Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai vừa tiếp nhận bệnh nhân 72 tuổi trong tình trạng nguy kịch, hôn mê, phải đặt ống thở máy, dùng thuốc vận mạch, lọc máu.
Theo người nhà, khoảng 10 ngày trước nhập viện, người bệnh xuất hiện đi ngoài phân đen và được điều trị tại tuyến cơ sở. Sau đó bệnh diễn biến nhanh với sốt cao liên tục 38-39°C, nước tiểu đỏ thẫm, mệt nhiều.
Khi chuyển đến Trung tâm Chống độc người bệnh thở nhanh, tụt huyết áp, suy thận cấp, rối loạn ý thức và nhanh chóng rơi vào sốc. Các bác sĩ phải khẩn trương đặt ống nội khí quản, cho thở máy, lọc máu và hồi sức tích cực.
Kết quả thăm khám, xét nghiệm xác định người bệnh bị tan máu và thiếu máu cấp rất nặng, lượng hemobglobin máu 31g/L (bình thường 120-155g/L).
Quá trình khai thác bệnh sử, người nhà có đưa ra 5 lọ thuốc (2 trắng, 3 đỏ nhãn xanh) trên có các chữ tiếng Trung Quốc.
Đặc biệt trong đó, lọ to nhất có nhãn ghi rõ tên thuốc Phenylbutazone – một hoạt chất đã bị loại bỏ khỏi thuốc dùng cho người tại Việt Nam từ nhiều năm trước.
Người bệnh cho biết được bạn già rỉ tai và mua hộ trên mạng để sử dụng mà không qua thăm khám, hay kê đơn từ bác sĩ. Trong khi đó người bệnh có tiền sử đái tháo đường, hạ huyết áp điều trị không thường xuyên.
Theo TS.BS Nguyễn Trung Nguyên – Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, đây là một trong những trường hợp điển hình của việc tự ý sử dụng thuốc không rõ nguồn gốc theo lời truyền miệng.
Ông cho biết Phenylbutazone có thể gây nhiều biến chứng nặng như tan máu, suy tủy, giảm bạch cầu hạt, xuất huyết tiêu hóa, tổn thương gan, suy thận và nhiều phản ứng dị ứng nguy hiểm, thậm chí đe dọa tính mạng.
Do đó từ năm 2001 tại Việt Nam, Cục Quản lý dược đã có văn bản yêu cầu ngừng nhập khẩu nguyên liệu, thành phẩm chứa Phenylbutazone và ngừng sản xuất các sản phẩm chứa hoạt chất này.
Tại Mỹ, Phenylbutazone đã không còn được phép sử dụng trên người do gây ra nhiều tác dụng có hại. Thậm chí thuốc cũng bị cấm sử dụng trên động vật cung cấp thịt hoặc sữa cho con người. Ngoài ra Phenylbutazone cũng đã ngừng sử dụng ở hầu hết các khu vực ở châu Âu.
“Người cao tuổi thường mắc nhiều bệnh mạn tính và sử dụng nhiều loại thuốc cùng lúc. Việc tự ý dùng thuốc không rõ nguồn gốc có thể làm tăng nguy cơ tương tác thuốc và các biến chứng nặng”, bác sĩ Nguyên nói.
Trước đó Bệnh viện Bạch Mai từng ghi nhận nhiều trường hợp gặp phản ứng nặng sau khi mua Phenylbutazone trên mạng để điều trị đau khớp.
Các biểu hiện được ghi nhận gồm sốt cao, phát ban toàn thân, tổn thương gan, sốc nhiễm khuẩn và những hội chứng dị ứng thuốc nghiêm trọng, đã có trường hợp tử vong.
Ngày 1/7, bác sĩ Nguyễn Viết Chung, Trưởng khoa Sức khỏe tâm thần, cho biết bệnh nhân tự ý điều trị và bổ sung nhiều loại thực phẩm chức năng không theo chỉ định trong thời gian dài. Thực tế, các triệu chứng thể chất của bệnh nhân đều bắt nguồn từ tình trạng lo âu và mất ngủ kéo dài thay vì các bệnh lý nội khoa mãn tính như anh lầm tưởng.
