa tiếng chuông. Những hồi chuông vang lên nhanh, rộn ràng, tạo cảm giác hân hoan như lời mời gọi cộng đoàn bước vào thánh lễ. Nhưng cũng có những hồi chuông chậm hơn, trầm hơn, khiến người nghe tự nhiên lắng lại. Sự khác biệt này đến từ từng nghi thức phụng vụ, như báo lễ, báo giờ kinh hay giờ chầu đều có cách đánh chuông riêng”.
Bà Hoàng Thanh (77 tuổi) nhận ra sự khác biệt rất rõ ràng giữa chuông kéo tay và chuông vận hành bằng máy: “Chuông máy thì rất đều, rất chuẩn, gần như lập trình sẵn. Còn chuông kéo tay thì có nhịp điệu, nghe tự nhiên và có cảm xúc hơn. Nó gợi nhớ đến ký ức của một thời gắn bó, là linh hồn của cả giáo xứ. Cái gì từ xưa đến nay đã có thì vẫn nên giữ lại”.
Để hiểu rõ hơn về tiếng chuông nhà thờ, chúng tôi tham khảo bài giảng của ông Michel Nguyên Hạnh là nhà nghiên cứu văn hóa, tín ngưỡng Việt Nam, do Tổng giáo phận TP.HCM đăng tải.
Khác với chuông chùa thường được đánh theo phương ngang, chuông nhà thờ chủ yếu được rung theo phương đứng bằng quả lắc.
Theo ông Michel Nguyên Hạnh, chuông nhà thờ được treo trên giá đỡ qua vòng treo ở đỉnh. Cấu tạo chuông gồm đầu chuông, vai chuông, eo chuông, vành chuông và miệng chuông.
Trong đó, phần eo có vai trò quan trọng, quyết định độ chính xác của tần số dao động, giúp tiếng chuông phát ra đúng cao độ đã định. Quả lắc va vào vành chuông tạo dao động âm, còn thiết kế cong của thân chuông giúp âm thanh vang xa. Một số chuông còn có viền để tăng độ bền và độ vững chắc.
Chuông nhà thờ luôn được đúc theo một nốt nhạc trong thất cung: Đô – Rê – Mi – Fa – Sol – La – Si. Vì vậy, có những nhà thờ đúc từ 2 đến 6 chuông.
Theo quyết định, đơn giá bồi thường được quy định chi tiết cho 4 nhóm gồm cây trồng hằng năm, cây trồng lâu năm, cây lâm nghiệp và vật nuôi là thủy sản. Đối với cây hoa, cây cảnh trồng trực tiếp trên đất, đơn giá được tính theo giá thực tế tại thời điểm kiểm kê thu hồi. Chủ sở hữu cây trồng được phép tự thu hồi cây trước khi bàn giao lại đất cho nhà nước.
Đáng chú ý, bảng đơn giá bồi thường cây lâu năm đến thời kỳ thu hoạch được chia 3 loại A, B, C theo năng suất so với mức trung bình của niên giám thống kê 3 năm liền kề. Trong đó, sầu riêng có mức bồi thường cao nhất với loại A lên đến 5.489.000 đồng/cây, tiếp theo là xoài ghép loại A ở mức 2.400.000 đồng/cây và chôm chôm loại A ở mức 2.017.000 đồng/cây.
Riêng với cây lâm nghiệp, đơn giá được quy định theo từng năm tuổi trong giai đoạn chăm sóc; từ năm thứ tư hoặc thứ sáu trở đi tùy loài, giá trị bồi thường được tính theo sản phẩm gỗ, củi thực tế tại thời điểm kiểm kê.
Đối với vật nuôi là thủy sản, tôm hùm bông có đơn giá bồi thường cao nhất, từ 3,117 triệu đến 7,497 triệu đồng/m2 tùy thời gian nuôi. Quy định cũng nêu rõ chỉ bồi thường cây trồng, vật nuôi tạo lập hợp pháp trước thời điểm thông báo thu hồi đất; cây trồng, vật nuôi đã đến thời kỳ thu hoạch hoặc đã kết thúc thu hoạch thì không được bồi thường.
