Mỗi buổi sáng, lớp học của cô Trần Thị Thơm ở xã Cư M’gar (Đắk Lắk) lại rộn lên tiếng ê a tập nói, tiếng đồ chơi va vào nhau, xen lẫn những tiếng khóc bất chợt rồi nhanh chóng lắng xuống sau cái ôm dịu dàng của cô giáo.
Trong căn phòng chỉ vài chục mét vuông, gần 20 trẻ tự kỷ, tăng động, chậm nói, mỗi em một thế giới, một giáo án.
Cô Thơm gần như không lúc nào ngồi yên, vừa đỡ tay một cậu bé tập cầm thìa, lại quay sang phát âm cho bé gái chậm nói, rồi nhẹ nhàng chuyển sang tiếng Ê Đê để trò chuyện với cô học trò là đồng bào Ê Đê còn e dè ở góc lớp. Đôi lúc cô còn bị các bé mất kiểm soát làm bị thương…
Nhưng đó là chuyện bình thường tại lớp học này.
“Từ từ thôi con, mình làm lại nhé…”, câu nói ấy được cô lặp đi lặp lại suốt buổi học.
Chứng kiến học trò dần biết nhìn vào mắt người đối diện, biết bật tiếng gọi “ba”, “mẹ” hay chạy đến ôm người thân sau nhiều tháng can thiệp, cô giáo vùng sâu bảo mọi mệt mỏi đều trở nên xứng đáng.
Ở lớp học của cô Thơm, hầu như gia đình nào cũng bắt đầu bằng những tháng ngày tuyệt vọng. Khi bạn bè cùng trang lứa ríu rít gọi “ba”, “mẹ”, con họ vẫn lặng im, thu mình hoặc bất chợt gào khóc.
“Không ai muốn tin con mình là trẻ đặc biệt. Đó là nỗi đau rất lớn của các bậc cha mẹ”, cô chia sẻ.
Chị N.T.P. (36 tuổi, ở xã Cư M’gar) từng nhiều lần ôm con trai khóc vì cậu bé tăng động liên tục và phụ huynh bị mời lên trường vì con trêu ghẹo bạn, nghịch đồ dùng.
Sau một năm đưa con đi can thiệp nhưng không hiệu quả, chị tìm đến lớp học của cô Thơm. Và bảy tháng sau, trong lúc dọn cơm, chị bất ngờ nghe con trai đọc thơ.
“Tôi hạnh phúc, chỉ biết ôm con òa khóc, giờ con thích học chữ, còn làm được cả toán”, người mẹ xúc động.
Niềm hạnh phúc ấy cũng đến với anh N.B.S. (48 tuổi, ở xã Ea Kiết), người cha đều đặn vượt hơn 120km mỗi ngày đưa đón con gái rối loạn phổ tự kỷ đến lớp với một mong muốn lớn nhất là được nghe con gọi một tiếng “ba”.
Sau gần một năm, điều ấy cuối cùng cũng thành hiện thực.
“Chỉ mong con gọi mình lúc con cần, biết vui đùa như bao đứa trẻ khác. Vậy thôi đã khiến bao mệt mỏi được xóa nhòa”, người cha nghẹn ngào.
Ở một góc khác của lớp học, bé L.Q.C. lon ton chạy ra ôm ba mẹ khi tan học. Trước đó cậu bé từng khép mình, chỉ quanh quẩn với chiếc điện thoại.
“Giờ con biết chạy ra ôm ba mẹ, biết vui đùa với cả nhà. Điều bình thường với nhiều gia đình lại là cả một phép màu với chúng tôi”, người mẹ nghẹn ngào.
Ít ai biết trước khi mở lớp can thiệp, cô Thơm từng là giáo viên tiểu học. Khi dạy ở vùng sâu, thấy ngày càng nhiều trẻ tự kỷ, chậm nói nhưng địa phương thiếu nơi hỗ trợ bài bản, chị quyết định theo học giáo dục đặc biệt, tự trau dồi chuyên môn rồi mở lớp.
Hành trình ấy chưa bao giờ dễ dàng. Có những hành vi chị phải hướng dẫn hàng trăm lần, có những âm tiết phải lặp đi lặp lại hàng chục lần mới giúp trẻ cất được tiếng nói đầu tiên.