Theo bác sĩ, rắc rối bắt đầu từ một năm trước khi người bệnh rơi vào tình trạng mất ngủ, khó vào giấc và thường xuyên tỉnh dậy trong trạng thái mệt mỏi. Sự sa sút về giấc ngủ khiến anh liên tục lo lắng về sức khỏe, dẫn đến hiện tượng hồi hộp và tim đập nhanh.
Sau khi tự đo thấy huyết áp và đường huyết tăng nhẹ, anh tự kết luận bản thân mắc bệnh cao huyết áp, đái tháo đường rồi tự mua thuốc uống. Khi xuất hiện thêm triệu chứng đau dạ dày, ợ chua và căng mỏi vai gáy, bệnh nhân tiếp tục mua thêm thuốc bổ não cùng nhiều loại vitamin để "tự chữa trị".
Bác sĩ Chung phân tích, lo âu kéo dài và thiếu ngủ sẽ kích hoạt hệ thần kinh giao cảm, làm tăng tiết các hormone stress như cortisol và adrenaline. Quá trình này khiến tim đập nhanh, huyết áp tăng thoáng qua và đường huyết dao động.
Ngoài ra, căng thẳng tâm lý còn gây ra các biểu hiện tiêu hóa, đau đầu và căng cơ. Chuyên gia khẳng định các chỉ số tăng nhẹ này không đồng nghĩa với việc mắc bệnh mãn tính. Việc chẩn đoán xác định cần dựa trên các xét nghiệm tiêu chuẩn và đánh giá chuyên môn thay vì những cảm nhận cảm tính của người bệnh.
Dưới góc độ y khoa, rối loạn lo âu là tình trạng căng thẳng mãn tính, gây cản trở sinh hoạt và ảnh hưởng nghiêm trọng đến thể chất lẫn tinh thần. Bệnh thường xuất phát từ yếu tố di truyền, tính cách cá nhân hoặc các biến cố ngoại cảnh như áp lực công việc, mâu thuẫn gia đình.
Người bệnh thường rơi vào vòng xoáy lo âu quá mức về những vấn đề nhỏ nhặt, đi kèm cảm giác sợ hãi mơ hồ và suy nghĩ tiêu cực về tương lai dù ý thức được sự lo lắng đó là vô lý.
Các triệu chứng thể chất điển hình của hội chứng này bao gồm khó thở, đau ngực, run tay chân, đổ mồ hôi và rối loạn tiêu hóa. Về mặt nhận thức, người bệnh dễ mất tập trung, suy giảm trí nhớ và luôn hình dung ra những kịch bản tồi tệ nhất.
Để điều trị, bác sĩ Chung yêu cầu bệnh nhân dừng toàn bộ các loại thuốc tự mua và tập trung vào trị liệu tâm lý nhằm giải tỏa căng thẳng. Chuyên gia khuyến cáo người dân khi có dấu hiệu căng thẳng kéo dài nên tìm đến các cơ sở y tế chuyên khoa để can thiệp sớm, giúp cải thiện chất lượng cuộc sống và tránh những biến chứng không đáng có từ việc dùng thuốc sai cách.
Ngày 19.5, Trường đại học Y - Dược, Đại học Huế tổ chức hội nghị quốc tế "Chuẩn hóa chất lượng và nâng cao năng lực trong thực hành chăm sóc ban đầu và y học gia đình". Hội nghị kéo dài 2 ngày, nhằm thúc đẩy mô hình chăm sóc liên tục, quản lý sức khỏe toàn dân và nâng cao năng lực hệ thống chăm sóc sức khỏe ban đầu và y học gia đình trong giai đoạn mới.
Đây cũng là sự kiện hưởng ứng Ngày bác sĩ gia đình thế giới 19.5 với chủ đề được phát động "Chăm sóc lấy con người làm trung tâm trong thời đại số".
