Sáng 9-7, Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TP.HCM tổ chức hội thảo “Xu hướng ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) cho đô thị thông minh”. Các báo cáo viên đến từ nhiều trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp.
Bà Đặng Thị Kim Nhung – Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TP.HCM – phân tích dựa trên cơ sở dữ liệu sáng chế quốc tế WIPS Global, đến hết tháng 4-2026 thế giới ghi nhận 29.422 sáng chế về công nghệ AI cho đô thị thông minh đã được đăng ký bảo hộ.
Trong 7 lĩnh vực đô thị thông minh, đời sống thông minh có số lượng sáng chế cao nhất với 10.871 sáng chế, nổi bật ở y tế thông minh, chẩn đoán và theo dõi sức khỏe.
Các nhóm tiếp theo gồm kinh tế thông minh, dịch chuyển thông minh, năng lượng thông minh, môi trường thông minh, quản trị thông minh và dân cư thông minh.
Theo bà Nhung, những lĩnh vực này đều gắn với áp lực vận hành của một đô thị lớn như TP.HCM. Ở nhóm dịch chuyển thông minh, các sáng chế tập trung vào điều hành giao thông, tối ưu lưu lượng, logistics, cảng, chuỗi cung ứng, điều phối tuyến đường và bãi đỗ xe.
Ở nhóm năng lượng thông minh, các hướng nổi bật gồm dự báo phụ tải, lưới điện thông minh, giám sát tiêu thụ điện, chiếu sáng thông minh và sạc xe điện.
Ở nhóm môi trường thông minh, AI được quan tâm trong quan trắc không khí, nước, ô nhiễm môi trường, dự báo thiên tai, xử lý rác thải và nước thải.
Về công nghệ, học máy vẫn là nhóm kỹ thuật dẫn đầu với 18.565 sáng chế. Tuy nhiên, nhiều nhóm phục vụ trực tiếp cho điều hành đô thị cũng tăng nhanh như phân tích dự báo, lập kế hoạch – lập lịch, biểu diễn tri thức và suy luận, trí tuệ nhân tạo phân tán.
PGS.TS Phạm Trần Vũ – Phó hiệu trưởng Trường đại học Bách khoa TP.HCM – cho rằng một đô thị thông minh cần được vận hành trên nền tảng điều hành thống nhất còn gọi là hệ điều hành đô thị.
Theo ông, các ứng dụng giao thông, y tế, năng lượng hay AI đều khai thác năng lực chung của nền tảng điều hành. Nếu các ứng dụng phát triển rời rạc, thành phố có thể có nhiều công cụ thông minh nhưng thiếu năng lực điều hành thống nhất.
TP.HCM đã có một số bước chuẩn bị quan trọng như trung tâm dữ liệu tập trung, kế hoạch đầu tư Trung tâm Tính toán cho AI và nhiều chính sách liên quan.
AI cũng đã được ứng dụng ở một số lĩnh vực cụ thể như giao thông, an ninh công cộng, y tế và dự báo chất lượng không khí.
“Vấn đề là các ứng dụng này cần được tích hợp sâu hơn vào hệ thống điều hành đô thị để dữ liệu từ nhiều lĩnh vực có thể hỗ trợ phân tích tình huống, dự báo rủi ro và đề xuất phương án xử lý”, ông Vũ nhận định.
Ở tầng hành chính công, PGS.TS Ngô Minh Vũ – giảng viên cao cấp Đại học Kinh tế TP.HCM – nhấn mạnh với văn bản quản lý nhà nước, một câu trả lời sai căn cứ, trích nhầm bản hết hiệu lực hoặc hiểu sai chuỗi dẫn chiếu có thể dẫn tới tham mưu sai, ban hành sai.
Từ yêu cầu đó, nhóm nghiên cứu đề xuất mô hình trợ lý AI sử dụng kiến trúc Graph RAG đa tác tử. Hệ thống không dừng ở việc tìm đoạn văn gần giống câu hỏi mà dựng đồ thị tri thức để nối văn bản, điều khoản, phụ lục, thuật ngữ, bảng biểu, bản cũ và bản mới.
Cơ quan quản lý còn cần lớp tri thức hành chính giúp xử lý đúng quy định, đúng thẩm quyền, đúng biểu mẫu và đúng phiên bản văn bản.
“Khi dữ liệu đô thị được kết nối với hạ tầng tri thức có kiểm chứng, AI có thể hỗ trợ thành phố ra quyết định nhanh hơn, chính xác hơn và gần hơn với nhu cầu thực tế của người dân, ông Vũ nói.
