Sáng 5/6, tại Ninh Bình, Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam cùng UBND tỉnh Ninh Bình tổ chức Diễn đàn Quốc gia Số Việt Nam 2026 với chủ đề “Phát triển nền tảng số và dịch vụ số, chuyển hoạt động lên môi trường số”.
Diễn đàn diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh thực hiện các mục tiêu về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, được xác định là ba động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng trong giai đoạn mới.
Xóa bỏ tư duy “bình mới, rượu cũ”
Thông điệp nhận được nhiều sự quan tâm nhất tại diễn đàn là yêu cầu thay đổi tư duy về chuyển đổi số.
Các đại biểu cho rằng chuyển đổi số không đơn thuần là mua sắm thiết bị, xây dựng cơ sở dữ liệu hay đưa các biểu mẫu giấy tờ lên môi trường trực tuyến. Nếu quy trình cũ, thủ tục rườm rà vẫn được giữ nguyên thì công nghệ khó có thể phát huy giá trị.
Phát biểu tại diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Bùi Hoàng Phương nhấn mạnh chuyển đổi số phải xuất phát từ những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn của người dân, doanh nghiệp và cơ quan nhà nước.
Theo ông, công nghệ số cần được sử dụng để tái thiết kế quy trình, tạo ra những cách làm mới hiệu quả hơn thay vì chỉ số hóa các thủ tục hiện có.
“Chuyển đổi số không phải là số hóa quy trình cũ, mà là tạo ra cách làm mới bằng công nghệ số với hiệu quả vượt trội”, Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương nhấn mạnh.
Ông cho rằng thành công của chuyển đổi số chỉ thực sự được khẳng định khi người dân có thể hoàn thành thủ tục hành chính nhanh hơn, doanh nghiệp giảm được chi phí vận hành và đội ngũ cán bộ công chức giảm áp lực xử lý hồ sơ giấy tờ để tập trung vào công việc chuyên môn.
“Khi những lợi ích đó trở nên rõ ràng, người dân, doanh nghiệp và cán bộ sẽ chủ động tham gia, trở thành động lực quan trọng thúc đẩy chuyển đổi số phát triển bền vững”, Thứ trưởng Phương nói.
Hệ sinh thái số đang hình thành rõ nét
Theo các đại biểu tham dự, những năm gần đây Việt Nam đã ghi nhận nhiều bước tiến đáng kể trong xây dựng nền tảng cho nền kinh tế số.
Riêng trong năm 2025, hàng loạt luật, nghị định và thông tư liên quan đến chuyển đổi số được sửa đổi, bổ sung và ban hành.
Các khung pháp lý mới như Luật Chuyển đổi số, Luật Công nghiệp công nghệ số, Luật Dữ liệu hay Luật AI được kỳ vọng sẽ tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho hoạt động đổi mới sáng tạo và ứng dụng công nghệ.
Bên cạnh đó, hạ tầng số tiếp tục được mở rộng với tỷ lệ phủ sóng 5G đạt trên 90% dân số. Những nền tảng dữ liệu quy mô lớn như Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hay VNeID đang dần trở thành hạ tầng số dùng chung, phục vụ nhiều hoạt động của người dân và doanh nghiệp.
Xu hướng ứng dụng trí tuệ nhân tạo cũng đang lan rộng trong khu vực công và khu vực tư nhân. Nhiều cơ quan nhà nước đã triển khai các giải pháp AI nhằm hỗ trợ xử lý hồ sơ, nâng cao hiệu quả điều hành và cung cấp dịch vụ công.
Vẫn còn khoảng cách giữa chính sách và thực tiễn
Dù vậy, các đại biểu cho rằng chuyển đổi số vẫn đối mặt nhiều thách thức.
Một trong những vấn đề được nhắc đến nhiều tại diễn đàn là khoảng cách giữa chính sách và quá trình triển khai thực tế. Không ít địa phương, đơn vị đã đầu tư hệ thống công nghệ, phần mềm hoặc cơ sở dữ liệu nhưng hiệu quả khai thác chưa tương xứng với nguồn lực bỏ ra.
