Hôm nay Trái Đất ở điểm xa Mặt Trời nhất, năm 6430 sẽ là thời khắc đặc biệt

Ngày 26/5, tại Hải Phòng, Ban Chính sách, chiến lược Trung ương phối hợp Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Hội đồng Lý luận Trung ương và Thành ủy Hải Phòng tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề “Đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số”.

Hội thảo diễn ra trong bối cảnh Việt Nam bước sang giai đoạn phát triển mới, với yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng để thích ứng với những biến động của kinh tế toàn cầu, xu hướng chuyển đổi số và cạnh tranh công nghệ ngày càng mạnh mẽ.

Sau 40 năm thực hiện công cuộc Đổi mới toàn diện đất nước, Việt Nam đạt nhiều thành tựu quan trọng về kinh tế - xã hội. Quy mô GDP năm 2025 đứng thứ 32 thế giới, nằm trong nhóm 15 quốc gia có quy mô thương mại lớn nhất toàn cầu. Việt Nam cũng chính thức trở thành quốc gia có thu nhập trung bình cao từ năm 2025.

Đời sống vật chất, tinh thần của người dân tiếp tục được nâng lên. Vị thế và uy tín quốc tế của Việt Nam ngày càng được củng cố thông qua quá trình hội nhập sâu rộng với nền kinh tế thế giới.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng mô hình phát triển hiện nay đang bộc lộ những giới hạn mới. Nền kinh tế vẫn chủ yếu tăng trưởng theo chiều rộng, phụ thuộc nhiều vào vốn, tài nguyên và lao động giá rẻ. Chất lượng tăng trưởng, năng suất lao động và sức cạnh tranh quốc gia chưa đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững.

Việc ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong nhiều lĩnh vực còn chậm. Năng lực làm chủ công nghệ lõi, chất lượng nguồn nhân lực và hiệu quả quản trị quốc gia vẫn là những điểm nghẽn cần sớm tháo gỡ.

Chuyển đổi toàn diện mô hình phát triển

Phát biểu tại hội thảo, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị nhấn mạnh đổi mới mô hình phát triển dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là yêu cầu khách quan của quá trình phát triển đất nước.

Theo ông, đây không chỉ là sự điều chỉnh mô hình tăng trưởng mà còn là quá trình chuyển đổi toàn diện phương thức phát triển quốc gia nhằm tạo ra các động lực tăng trưởng mới.

Ông Nguyễn Thanh Nghị cho rằng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số sẽ góp phần nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh quốc gia, đồng thời tăng cường khả năng tự chủ chiến lược và tự cường của nền kinh tế.

Trong bối cảnh thế giới biến động nhanh, cạnh tranh chiến lược giữa các quốc gia ngày càng gay gắt, việc đổi mới mô hình phát triển sẽ giúp Việt Nam tận dụng cơ hội từ cuộc cách mạng công nghiệp mới và thích ứng hiệu quả với quá trình chuyển đổi xanh, chuyển đổi số toàn cầu.

Tại hội thảo, các đại biểu tập trung thảo luận về cơ sở lý luận, kinh nghiệm quốc tế và thực tiễn đổi mới mô hình phát triển của Việt Nam. Nhiều ý kiến phân tích sâu những cơ hội và thách thức đặt ra trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng.

Các chuyên gia cũng đề xuất nhiều giải pháp nhằm xây dựng mô hình phát triển mới cho giai đoạn 2026-2045, hướng tới mục tiêu đưa Việt Nam trở thành nước phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045.

Con người là trung tâm của phát triển

Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Thắng, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương cho biết Đại hội XIV của Đảng đã xác định yêu cầu chuyển đổi mạnh mô hình tăng trưởng.

Theo đó, Việt Nam cần chuyển từ mô hình phát triển dựa chủ yếu vào vốn, tài nguyên và lao động kỹ năng thấp sang lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chất lượng nguồn nhân lực và năng lực quản trị hiện đại làm động lực chính.

Ông Nguyễn Xuân Thắng nhấn mạnh mục tiêu cuối cùng của phát triển không chỉ là tăng quy mô GDP hay tốc độ tăng trưởng kinh tế mà còn phải nâng cao chất lượng sống, hạnh phúc và cơ hội phát triển của người dân.

Vì vậy, đổi mới mô hình phát triển không chỉ dừng ở đổi mới mô hình tăng trưởng kinh tế mà còn là đổi mới tổng thể tư duy phát triển, phương thức lãnh đạo, quản trị quốc gia, tổ chức xã hội và cách thức huy động, phân bổ nguồn lực.

Theo ông, trong mô hình phát triển mới, con người vừa là mục tiêu, vừa là nguồn lực và động lực nội sinh quan trọng nhất của quá trình phát triển.

Nhiều tham luận tại hội thảo cũng nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và năng lực quản trị quốc gia để tạo nền tảng cho mô hình phát triển mới.

Các đại biểu cho rằng Việt Nam cần đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, tăng khả năng làm chủ công nghệ lõi và thúc đẩy liên kết giữa Nhà nước, doanh nghiệp, trường đại học và viện nghiên cứu.

