Phó Chủ tịch Hội đồng An ninh Nga Dmitry Medvedev ngày 5/7 tuyên bố các nhà lãnh đạo Nga dự định thiết lập một “vùng an ninh” mới bao gồm các vùng lãnh thổ Sumy, Dnipropetrovsk và Kharkov ở Ukraine.
Ông Medvedev cho rằng việc mở rộng vùng đệm này là sự tiếp nối các mục tiêu quân sự mà Tổng thống Nga Vladimir Putin đã vạch ra gần đây.
“Vùng đệm an ninh mới mà Tổng thống đã đề cập hôm qua sẽ đi qua lãnh thổ các vùng Sumy, Dnipropetrovsk và Kharkov”, cựu Tổng thống Nga nói thêm.
Ông Medvedev cũng khẳng định lực lượng Nga đã đạt được những bước tiến trên chiến trường Ukraine.
Phát biểu của ông Medvedev được đưa ra sau những tuyên bố gần đây của Tổng thống Vladimir Putin về chiến dịch quân sự của Nga tại Ukraine.
Trong chuyến thăm sở chỉ huy vào ngày 3/7, Tổng thống Putin tuyên bố lực lượng Nga sẽ tiếp tục tiến hành các cuộc tấn công quy mô lớn nhằm vào Ukraine.
Tổng thống Putin cho biết các cuộc tấn công nhằm vào tổ hợp công nghiệp – quốc phòng của Ukraine và cơ sở hạ tầng hỗ trợ hoạt động của các tổ hợp này phải được tiếp tục.
Trong cùng chuyến thăm, Tổng thống Putin cũng tuyên bố, để đáp trả các cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào các thành phố của Nga, quân đội Nga sẽ mở rộng một “vùng đệm an ninh” bên trong lãnh thổ Ukraine, đồng thời nhắc đến các chiến dịch đang diễn ra tại các tỉnh Sumy và Kharkov.
Chủ nhân Điện Kremlin nói rằng “vùng đệm an ninh” dọc biên giới phải được mở rộng để đáp trả các cuộc tấn công của Ukraine vào lãnh thổ Nga.
Ngoài ra, Tổng thống Nga khẳng định quân đội Nga đã kiểm soát hoàn toàn tỉnh Lugansk và thành phố Kostiantynivka, đồng thời đang tiếp tục đạt được những bước tiến tại tỉnh Donetsk.
Tuy nhiên, tuyên bố của Nga về việc kiểm soát Kostiantynivka, một thành trì chiến lược ở miền Đông Ukraine, đã bị các quan chức quân sự Ukraine bác bỏ. Họ xác nhận khu vực này vẫn nằm dưới sự kiểm soát của Ukraine và sự hiện diện của lực lượng Nga tại đây chỉ giới hạn ở các nhóm hoạt động riêng lẻ.
Trong cuộc họp có sự tham gia của Tổng thống, Bộ trưởng Quốc phòng và các quan chức quân sự cũng như dân sự cấp cao của Nga, Tham mưu trưởng Quân đội Nga Valery Gerasimov tuyên bố chiến dịch quân sự của Nga nhằm vào ngành công nghiệp quốc phòng Ukraine đã làm suy yếu đáng kể khả năng sản xuất vũ khí tầm xa của Kiev.
Ông Gerasimov cho biết chỉ riêng trong tháng 6, lực lượng Nga đã tấn công 55 cơ sở công nghiệp quốc phòng của Ukraine, bao gồm một nhà máy sản xuất tên lửa hành trình FP-5 Flamingo và nhiều doanh nghiệp lắp ráp UAV tầm xa. Khoảng 10 sân bay quân sự cũng trở thành mục tiêu tấn công.
Sumy nằm sát biên giới với vùng Kursk của Nga, nơi mà trước đây lực lượng Ukraine từng mở chiến dịch đột kích và kiểm soát một phần lãnh thổ Nga trong nhiều tháng, trước khi gần như bị Nga đẩy lùi hoàn toàn.
Tổng thống Putin nhiều lần gợi ý rằng các lực lượng Nga nên thiết lập một “vùng đệm an ninh” dọc biên giới 2 nước để ngăn Kiev dừng tấn công vào lãnh thổ Nga.
Nga gần đây tiến hành cuộc không kích có quy mô lớn nhất vào thủ đô Kiev của Ukraine trong cuộc xung đột, khiến gần 30 người thiệt mạng và hơn 90 người bị thương.