Bên cạnh đó, vẫn tồn tại khoảng cách giữa kỳ vọng của cơ quan quản lý với trải nghiệm thực tế của người dân và doanh nghiệp khi sử dụng các dịch vụ số.
Theo các chuyên gia, nếu người dân chưa cảm nhận được sự thuận tiện, minh bạch và tiết kiệm thời gian thì chuyển đổi số sẽ khó tạo ra sự thay đổi thực chất trong đời sống.
Tại diễn đàn, các đại biểu cũng thống nhất bốn định hướng lớn cho giai đoạn tiếp theo.
Thứ nhất, tăng cường đối thoại giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp, giới khoa học và các tổ chức quốc tế nhằm tháo gỡ những rào cản về chính sách.
Thứ hai, phát triển mạnh các nền tảng số và dịch vụ số dựa trên dữ liệu lớn (Big Data) và trí tuệ nhân tạo (AI), hướng tới cung cấp các dịch vụ thông minh, sát nhu cầu thực tế.
Thứ ba, kết nối và nhân rộng các mô hình chuyển đổi số hiệu quả từ địa phương, cơ sở ra phạm vi toàn quốc.
Thứ tư, mở rộng hợp tác quốc tế, từng bước làm chủ công nghệ lõi và nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu.
Các chuyên gia nhận định, sau giai đoạn tập trung xây dựng hạ tầng và hoàn thiện thể chế, chuyển đổi số của Việt Nam đang bước sang giai đoạn mới, nơi hiệu quả thực chất và trải nghiệm của người dân sẽ là thước đo quan trọng nhất cho thành công của quá trình này.
Khoảng 19h ngày 15/6, sau nhiều giờ mưa lớn kéo dài tại TPHCM, anh Đào Anh Tú (SN 1990) thấy phía trên khu vực Landmark 81 vẫn còn một khối mây giông lớn. Dựa trên kinh nghiệm nhiều năm theo dõi và chụp ảnh sấm sét, anh nhanh chóng thiết lập thiết bị để ghi hình.
Bức ảnh do anh ghi lại đã thu hút khoảng 2.5 triệu lượt xem, 20 nghìn lượt tương tác, cùng hơn 500 bình luận bày tỏ sự thích thú. Trong đó, nhiều tài khoản gọi anh với biệt danh “Tú Thor”, liên tưởng đến hình ảnh vị thần sấm sét trong thần thoại Bắc Âu.
Việc săn tìm khoảnh khắc sét đánh trúng Landmark 81 không phải là một ý tưởng ngẫu nhiên. Năm 2019, anh Tú từng ghi lại được hình ảnh tia sét đánh trúng đỉnh tòa nhà cao nhất Việt Nam.
Khoảnh khắc hiếm gặp này để lại ấn tượng mạnh, thôi thúc anh tiếp tục theo đuổi thử thách tương tự trong nhiều năm sau đó.
"Tia sét xuất hiện trong giông bão là điều bình thường, nhưng việc ghi lại chính xác khoảnh khắc sét đánh vào một công trình biểu tượng như Landmark 81 lại là câu chuyện khác. Chính sự độc đáo đó khiến tôi luôn muốn chụp lại lần thứ hai", anh chia sẻ với PV Dân trí.
Để ghi lại hình ảnh sét đánh, anh sử dụng máy ảnh Sony A7CR kết hợp ống kính 24-70mm f/2.8 GM II và Sony A6400 cùng ống kính SEL 35mm f/1.8.
Kỹ thuật được áp dụng là phơi sáng liên tục, mỗi khung hình kéo dài 20-30 giây. Một buổi chụp thường diễn ra khoảng 1h, tùy thuộc vào diễn biến của cơn giông và khả năng dự đoán hướng xuất hiện của sét.
Khoảnh khắc tia sét xuất hiện cũng là thời điểm mang lại cảm xúc đặc biệt nhất. "Khi nghe tiếng nổ lớn và thấy bầu trời sáng lóa, tôi rất hồi hộp. Chờ máy hoàn tất phơi sáng, tôi mở ảnh lên xem ngay và thực sự vui khi kết quả đúng như mong đợi", anh kể.