“Đối với trẻ đặc biệt, nếu mình vội thì các con càng áp lực. Các con cần thời gian và cần người kiên nhẫn ở bên”, chị nói.
Điều đặc biệt ở lớp học này là sự linh hoạt trong cách tiếp cận. Với trẻ người Ê Đê chưa thể giao tiếp bằng tiếng phổ thông, cô Thơm chuyển sang nói tiếng Ê Đê. May mắn lớn lên gần buôn làng, hằng ngày được học và giao tiếp bằng tiếng Ê Đê nên đến nay cô sử dụng ngôn ngữ này thành thạo như tiếng mẹ đẻ.
“Muốn bước vào thế giới của các em thì trước hết phải nói bằng ngôn ngữ các em lớn lên cùng”, chị chia sẻ.
Không chỉ đồng hành với trẻ, cô Thơm còn hướng dẫn cha mẹ tiếp tục luyện tập cùng con sau mỗi buổi học. Những gia đình khó khăn còn được giảm học phí để trẻ không phải dừng can thiệp giữa chừng.
Theo bà Vũ Thị Thùy Dung – chuyên gia giáo dục đặc biệt (nghiên cứu sinh tại Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn TP HCM), điều đáng quý ở cô Thơm là tinh thần không ngừng học hỏi, cập nhật phương pháp can thiệp và sự kiên trì đồng hành với từng trẻ.
“Chính điều đó đã giúp lớp học nhỏ giữa vùng quê trở thành điểm tựa của nhiều gia đình. Tôi tin với nền tảng chuyên môn cùng tình yêu và sự kiên trì dành cho trẻ đặc biệt, cô Thơm sẽ giúp thêm nhiều trẻ và gia đình có cơ hội thay đổi tích cực”, bà Dung nhận định.
Chiều muộn, những đứa trẻ lần lượt được cha mẹ đón về. Có em chạy ùa ra ôm ba, có em lí nhí chào mẹ. Đứng trước cửa lớp, cô Thơm dõi theo từng bóng nhỏ khuất dần trên con đường quê đất đỏ.
“Tôi chỉ mong mỗi đứa trẻ đến lớp đều có thêm một cơ hội để bước gần hơn với thế giới. Hạnh phúc đôi khi chỉ bắt đầu từ một ánh mắt biết nhìn, một cái ôm hay tiếng gọi ‘ba’, ‘mẹ’ sau hàng ngàn lần kiên nhẫn”, cô mỉm cười nói.
Mới đây, đoạn video ghi lại khoảnh khắc anh Nguyễn Cung Hoàng Nam cùng con gái Nguyễn Cung Thiện Như (TPHCM) vỡ òa cảm xúc khi tra cứu điểm thi tuyển sinh vào lớp 10 năm 2026 đã thu hút sự quan tâm của cộng đồng mạng.
Kỳ thi chuyển cấp tưởng khó khăn vừa qua đã để lại nhiều kỷ niệm, cảm xúc cho nhiều phụ huynh, học sinh, trong đó có gia đình anh Nam.
Là giáo viên dạy môn toán bậc THPT, anh Hoàng Nam cho biết những ngày chờ công bố điểm thi, anh còn hồi hộp hơn cả con gái. Dù biết theo kế hoạch, Sở GD&ĐT TPHCM công bố kết quả vào ngày 19/6, nhưng từ ngày 17, anh đã liên tục truy cập trang thông tin điện tử của Sở để cập nhật.
"Sáng hôm công bố điểm, khoảng 9h, tôi gọi con ra ngồi cùng để xem kết quả. Tôi muốn chính con là người bấm tra cứu và cũng là người đầu tiên biết điểm của mình để giữ trọn vẹn cảm xúc.
Tuy nhiên, do lượng người truy cập quá đông nên trang thông tin điện tử liên tục bị nghẽn. Hai cha con phải kiên nhẫn làm mới trang nhiều lần, đến khoảng 10h30 mới tra cứu được", anh Nam kể.