Trong cuộc tấn công vào ngày 1-2/7, Nga đã phóng 74 tên lửa và 496 máy bay không người lái tầm xa, hầu hết nhắm vào Kiev. Cuộc không kích bao gồm 28 tên lửa đạn đạo, số lượng kỷ lục cho một đợt tấn công vào thủ đô của Ukraine.
Các cuộc tấn công của Nga diễn ra khi Kiev tiếp tục leo thang chiến dịch nhằm vào cơ sở hạ tầng dầu khí trong lãnh thổ Nga, một nguồn thu quan trọng giúp Moscow duy trì chiến dịch quân sự ở Ukraine.
Tổng thống Putin tháng trước tuyên bố các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự của Nga không chỉ nhằm mục đích gây thiệt hại, mà còn nhằm thúc đẩy một chiến dịch thông tin nhằm làm suy yếu lòng tin của công chúng, gieo rắc chia rẽ trong xã hội Nga và gây áp lực buộc Moscow tạm dừng chiến dịch quân sự tại Ukraine.
Tuy nhiên, theo Tổng thống Putin, Moscow sẽ không cho Kiev cơ hội ngăn chặn bước tiến của quân đội Nga hoặc buộc Nga đàm phán theo các điều khoản của Ukraine.
Cuộc chiến tái phân chia khu vực bầu cử hạ viện Mỹ đang bước vào giai đoạn kịch tính. Với hàng loạt phán quyết từ các cấp tòa án trong những ngày qua, cục diện bầu cử giữa kỳ tại Mỹ liên tục thay đổi, trực tiếp tác động đến quyền kiểm soát hạ viện của hai đảng Dân chủ và Cộng hòa.
Vào sáng qua (12.5 theo giờ VN), Đài NBC News đưa tin Tòa án tối cao Mỹ đã lật ngược phán quyết của tòa cấp dưới, theo đó cho phép bang Alabama sử dụng bản đồ bầu cử mới do phe Cộng hòa đề xuất. Bản đồ này dự kiến xóa bỏ một trong 2 khu vực bầu cử có đa số cử tri là người da đen (vốn thường bầu cho ứng viên Dân chủ). Điều này sẽ giúp Alabama đẩy nhanh tiến trình bầu cử theo bản đồ có lợi cho đảng Cộng hòa. Toàn bộ 6 thẩm phán bảo thủ của Tòa án tối cao đều thông qua phán quyết cho Alabama sử dụng bản đồ mới, trong khi 3 thẩm phán cấp tiến phản đối.
Tại bang Virginia, phe Dân chủ cũng vừa đệ đơn khẩn cấp lên Tòa án tối cao vào ngày 11.5 nhằm khôi phục bản đồ bầu cử từng được cử tri chấp thuận. Trước đó, tòa án cấp tiểu bang Virginia đã bác bỏ bản đồ nêu trên do các lỗi kỹ thuật trong quá trình trưng cầu dân ý.
Không chỉ ở Alabama và Virginia, làn sóng chạy đua "vẽ lại bản đồ" còn diễn ra ở nhiều bang miền nam nước Mỹ.
Tại bang Louisiana, Thống đốc Jeff Landry đã ban bố tình trạng khẩn cấp và đình chỉ các cuộc bầu cử sơ bộ để cơ quan lập pháp kịp thời vẽ lại các khu vực bầu cử.
Ở bang Mississippi, một phiên họp đặc biệt của cơ quan lập pháp tiểu bang đã được lên lịch vào ngày 20.5 để xem xét các bản đồ mới sau khi bị tòa án yêu cầu điều chỉnh.
Theo CNN, hiện 9 bang đã ban hành bản đồ phân khu vực bầu cử mới. Các bang ghi nhận diễn biến có lợi cho đảng Cộng hòa gồm: Texas, Florida, Alabama, Tennessee, Bắc Carolina, Ohio và Missouri. Đảng Dân chủ củng cố thêm ưu thế tại 2 bang California và Utah.
Các phân tích chỉ ra với bản đồ mới, đảng Cộng hòa có thể giành thêm 15 ghế trong bầu cử hạ viện, trong khi đảng Dân chủ chỉ "lật" được 6 ghế. Giới chuyên gia nhận định đảng Cộng hòa đang bứt phá mạnh mẽ trong cuộc chiến phân định lại bản đồ bầu cử, sau những phán quyết có lợi từ các cấp tòa án.