Theo anh, sự phát triển của thiết bị nhiếp ảnh hiện nay giúp tăng đáng kể cơ hội ghi lại khoảnh khắc mong muốn. Người chụp có thể lấy khung hình rộng, sau đó cắt cúp (crop) khu vực xuất hiện tia sét mà vẫn bảo đảm chất lượng và độ chi tiết của ảnh.
Tuy nhiên, anh Tú cho rằng rất khó đưa ra xác suất cụ thể cho việc sét đánh trúng một công trình như Landmark 81.
Theo anh, hiện tượng sét phụ thuộc vào nhiều yếu tố vật lý trong đám mây giông và môi trường xung quanh. Vì vậy, bên cạnh kiến thức và kinh nghiệm, sự kiên trì đóng vai trò đặc biệt quan trọng.
"Phải mất 7 năm tôi mới chụp lại được khoảnh khắc này, nhưng không có nghĩa rằng xuyên suốt thời gian qua sét không từng đánh vào Landmark 81.
Hoàn toàn có thể đã có nhiều lần hiện tượng này xảy ra nhưng tôi không có mặt tại hiện trường hoặc không dự đoán đúng hướng sét để ghi lại", anh nói.
Sau khi đăng tải, nhiều nhiếp ảnh gia đánh giá cao sự kiên trì cũng như khả năng ghi lại một khoảnh khắc hiếm gặp.
Đối với tác giả, giá trị lớn nhất của bức ảnh không chỉ nằm ở yếu tố thị giác mà còn ở thông điệp về sự bền bỉ. Anh cho rằng kết quả đôi khi đến rất chậm, nhưng nếu đủ kiên trì theo đuổi một mục tiêu, cơ hội chạm tới khoảnh khắc mong muốn sẽ xuất hiện.
Theo Cơ quan Vũ trụ Châu Âu (ESA), tiểu hành tinh (152637) 1997 NC1 dự kiến tiếp cận gần Trái Đất nhất vào khoảng 7h15 sáng ngày 27/6 theo giờ EDT, tức khoảng 18h15 cùng ngày theo giờ Việt Nam.
Khi đó, nó sẽ ở cách hành tinh của chúng ta khoảng 2,56 triệu km, tức hơn 6 lần khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trăng.
Tiểu hành tinh 1997 NC1 được phát hiện vào năm 1997. Dựa trên lượng ánh sáng Mặt Trời mà nó phản xạ, các nhà khoa học ước tính tiểu hành tinh này có kích cỡ khoảng 750-1.650m, dù một số đánh giá cho rằng kích thước thực tế có thể nhỏ hơn.
Vật thể này đang di chuyển với tốc độ gần 9km/giây và không có khả năng va chạm với Trái Đất.
Ông Juan Luis Cano, chuyên gia thuộc Văn phòng Phòng thủ Hành tinh của ESA cho biết, những lần một vật thể có kích thước như vậy tiếp cận Trái Đất ở khoảng cách gần chỉ xảy ra vài năm một lần.
"Tuy nhiên, ánh sáng từ Mặt Trăng gần đó có thể gây khó khăn cho việc quan sát khi tiểu hành tinh ở vị trí gần nhất với Trái Đất", đại diện ESA cho biết.
Người quan sát ở một số khu vực thuộc Bắc bán cầu có thể nhìn thấy 1997 NC1 khi nó đang tiến đến gần Trái Đất. Khi bay ngang qua Trái Đất, vật thể có thể được quan sát từ nhiều nơi trước khi chỉ còn thuận lợi với người quan sát ở Nam bán cầu trong giai đoạn rời xa. Những người yêu thiên văn có thể quan sát nếu dùng ống nhòm công suất lớn hoặc kính thiên văn nhỏ trong điều kiện bầu trời đủ tối.
Các nhà khoa học cho biết, dù Trái Đất thường xuyên có những lần “chạm mặt” với các tiểu hành tinh, các sự kiện thực sự gây hậu quả nghiêm trọng là tương đối hiếm.