Theo quyết định mới, các dự án đã có quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ nhưng chưa thực hiện chi trả hoặc đang chi trả theo phương án đã được phê duyệt trước ngày 14.5 thì tiếp tục thực hiện theo phương án cũ.
Các dự án đang lập phương án bồi thường, hỗ trợ hoặc đã lập phương án nhưng chưa có quyết định phê duyệt của cơ quan có thẩm quyền thì điều chỉnh thực hiện theo quyết định mới này.
Riêng các dự án đầu tư đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt khung chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trước ngày hiệu lực nhưng chưa phê duyệt phương án bồi thường thì được áp dụng các chính sách có lợi hơn cho người dân giữa khung chính sách đã được phê duyệt và quyết định mới này.
Đối với cây trồng, vật nuôi không có trong các phụ lục kèm theo quyết định mới của Khánh Hòa, đơn vị thực hiện bồi thường căn cứ vào đặc điểm, giá trị tương đồng để áp dụng đơn giá phù hợp, trình UBND cấp xã xem xét phê duyệt. Trường hợp không tính toán được mức giá bồi thường, đơn vị phối hợp với chủ dự án thuê tổ chức tư vấn thẩm định giá, chi phí do chủ đầu tư chi trả và hạch toán vào chi phí dự án.
Ngày 23.6, Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng Hồ Văn Mười chủ trì cuộc họp nghe các đơn vị báo cáo tiến độ thực hiện và giải ngân vốn đầu tư công đối với 2 dự án cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc và cao tốc Bảo Lộc - Liên Khương.
Trong đó, cao tốc Bảo Lộc - Liên Khương tiếp tục là nội dung được lãnh đạo tỉnh đặc biệt lưu ý khi sau gần 1 năm kể từ ngày khởi công (khởi công ngày 29.6.2025), còn nhiều phần việc quan trọng vẫn đang chờ được tháo gỡ.
Dự án cao tốc Bảo Lộc - Liên Khương (giai đoạn 1) có chiều dài khoảng 73,62 km, tổng mức đầu tư hơn 17.718 tỉ đồng, đi qua địa bàn 10 xã, phường với 2.464 trường hợp bị ảnh hưởng, diện tích thu hồi hơn 681,8 ha.
Riêng năm 2026, dự án này được bố trí khoảng 2.940 tỉ đồng vốn đầu tư công. Tuy nhiên, đến nay mới giải ngân hơn 331 tỉ đồng, chủ yếu phục vụ công tác bồi thường, hỗ trợ, tư vấn xác định giá đất và các chi phí liên quan.
Theo ông Nguyễn Nhân Bản, Giám đốc Ban Quản lý các dự án đầu tư xây dựng số 1 (Lâm Đồng), trở ngại lớn nhất hiện nay là toàn bộ hồ sơ thiết kế kỹ thuật và dự toán nhiều đoạn tuyến vẫn chưa được hoàn thiện, phê duyệt. Do chưa đủ điều kiện pháp lý để triển khai thi công đồng loạt, nên trên công trường nhà đầu tư mới chỉ thực hiện san ủi, dọn dẹp, phát quang mặt bằng.
Đến nay, các địa phương mới bàn giao khoảng 421,1 ha, đạt gần 68% diện tích cần bàn giao. Không chỉ vướng hồ sơ thiết kế, dự án còn chưa hoàn tất việc thu xếp nguồn vốn tín dụng.
Giải trình tại cuộc họp, ông Nguyễn Ngọc Nghị, Phó tổng giám đốc Tập đoàn T&T - đại diện liên danh nhà đầu tư, cho biết doanh nghiệp đã thu xếp khoảng 320 tỉ đồng vốn góp. Đối với khoản vay khoảng 8.000 tỉ đồng từ các tổ chức tín dụng, nhà đầu tư cam kết sẽ hoàn tất các hợp đồng tín dụng trước ngày 15.7.
