Thiền sư Thích Nhất Hạnh từng chia sẻ rằng từ khi sang châu Âu, ngài chưa hề được nghe tiếng chuông chùa, nhưng nơi nào cũng có chuông nhà thờ. Mỗi lần sang thuyết pháp ở Thụy Sĩ, ngài đều dùng chuông nhà thờ để thực tập chánh niệm.
“Khi nghe tiếng chuông đổ, tôi dừng nói chuyện và khuyên thiền sinh để hết lòng lắng nghe tiếng chuông. Khi nghe tiếng chuông, chúng tôi dừng lại, theo dõi hơi thở và tiếp xúc được với những gì mầu nhiệm ở xung quanh, hoa lá, các em bé nhỏ, những âm thanh tuyệt diệu”, trích cuốn sách An lạc từng bước chân.
Đối với những người không theo đạo Công giáo như chúng tôi, mỗi khi nghe tiếng chuông nhà thờ ngân vang trong nắng chiều, lòng lại như được xoa dịu.
Có lẽ vì vậy, nghề kéo chuông nhà thờ cũng là cũng là một công việc thầm lặng nhưng thiêng liêng, góp phần mang đến những thanh âm chạm đến tâm hồn của biết bao người.
Một buổi chiều đầu tháng 7.2026, chúng tôi có dịp ghé thăm nhà thờ Thánh Nguyễn Duy Khang (hạt Gia Định, Tổng giáo phận TP.HCM) tọa lạc trong con hẻm nhỏ đường Xô Viết Nghệ Tĩnh, cách ngã tư Hàng Xanh 500 m (quận Bình Thạnh cũ). Đây là một trong ít nhà thờ còn giữ cách rung chuông truyền thống.
Nhà thờ Thánh Nguyễn Duy Khang hiện còn lưu giữ một quả chuông nặng hơn 100 kg trên đỉnh tháp. Muốn đến nơi, phải đi qua cánh cửa nhỏ rồi men theo cầu thang xoắn hẹp dẫn lên tháp chuông.
Con đường ấy, ông Hồ Viết Hoàng (50 tuổi, Phó Hội đồng Mục vụ giáo xứ) đã bước đi không biết bao nhiêu lần. Ông chính là người trực tiếp đảm nhận công việc kéo chuông nhà thờ và đã bén duyên với nghề không lương này từ năm 37 tuổi.
Ông Hoàng vẫn nhớ như in những ngày đầu trực tiếp kéo chuông: “Không phải cứ khỏe là kéo được chuông. Có lần không ghì lại dây chuông, tôi lỡ kéo mạnh quá, quả chuông dính luôn ở trên nóc, không kéo được nữa”.
Theo ông Hoàng, để tạo nên một hồi chuông trọn vẹn, người kéo không cần quá nhiều sức mà phải có kinh nghiệm và cảm nhận nhịp điệu. Mỗi hồi chuông chưa đến 20 nhịp, song từng lần kéo, từng lần nhả dây đều phải đúng thời điểm để quả chuông tiếp tục đung đưa và ngân lên.
Ông Hoàng kể, trước đây, việc rung chuông được nhiều người trong giáo xứ cùng đảm nhận, nhưng tuổi tác cao, không có sức khỏe hoặc chuyển sang giáo xứ khác nên dần dần không còn ai phụ trách.
Chúng tôi hỏi ông Hoàng: nhà thờ Thánh Nguyễn Duy Khang từng có ý định chuyển sang chuông điện tử cho tiện lợi?
Ông Hoàng lắc đầu, chắc mẩm: “Muốn đổi sang chuông điện tử sẽ kéo theo việc phải điều chỉnh kết cấu, kiến trúc của tháp chuông. Quan trọng hơn, kéo chuông bằng tay đã trở thành một truyền thống của nhà thờ, nên cha xứ và giáo xứ đều mong muốn giữ nguyên”.
Là một giáo dân gắn bó với nhà thờ từ nhỏ, chị Nguyễn Hoàng Trúc Mai (25 tuổi, ở TP.HCM) cho hay: “Chúng tôi cảm nhận được ý nghĩa tiếng chuông. Những hồi chuông vang lên nhanh, rộn ràng, tạo cảm giác hân hoan như lời mời gọi cộng đoàn bước vào thánh lễ. Nhưng cũng có những hồi chuông chậm hơn, trầm hơn, khiến người nghe tự nhiên lắng lại. Sự khác biệt này đến từ từng nghi thức phụng vụ, như báo lễ, báo giờ kinh hay giờ chầu đều có cách đánh chuông riêng”.