Tuy nhiên, việc liên tiếp có nhiều bang thúc đẩy vẽ lại bản đồ bầu cử đang gây ra những hậu quả về mặt hậu cần. Tại Louisiana, gần 179.000 cử tri đã đi bỏ phiếu sớm cho bầu cử sơ bộ, thế nhưng những lá phiếu đó có thể không được tính nếu bản đồ bị thay đổi vào phút chót. Ở Alabama, sau phán quyết của Tòa án tối cao cho sử dụng bản đồ bầu cử mới, các khu vực nằm trong diện thay đổi sẽ phải tổ chức bầu cử sơ bộ lại.
Trong bối cảnh số nghị sĩ Cộng hòa chỉ nhiều hơn phe Dân chủ 5 ghế tại hạ viện (217 và 212), việc tái phân định khu vực bầu cử không còn là chuyện thủ tục mà đã trở thành một vũ khí chiến thuật để đảng Cộng hòa bảo vệ thế đa số mong manh trước cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11 tới, trong khi đảng Dân chủ nỗ lực ngăn chặn đối thủ giành thêm lợi thế.
Trong nghiên cứu mang tên "Địa hình dạng kênh rạch làm tăng độ nhạy cảm với sự tan chảy của các thềm băng lạnh ở Nam Cực" được công bố trên tạp chí khoa học Nature Communications, các nhà khoa học cho biết họ phát hiện "nguồn nhiệt ẩn" dưới thềm băng Nam Cực khiến băng tan từ bên dưới.
Các thềm băng là những khối băng khổng lồ nổi trên mặt biển, đóng vai trò như "tấm chắn" giúp giữ các sông băng trên đất liền không trượt nhanh ra đại dương. Khi các thềm băng suy yếu hoặc tan chảy, lượng băng trên lục địa sẽ dễ dàng đổ xuống biển hơn, từ đó làm mực nước biển tăng nhanh.
Nhóm nghiên cứu phát hiện bên dưới thềm băng Fimbulisen ở Đông Nam Cực tồn tại những kênh dài nằm ở mặt đáy của lớp băng. Các kênh này có khả năng giữ lại nước biển tương đối ấm, khiến nhiệt tích tụ và làm băng tan mạnh hơn ở một số khu vực.
Theo nhà nghiên cứu Tore Hattermann thuộc Trung tâm Nghiên cứu địa cực iC3 (Na Uy), hình dạng đáy của thềm băng không chỉ là một đặc điểm tự nhiên thụ động mà còn có thể "giữ nhiệt đại dương đúng tại những nơi mà sự tan chảy gây tác động lớn nhất".
Điều khiến các nhà khoa học lo ngại là nghiên cứu được thực hiện ở Đông Nam Cực, khu vực vốn lâu nay được xem là lạnh và ổn định hơn so với Tây Nam Cực. Nhóm nghiên cứu nhận thấy chỉ một lượng nhỏ nước biển ấm cũng đủ làm gia tăng đáng kể tốc độ tan chảy bên dưới các kênh băng. Khi các kênh này mở rộng theo thời gian, cấu trúc của toàn bộ thềm băng có thể trở nên yếu hơn và mất ổn định.
Nhà nghiên cứu Qin Zhou, đồng tác giả công trình, cho biết ngay cả những dòng nước sâu ấm nhỏ cũng có thể tạo ra tác động lớn nếu chúng liên tục bào mòn phần đáy của thềm băng. Điều đó đồng nghĩa nhiều khu vực băng ở Nam Cực từng được cho là "an toàn" thực tế có thể dễ tổn thương hơn dự kiến.
Để đi đến kết luận này, nhóm khoa học đã sử dụng mô hình máy tính độ phân giải cao kết hợp với bản đồ chi tiết mặt dưới của thềm băng Fimbulisen. Họ mô phỏng nhiều kịch bản khác nhau, từ điều kiện đại dương lạnh đến ấm hơn, nhằm đánh giá mức độ ảnh hưởng của các kênh ngầm tới dòng hải lưu và tốc độ tan băng.
Theo các nhà nghiên cứu, vấn đề đáng lo ngại nhất là nhiều mô hình khí hậu hiện nay chưa tính đầy đủ tác động của những kênh ngầm dưới thềm băng. Điều này có thể khiến các dự báo về mực nước biển dâng bị đánh giá thấp.
Nếu thềm băng tiếp tục mỏng đi và suy yếu, các sông băng phía sau sẽ chảy nhanh hơn ra đại dương, tạo nên hiệu ứng dây chuyền làm mực nước biển tăng tốc.
Nhà nghiên cứu Tore Hattermann cảnh báo rằng các mô hình hiện nay có nguy cơ đánh giá thấp độ nhạy cảm của những thềm băng "lạnh" ở Đông Nam Cực trước các biến đổi nhỏ của nhiệt độ đại dương ven bờ. Trong khi đó, tình trạng nước biển ấm lên đã được ghi nhận và dự báo sẽ tiếp tục gia tăng trong tương lai do biến đổi khí hậu.