Tham dự hội nghị có đại diện Bộ Y tế, các sở y tế, trường đại học y dược, chuyên gia trong nước; hơn 200 đại biểu đến từ các trạm y tế xã phường, bệnh viện và trung tâm y tế ở khu vực miền Trung - Tây nguyên; Hội Bác sĩ gia đình Việt Nam, Hội Tim mạch học Việt Nam, Hội Phụ sản Việt Nam, Hội Hô hấp Việt Nam; các chuyên gia quốc tế đến từ Cơ quan dịch vụ y tế quốc gia Vương quốc Anh (NHS)...
Hội nghị diễn ra trong bối cảnh ngành y tế đang thúc đẩy nhiều định hướng chính sách quan trọng nhằm củng cố y tế cơ sở và tăng cường chăm sóc sức khỏe ban đầu để thực hiện các mục tiêu sức khỏe đến năm 2035 theo tinh thần Nghị quyết số 72-NQ/TW, Chỉ thị số 17/CT-TTg và các định hướng của Chương trình mục tiêu quốc gia về y tế giai đoạn 2026 - 2035.
GS-TS Nguyễn Vũ Quốc Huy, Hiệu trưởng Trường đại học Y - Dược, Đại học Huế, Phó chủ tịch Hội Giáo dục y học Việt Nam, phát biểu khai mạc nhấn mạnh việc phát triển chăm sóc sức khỏe ban đầu hiện nay không chỉ là yêu cầu chuyên môn của ngành y tế mà còn là cơ sở quan trọng để triển khai hiệu quả các chính sách quản lý sức khỏe toàn dân trong giai đoạn mới.
Theo GS-TS Nguyễn Vũ Quốc Huy, trọng tâm hiện nay không chỉ là tăng cường cơ sở vật chất và trang thiết bị, mà là nâng cao năng lực vận hành của hệ thống: từ đào tạo nhân lực, chuẩn hóa chất lượng thực hành, quản trị dữ liệu đến tăng cường phối hợp đa ngành và tổ chức chăm sóc tích hợp giữa các tuyến.
Ông Vincent Sai (University College London) cũng chia sẻ rằng, xây dựng dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu hiệu quả cần chuyển từ mô hình điều trị thụ động sang quản lý sức khỏe chủ động, phát hiện sớm và chăm sóc liên tục tại cộng đồng. Việc phân tầng nguy cơ, quản lý bệnh mạn tính và chuẩn hóa quy trình chăm sóc sẽ giúp giảm tình trạng nhập viện không cần thiết, tối ưu chi phí.
Các báo cáo khác tập trung vào những vấn đề sức khỏe nổi bật hiện nay như: dự phòng đột quỵ, quản lý bệnh không lây nhiễm, phát hiện sớm ung thư, dự phòng HPV, chăm sóc người cao tuổi...
PGS-TS Nguyễn Minh Tâm, Trường đại học Y - Dược, Đại học Huế, Phó chủ tịch Hội Bác sĩ gia đình Việt Nam, cho biết những năm gần đây, mạng lưới các bộ môn y học gia đình, các đơn vị đào tạo và Hội Bác sĩ gia đình Việt Nam đã duy trì sự phối hợp trong đào tạo, thực hành và hỗ trợ chuyên môn cho y tế cơ sở tại nhiều địa phương.
Trong đó, có đào tạo bác sĩ y học gia đình, hỗ trợ chuyên môn cho y tế cơ sở, phát triển phòng khám bác sĩ gia đình, triển khai các mô hình quản lý bệnh không lây nhiễm và chăm sóc liên tục tại cộng đồng... Những hoạt động đang cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của y học gia đình trong các định hướng đổi mới hệ thống y tế và chăm sóc sức khỏe ban đầu tại Việt Nam.
Trong khuôn khổ hội nghị, Trường đại học Y - Dược, Đại học Huế tiếp tục triển khai chương trình hỗ trợ tăng cường năng lực cho các trạm y tế và phòng khám bác sĩ gia đình tại khu vực miền Trung - Tây nguyên trong quản lý tăng huyết áp và bệnh phổi mạn tính, hỗ trợ thiết bị theo dõi huyết áp và hô hấp ký; đào tạo, cấp chứng chỉ kỹ thuật đo và phân tích kết quả hô hấp ký cho cán bộ y tế tuyến cơ sở nhằm tăng cường năng lực phát hiện sớm và quản lý bệnh tim mạch, bệnh phổi mạn tính tại cộng đồng.