Khi bảng điểm hiện lên, cả hai cha con đều không giấu được sự bất ngờ. Thiện Như đạt 7,8 điểm môn toán, 9 điểm môn tiếng Anh và 8 điểm môn ngữ văn.
"Khi thấy kết quả môn thi ngữ văn được 8 điểm, con òa khóc vì hạnh phúc. Trước đó, con chỉ kỳ vọng môn thi này được 6,5 điểm do không tự tin trong quá trình làm bài.
Thấy con bật khóc, cảm xúc của tôi cũng vỡ òa theo. Đó là khoảnh khắc hạnh phúc mà có lẽ bất kỳ người cha nào cũng sẽ nhớ mãi", anh chia sẻ.
Người cha trải lòng rằng con gái là thí sinh dự thi, nhưng cả gia đình đều hồi hộp. Thay vì tạo áp lực cho con phải trúng tuyển vào trường chuyên hay các trường top đầu, gia đình anh phải tìm cách để con không chịu quá nhiều áp lực.
"Ngay từ đầu, tôi xác định kỳ thi này chỉ là một trải nghiệm cho con. Đời học sinh chỉ có một lần thi tuyển sinh vào lớp 10 nên nếu có cơ hội thì cứ mạnh dạn thử sức để tích lũy kinh nghiệm và rèn luyện bản lĩnh. Không trúng tuyển trường chuyên cũng là điều hết sức bình thường", anh nói.
Anh Nam cũng không khuyến khích con thức quá khuya để học bài. Trước giai đoạn ôn thi, Thiện Như chỉ có vài lần hiếm hoi học đến 1-2h sáng.
Những ngày cận kỳ thi, hai cha con chỉ ôn môn toán cùng nhau tới khoảng 21h30-22h rồi nghỉ ngơi để đảm bảo sức khỏe và tinh thần tốt nhất.
Hành trình đầy ắp kỷ niệm đẹp
Trong suốt kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10, điều anh Nguyễn Cung Hoàng Nam nhớ nhất là hành trình đồng hành cùng con gái.
"Năm ngoái tôi có mặt tại điểm thi với vai trò giám thị, còn năm nay lại đưa con đến chính ngôi trường ấy để dự thi. Vẫn là địa điểm quen thuộc nhưng tâm thế hoàn toàn khác. Thay vì làm nhiệm vụ, tôi chỉ biết ngồi ở một quán cà phê gần trường, lặng lẽ chờ đợi và thấp thỏm theo từng giờ", anh kể.
Dù đã dặn dò con tất cả những điều cần thiết trước khi bước vào phòng thi, người cha vẫn không giấu được sự lo lắng. Trong lúc chờ con hoàn thành bài thi, anh không ngừng tự hỏi giờ này con đang làm đến câu nào, đã giải xong phương trình hay vẫn còn loay hoay với phần hình học.
Sau môn thi cuối cùng, hai cha con rủ nhau đi ăn mừng để khép lại một chặng đường nhiều cảm xúc. Với anh Nam, đó là cách cả hai cùng đánh dấu một cột mốc đáng nhớ của tuổi học trò.
"Điều khiến tôi hạnh phúc không phải con làm được bao nhiêu điểm, mà là con đã dũng cảm bước qua kỳ thi bằng tất cả sự nỗ lực của mình", anh bộc bạch.
Sau kỳ thi, Thiện Như chia sẻ mong muốn trở thành nhà sinh vật học. Khi bước vào bậc THPT, em dự định theo tổ hợp lý - hóa - sinh. Gia đình sẽ tiếp tục đồng hành, giúp con tìm hiểu kỹ về ngành nghề yêu thích cũng như có những định hướng phù hợp trước khi lựa chọn trường đại học.
"Tôi không ủng hộ việc so sánh con mình với bất kỳ ai, dù là bạn cùng lớp, con của người quen hay những học sinh trên mạng xã hội. Mỗi đứa trẻ là một cá thể riêng, có thế mạnh và tốc độ phát triển khác nhau.
Điều duy nhất nên so sánh là hôm nay con đã trưởng thành hơn chính mình của ngày hôm qua hay chưa. Chỉ cần thấy con nỗ lực và tiến bộ từng ngày thì đó đã là điều đáng tự hào”, anh Nam gửi gắm đến các phụ huynh, học sinh.