Bà Hoàng Thanh (77 tuổi) nhận ra sự khác biệt rất rõ ràng giữa chuông kéo tay và chuông vận hành bằng máy: “Chuông máy thì rất đều, rất chuẩn, gần như lập trình sẵn. Còn chuông kéo tay thì có nhịp điệu, nghe tự nhiên và có cảm xúc hơn. Nó gợi nhớ đến ký ức của một thời gắn bó, là linh hồn của cả giáo xứ. Cái gì từ xưa đến nay đã có thì vẫn nên giữ lại”.
Để hiểu rõ hơn về tiếng chuông nhà thờ, chúng tôi tham khảo bài giảng của ông Michel Nguyên Hạnh là nhà nghiên cứu văn hóa, tín ngưỡng Việt Nam, do Tổng giáo phận TP.HCM đăng tải.
Khác với chuông chùa thường được đánh theo phương ngang, chuông nhà thờ chủ yếu được rung theo phương đứng bằng quả lắc.
Theo ông Michel Nguyên Hạnh, chuông nhà thờ được treo trên giá đỡ qua vòng treo ở đỉnh. Cấu tạo chuông gồm đầu chuông, vai chuông, eo chuông, vành chuông và miệng chuông.
Trong đó, phần eo có vai trò quan trọng, quyết định độ chính xác của tần số dao động, giúp tiếng chuông phát ra đúng cao độ đã định. Quả lắc va vào vành chuông tạo dao động âm, còn thiết kế cong của thân chuông giúp âm thanh vang xa. Một số chuông còn có viền để tăng độ bền và độ vững chắc.
Chuông nhà thờ luôn được đúc theo một nốt nhạc trong thất cung: Đô – Rê – Mi – Fa – Sol – La – Si. Vì vậy, có những nhà thờ đúc từ 2 đến 6 chuông.
Trưa 29-4, các đoạn cao tốc Quảng Ngãi - Hoài Nhơn, Hoài Nhơn - Quy Nhơn và một phần đầu tuyến Quy Nhơn - Chí Thạnh đã chính thức thông xe.
Bắt đầu từ lúc 11h30 ngày 29-4, những chuyến xe đầu tiên đã lăn bánh vào 178km đường cao tốc từ Quảng Ngãi tới phía bắc hầm Cù Mông, Gia Lai.
Tuyến mới kết nối trực tiếp vào đường cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi ở phía bắc và kết thúc phía bắc hầm Cù Mông, dẫn vào quốc lộ 1 (từ Km1050 - Km1227 của cao tốc Bắc - Nam CT.01).
Anh Trần Văn Thường, trú phường Tam Kỳ, TP Đà Nẵng, cho hay khi nghe tin tuyến cao tốc được đưa vào khai thác, anh đã tranh thủ lái xe nhập làn vào nút giao quốc lộ 19B để lên cao tốc Hoài Nhơn - Quy Nhơn về lại phường Tam Kỳ.
Theo anh Thường, nếu đi quốc lộ 1, đoạn đường này phải tốn gần 5 giờ di chuyển, nhưng nếu đi cao tốc, hành trình chỉ còn hơn 2 giờ, tiết kiệm thời gian và an toàn hơn.
Giai đoạn đầu, tuyến cao tốc này quy mô 4 làn xe, không có làn dừng khẩn cấp, tốc độ khai thác tại các đoạn đường bình thường là 90km/h đối với xe con, xe tải ≤3,5 tấn và xe chở khách ≤29 chỗ; 80km/h đối với tất cả xe khách giường nằm và phương tiện giao thông khác; tốc độ tối thiểu là 60km/h.
Tại nút giao với quốc lộ 1 phía bắc hầm Cù Mông (phường Quy Nhơn Tây, Gia Lai) thuộc tuyến cao tốc Quy Nhơn - Chí Thạnh, ngay khi chính thức khai thác, nhiều ô tô nối đuôi nhau vào đường dẫn bởi đây là điểm đầu dẫn vào tuyến từ phía nam.
Cách đó khoảng 15km, tại nút giao quốc lộ 19 vào cao tốc Hoài Nhơn - Quy Nhơn qua phường An Nhơn Nam, hàng loạt phương tiện xếp hàng chờ đến giờ thông xe chính thức.