Hoạt động này tiếp nối chương trình hỗ trợ nâng cao năng lực y tế cơ sở mà Phòng khám Bác sĩ gia đình, Trường đại học Y - Dược, Đại học Huế đã triển khai trong giai đoạn 2023 - 2025 với gần 2.000 máy đo huyết áp và ứng dụng theo dõi huyết áp tại nhà (hỗ trợ cho các trạm y tế và người dân). Trong năm 2026, khoảng 600 trạm y tế xã, phường tại 9 tỉnh miền Trung - Tây nguyên sẽ tiếp tục được hỗ trợ thiết bị nhằm tăng cường năng lực quản lý bệnh không lây nhiễm tại tuyến chăm sóc ban đầu.
Tại hội nghị, đại diện Cục Khoa học công nghệ và đào tạo (Bộ Y tế) cập nhật các định hướng trọng tâm trong triển khai khám sức khỏe định kỳ, quản lý sức khỏe toàn dân và củng cố y tế cơ sở giai đoạn 2026 - 2035.
Trong bối cảnh thời tiết liên tục thay đổi thất thường, một hội chứng "cảm lạnh" lạ, không phải do cúm mùa hay Covid-19 gây ra, đang trở thành chủ đề bàn tán sôi nổi trên các nền tảng mạng xã hội tại Nhật Bản. Sự việc càng thu hút sự chú ý khi Hiệp hội Y khoa tỉnh Fukuoka phải tổ chức một cuộc họp báo bất thường để làm rõ tình hình, theo FNN ngày 21/5.
Làn sóng lo ngại bắt đầu lan rộng từ giữa tháng 5 khi hàng loạt cư dân tại vùng Fukuoka và những người từng đến đây du lịch trong kỳ nghỉ Tuần lễ Vàng đồng loạt chia sẻ về các triệu chứng giống nhau. Người bệnh thường gặp tình trạng ngứa rát họng, ho dữ dội không dứt, mất tiếng, sổ mũi và nghẹt mũi. Điểm đặc trưng của đợt bùng phát là bệnh nhân hầu như không bị sốt và tất cả xét nghiệm nhanh đối với virus cúm hay SARS-CoV-2 đều cho kết quả âm tính.
Theo báo cáo từ Đài Phát thanh Truyền hình Kyushu (KBC) của Nhật Bản, sau kỳ nghỉ Tuần lễ Vàng, nhiều phòng khám tai mũi họng và nội khoa tại Fukuoka ghi nhận số lượng bệnh nhân tăng mạnh; một số cơ sở tiếp nhận hơn 100 người mỗi ngày. Nhiều bệnh nhân mô tả cơn đau họng của họ dữ dội đến mức "như bị dao cắt', kèm với các triệu chứng như ho, sổ mũi và đờm đặc kéo dài nhiều tuần mà không thuyên giảm.
Tại họp báo hôm 20/5, ông Takeshi Inamitsu, Giám đốc điều hành Hiệp hội Y khoa tỉnh Fukuoka, cho biết chính ông cũng từng trải qua các triệu chứng tương tự ngay trước thềm Tuần lễ Vàng, khi đột ngột bị đau họng dữ dội nhưng không sốt. Ông xác nhận các ca bệnh đều có tiến trình triệu chứng đồng nhất: Khởi phát bằng đau họng, tiến triển thành sổ mũi và kết thúc bằng những cơn ho nặng có đờm đặc. Hiệp hội Y khoa địa phương bước đầu định danh hội chứng này là một dạng nhiễm trùng do virus. Tuy nhiên, do chưa thể xác định chính xác chủng loại, các chuyên gia y tế đang khẩn trương tiến hành xét nghiệm chuyên sâu để truy tìm tác nhân gây bệnh.