Theo Hãng tin Reuters, nhiều tiếng nổ vang lên khắp thủ đô Kiev ngay sau 1h sáng 24-5 (theo giờ địa phương), sau khi Không quân Ukraine cảnh báo về mối đe dọa do tên lửa Oreshnik - loại vũ khí có khả năng mang cả đầu đạn thông thường và hạt nhân - trên kênh Telegram của lực lượng này.
Thị trưởng Vitali Klitschko của Kiev cho biết ít nhất 5 người đã bị thương và một người trong số đó phải nhập viện.
"Thủ đô Kiev đã hứng chịu cuộc tấn công tên lửa đạn đạo quy mô lớn. Hiện có thông tin cho thấy ít nhất 4 địa điểm bị ảnh hưởng do cuộc tấn công, trong đó có quận Shevchenkivsky, Dniprovsky và Podilsky. Theo thông tin sơ bộ, đã xảy ra hỏa hoạn và hư hại đối với các tòa chung cư" - ông Tymur Tkachenko, một quan chức cấp cao tại Kiev, thông tin.
Ông Klitschko cho biết các mảnh vỡ từ vụ tấn công đã bốc cháy trong khuôn viên một trường học ở trung tâm thành phố.
Trên nền tảng X, AMK Mapping - tài khoản có dấu tích xanh chuyên theo dõi chiến sự Ukraine - cho biết thủ đô của Ukraine đang trải qua cuộc tấn công dữ dội, với "ít nhất 20 tên lửa đạn đạo Iskander-M, 6 tên lửa hành trình Kalibr, 4 tên lửa hành trình siêu vượt âm Zircon cùng 2 tên lửa Oreshnik đã nhắm vào Kiev".
"Thêm nhiều tên lửa đã tấn công các mục tiêu ở tỉnh Khmelnytskyi, tỉnh Zhytomyr và tỉnh Kirovohrad. Hàng trăm máy bay không người lái Geran-2 cũng đang tấn công các mục tiêu trên khắp Ukraine" - AMK Mapping viết.
Hiện phía Nga chưa lên tiếng. Không quân Ukraine chưa cập nhật liệu tên lửa Oreshnik có bắn trúng mục tiêu nào hay không.
Hôm 23-5, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã cảnh báo Nga chuẩn bị tấn công Ukraine bằng tên lửa đạn đạo siêu vượt âm Oreshnik. Ông dẫn lại thông tin tình báo từ Ukraine, Mỹ và châu Âu.
Cảnh báo được đưa ra một ngày sau khi Tổng thống Nga Vladimir Putin ra lệnh cho quân đội Nga chuẩn bị các phương án trả đũa đối với Ukraine, sau vụ tấn công bằng máy bay không người lái (drone) nhằm vào một ký túc xá sinh viên ở khu vực Lugansk do Nga kiểm soát ở miền đông Ukraine.
Các quan chức Nga thông tin số người thiệt mạng trong vụ tấn công bằng drone vào ký túc xá sinh viên ở Lugansk đã tăng lên 23 người. Tuy nhiên quân đội Ukraine phủ nhận trách nhiệm về vụ tấn công này, tuyên bố chỉ tấn công vào một cơ sở sản xuất drone của Nga.
Trước cuộc tấn công trên, Nga từng hai lần tấn công Ukraine bằng tên lửa siêu vượt âm Oreshnik - loại tên lửa mà ông Putin từng tuyên bố là "không thể đánh chặn" nhờ tốc độ được cho là gấp hơn 10 lần vận tốc âm thanh.
Đoạn video được tài khoản AMK Mapping chia sẻ trên nền tảng X với dòng chú thích "Đoạn phim cận cảnh cho thấy khoảnh khắc tên lửa đạn đạo tầm trung Oreshnik của Nga tấn công Kiev" - Video: X/AMK Mapping
Nga lần đầu phóng tên lửa Oreshnik hồi tháng 11-2024 nhằm vào một cơ sở mà Nga nói là nhà máy quân sự ở Ukraine. Khi đó, các nguồn tin Ukraine cho biết tên lửa mang đầu đạn giả, thay vì thuốc nổ và chỉ gây thiệt hại hạn chế. Vụ tấn công thứ hai diễn ra vào tháng 1-2026, khi tên lửa đánh trúng vùng Lviv ở miền tây Ukraine.
