Chuột gặm cáp internet khiến nhà mạng Anh phá sản

*Tiếp tục cập nhật

13h56 ngày 6/4 (0h56 theo giờ Hà Nội), tàu Orion chính thức đưa phi hành đoàn Artemis II vượt qua kỷ lục về quãng đường xa nhất mà con người từng bay khỏi Trái Đất, 400.171 km, do Apollo 13 thiết lập năm 1970.

Orion dự kiến tiếp tục di chuyển và đạt cột mốc xa hành tinh xanh nhất, 406.773, khoảng 5 tiếng sau.

Trước đó, từ 10h35 ngày 6/4 (21h35 cùng ngày theo giờ Hà Nội), NASA thông báo trên X rằng phi hành đoàn Artemis II đã thức dậy, bắt đầu ngày thứ 6 của nhiệm vụ khi cách Mặt Trăng 30.304 km. Họ nhận được thông điệp đặc biệt mà Jim Lovell, phi hành gia NASA từng tham gia nhiệm vụ Apollo 8 và 13, ghi âm trước khi qua đời vào năm 2025.

Lovell gửi lời chào đến phi hành đoàn Artenis II, gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA).

"Tôi tự hào trao lại ngọn đuốc khi các bạn bay quanh Mặt Trăng và đặt nền móng cho sứ mệnh bay tới Sao Hỏa vì lợi ích của thế giới. Đây là một ngày lịch sử và tôi biết các bạn sẽ rất bận rộn, nhưng đừng quên tận hưởng khung cảnh. Xin gửi tới Reid, Victor, Christina, Jeremy, cùng những đội ngũ hỗ trợ tuyệt vời lời chúc may mắn và thượng lộ bình an từ tất cả chúng tôi ở Trái Đất thân yêu", ông nói.

NASA phát sóng trực tiếp chuyến bay vòng lúc 13h, dự kiến tiếp tục đến 21h45 ngày 6/4 (từ 0h đến 8h45 ngày 7/4 giờ Hà Nội), bắt đầu với buổi thảo luận giữa phi hành đoàn Artemis II và đội ngũ nhà khoa học tại Trung tâm Điều khiển Nhiệm vụ thuộc Trung tâm Vũ trụ Johnson, Houston, nhằm rà soát các mục tiêu và lịch trình bay.

Do góc chiếu của Mặt Trời lên Mặt Trăng thay đổi khoảng một độ cứ mỗi hai giờ, phi hành đoàn không thể biết trước chính xác điều kiện ánh sáng trên bề mặt thiên thể này. Buổi họp ngắn cung cấp cơ hội cuối cùng để xem lại các chi tiết trước khi bắt đầu chuyến bay vòng.

NASA cho biết có 10 mục tiêu khoa học và 35 mục tiêu khác mà phi hành đoàn Artemis II cần hướng tới trong chuyến bay vòng qua phía sau Mặt Trăng. Chỉ huy nhiệm vụ Artemis II Reid Wiseman cùng ba đồng đội sẽ là những người đầu tiên quan sát cận cảnh Mặt Trăng kể từ nhiệm vụ Apollo 17 năm 1972.

Theo CNN, ngoài quá trình huấn luyện chuyên sâu để quan sát những điểm độc đáo của Mặt Trăng, các phi hành gia còn sở hữu một trong những "công cụ khoa học" tuyệt vời nhất: đôi mắt.

"Kể cả từ khoảng cách xa tới 6.500 km, mắt người vẫn có thể nhận biết những chi tiết quan trọng với cộng đồng khoa học", Judd Frieling, Giám đốc bay của giai đoạn phóng Artemis II, cho biết.

Ví dụ, trong nhiệm vụ Apollo 17, chuyến thám hiểm có người lái cuối cùng trong chương trình Apollo tới bề mặt Mặt Trăng năm 1972, phi hành gia kiêm nhà địa chất Harrison Schmitt của NASA phát hiện đất màu cam và thu thập mẫu vật. Khi trở lại quỹ đạo, phi hành đoàn Apollo 17 tiếp tục nhìn thấy sắc cam tương tự trên bề mặt Mặt Trăng. Phát hiện này sau đó cho thấy, các quá trình núi lửa trên bề mặt đã diễn ra lâu hơn suy nghĩ trước đây.

"Chúng tôi trông đợi Artemis II phát hiện màu sắc tinh vi như vậy, đặc biệt ở khu vực phía xa chưa từng được mắt người quan sát. Nhờ những gì Apollo cung cấp, chúng tôi có thể đặt ra những câu hỏi thông minh hơn", Kelsey Young, trưởng nhóm khoa học Mặt Trăng của nhiệm vụ Artemis II, cho biết.

