Thực hư vụ robot hình người ‘làm loạn trong phòng’

Theo MIT Technology Review, hôm 9/6, Life Biosciences, công ty công nghệ sinh học tập trung đảo ngược lão hóa và điều trị bệnh liên quan đến tuổi tác, thông báo họ đã tiêm thử nghiệm trực tiếp vào mắt cho tình nguyện viên đầu tiên mắc bệnh tăng nhãn áp. Mục tiêu của công ty là điều trị căn bệnh có thể gây mất thị lực này bằng cách tái tạo các dây thần kinh khỏe mạnh ở mắt. Tuy nhiên David Sinclair, chủ tịch kiêm nhà đồng sáng lập công ty, hy vọng có thể đảo ngược các bệnh lão hóa khác bằng phương pháp tương tự, thậm chí trẻ hóa toàn thân. Vào giữa tháng 6, Sinclair tiết lộ ông dự định thử nghiệm một loại thuốc uống có thể trẻ hóa toàn thân trong khuôn khổ cuộc thi Healthspan trị giá 101 triệu USD do Quỹ XPrize tổ chức. Giải pháp của Life Biosciences hoạt động dựa trên "tái lập trình" tế bào về trạng thái trẻ hơn. Đây là một trong nhiều công nghệ mà các công ty sinh học đang khám phá để làm chậm và đảo ngược quá trình lão hóa.
Khi già đi, con người trải qua nhiều thay đổi phức tạp gần như ở mọi hệ thống sinh học. Hiện nay, giới chuyên gia nghiên cứu lão hóa tập trung vào một dấu hiệu là quá trình lão hóa tế bào, xảy ra khi chúng ngừng phân chia nhưng không chết mà tiến vào trạng thái "thây ma" và sản sinh những hợp chất gây viêm có hại. Chúng dần tích tụ trong phần lớn các cơ quan, góp phần gây tổn thương liên quan đến tuổi tác. Công nghệ tái lập trình biểu sinh hướng tới đưa tế bào lão hóa trở về trạng thái trẻ trung dựa vào phát hiện đoạt giải Nobel Y sinh năm 2012 của giáo sư John B.Gurdon (Anh) và Shinya Yamanaka (Nhật Bản). Họ xác định 4 yếu tố di truyền gọi tắt là OSKM có thể biến một tế bào trưởng thành thành tế bào gốc, phát triển được thành hầu hết tế bào khác.

Theo News Medical, các thí nghiệm đột phá chỉ ra tái lập trình biểu sinh có thể khôi phục sự trẻ trung cho mô lão hóa. Một nghiên cứu quan trọng từ phòng thí nghiệm của tiến sĩ Juan Carlos Izpisua Belmonte, hiện là giám đốc Viện Khoa học San Diego của Altos Lab, chứng minh OSKM có thể kéo dài tuổi thọ và cải thiện dấu hiệu lão hóa ở chuột. Bằng cách kích hoạt OSKM theo từng đợt, nhóm nhà nghiên cứu tránh được rủi ro ung thư thường gắn liền với tái lập trình liên tục. Những con chuột được điều trị cho thấy khả năng tái tạo cơ bắp tốt hơn và chức năng tuyến tụy cải thiện. Một nghiên cứu khác vào năm 2020 do nhóm chuyên gia từ Trường Y Harvard tiến hành chỉ ra biểu hiện của yếu tố OSKM ở tế bào hạch võng mạc chuột giúp cải thiện chức năng thị giác.