Thí sinh (TS) làm bài trong thời gian 150 phút gồm 120 câu hỏi trắc nghiệm khách quan nhiều lựa chọn, được tổ chức theo hình thức thi trên giấy. Mỗi câu hỏi trắc nghiệm khách quan có 4 lựa chọn, TS chọn một đáp án đúng cho mỗi câu hỏi và điền câu trả lời vào phiếu trả lời trắc nghiệm.
Theo đó, cấu trúc bài thi gồm 3 phần: sử dụng ngôn ngữ gồm 60 câu hỏi (30 câu tiếng Việt và 30 câu tiếng Anh); toán học gồm 30 câu hỏi; tư duy khoa học gồm 30 câu hỏi. Điểm số tối đa của bài thi là 1.200 điểm, trong đó điểm tối đa từng thành phần gồm: tiếng Việt 300 điểm, tiếng Anh 300 điểm; toán học 300 điểm và tư duy khoa học 300 điểm.
Độ khó của các câu hỏi trong đề thi được phân thành 3 mức độ và được phân bố theo tỷ lệ: mức độ 1 chiếm 30%, mức độ 2 chiếm 40%, mức độ 3 chiếm 30%.
Tiến sĩ Nguyễn Quốc Chính, Giám đốc Trung tâm Khảo thí và đánh giá chất lượng đào tạo (ĐH Quốc gia TP.HCM), cho biết kết quả thi đánh giá năng lực được xác định bằng phương pháp trắc nghiệm hiện đại theo lý thuyết ứng đáp câu hỏi, điểm của từng câu hỏi có trọng số khác nhau tùy thuộc vào độ khó.
Bước ra khỏi khu vực thi, các TS cho biết hoàn thành bài làm ở mức độ khác nhau. Một nhận định chung của nhiều TS là đề thi không quá khó nhưng khá dài, không dễ dàng lấy điểm cao trong thời gian quy định. Nhiều TS cho biết sẽ tiếp tục tham dự đợt 2 kỳ thi này để cải thiện điểm số, có kết quả xét tuyển vào ngành mong muốn.
Quốc Việt, học sinh (HS) Trường Thực hành Sài Gòn (TP.HCM), cho biết đề thi không quá khó nhưng khá dài. Đặc biệt ở phần thi sử dụng ngôn ngữ tiếng Việt, TS này gặp khó bởi từ "niêm". "Em gần như chưa có khái niệm nào về từ "niêm" nhưng vẫn dựa vào đề bài, yêu cầu của đề để phân tích suy luận và chọn đáp án. Theo các đáp án đưa ra, em tự phiên được nghĩa từ "niêm" trong trường hợp này tương đương với các từ như: "nối với", "ứng với"…", Việt nói và cho biết đã xử lý được cơ bản bài thi, hy vọng đạt 850 điểm để tự tin hơn khi xét tuyển ngành điện - điện tử Trường ĐH Bách khoa TP.HCM.
Không chỉ gặp từ lạ trong phần tiếng Việt, một số HS cho biết câu hỏi khó nằm rải rác ở nhiều phần của đề thi. Gia Huy, HS Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong (TP.HCM), nhìn nhận: "Có thể nói mức độ khó của đề không cao nhưng muốn đạt điểm cao phải làm kỹ và học chắc. Ngoài sách giáo khoa, TS còn phải đọc thêm bên ngoài. Chưa kể, có những câu hỏi trong đề kiểm tra kiến thức từ lớp 10 hoặc bậc THCS".
Theo M.P, HS Trường THPT Trần Khai Nguyên (TP.HCM), toán là phần khó nhất. "Nhiều câu hỏi phần toán nhìn dạng quen nhưng không làm được, có thể nói cách ra đề và cách hỏi không giống như thi tốt nghiệp THPT. Mỗi TS chỉ có 75 giây cho một câu thì không thể ngồi tư duy giải tay như cách học truyền thống mà phải có kỹ năng làm bài phù hợp. Ngoài kiến thức thì tốc độ làm bài nhanh rất quan trọng để đạt điểm tốt trong bài thi năng lực", M.P nói.
