Phát biểu tại Hội nghị thượng đỉnh NATO ở thủ đô Ankara của Thổ Nhĩ Kỳ hôm qua (8.7), Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố thỏa thuận ngừng bắn với Iran đã kết thúc, nhưng nói thêm rằng các nhà đàm phán Mỹ có thể tiếp tục nói chuyện với Tehran. Sau phát biểu của ông Trump, giá dầu tăng 5%, theo AFP. Đến chiều qua chưa có thông tin phản ứng từ Tehran.
Ông Trump đưa ra tuyên bố trên sau khi Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận quân đội nước này đã tấn công hơn 80 mục tiêu trong các cuộc không kích mới nhất nhắm vào Iran, được tiến hành để đáp trả vụ 3 tàu thương mại bị tấn công ở eo biển Hormuz, theo AFP. Trong số các mục tiêu bị tấn công có các hệ thống phòng không, mạng lưới chỉ huy và kiểm soát, các địa điểm radar ven biển và hơn 60 tàu nhỏ của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) trong và gần eo biển Hormuz. Truyền thông nhà nước Iran đưa tin về một loạt vụ nổ xung quanh eo biển này và nhiều vụ khác ở thành phố cảng lớn Bandar Abbas.
Đáp lại, IRGC hôm qua tuyên bố đã tiến hành một chiến dịch phối hợp bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) nhắm vào một số địa điểm quân sự trọng yếu của Mỹ ở Bahrain và Kuwait, đồng thời bắn hạ một UAV MQ9 của Mỹ đang cố gắng can thiệp chiến dịch đáp trả, theo Reuters. Giới chức cho hay còi báo động không kích đã vang lên ở Bahrain và Kuwait. Sau đó, quân đội Iran cảnh báo rằng bất kỳ địa điểm nào cho phép Mỹ sử dụng để tấn công nước này sẽ bị coi là “mục tiêu hợp pháp”.
Trước đó, Reuters ngày 7.7 dẫn lời một quan chức Mỹ khẳng định những dấu hiệu ban đầu cho thấy Iran đã bắn vào 3 tàu thương mại ở eo biển Hormuz. Qatar cũng đã đổ lỗi cho Iran về vụ 3 tàu bị tấn công. Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Iran cho rằng những cáo buộc của Qatar rất khó hiểu, và tuyên bố Tehran đang nghiêm túc thực hiện các cam kết của mình. Tuy nhiên, bộ này nhấn mạnh các tàu thương mại phải đối mặt với rủi ro khi sử dụng những tuyến đường thủy không được phối hợp với Tehran.
Trước khi tiến hành cuộc tấn công mới vào Iran để đáp trả vụ 3 tàu thương mại bị tấn công ở eo biển Hormuz, Mỹ đã hủy bỏ giấy phép được công bố hồi tháng 6 cho phép Tehran sản xuất, bán và vận chuyển dầu thô và các sản phẩm liên quan đến ngày 21.8. Giấy phép đó được ban hành theo bản ghi nhớ do Mỹ và Iran ký vào ngày 17.6 nhằm kết thúc xung đột.
AFP dẫn lời một quan chức Mỹ cáo buộc “hành động của Iran ở eo biển Hormuz là hoàn toàn không thể chấp nhận được đối với Mỹ và sẽ phải chịu hậu quả”. Vị quan chức còn nhấn mạnh thỏa thuận khung Mỹ – Iran “hoàn toàn dựa trên hiệu quả thực hiện”, và Tehran sẽ chỉ nhận được lợi ích nếu thể hiện “hành vi tốt”.
Bộ Ngoại giao Iran đã lên án động thái thu hồi giấy phép của Mỹ là vi phạm bản ghi nhớ giữa hai bên, và cảnh báo Washington sẽ phải chịu trách nhiệm về hậu quả. Bộ này sáng sớm qua tuyên bố Tehran sẽ thực hiện bất kỳ biện pháp nào mà họ cho là cần thiết để bảo vệ lợi ích và an ninh quốc gia của mình. Ngoài ra, Bộ chỉ huy quân sự liên hợp cao nhất của Iran cảnh báo rằng Tehran sẽ không cho phép Mỹ can thiệp vào việc quản lý eo biển Hormuz, theo Reuters.
Việc kiểm soát eo biển Hormuz đã mang lại cho Tehran lợi thế lớn, cho phép họ tạo ra thế bế tắc với lực lượng quân sự mạnh nhất thế giới. Các nhà phân tích cho rằng Tehran sử dụng các cuộc tấn công vào tàu thuyền để nhấn mạnh lợi thế đó khi đàm phán một thỏa thuận hòa bình dài hạn với Mỹ, theo Reuters.
Tin Gốc: Thanh Niên