Kết quả hứa hẹn từ nghiên cứu tái lập trình biểu sinh thúc đẩy các công ty đầu tư hàng trăm triệu USD vào công nghệ này. Ví dụ, công ty Altos Labs ra mắt năm 2022 được tài trợ bởi tỷ phú Yuri Milner và nhà sáng lập Amazon Jeff Bezos với số tiền lên đến 3 tỷ USD. Một công ty khác là Retro Biosciences cũng theo đuổi công nghệ tái lập trình biểu sinh để tăng tuổi thọ con người thêm 10 năm và nhận được khoản hỗ trợ 180 triệu USD từ Sam Altman, giám đốc điều hành OpenAI. NewLimit, công ty công nghệ sinh học của tỷ phú Brian Armstrong, giám đốc điều hành sàn giao dịch tiền mã hóa Coinbase, cho biết họ thu được kết quả nghiên cứu tái lập trình biểu sinh đầy hứa hẹn trên chuột. Họ đang lên kế hoạch thử nghiệm một loại thuốc giúp trẻ hóa gan người trong năm sau.
Theo Science Direct, dù có tiềm năng đẩy lùi lão hóa, tái lập trình biểu sinh đối mặt với nhiều trở ngại lớn. Nếu sử dụng quá mức các yếu tố di truyền, tế bào trưởng thành sẽ bị mất hoàn toàn nhận dạng ban đầu và quay trở lại trạng thái gốc phôi, dễ dẫn đến hình thành khối u. Về mặt kỹ thuật, thách thức lớn nhất là tìm ra "điểm dừng" chính xác. Các nhà khoa học phải tìm cách xóa dấu vết lão hóa hoặc bệnh tật nhưng vẫn giữ được bản sắc riêng của tế bào. Trên thực tế, tỷ lệ tế bào được lập trình lại thành công rất thấp bởi quá trình này đòi hỏi sự phối hợp phức tạp giữa nhiều phân tử tín hiệu và thường bị cản trở bởi cơ chế bộ nhớ nội tại của tế bào.

Hiện nay, những tiến bộ trong di truyền học biểu sinh tế bào đơn, học máy và sinh học tổng hợp sẽ cho phép kiểm soát chính xác hơn quá trình tái lập trình. Trọng tâm nghiên cứu trong tương lai tập trung vào hệ thống vận chuyển không tích hợp như mARN, protein và hạt nano, có thể tránh làm thay đổi hệ gene và tái lập trình một phần nhằm vào các mô hoặc cơ quan cụ thể. Việc áp dụng an toàn và hiệu quả công nghệ này sẽ mang lại hy vọng lớn cho nỗ lực kéo dài tuổi thọ của con người.

Tin Gốc: Vnexpress

Suốt nhiều năm qua, dù thống trị các bảng xếp hạng công nghệ với danh hiệu 'vua nhiếp ảnh di động', dòng Galaxy Ultra của Samsung vẫn tồn tại một điểm yếu lớn khiến người dùng không khỏi ngán ngẩm. Đó chính là camera tele 3x - ống kính liên tục bị chỉ trích vì cho ra chất lượng hình ảnh trồi sụt, thiếu ổn định so với camera chính độ phân giải siêu cao và ống kính zoom 5x quyền lực.

Nhưng theo các nguồn tin rò rỉ vừa được hé lộ, Samsung đã không còn kiên nhẫn. Hãng đang lên kế hoạch thực hiện một cuộc 'đại phẫu' toàn diện cho thế hệ flagship tiếp theo.

Để giải quyết triệt để lời phàn nàn dai dẳng này, Samsung được cho là sẽ loại bỏ hoàn toàn camera tele 3x vật lý trên dòng Ultra. Thay vào đó, hãng sẽ tận dụng triệt để sức mạnh của thuật toán cắt cúp cảm biến (sensor cropping) trực tiếp từ camera chính 200 MP cho các mức zoom tầm trung. Bước đi này không chỉ giúp tinh giản cụm camera cồng kềnh mà còn hứa hẹn đem lại sự đồng nhất tuyệt đối về màu sắc và chi tiết cho bức ảnh.

Tuy nhiên, điều bất ngờ nhất không nằm ở bản Ultra, mà lại đến từ một cái tên hoàn toàn mới đang được Samsung âm thầm thử nghiệm là Galaxy S27 Pro.

Nhiều năm qua, người hâm mộ Samsung luôn rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan: Hoặc phải chấp nhận một chiếc điện thoại bản tiêu chuẩn/Plus bị cắt giảm phần cứng mạnh tay, hoặc phải bỏ tiền mua bản Ultra với kích thước quá khổ. Giờ đây, Galaxy S27 Pro xuất hiện như một lời giải cho bài toán đó.

Được định vị là một flagship cao cấp thực thụ chứ không phải bản nâng cấp nhẹ, Galaxy S27 Pro sẽ dùng chung camera chính 200 MP của bản Ultra nhưng sở hữu cảm biến tele ALoP 50 MP mới với khả năng zoom quang học 3,5x.