Dù Artemis II không đổ bộ Mặt Trăng, những quan sát của phi hành đoàn về sự khác biệt màu sắc có thể giúp hiểu rõ hơn nguồn gốc và thành phần của Mặt Trăng, cũng như lý do phía gần và phía xa của Mặt Trăng trông rất khác nhau. Young nói thêm, việc đo quang trắc học, tận dụng các điều kiện chiếu sáng khác nhau trong quá trình bay vòng, cũng có thể cung cấp những thông tin giá trị.

Tàu Orion rời bệ phóng tối 1/4 (5h35 ngày 2/4 giờ Hà Nội) đưa bốn phi hành gia bay tới Mặt Trăng, sứ mệnh có người lái đầu tiên của NASA vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp sau 54 năm. Nhiệm vụ được thiết kế như một bước đệm cho chương trình Artemis của NASA, hướng tới thiết lập sự hiện diện lâu dài của con người trên Mặt Trăng.

Artemis đã trải qua nhiều trở ngại và bị chậm tiến độ. Nhiệm vụ không người lái Artemis I diễn ra hồi tháng 11/2022, sau hàng loạt đợt hoãn và hủy phóng. Tháng 2 năm nay, NASA cũng phải lùi lịch phóng Artemis II sau khi gặp vấn đề trong cuộc tổng duyệt nạp nhiên liệu.

Nếu không có vấn đề lớn nào khác phát sinh trong Artemis II, NASA sẽ thử nghiệm tàu Orion và các trạm đổ bộ Mặt Trăng trên quỹ đạo Trái Đất trong nhiệm vụ Artemis III năm 2027. Cơ quan này đặt mục tiêu thực hiện chuyến đổ bộ Mặt Trăng đầu tiên vào năm 2028 với nhiệm vụ Artemis IV. Đến thập niên 2030, NASA kỳ vọng bắt đầu phát triển các khu định cư, robot tự hành và trạm đổ bộ chở hàng, hướng đến thiết lập sự hiện diện bền vững trên bề mặt Mặt Trăng.

Thu Thảo

Nguồn: https://vnexpress.net/artemis-ii-bay-qua-phia-sau-mat-trang-pha-ky-luc-xa-trai-dat-nhat-5059264.html

5h35 phút hôm nay (giờ Hà Nội), tên lửa Hệ thống Phóng Không gian (SLS) đưa tàu Orion cất cánh từ Tổ hợp Phóng 39B tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy, Florida, hướng tới Mặt Trăng. Ngồi trong tàu là phi hành đoàn Artemis 2, gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA).

Theo Space, mỗi ngày trong chuyến bay kéo dài 10 ngày được lên kế hoạch chi tiết đến từng phút. Mặt Trăng là trọng tâm của nhiệm vụ, nhưng thời gian làm việc trên tàu của phi hành đoàn sẽ dày đặc các hoạt động như nghiên cứu khoa học, thử nghiệm khả năng điều khiển tàu vũ trụ, kiểm tra y tế, huấn luyện sinh tồn và nhiều công việc khác.

Ngày đầu tiên (1/4) là ngày phóng tàu và khởi động nhiệm vụ Artemis 2. Bốn phi hành gia sẽ kiểm tra một số khả năng của Orion, ví dụ bay song song và hoạt động xung quanh một vật thể khác ngoài không gian, nhằm chuẩn bị cho những nhiệm vụ tương lai với tàu đổ bộ Mặt Trăng.

Họ cũng sẽ tiến hành kiểm tra các hệ thống, cất gọn ghế phóng và thay bộ đồ vũ trụ bằng quần áo thoải mái hơn trước chu kỳ ngủ đầu tiên. Lịch ngủ được thiết lập theo thời gian phóng, đảm bảo ít nhất 8,5 giờ mỗi ngày. Tuy nhiên, giấc ngủ đầu tiên được chia làm hai phần với một lần đốt nhiên liệu ở giữa để nâng quỹ đạo cho tàu.

Ngày thứ 2, các phi hành gia bắt đầu sử dụng thiết bị tập thể dục, nhưng đây không phải công việc chính. Khoảng 6 tiếng sau khi thức dậy, họ sẽ đốt động cơ để đưa Orion vào hành trình hướng tới Mặt Trăng. Đây là thao tác mang tính quyết định giúp tàu thoát khỏi quỹ đạo Trái Đất.

Việc kích hoạt động cơ 30 phút cũng sẽ đưa tàu vào quỹ đạo "trở về tự do", bay qua phía xa của Mặt Trăng rồi trở về Trái Đất. Quỹ đạo này đảm bảo phi hành đoàn trở về an toàn mà không cần thực hiện thêm một lần đốt động cơ lớn nào.