Về hồ sơ thiết kế kỹ thuật, doanh nghiệp cho biết đang phối hợp Sở Xây dựng Lâm Đồng đẩy nhanh công tác thẩm định, phê duyệt và cam kết hoàn thành trước tháng 7.2026.
Thừa nhận tiến độ thực hiện còn chậm, ông Nghị nhận trách nhiệm trước lãnh đạo tỉnh và cho biết sau ngày 10.7, khi các thủ tục được hoàn tất, doanh nghiệp cam kết sẽ huy động nhân lực, máy móc, thiết bị để quyết tâm triển khai nhanh dự án.
Báo cáo tại cuộc họp, Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Lâm Đồng cho biết đến ngày 21.6 đã phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ cho 846 hộ dân với tổng kinh phí hơn 331,69 tỉ đồng; còn khoảng 540 hộ chưa được phê duyệt phương án, với kinh phí dự kiến gần 298 tỉ đồng.
Tổng kinh phí bồi thường đã được phê duyệt đến nay đạt hơn 3.056 tỉ đồng cho 2.411 hộ dân; đã chi trả khoảng 2.197 tỉ đồng cho 1.902 hộ, tương đương gần 72%. Trong khi đó, tổng diện tích đã bàn giao cho nhà đầu tư đạt 421,1 ha, tương đương 67,78% diện tích cần bàn giao.
Trước thực trạng dự án đã khởi công gần 1 năm nhưng tiến độ cao tốc Bảo Lộc- Liên Khương còn chậm, Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng Hồ Văn Mười yêu cầu doanh nghiệp phải khẩn trương huy động đầy đủ nguồn lực, máy móc và nhân công, thực hiện theo nguyên tắc "có mặt bằng đến đâu thì thi công đến đó".
Đồng thời, các sở, ngành phải bố trí lực lượng thường trực để kịp thời tháo gỡ vướng mắc, tăng cường giám sát tiến độ và trách nhiệm của nhà đầu tư.
"Tỉnh sẽ tổ chức họp trực tuyến định kỳ 2 tuần một lần để đốc thúc tiến độ dự án. Khó khăn phát sinh ở đâu phải báo cáo và xử lý ngay", ông Hồ Văn Mười nhấn mạnh.
Ngày 17-4, thông tin từ Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau cho biết tình trạng nắng nóng gay gắt đang gây ảnh hưởng lớn đến hoạt động nuôi trồng thủy sản trên địa bàn. Hiện tại đã có hơn 1.300ha diện tích nuôi thủy sản bị thiệt hại trên 70%, tập trung chủ yếu ở các đối tượng nuôi chính là tôm, cua và sò huyết.
Sự khắc nghiệt của thời tiết không chỉ làm sụt giảm trực tiếp sản lượng, mà còn kéo theo chuỗi tác động tiêu cực trong các ao nuôi.
Cụ thể, lượng nước bốc hơi nhanh làm mực nước hạ thấp, ao cạn dần làm cho nhiệt độ và độ mặn cũng cùng lúc tăng cao. Đây là những yếu tố trực tiếp làm suy giảm sức đề kháng của thủy sản, mở đường cho mầm bệnh tồn lưu trong môi trường phát triển mạnh.
Cơ quan chức năng cảnh báo nguy cơ dịch bệnh bùng phát trên diện rộng. Dưới áp lực của nắng nóng gay gắt, chỉ cần những biến động nhỏ trong môi trường nước cũng có thể nhanh chóng chuyển thành thiệt hại lớn, đặc biệt ở các vùng nuôi có mật độ thả dày.
Trước tình trạng này, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau đã báo cáo UBND tỉnh để đề nghị Trung ương hỗ trợ 50 tấn chlorine từ nguồn dự trữ quốc gia. Lượng hóa chất này là giải pháp thiết yếu nhằm tiêu độc, khử trùng môi trường ao nuôi, góp phần kiểm soát hiệu quả dịch bệnh và giảm thiểu tối đa thiệt hại.