Vào năm 2025, iPhone 16e được ra mắt với mức giá nhỉnh hơn một chút so với iPhone SE 3 nhằm thu hút người dùng muốn sở hữu thiết bị mới nhất mà không phải chi quá nhiều tiền. Mặc dù Apple xếp dòng 'iPhone e' cùng với các mẫu cao cấp hiện tại, nhưng iPhone 17e (ra mắt đầu năm 2026) vẫn có nhiều điểm khác biệt so với iPhone 17 và 17 Pro (ra mắt tháng 9.2025) về thiết kế, khả năng camera và các tính năng bổ sung.
Sự xuất hiện của iPhone 16e đánh dấu chiến lược mới của Apple tương tự như cách mà Samsung đã áp dụng với dòng Galaxy S trong nhiều năm. Công ty Hàn Quốc phát hành các mẫu Galaxy S mới, sau đó vài tháng sẽ cho ra mắt phiên bản FE, với một số tính năng bị cắt giảm nhằm giúp khách hàng có cơ hội sở hữu điện thoại mới mà không phải trả quá nhiều cho các tính năng cao cấp.
Khi nhắc đến các mẫu iPhone mới nhất, giữa iPhone 17 (giá 799 USD) và iPhone 17e (giá 599 USD) có sự chênh lệch 200 USD. Trong khi cả hai đều có dung lượng lưu trữ từ 256 GB và hỗ trợ Apple Intelligence, một số tính năng đã tạo nên sự khác biệt giữa chúng như là cách giúp Apple cắt giảm chi phí.
iPhone 17 sở hữu thiết kế Dynamic Island và hai camera chính, trong khi iPhone 17e có tai thỏ và chỉ một camera chính. Màu sắc của iPhone 17 cũng đa dạng hơn với 5 tùy chọn, trong khi iPhone 17e chỉ có 3 màu. Màn hình của iPhone 17e nhỏ hơn và thiếu một số tính năng mới như ProMotion và Always-On Display.
Ngoài ra, iPhone 17e cũng không có phím điều khiển camera, chip A19 và thời lượng pin chỉ kéo dài tối đa 26 giờ, so với 30 giờ của iPhone 17. Camera selfie trên iPhone 17e vẫn là 12 MP, trong khi iPhone 17 sử dụng camera Center Stage 18 MP cải tiến. Hệ thống camera chính của iPhone 17e là Fusion 48 MP, không bằng Dual Fusion của iPhone 17.
Mặc dù có nhiều hạn chế, nhưng iPhone e được xem là lựa chọn lý tưởng cho những người dùng thông thường, không phải là những người nâng cấp điện thoại hằng năm hoặc cần sử dụng tất cả tính năng cao cấp. Đây là một sản phẩm hấp dẫn cho những ai muốn sở hữu iPhone mới mà không cần phải chi quá nhiều tiền.
Tuy nhiên, khi Apple chuẩn bị phát hành iPhone e mới, lượng hàng tồn kho của mẫu cũ sẽ gần như cạn kiệt. Những người đang chờ đợi để mua iPhone 17e sau khi iPhone 18e ra mắt có thể gặp khó khăn trong việc tìm kiếm sản phẩm. Mặc dù iPhone 16 vẫn có sẵn, nhưng mức giá cao hơn 100 USD so với iPhone 17e có thể khiến nhiều người do dự, đặc biệt khi iPhone 16 chỉ có bộ nhớ trong 128 GB và chip A18 kém hơn.
Kết quả là iPhone 17e trở thành lựa chọn hấp dẫn cho những ai muốn sở hữu một chiếc iPhone mới với mức giá hợp lý, trong khi vẫn đảm bảo hiệu suất và trải nghiệm người dùng tốt.
Trong thế giới công nghệ thay đổi với tốc độ chóng mặt, khái niệm 'đón đầu tương lai' (future-proofing) thường là một cái bẫy marketing khéo léo khiến người dùng chi trả quá mức cho những linh kiện PC với hiệu năng mà họ có thể không bao giờ dùng hết.
Nhiều người sẵn sàng chi hàng chục triệu đồng cho những mẫu card đồ họa (GPU) hay bộ vi xử lý (CPU) cao cấp với suy nghĩ: "Mua một lần dùng cho 10 năm". Thế nhưng thực tế phũ phàng hơn nhiều. Tốc độ đổi mới công nghệ hiện nay khiến một chiếc card đồ họa cao cấp nhất hôm nay có thể bị các dòng tầm trung của 2 năm sau vượt mặt nhờ các công nghệ AI và khử răng cưa thế hệ mới.