Các tham luận và kiến nghị tại hội thảo sẽ là cơ sở khoa học và thực tiễn quan trọng phục vụ xây dựng Đề án “Đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số”, trình Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV.

Tin Gốc: Dân Trí

Kim cương từ lâu được xem là một trong những loại đá quý có giá trị cao. Tuy nhiên, không phải người tiêu dùng nào cũng hiểu rõ các yếu tố quyết định chất lượng và giá trị của một viên kim cương.

Theo PGS.TS Nguyễn Khắc Giảng, Phó chủ tịch Hội Đá quý Việt Nam, thông qua góc nhìn ngọc học, kim cương quý nhưng không hề hiếm.

Những hiểu lầm phổ biến về kim cương

"Mỗi năm, trên thế giới (chủ yếu từ châu Phi, Nga và Canada) khai thác hàng tỷ carat kim cương thô (1 carat tương đương 0.2 gram), trong đó khoảng 10% sản lượng khai thác đạt chất lượng đủ để sử dụng trong chế tác trang sức", PGS Giảng chia sẻ.

Điều này đồng nghĩa có hàng trăm triệu carat kim cương/năm được đưa vào ngành trang sức.

Thực tế thị trường trong vài năm trở lại đây cho thấy, trong khi giá trị của một số loại đá quý như ruby, sapphire hay spinel có xu hướng gia tăng, giá kim cương trên thị trường quốc tế lại liên tục điều chỉnh giảm, với mức giảm lên tới hàng chục phần trăm ở một số phân khúc.

Theo PGS.TS Nguyễn Khắc Giảng, một quan niệm khá phổ biến hiện nay là kim cương tự nhiên luôn vượt trội hoàn toàn so với kim cương nhân tạo, thậm chí một số người còn cho rằng kim cương nhân tạo chỉ là "đá giả" và không có giá trị tương xứng với số tiền bỏ ra.

Tuy nhiên, kim cương nhân tạo có thành phần hóa học tương tự kim cương tự nhiên, đều được cấu tạo từ carbon kết tinh. Loại vật liệu này cũng sở hữu nhiều đặc tính vật lý tương đồng như độ cứng, tỷ trọng, chiết suất và khả năng tán sắc ánh sáng - yếu tố tạo nên độ lấp lánh của viên đá.

Sự khác biệt chủ yếu nằm ở nguồn gốc hình thành: kim cương tự nhiên được tạo thành trong lòng đất qua các quá trình địa chất kéo dài hàng triệu năm, trong khi kim cương nhân tạo được sản xuất chỉ trong một thời gian ngắn (vài tuần đến vài tháng, tùy theo phương pháp) trong phòng thí nghiệm bằng các công nghệ mô phỏng điều kiện tự nhiên.

Một yếu tố quan trọng thúc đẩy sự phát triển của kim cương nhân tạo là giá thành.

PGS Giảng nhận định: "Hiện nay, ở nhiều phân khúc, kim cương nhân tạo có giá thấp hơn đáng kể so với kim cương tự nhiên có cùng các chỉ số chất lượng. Lợi thế về chi phí cùng những tiến bộ trong công nghệ sản xuất đang góp phần thúc đẩy xu hướng gia tăng sử dụng kim cương nhân tạo trong tương lai".

Đặc biệt, giá trị của viên kim cương dựa trên tiêu chuẩn 4Cs, gồm màu sắc (Color), độ tinh khiết (Clarity), trọng lượng carat và chất lượng cắt mài (Cut). Có một ngoại lệ là các dòng kim cương màu tự nhiên (Fancy Diamond), vốn được định giá theo những tiêu chí riêng.

Kim cương còn là tài sản tích trữ?

"Cách đây khoảng một thập kỷ, việc xem kim cương như một tài sản có khả năng lưu giữ giá trị là quan điểm tương đối phù hợp với bối cảnh thị trường khi đó. Tuy nhiên, những năm gần đây, thị trường kim cương đã có nhiều thay đổi đáng kể", PGS Giảng cho biết.

Sự phát triển nhanh của công nghệ sản xuất kim cương nhân tạo, cùng với sự xuất hiện của các vật liệu có đặc tính quang học tương đồng như moissanite, CZ (cubic zirconia), đã tạo thêm nhiều lựa chọn cho người tiêu dùng.

Bên cạnh đó, các yếu tố liên quan đến tính bền vững, trách nhiệm xã hội và nguồn gốc sản phẩm cũng ngày càng ảnh hưởng đến hành vi tiêu dùng tại nhiều thị trường lớn trên thế giới.

Dưới góc độ ngọc học, kim cương nhân tạo có thành phần hóa học và các đặc tính vật lý cơ bản tương đồng với kim cương tự nhiên, cho phép sử dụng hiệu quả trong các sản phẩm trang sức.

Mặc dù trữ lượng kim cương tự nhiên về lý thuyết là hữu hạn, sự gia tăng nhanh chóng về sản lượng và mức độ chấp nhận của thị trường đối với kim cương nhân tạo đang làm giảm đáng kể tác động của yếu tố khan hiếm đối với giá trị thương mại của kim cương tự nhiên.