Đáng nói là giới chuyên gia nhận định thiết lập 3,5x này của bản Pro có thể mang lại trải nghiệm chụp ảnh thực tế và đẹp mắt hơn bản Ultra đối với đại đa số người dùng. Các tiêu cự tầm trung này lý tưởng để chụp ảnh chân dung, chụp đồ ăn, thú cưng hay bắt trọn khoảnh khắc hằng ngày - những thứ người dùng chụp nhiều nhất, thay vì những mức zoom xa cực đại xa xỉ trên bản Ultra.

Cuộc đối đầu nội bộ này hứa hẹn sẽ biến thế hệ Galaxy tiếp theo thành dòng sản phẩm đáng mong chờ nhất trong nhiều năm trở lại đây của Samsung. Dù các nguyên mẫu vẫn đang được thử nghiệm trước khi chính thức trình làng vào đầu năm 2027, nhưng rõ ràng, cuộc chơi nhiếp ảnh di động chuẩn bị có một màn đổi ngôi ngoạn mục.

Tin Gốc: Thanh Niên

Chia sẻ với VnExpress, bên lề Hội nghị sơ kết lĩnh vực thông tin điện tử, chiều 24/6, ông Lê Quang Tự Do, Cục trưởng Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử cho biết, việc xác định "có vi phạm bản quyền hay không" phải tùy thuộc vào từng trường hợp cụ thể.

Theo Nghị định 174/2026 có hiệu lực từ ngày 1/7 quy định, hành vi cung cấp, chia sẻ tác phẩm báo chí, văn học, nghệ thuật hoặc xuất bản phẩm mà không được sự đồng ý của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ có thể bị xử phạt từ 20 đến 30 triệu đồng. Luật Báo chí 2025 quy định, tác phẩm báo chí là đơn vị cấu thành nhỏ nhất của sản phẩm báo chí, có nội dung độc lập và cấu tạo hoàn chỉnh, gồm tin, bài được thể hiện bằng chữ viết, âm thanh hoặc hình ảnh.

Ông Do diễn giải, nếu người dùng chỉ chia sẻ lại đường link một bài báo trên mạng xã hội, đó không phải là vi phạm bản quyền. "Đường link hoàn toàn không phải là tác phẩm báo chí, mà chỉ là đường dẫn đến tác phẩm đó", ông nói.

Khi người dùng chia sẻ đường link, người khác bấm vào sẽ được chuyển tới trang của cơ quan báo chí để đọc nội dung. Vì vậy, việc chia sẻ đường link bài báo hoàn toàn không vi phạm.

Tuy nhiên, trường hợp chia sẻ đường link kèm theo một phần hoặc toàn bộ nội dung bài báo lại khác. Theo ông Tự Do, nếu người dùng đăng lại một phần hoặc toàn bộ nội dung bài báo mà chưa được sự đồng ý, hành động này có thể bị xem là vi phạm bản quyền.

Một tình huống khác thường gặp là việc "xào nấu" nội dung báo chí. Người đăng không sao chép nguyên văn, nhưng lại lấy ý chính của bài báo rồi viết lại bằng câu chữ khác. Cục trưởng Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử cho hay, trường hợp này cần được xem xét cụ thể.

"Nếu đó là thông tin gốc chỉ có một cơ quan báo chí có thì chắc chắn là vi phạm bản quyền", ông nói. Trong khi đó, với những thông tin phổ biến đã xuất hiện rộng rãi trên nhiều cơ quan báo chí hoặc được nhiều người đăng tải, việc sử dụng lại chưa chắc đã vi phạm.

Ví dụ, thông tin "Hà Nội nóng 40 độ" là dữ liệu phổ biến, ai cũng có thể đăng tải. Nhưng nếu có thêm phần nội dung phỏng vấn chuyên gia khí tượng để giải thích nguyên nhân đợt nắng nóng, đây lại là kết quả lao động nghề nghiệp của phóng viên. Trong trường hợp này, "người ta đi làm, đi hỏi để có được thông tin đó". Việc xào nấu lại có thể bị xem là vi phạm bản quyền.

Theo Cục trưởng Lê Quang Tự Do, bản quyền là lĩnh vực khó có thể liệt kê mọi tình huống vi phạm vì thực tế phát sinh muôn hình vạn trạng. Tuy vậy, nguyên tắc đặt ra là người tạo ra sản phẩm có quyền bản quyền và quyền liên quan. "Bất kể chúng ta sử dụng vào mục đích phi thương mại hay thương mại đều cần phải được sự cho phép của người chủ sở hữu quyền đó", ông khẳng định.

Tin Gốc: Vnexpress