Thay vì bỏ thêm 30 - 50% chi phí chỉ để đổi lấy 10 - 20% hiệu năng chênh lệch mà mắt thường khó nhận ra, các chuyên gia lắp ráp PC lâu năm khuyên bạn nên tập trung vào những linh kiện tầm trung có tỷ lệ hiệu năng trên giá thành (P/P) tốt nhất. Khoản tiền tiết kiệm được từ việc không chạy theo cấu hình 'đỉnh' có thể mang lại trải nghiệm tuyệt vời hơn nếu được đầu tư đúng chỗ.
Hãy tự đặt câu hỏi: Sau 2 tuần lắp máy, liệu bạn có còn quan tâm đến điểm số benchmark hay sẽ quan tâm đến việc lưng bị đau vì chiếc ghế kém chất lượng? Sự thật là những thứ bạn tương tác trực tiếp hằng ngày mới là thứ thực sự xứng đáng để đầu tư lâu dài:
Đừng để nỗi sợ 'lỗi thời' đè nặng lên ví tiền của bạn. Thay vì cố gắng sở hữu linh kiện mạnh nhất để rồi nhanh chóng trở nên lạc hậu, hãy xây dựng một dàn máy cân bằng. Đầu tư vào những món đồ ngoại vi bền bỉ và không gian ngồi thoải mái chính là cách 'đón đầu tương lai' thực tế nhất mà sức khỏe và túi tiền của bạn thực sự cần.
Các loài động vật đều tìm kiếm nơi trú ẩn và với bản năng sinh tồn mạnh mẽ, chuột thường chọn các công trình của con người làm nơi cư trú. Không phân biệt tài sản cá nhân hay công cộng, chuột có xu hướng gặm nhấm mọi thứ, từ thực phẩm đến cáp internet.
Một ví dụ điển hình vào đầu năm 2026, G.Network, một nhà cung cấp dịch vụ internet tại London (Anh) đã phải nộp đơn xin phá sản do thiệt hại nặng nề từ một đàn chuột đã gặm nát cáp internet của họ. Mặc dù đối thủ Community Fibre đã có ý định mua lại G.Network, nhưng sau đó rút lại đề nghị do mức độ thiệt hại quá lớn.
Đây không phải là lần đầu tiên chuột gây ra sự cố liên quan đến internet. Năm 2023, khu vực Tring ở Hertfordshire (Anh) đã mất hoàn toàn kết nối internet vì chuột gặm nhấm nhiều dây cáp. Theo các kỹ sư từ Openreach, việc sửa chữa không hề đơn giản do lớp vỏ cáp quá cứng. Vào tháng trước, một sự cố tương tự đã xảy ra tại Doncaster (Anh), khi chuột lại tiếp tục làm hỏng dây cáp.
Theo BGR, chuột không chỉ gây thiệt hại cho cáp quang thông thường mà còn đặc biệt nhắm đến các loại cáp tự phân hủy sinh học, như loại mà G.Network sử dụng, được làm từ vật liệu gốc đậu nành hoặc ngô. Với khứu giác nhạy bén, chuột có thể dễ dàng phát hiện và gặm nhấm các loại cáp này, dẫn đến nhiều sự cố mất kết nối hơn.
Mặc dù Openreach cho biết sự việc chuột gặm nhấm cáp "hiếm khi xảy ra", nhưng CEO Community Fibre Graem Oxby khẳng định chuột vẫn thường tìm đến cáp vì chúng "rất ngon". Nếu các công ty tiếp tục sử dụng vỏ cáp tự phân hủy sinh học, hiện tượng chuột gặm nhấm có thể trở thành vấn đề thường xuyên và tốn kém.
Ngoài chuột, còn nhiều loài gặm nhấm khác cũng gây hại cho cơ sở hạ tầng cáp. Với sức sống mãnh liệt, chuột chũi đã gây thiệt hại cho mùa màng và các loại cáp điện, trong khi sóc cũng là một mối đe dọa lớn với khả năng leo trèo và gặm nhấm lớp cách điện của dây dẫn. Một sự cố nổi bật xảy ra vào năm 1987, khi một con sóc làm mất điện tại NASDAQ, gây gián đoạn công việc của các nhà giao dịch trong hơn một tiếng rưỡi.
Rõ ràng, chuột và các loài gặm nhấm khác đang trở thành những kẻ phá hoại ngầm của hệ thống internet, đặt ra thách thức lớn cho các nhà cung cấp dịch vụ trong việc bảo vệ cơ sở hạ tầng của họ.
