Theo kênh CNBC, trong phiên giao dịch chiều 1-5 (giờ Việt Nam), giá dầu thế giới lại đồng loạt tăng. Trong đó giá dầu Brent chuẩn quốc tế tăng hơn 1% lên 111,63 USD/thùng, còn dầu WTI của Mỹ tăng gần 1% lên 105,54 USD.
Trước đó, giá dầu thậm chí từng nhảy vọt qua mốc 126 USD/thùng, đánh dấu mức cao nhất kể từ năm 2022, phản ánh tâm lý lo ngại của thị trường trước bất ổn địa chính trị tại Trung Đông.
Mặc dù Mỹ – Iran đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hơn 3 tuần và chính quyền Tổng thống Donald Trump tuyên bố “chấm dứt” thù địch với Tehran, nhưng căng thẳng vẫn chưa thật sự hạ nhiệt. Các kịch bản quân sự vẫn đang được chuẩn bị, làm gia tăng nguy cơ xung đột bùng phát trở lại và gây cú sốc mới cho thị trường năng lượng.
Hiện Mỹ tiếp tục duy trì phong tỏa hải quân nhằm gây sức ép buộc Tehran quay lại bàn đàm phán, còn Iran kiên quyết từ chối mở lại eo biển Hormuz nếu các biện pháp này không được dỡ bỏ.
Trong khi đó, lưu thông qua eo biển Hormuz – tuyến hàng hải quan trọng bậc nhất thế giới – vẫn bị gián đoạn nghiêm trọng và là điểm nghẽn lớn nhất của thị trường.
Nhà phân tích Anushree Ganeriwala của Economist Intelligence Unit nhận định thị trường đang phụ thuộc gần như hoàn toàn vào biến số này, do đó nếu dòng chảy dầu không sớm phục hồi, giá có thể tiếp tục leo thang.
Thực tế, việc đóng cửa kéo dài hơn 50 ngày đã khiến khoảng 13 triệu thùng dầu/ngày bị “kẹt”, tạo ra cú sốc nguồn cung chưa từng có.
Bên cạnh đó, dù giá dầu chưa chạm mức lịch sử như năm 2008, tác động thực tế lên nền kinh tế vẫn rất lớn do thiếu hụt nguồn cung. Lý do là các quốc gia đang tiêu thụ nhanh chóng dầu dự trữ khẩn cấp để bù đắp sự thâm hụt đó.
Ngân hàng Goldman Sachs ước lượng dầu dự trữ toàn cầu có thể giảm từ 8,2 tỉ thùng trước chiến sự xuống dưới 7,4 tỉ thùng nếu khủng hoảng kéo dài đến cuối tháng 5.
Tại châu Á, nhiều quốc gia đã bắt đầu “thấm đòn”, áp dụng hàng loạt biện pháp như cắt giảm tiêu thụ nhiên liệu, thậm chí hạn chế cung cấp khí đốt và cắt giảm giao thông công cộng.
Theo JPMorgan, nhu cầu dầu toàn cầu đã giảm tới 4,3 triệu thùng/ngày trong tháng 4, chủ yếu tại châu Á và Trung Đông. Bà Bridget Payne (Oxford Economics) dự báo nhu cầu sẽ tiếp tục bị kéo giảm do chi phí nhiên liệu tăng cao, đặc biệt trong các lĩnh vực như hàng không.
Hiện tượng này cho thấy giá dầu cao đang bắt đầu “phá hủy nhu cầu”, buộc các nền kinh tế phải điều chỉnh hành vi tiêu dùng năng lượng.
Nhà kinh tế học Paul Krugman cảnh báo một cuộc suy thoái toàn diện trên toàn cầu là hoàn toàn có thể xảy ra nếu eo Hormuz tiếp tục bị đóng cửa trong 3 tháng tới.
Trong khi đó, chuyên gia Jim Reid từ Deutsche Bank cho rằng thế giới đang đối mặt với nguy cơ “cú sốc lạm phát đình trệ kéo dài”, khi giá năng lượng tăng đẩy lạm phát lên cao trong lúc tăng trưởng suy yếu. Thực tế, lợi suất trái phiếu tại nhiều nền kinh tế lớn đã tăng mạnh, còn lạm phát tại Mỹ đang ở mức 3,3%.