Không chỉ giới hạn ở miền Nam, làn sóng "cảm lạnh bí ẩn" hiện đã lan tới thủ đô Tokyo. Phòng khám Nội - Ngoại khoa Ito Oji Kamiya ghi nhận số lượng bệnh nhân đến khám vì đau họng và các vấn đề về mũi tăng đột biến sau kỳ nghỉ lễ dài ngày. Bác sĩ Hiromichi Ito, Giám đốc phòng khám, cho biết các bác sĩ lâm sàng không thể định danh được loại virus gây bệnh vì tất cả kết quả xét nghiệm nhanh đối với cúm mùa và Covid-19 đều cho kết quả âm tính. Số liệu thống kê từ phòng khám cho thấy nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề nhất nằm trong độ tuổi lao động từ 20 đến 50 tuổi.
Ông giải thích y học hiện ghi nhận hơn 200 loại virus có thể gây ra các triệu chứng cảm lạnh thông thường ví dụ rhinovirus, virus hợp bào hô hấp (RSV), virus cúm á, adenovirus hay enterovirus. Do đó, thay vì lo ngại về một chủng siêu virus mới nguy hiểm, nhiều khả năng đợt bùng phát này chỉ do một loại virus cảm lạnh thông thường chưa được đặt tên gây ra.
Phân tích về các tác nhân khiến đợt cảm lạnh này bùng phát mạnh mẽ, bác sĩ Ito chỉ ra ba nguyên nhân chính. Đầu tiên là sự chênh lệch nhiệt độ giữa ngày và đêm kết hợp với thói quen sử dụng điều hòa khi trời chuyển nóng đột ngột đã làm khô niêm mạc mũi họng, khiến hệ miễn dịch của cơ thể suy yếu. Thứ hai, mùa dịch cúm năm nay kéo dài hơn thường lệ với sự xuất hiện của các biến thể mới, làm suy giảm sức đề kháng chung của cộng đồng và tạo điều kiện cho các virus cảm lạnh khác tấn công.
Cuối cùng là dị ứng thời tiết. Việc người dân mở cửa đón gió hoặc ngừng đeo khẩu trang đúng vào mùa phấn hoa cỏ đang phát tán mạnh tại Fukuoka, cộng thêm ảnh hưởng từ bụi vàng và bụi mịn PM2.5, đã khiến niêm mạc đường hô hấp bị tổn thương, làm mất đi hàng rào bảo vệ tự nhiên, cơ thể dễ bị virus xâm nhập hơn, đồng thời kéo dài thời gian phục hồi.
Hội chứng này đột ngột nhận được sự quan tâm lớn từ dư luận là do từ tháng 4 năm ngoái, các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính tại Nhật Bản đã được phân loại lại thành bệnh truyền nhiễm Nhóm 5 và được đưa vào hệ thống giám sát trọng điểm. Quy trình đó giúp các cơ quan y tế dễ dàng điều tra, phát hiện sớm đặc tính của các chủng virus đang lưu hành để nhanh chóng đưa ra phương án ứng phó.
Các cơ quan chức năng Nhật Bản vẫn chưa chính thức xác nhận đây là một đợt dịch bệnh quy mô lớn mới, cộng đồng y khoa vẫn kêu gọi công chúng duy trì sự cảnh giác. Những người có kế hoạch đến Nhật Bản trong thời gian tới được khuyến cáo nên đeo khẩu trang tại nơi đông người, rửa tay thường xuyên và cần đến ngay các cơ sở y tế nếu xuất hiện các triệu chứng như ho kéo dài, đau họng nặng hoặc khó thở, nhằm chủ động phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm như viêm phế quản hay viêm phổi.
Ngoài ra, mỗi cá nhân nên chủ động duy trì chế độ ăn uống cân bằng để cải thiện hệ vi sinh đường ruột, nâng cao chất lượng giấc ngủ và tập thể dục vừa sức. Sau khi trở về nhà, người dân nên thực hiện đầy đủ các bước vệ sinh cá nhân như súc họng, rửa tay, chăm sóc răng miệng và tắm rửa sạch sẽ để loại bỏ tối đa các tác nhân gây bệnh bám trên cơ thể.