Ngày thứ 3 và thứ 4, phi hành đoàn sẽ luyện tập những công việc dự kiến thực hiện trong chuyến bay qua sát Mặt Trăng, diễn tập an toàn, liên lạc với trung tâm điều khiển, tiến hành một số sự kiện truyền thông, chụp ảnh Trái Đất và Mặt Trăng.

Ngày thứ 5, Orion bắt đầu tiến vào không gian Mặt Trăng, nơi lực hấp dẫn của Mặt Trăng tác động lên tàu mạnh hơn lực hấp dẫn Trái Đất. Điều này đưa phi hành đoàn Artemis 2 trở thành những người đầu tiên tới đây kể từ nhiệm vụ Apollo 17 năm 1972. Họ cũng sẽ dành vài tiếng để thực hiện các bài kiểm tra mặc bộ đồ vũ trụ.

Tiếp đến là ngày quan trọng nhất của nhiệm vụ khi phi hành đoàn thực hiện chuyến bay qua sát Mặt Trăng, đạt khoảng cách gần nhất là 6.440-9.650 km. Khi Orion bay vòng qua phía xa của thiên thể này, nhóm phi hành gia sẽ dành khoảng ba giờ để ghi lại dữ liệu quan sát chi tiết, chụp ảnh, theo dõi cấu trúc địa chất. Giai đoạn này có thể đưa họ đi xa Trái Đất hơn bất kỳ sứ mệnh không gian có người lái nào trong lịch sử, mang đến những góc nhìn hoàn toàn mới về Mặt Trăng.

Orion sẽ rời không gian Mặt Trăng vào ngày thứ 7. Phi hành đoàn Artemis 2 dự kiến dành nửa ngày gửi dữ liệu cho các nhà khoa học trên Trái Đất, sau đó thực hiện cuộc gọi thoại ngắn với nhóm phi hành gia trên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) vào buổi chiều. Ngoài ra, họ cũng sẽ thực hiện lần đốt nhiên liệu nhỏ đầu tiên trong ba lần đốt để điều chỉnh quỹ đạo, giữ cho tàu Orion đi đúng hướng để trở về Trái Đất.

Ngày thứ 8, phi hành đoàn tiếp tục thực hiện một số thao tác thử nghiệm và diễn tập. Để luyện tập việc trú ẩn khỏi những rủi ro như bão Mặt Trời, họ sẽ tận dụng các thiết bị sẵn có như bể nước làm tấm chắn bức xạ, đồng thời dùng tấm chắn nhiệt của tàu như một rào cản bức xạ tích hợp. Buổi chiều, các phi hành gia dự kiến thực hiện một bài tập khác nhằm kiểm tra khả năng điều khiển Orion.

Ngày thứ 9 là ngày trọn vẹn cuối cùng của phi hành đoàn Artemis 2 ngoài không gian. Họ sẽ dành phần lớn thời gian để chuẩn bị cho chuyến trở về. Lịch trình bao gồm một số thử nghiệm công nghệ, một lần đốt nhiên liệu nhỏ để điều chỉnh quỹ đạo, thử bộ đồ chuyên dụng giúp chống lại tác động lên cơ thể sau khi trở về từ môi trường vi trọng lực. Khi kết thúc ngày làm việc, các phi hành gia sẽ đảm bảo mọi thứ được cố định chắc chắn và sẵn sàng cho chuyến hồi hương.

Ngày thứ 10, tàu Orion thực hiện lần đốt nhiên liệu nhỏ để hiệu chỉnh quỹ đạo cuối cùng. Phi hành đoàn sẽ mặc bộ đồ vũ trụ, mở ghế ngồi và thắt dây an toàn. Khi về gần Trái Đất, họ sẽ tách bỏ khoang dịch vụ của Orion, hướng tấm chắn nhiệt của khoang chở người về phía khí quyển nhằm tự bảo vệ trước mức nhiệt 1.650 độ C do ma sát khi tái nhập khí quyển.

Ba chiếc dù sẽ bung ra trong những phút cuối cùng của quá trình hạ cánh, làm chậm tốc độ rơi của Orion xuống còn 27 km/h khi chạm mặt nước. Tàu sẽ hạ cánh xuống Thái Bình Dương, ngoài khơi San Francisco, được tàu Hải quân Mỹ và các phương tiện cứu hộ khác trục vớt. Phi hành đoàn sau đó được đưa trở lại đất liền và kết thúc nhiệm vụ lịch sử.