Ngoài ra, trên thị trường tồn tại nhiều hệ thống kiểm định kim cương khác nhau. Trong đó, các chứng thư do những tổ chức kiểm định quốc tế uy tín như GIA hay IGI cấp thường được giới chuyên môn và thị trường sử dụng làm cơ sở tham chiếu khi đánh giá chất lượng và giá trị của sản phẩm.

Giá trị của một sản phẩm trang sức kim cương cũng không chỉ đến từ bản thân viên đá. Đối với các thương hiệu cao cấp, giá bán còn phản ánh nhiều yếu tố khác như thiết kế, tay nghề chế tác, dịch vụ đi kèm, lịch sử phát triển và giá trị thương hiệu.

Ngoài nhóm kim cương thương mại phục vụ phần lớn nhu cầu tiêu dùng, còn có các phân khúc cao cấp, xa xỉ hoặc sưu tầm dành cho những người có yêu cầu đặc biệt về độ hiếm, tính độc đáo và giá trị lịch sử của viên đá.

Mỗi phân khúc có những tiêu chí đánh giá và cách tiếp cận riêng, do đó không thể áp dụng cùng một thước đo giá trị cho tất cả các loại kim cương.

"Trước khi quyết định mua, người tiêu dùng nên trang bị những kiến thức cơ bản về hệ thống đánh giá 4C và ý nghĩa của chứng thư kiểm định nhằm lựa chọn sản phẩm phù hợp với nhu cầu sử dụng và khả năng tài chính", PGS Giảng kết luận.

Tin Gốc: Dân Trí

Ngày 28/5, tại Trung tâm Ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ TP Cần Thơ diễn ra lễ khai mạc “Kết nối cung cầu công nghệ - sản phẩm chủ lực, OCOP gắn với truy xuất nguồn gốc TP Cần Thơ” năm 2026.

Sự kiện diễn ra từ ngày 28 đến 30/5 tại Cần Thơ, quy tụ khoảng 150 gian hàng giới thiệu các sản phẩm ứng dụng khoa học công nghệ, nông nghiệp công nghệ cao và nhiều giải pháp chuyển đổi số.

Ông Nguyễn Phương Tuấn, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, công nghệ và Môi trường của Quốc hội, đánh giá cao nỗ lực của Cần Thơ trong việc phát triển các sản phẩm chủ lực, với hơn 900 sản phẩm OCOP của 454 chủ thể đạt hạng từ 3 sao trở lên.

Ông kỳ vọng sàn giao dịch công nghệ tại Cần Thơ sẽ không chỉ là nơi trưng bày truyền thống mà còn vươn tầm trở thành đầu mối kết nối động, không gian số hóa giúp các doanh nghiệp dễ dàng tìm kiếm chuyên gia, giải pháp chuyển đổi số và tự động hóa phù hợp với quy mô của mình.

Bà Nguyễn Thị Ngọc Điệp, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ, nhấn mạnh vai trò then chốt của khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong việc nâng cao năng suất, chất lượng cạnh tranh của sản phẩm và doanh nghiệp địa phương. Bà cũng khẳng định đây là nền tảng phát triển bền vững nông nghiệp, nông thôn và các sản phẩm OCOP.

Theo bà Điệp, công tác truy xuất nguồn gốc đối với sản phẩm chủ lực và sản phẩm OCOP của thành phố đã từng bước được chuẩn hóa, gắn với mã số, mã vạch điện tử và nền tảng số. Tuy nhiên, hoạt động kết nối cung cầu công nghệ vẫn còn một số hạn chế, sự gắn kết giữa nhà khoa học, viện, trường, doanh nghiệp và các chủ thể sản xuất chưa thực sự mạnh mẽ.

Phó Chủ tịch TP Cần Thơ kỳ vọng sự kiện này sẽ là cơ hội để đẩy mạnh kết nối cung cầu công nghệ, quảng bá và xúc tiến các sản phẩm của thành phố và khu vực ĐBSCL, mở rộng thị trường trong nước và hướng đến xuất khẩu. Đồng thời, các đề xuất, kiến nghị từ sự kiện sẽ là cơ sở để thành phố tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển thị trường khoa học và công nghệ.

Ông Ngô Anh Tín, giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Cần Thơ cho biết, sàn giao dịch công nghệ TP Cần Thơ sẽ quy tụ các sản phẩm đặc thù, sản phẩm OCOP của cả nước, tạo không gian kết nối để doanh nghiệp giao lưu, học hỏi, trao đổi kinh nghiệm, hỗ trợ lẫn nhau, cùng hiện thực hóa nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội.

"Thông qua nguồn dữ liệu công nghệ đa dạng trong nước và quốc tế cùng sự đồng hành của các chuyên gia, Sàn sẽ giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian tìm kiếm giải pháp, giảm thiểu rủi ro và từng bước thu hẹp khoảng cách giữa nghiên cứu khoa học với hoạt động sản xuất thực tiễn", ông Tín cho biết.

Tin Gốc: Dân Trí