Khi những khối bê tông chắn lối được di chuyển khỏi lòng đường dẫn, dòng xe bắt đầu háo hức lăn bánh vào đường mới, báo hiệu thời khắc chính thức khai thác toàn tuyến.
Trên cao tốc, các xe tuân thủ quy định; hệ thống bảng chỉ dẫn, biển báo hiệu được lắp đặt đồng bộ giúp các xe đi dễ dàng.
Ông Nguyễn Thanh Bình - Giám đốc Khu Quản lý đường bộ III, Cục Đường bộ Việt Nam - thông tin trong thời gian đầu thông xe khai thác từ ngày 29-4 đến ngày 6-5, đơn vị đã bố trí nhân sự phục vụ công tác trực chốt 24/24h để phối hợp xử lý nếu xảy ra các tình huống, sự cố giao thông trên tuyến cao tốc Quảng Ngãi - Hoài Nhơn và Hoài Nhơn - Quy Nhơn, cùng một phần đầu tuyến Quy Nhơn - Chí Thạnh.
Để đảm bảo xe lưu thông thông suốt và an toàn trên tuyến khi mới đưa vào khai thác, đặc biệt trong kỳ nghỉ lễ 30-5 và 1-5, ông Bình yêu cầu các nhà thầu quản lý bảo dưỡng thường xuyên chuẩn bị đầy đủ xe, thiết bị, xe tuần đường, nhân sự, hệ thống an toàn giao thông để sẵn sàng phục vụ công tác quản lý, bảo trì.
Các đơn vị phải bố trí nhân sự trực chốt 24/24h tại các nút giao để hướng dẫn, ngăn chặn, điều tiết các loại xe ra vào đường cao tốc; chuẩn bị kịch bản và phương án ứng phó xử lý sự cố, đồng thời phối hợp cơ quan liên quan thực hiện cứu hộ cứu nạn khi có tình huống xảy ra.
Theo đại diện Đội 5, Phòng 6, Cục Cảnh sát giao thông, ghi nhận trong ngày đầu tiên khai thác tuyến mới, lưu lượng xe cộ tham gia giao thông còn ít, nhưng dự báo sẽ đông dần khi người dân nắm được thông tin và vào cao điểm di chuyển dịp lễ.
Nhìn chung trong những giờ đầu tiên vận hành, tình hình trật tự an toàn giao thông được đảm bảo an toàn, chưa ghi nhận sự cố giao thông. Tuy nhiên lực lượng tuần tra kiểm soát đã phát hiện một số tình huống đáng lo ngại như đi ngược chiều, chạy quá tốc độ trên tuyến mới.
Hiện công tác tuần tra kiểm soát, giám sát hoạt động trên tuyến đang được lực lượng cảnh sát giao thông tập trung siết chặt để đảm bảo an toàn.
Ban Quản lý dự án 2 đề nghị Bộ Xây dựng thẩm định Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án xây dựng các nút giao khác mức giữa đường bộ và đường sắt, sử dụng vốn vay Ngân hàng Thế giới.
Theo đề xuất, dự án xử lý 18 vị trí giao cắt có mật độ giao thông lớn trên ba tuyến đường sắt Hà Nội - TP HCM, Yên Viên - Lào Cai và Hà Nội - Đồng Đăng. Các điểm này nằm trên địa bàn 9 tỉnh, thành phố, trải dài từ Bắc vào Nam và đều là các vị trí giao cắt với quốc lộ.
Phương án được tư vấn đề xuất là xây dựng cầu vượt hoặc hầm chui, tạo nút giao khác mức để xóa bỏ các giao cắt đồng mức hiện hữu. Việc này giúp nâng cao an toàn chạy tàu, giảm chi phí vận hành đường ngang, hạn chế ùn tắc giao thông đường bộ khi tàu đi qua và giảm nguy cơ tai nạn.
Tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 8.375 tỷ đồng, tương đương 320 triệu USD. Trong đó, vốn vay Ngân hàng Thế giới khoảng 4.836 tỷ đồng, sử dụng cho xây dựng, thiết bị, tư vấn giám sát và dự phòng. Phần vốn đối ứng trong nước khoảng 3.539 tỷ đồng, chi cho giải phóng mặt bằng, quản lý dự án và tư vấn.
Dự án được đề xuất triển khai giai đoạn 2026-2030, với kế hoạch bố trí vốn trong 5 năm kể từ khi hiệp định tài trợ có hiệu lực.