Do đó, nếu khủng hoảng nguồn cung và xung đột Trung Đông không sớm được giải quyết, thị trường dầu mỏ không chỉ đối mặt với biến động giá mạnh mà còn có thể trở thành tác nhân kích hoạt tình trạng suy thoái kinh tế toàn cầu mới.
Báo Wall Street Journal của Mỹ vừa dẫn các nguồn tin cho biết Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) đã tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran hồi đầu tháng 4, hé lộ vai trò tham chiến chưa từng được biết đến của quốc gia vùng Vịnh này.
Trong bài đăng ngày 11-5, tờ báo tiết lộ UAE khi đó đã nhắm vào nhà máy lọc dầu trên đảo Lavan của Iran, diễn ra "vào khoảng thời gian" Tổng thống Donald Trump thông báo lệnh ngừng bắn sau chiến dịch không kích kéo dài 5 tuần.
Nguồn tin giấu tên cho biết Mỹ đã âm thầm hoan nghênh động thái này, cũng như bất kỳ quốc gia vùng Vịnh nào muốn tham chiến.
Hãng tin AFP cho biết hãng chưa thể xác minh độc lập thông tin về các cuộc tấn công được cho là do UAE thực hiện.
Báo Wall Street Journal không nêu rõ thời gian cụ thể của các vụ tấn công này.
Tuy nhiên, sáng 8-4-2026, Đài phát thanh và truyền hình Cộng hòa Hồi giáo Iran (IRIB) từng đưa tin "các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào UAE và Kuwait đã diễn ra, vài giờ sau khi các cơ sở dầu mỏ trên đảo Lavan của Iran bị nhắm mục tiêu".
IRIB cho biết cơ sở tại Lavan "đã hứng chịu một cuộc tấn công hèn nhát" vào lúc 10h sáng hôm đó (giờ địa phương).
Cùng ngày, chỉ vài giờ sau khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, UAE cho biết nước này đã bị Iran tấn công bằng 17 tên lửa và 35 thiết bị không người lái.
Cũng trong buổi sáng hôm đó, quân đội Kuwait thông báo đang đối mặt với các vụ tấn công nhằm vào nhà máy điện, cơ sở khử muối và cơ sở dầu khí.
Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), nhà máy lọc dầu trên đảo Lavan là cơ sở lớn thứ 10 của Iran tính đến năm 2020, xử lý khoảng 60.000 thùng dầu thô mỗi ngày.
Bộ Ngoại giao UAE từ chối bình luận, nhưng dẫn lại các tuyên bố trước đó khẳng định nước này có quyền đáp trả - kể cả bằng biện pháp quân sự - đối với các hành động thù địch.
"Việc một quốc gia Ả Rập vùng Vịnh trực tiếp tham chiến và tấn công Iran là điều đáng chú ý. Tehran giờ đây sẽ tìm cách khoét sâu thêm bất đồng giữa UAE và các quốc gia Ả Rập vùng Vịnh khác đang nỗ lực làm trung gian để chấm dứt cuộc chiến" - bà Dina Esfandiary, chuyên gia phân tích Trung Đông và tác giả cuốn sách về sự trỗi dậy của UAE, bình luận.
Ngày 27-4, giờ Nga, Tổng thống Vladimir Putin của Nga ca ngợi cuộc chiến "anh hùng và dũng cảm" của Iran và đề cập đến thông điệp từ lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei gửi đến ông tuần trước.
"Hãy chuyển lời cảm ơn của tôi đến lãnh tụ tối cao về thông điệp của ông ấy và những lời chúc tốt đẹp nhất cho sức khỏe và hạnh phúc của ông ấy", ông Putin nói trong cuộc gặp tại St. Petersburg với Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi, theo thông cáo từ Điện Kremlin.
"Chúng tôi thấy người dân Iran đang chiến đấu một cách dũng cảm và anh hùng vì độc lập và chủ quyền của họ", nhà lãnh đạo Nga nói và nhấn mạnh Matxcơva sẽ giữ vững mối quan hệ đối tác chiến lược với Tehran.
Đến nay, sự vắng mặt của ông Khamenei trong bối cảnh cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran vẫn tiếp diễn đã đặt ra nhiều nghi vấn về tình trạng sức khỏe của ông.
Đầu tuần này, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết "có dấu hiệu" cho thấy ông Khamenei vẫn còn sống.