Bằng chứng lâu đời nhất về một vụ va chạm tiểu hành tinh với Trái Đất để lại hậu quả nghiêm trọng được xác định có niên đại khoảng 3 tỷ năm trước. 66 triệu năm trước, một thiên thạch được cho là đã góp phần dẫn đến sự tuyệt chủng của khủng long đã lao xuống khu vực ngày nay là vịnh Mexico.
Sự kiện tương tự gần đây nhất được biết đến là sự kiện Tunguska xảy ra vào năm 1908. Khi đó, một thiên thạch rộng khoảng 55m phát nổ trên bầu trời một vùng hẻo lánh của Nga, giải phóng năng lượng tương đương hàng megaton thuốc nổ TNT và san phẳng khoảng 2.150km² rừng ở Siberia.
Theo các nhân viên kiểm lâm làm việc tại Khu bảo tồn hổ Bandhavgarh (bang Madhya Pradesh), họ đã nghe thấy tiếng gầm rú từ một trận chiến giữa những con hổ trưởng thành vào rạng sáng thứ hai (11/5).
Một đội tuần tra đã được cử đi để kiểm tra kỹ lưỡng khu vực và phát hiện xác chết của một con hổ trong rừng, trên cơ thể có nhiều vết thương nghiêm trọng, trong khi các bộ phận trên cơ thể vẫn còn nguyên vẹn.
Lực lượng kiểm lâm tiến hành điều tra nguyên nhân cái chết của con hổ và loại trừ khả năng con hổ bị bọn săn trộm bắn chết. Điều tra thêm cho thấy con hổ đã bị thiệt mạng sau một trận chiến tranh giành lãnh thổ với một con hổ đực khác.
Anupam Sahay, Giám đốc Khu bảo tồn hổ Bandhavgarh, cho biết con hổ bị chết là Pujari, một con hổ đực nổi tiếng to lớn và dũng mãnh trong khu vực. Con hổ này được 9 năm tuổi, độ tuổi sung mãn và mạnh mẽ nhất của loài hổ Bengal.
“Rõ ràng cái chết của Pujari bắt nguồn từ một trận chiến tranh giành lãnh thổ. Trên cơ thể của con vật có nhiều vết cắn, xương cổ bị gãy… cho thấy đây là một trận chiến khốc liệt”, Anupam Sahay bình luận.
Khi còn sống, Pujari đã thống trị một phạm vi rộng lớn trong khu bảo tồn Bandhavgarh. Con hổ này đã trải qua nhiều cuộc chiến mãnh liệt để bảo vệ lãnh thổ cũng như đàn con non của mình và chưa từng thất bại cho đến khi bị mất mạng.
Các nhân viên kiểm lâm nhận định thủ phạm giết chết Pujari là con hổ đực có tên D1, một trong những con hổ đực lớn nhất trong khu bảo tồn, đồng thời là đối thủ tranh giành lãnh thổ với Pujari trong suốt một năm qua.
D1 mới chỉ khoảng 7 năm tuổi nên trẻ và khỏe hơn so với Pujari, sở hữu ngoại hình to lớn không thua kém gì đối thủ.
Việc một con hổ lao vào cuộc chiến sống còn với đối thủ có kích thước và sức mạnh tương đương là điều không thường xuyên xảy ra, bởi lẽ hổ là loài sống và săn mồi đơn độc, do vậy nếu bị thương sau cuộc chiến, hổ sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc đi săn.
Hiện các nhân viên kiểm lâm vẫn chưa rõ D1 đang ở đâu nên dự đoán con hổ này cũng đang phải chịu vết thương nghiêm trọng sau trận chiến. Có thể D1 đã phải rút sâu vào rừng để dưỡng thương, thậm chí không loại trừ khả năng con vật đã thiệt mạng sau cuộc chiến với đối thủ nặng ký.
Theo số liệu thống kê mới nhất của Ủy ban Bảo tồn Động vật hoang dã Ấn Độ, hiện tại có hơn 130 cá thể hổ đang sống tại Khu bảo tồn Bandhavgarh. Cái chết của “hổ vương” Pujari được xem là một sự mất mát lớn của Khu bảo tồn này và khiến nhiều người yêu thích động vật hoang dã cảm thấy tiếc nuối.