Trao đổi với Thanh Niên, Trần Minh Khang, HS lớp 12 Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn (tỉnh Khánh Hòa), cho rằng nếu so với đề minh họa ĐH Quốc gia TP.HCM công bố trước đó, đề lần này "dễ thở" hơn. "Các câu hỏi tư duy logic không quá rối rắm như đề minh họa và phần toán cũng phân hóa ổn, độ khó từ dễ đến trung bình khó", Khang nói.
Học lớp chuyên Anh, Khang cho biết dễ dàng hoàn thành phần thi tiếng Anh, song lại gặp không ít khó khăn ở phần tiếng Việt, đặc biệt ở những câu hỏi về lỗi chính tả và thi luật. Nam sinh đặt mục tiêu vào Trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM) cũng đánh giá đề tiếng Việt có nhiều câu ngữ liệu dài, mất thời gian đọc.
Trọng Nhân, HS Trường Phổ thông Năng khiếu, ĐH Quốc gia TP.HCM, cho biết đề thi năm nay có một số điểm mới khi bổ sung câu hỏi sâu hơn về kiến thức lịch sử, các câu hỏi này đòi hỏi TS phải biết sử mới làm được. Bên cạnh đó, đề năm nay cũng có điểm mới là thêm 2 câu tích phân. "Năm nay đề còn có một câu khá hay liên quan đến phần kiến thức lớp 9 môn vật lý. Có thể thấy phạm vi kiến thức được đưa vào đề thi là rất rộng, không chỉ trong chương trình lớp 12 hay THPT", TS này nhận định. Trước khi tham dự kỳ thi này, Trọng Nhân từng nhiều lần đạt mức trên 900 điểm các lần thi thử. Với bài thi này, Trọng Nhân mong muốn đạt mức trên 1.000 điểm để tăng cơ hội xét tuyển vào ngành khoa học máy tính Trường ĐH Bách khoa TP.HCM.
Ngày 1-4, thông tin với Tuổi Trẻ Online, một phụ huynh cho biết đang có con học Trường mầm non Vương Quốc Trẻ Thơ (phường Bình Trị Đông, TP.HCM) nhưng đến nay chưa nhận được phần học phí hoàn lại của năm học 2024-2025 theo đề án hỗ trợ học phí của UBND TP.HCM.
"Con của bạn tôi học trường mầm non tư thục ở quận Tân Bình (cũ) đã nhận được. Tôi có hỏi hiệu trưởng thì được biết kinh phí chưa có. Tôi rất thắc mắc, tại sao nơi đã nhận học phí hoàn lại, nơi thì chưa", phụ huynh này hỏi.
Theo bà Nguyễn Phương Linh, chủ Trường mầm non Vương Quốc Trẻ Thơ, riêng học kỳ 1 năm học 2025-2026, nhà trường đã hoàn lại học phí cho phụ huynh, đã quyết toán và báo cáo về phường với 65 trường hợp, số tiền hoàn học phí là hơn 45 triệu đồng.
"Còn năm học 2024-2025, nhà trường chưa được nhận thông báo của phường", bà Linh nói.
Ông Dương Thanh Hậu, Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội phường Bình Trị Đông, thông tin học kỳ 1 năm học 2025-2026 (từ tháng 9 đến 12-2025), phường đã duyệt danh sách trẻ em mầm non đang học tại các cơ sở giáo dục mầm non ngoài công lập được hỗ trợ học phí theo Nghị quyết số 41/2025/NQ-HĐND.
"Nghị quyết 41 ký ngày 29-9-2025, hỗ trợ 100% học phí cho trẻ mầm non, học sinh phổ thông nhưng có hiệu lực từ năm học 2025-2026, chứ không có hiệu lực trong năm học 2024-2025. Vì thế phần học phí hoàn lại không thuộc năm học này.
Còn với các trường tư thục năm học 2025-2026, các trường đề xuất đúng đối tượng được hoàn trả học phí gửi về phòng, sẽ được chi trả. Hiệu trưởng, chủ trường tư thục cần lưu ý vì đó là quyền lợi của học sinh", ông Hậu thông tin với Tuổi Trẻ Online.