Trước đó, Bộ trưởng Bộ Xây dựng đã giao Ban Quản lý dự án 2 lập Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi. Kinh phí chuẩn bị đầu tư được bố trí trong kế hoạch vốn năm 2026. Cơ quan này chịu trách nhiệm tổ chức lập báo cáo, lựa chọn tư vấn và bảo đảm tiến độ, chất lượng.
Mạng lưới đường sắt quốc gia dài hơn 3.140 km, có gần 5.000 điểm giao cắt với đường bộ. Trong đó, hơn 3.000 lối đi tự mở chưa được rào chắn, khoảng 700 đường ngang có hệ thống cảnh báo tự động và hơn 600 đường ngang có người gác, là các điểm tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông đường sắt.
Như Tuổi Trẻ Online đã đưa tin, khuya 30-4, hai dự án cao tốc Quy Nhơn - Chí Thạnh và Chí Thạnh - Vân Phong qua địa phận tỉnh Đắk Lắk chính thức được thông xe đưa vào khai thác.
Cụ thể, tại cao tốc Quy Nhơn - Chí Thạnh, 34km trong tổng số 42km qua Đắk Lắk được thông xe, từ Km1242+533 đến Km1276+691. Đây là đoạn kết nối trực tiếp với cao tốc Chí Thạnh - Vân Phong.
Cao tốc Chí Thạnh - Vân Phong có 24km trong tổng số 48km được đưa vào khai thác với điểm đầu dự án, tiếp giáp cao tốc Quy Nhơn - Chí Thạnh, điểm cuối tại nút giao Nguyễn Hữu Thọ (Km1301+840, thuộc phường Tuy Hòa).
Trên đoạn này có hai nút giao liên thông được đưa vào khai thác gồm nút giao Chí Thạnh và nút giao Nguyễn Hữu Thọ.
Tuy nhiên, cả hai đoạn cao tốc Quy Nhơn - Chí Thạnh, Chí Thạnh - Vân Phong chỉ đưa vào khai thác một phần và chưa thông suốt toàn tuyến.
Lý do là cao tốc Quy Nhơn - Chí Thạnh còn lại 12km của dự án vẫn chưa thể triển khai do vướng mặt bằng khoảng 900m đường gom tại xã Xuân Lộc.
Còn cao tốc Chí Thạnh - Vân Phong còn lại 24km (từ nút giao Nguyễn Hữu Thọ tại Km1301 đến điểm cuối dự án tại xã Hòa Xuân, Đắk Lắk) hiện nhà thầu vẫn đang tiếp tục thi công hoàn thiện, khắc phục sự cố sạt trượt taluy tại khu vực đồi Km11 do mưa lũ năm 2025...
Ngày 1-5, ghi nhận của Tuổi Trẻ Online tại các tuyến cao tốc được khai thác lượng xe di chuyển không quá đông, chủ đầu tư cũng chốt chặn các đoạn chưa được khai thác và cắm biển hướng dẫn.
Anh Lê Trung Tín (người dân phường Tuy Hòa, Đắk Lắk) cho hay: "Biết tin cao tốc được thông xe cả gia đình tôi quyết định đi thử kết hợp ra Quảng Ngãi thăm người thân, đường khá thông thoáng và không xảy ra tình trạng kẹt xe, giai đoạn này cũng chưa thu phí. Hai bên cao tốc Chí Thạnh - Vân Phong nhiều đoạn đi qua cánh đồng lúa chín rất đẹp".
Tuy nhiên vì chỉ khai thác một phần nên xe khi đi từ phường Tuy Hòa (phía Nam) lên nút giao Nguyễn Hữu Thọ tại Km1301 thuộc cao tốc Chí Thạnh - Vân Phong sau đó đi đến đoạn cao tốc Quy Nhơn - Chí Thạnh (đoạn qua xã Xuân Lộc) tại Km1242+533 phải theo đường dẫn ra lại quốc lộ 1, đi tiếp khoảng hơn 10km trên quốc lộ rồi vào hầm Cù Mông để đến đoạn cao tốc Quy Nhơn - Chí Thạnh (qua địa phận Gia Lai).
Việc cao tốc khai thác đứt đoạn khiến hành trình không thông suốt, khá bất tiện. Nhiều tài xế bày tỏ mong muốn tuyến cao tốc qua Đắk Lắk sớm đưa vào khai thác toàn tuyến.