Trước đó, Đài CNN đưa tin lãnh tụ tối cao Iran bị gãy chân, bầm tím mắt trái và một số vết rách nhỏ trên mặt trong đợt tấn công của Mỹ và Israel cách đây sáu tuần.
Còn Hãng tin Reuters dẫn các nguồn thạo tin nói rằng ông Khamenei họp với các quan chức cấp cao thông qua hội nghị âm thanh và đang tham gia vào việc ra quyết định về các vấn đề lớn, bao gồm cả chiến sự và các cuộc đàm phán mới với Washington.
Tại cuộc gặp với ông Putin, Ngoại trưởng Iran Araghchi nói rằng hai bên đã thảo luận chi tiết về "chiến tranh và sự xâm lược" của Mỹ và Israel. Ông cho biết Washington đã đề nghị tổ chức vòng đàm phán mới và Tehran đang xem xét.
Theo nhà ngoại giao Iran, Tehran đang đánh giá lại cách thức tiến hành ngoại giao để chấm dứt chiến tranh và đổ lỗi cho tiến trình chậm chạp là do cái mà ông gọi là "thói quen phá hoại" của Washington. Ông nói rằng những thói quen này bao gồm việc khăng khăng đòi hỏi "những yêu cầu vô lý", thường xuyên thay đổi lập trường, sử dụng lời lẽ đe dọa và liên tục vi phạm các cam kết.
Tehran sẽ "đưa ra quyết định thích hợp liên quan đến tiến trình ngoại giao hiện tại" dựa trên những yếu tố đó, ông Araghchi nói với ông Putin.
Về phía Mỹ, Nhà Trắng cũng nói đang cân nhắc đề xuất mới nhất của Iran về việc mở cửa eo biển chiến lược Hormuz. Tuy nhiên, truyền thông Mỹ đưa tin dường như Tổng thống Donald Trump không hài lòng với đề xuất này.
“Các cuộc đàm phán đã tiến triển theo cơ chế Iran có thể rút khỏi thỏa thuận nếu Tehran nhận thấy bất kỳ sự gián đoạn nào trong việc tiếp cận các tài sản bị đóng băng.
Nói cách khác, cơ chế tiếp cận 12 tỉ USD này phải đóng vai trò cho sự đảm bảo việc thực thi thỏa thuận”, truyền thông Iran nhấn mạnh.
Trong 12 tỉ USD này, 6 tỉ USD là “các khoản tiền của Iran đã bị đóng băng trước đây” và 6 tỉ USD còn lại là “khoản tiền mới phải được giải phóng trong giai đoạn này”.
Theo truyền thông Iran, quốc gia Hồi giáo này "không có ý tưởng bước vào tiến trình đàm phán, ký kết thỏa thuận và rồi một lần nữa lại mất quyền tiếp cận tài sản của mình nếu một cuộc chiến khác nổ ra".
Trong khi đó, Hãng thông tấn Tasnim cho hay tổng cộng 24 tỉ USD tài sản của Iran có thể được giải phóng nếu Tehran và Washington đạt thỏa thuận. Một nửa trong số đó sẽ được giải phóng khi thỏa thuận được công bố.
Cùng ngày, các hãng truyền thông Iran đưa tin Mỹ và Iran vẫn đang tiếp tục đàm phán, bất chấp việc nhiều quan chức cấp cao của nước này đe dọa leo thang nếu Israel tiếp tục triển khai các đợt tấn công vào Lebanon.
Theo đó, Hãng tin Mehr cho biết Iran vẫn đang xem xét bản dự thảo đề xuất cuối cùng về một thỏa thuận ngừng bắn với Mỹ và chưa đưa ra bất kỳ tuyên bố nào với các bên trung gian. Giới chức Iran đang xem xét đề xuất này một cách thận trọng vì “thiếu niềm tin” ở Mỹ.
“Lịch sử hành động thiếu thiện chí của Mỹ và sự mất lòng tin lâu dài khiến Iran nhìn nhận vấn đề này hết sức nghiêm ngặt. Dựa trên những kinh nghiệm trước đây, Iran đang tìm kiếm những lợi ích cụ thể và thực chất”, một quan chức nói với Mehr.
Về phía Mỹ, Hãng tin Reuters dẫn lời Tổng thống Trump khẳng định các cuộc đàm phán với Iran vẫn đang diễn ra, bất chấp có thông tin cho rằng Tehran đã tạm dừng các cuộc thương lượng gián tiếp với Washington.