Thu Thảo (Theo Space)

Nguồn: https://vnexpress.net/cac-phi-hanh-gia-lam-gi-trong-10-ngay-bay-quanh-mat-trang-5057489.html

Gần đây, hình thức giả mạo số điện thoại nổi lên như một mối nguy mới, khi kẻ xấu có thể khiến màn hình người nhận hiển thị đúng số của bất kỳ ai - từ người thân, bạn bè đến ngân hàng, cơ quan chức năng.

Đáng lo ngại, việc kết hợp giả mạo số điện thoại với công nghệ AI giả giọng nói đang khiến nhiều người mất cảnh giác, tạo điều kiện cho các vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản ngày càng tinh vi, khó nhận biết.

Theo tìm hiểu của Tuổi Trẻ Online, hiện đã xuất hiện một ứng dụng cho phép người dùng giả mạo số điện thoại gọi đi. Ví dụ, dù không sở hữu số điện thoại 0999 999 999, người dùng chỉ cần nhập dãy số này vào ứng dụng và thực hiện cuộc gọi đến một thuê bao khác. Khi đó, trên màn hình của người nhận sẽ hiển thị chính xác số điện thoại vừa được nhập.

Đáng chú ý, hình thức này có thể giả mạo phần lớn đầu số của các nhà mạng tại Việt Nam hiện nay.

Nhiều người lầm tưởng đây là hành vi xâm nhập hệ thống nhà mạng, tuy nhiên thực tế không hoàn toàn như vậy. Đây là điểm yếu tồn tại từ lâu trong hệ thống viễn thông toàn cầu, được thiết kế từ hàng chục năm trước.

Cơ chế này cho phép bên gọi tự khai báo số điện thoại hiển thị ra ngoài mà gần như không có bước xác thực nghiêm ngặt. Chính lỗ hổng này đã trở thành công cụ để các đối tượng xấu lợi dụng cho mục đích lừa đảo.

Nguy hiểm nhất là việc kẻ gian có thể giả mạo đúng số điện thoại của người thân, ngân hàng hoặc những số đã được lưu sẵn trong danh bạ. Khi cuộc gọi đến, điện thoại sẽ hiển thị đúng tên liên hệ quen thuộc, khiến người nhận gần như không có sự nghi ngờ.

Nếu kết hợp thêm công nghệ AI giả giọng nói, mức độ nguy hiểm còn tăng cao hơn. Chỉ cần vài đoạn ghi âm ngắn, các công cụ AI hiện nay có thể tái tạo giọng nói khá giống thật để tạo ra những cuộc gọi giả mạo đầy thuyết phục.

Không ít tình huống có thể xảy ra như giả danh bố mẹ, anh chị em gọi điện báo đang gặp sự cố khẩn cấp và cần chuyển tiền ngay; hoặc giả mạo nhân viên ngân hàng yêu cầu cung cấp mã OTP, mật khẩu, thông tin tài khoản để "xác minh giao dịch".

Trong trạng thái hoảng loạn hoặc tin tưởng tuyệt đối vào số điện thoại hiển thị trên màn hình, nhiều người rất dễ trở thành nạn nhân.

Các chuyên gia khuyến cáo nguyên tắc quan trọng nhất là không tin tuyệt đối vào số điện thoại hiển thị trên màn hình cuộc gọi đến.

Nếu nhận được cuộc gọi nhờ chuyển tiền, xin mã OTP, mật khẩu hoặc thông tin cá nhân quan trọng, người dùng nên lập tức kết thúc cuộc gọi và chủ động gọi lại vào đúng số điện thoại đó. Lý do là đối tượng lừa đảo chỉ có thể giả mạo chiều gọi đến, nhưng không thể nhận ngược cuộc gọi thông qua số điện thoại đang bị giả mạo.

Ngoài ra, với người thân trong gia đình, có thể thống nhất trước một "câu mật khẩu" riêng. Khi có tình huống khẩn cấp cần xác minh nhanh, chỉ cần hỏi đúng câu này là có thể kiểm tra xem người ở đầu dây bên kia có thực sự là người thân hay không.

Một số nhà mạng cũng đã bắt đầu triển khai biện pháp nhận diện cuộc gọi giả mạo. Chẳng hạn, với mạng Viettel, nếu phát hiện cuộc gọi có dấu hiệu giả mạo từ quốc tế, số điện thoại hiển thị có thể xuất hiện thêm đầu số +1 thay vì bắt đầu bằng số 0 như thông thường.

Dù vậy, người dùng vẫn cần chủ động cảnh giác, bởi công nghệ lừa đảo ngày càng tinh vi và luôn thay đổi nhanh hơn các biện pháp phòng vệ. Trong thời đại mà ngay cả giọng nói và số điện thoại cũng có thể bị làm giả, sự tỉnh táo chính là lớp bảo vệ quan trọng nhất trước mọi cuộc gọi tưởng như quen thuộc.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