Vùng Nam Trung Bộ được xem là một trong những không gian văn hóa biển đặc sắc của Việt Nam. Với vị trí chiến lược về biển, đảo cùng lịch sử cư trú, giao thương và tiếp biến văn hóa lâu đời nơi đây hội tụ nhiều lớp trầm tích văn hóa từ Sa Huỳnh, Champa, Đại Việt đến văn hóa làng chài, thương cảng, tín ngưỡng biển và các nghề truyền thống.
Tuy nhiên trước tác động của quá trình đô thị hóa ven biển, phát triển hạ tầng và sự thay đổi sinh kế, nhiều không gian văn hóa truyền thống đang dần bị biến dạng.
Bên cạnh đó, ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu, sự mai một tri thức dân gian, thiếu lớp kế cận gìn giữ nghề truyền thống, tục lệ và lễ hội cũng đặt ra nhiều thách thức đối với công tác bảo tồn di sản.
Đây cũng là những vấn đề được nhiều chuyên gia tập trung thảo luận tại Hội thảo khoa học “Bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa biển gắn với phát triển du lịch vùng Nam Trung Bộ” do Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) tổ chức sáng 17/7.
Phát biểu tại hội thảo về di sản văn hoá biển vùng duyên hải Nam Trung Bộ với phát triển du lịch, PGS.TS Phạm Trung Lương cho biết giai đoạn 2021-2026 đánh dấu quá trình phục hồi và tăng tốc của du lịch vùng duyên hải Nam Trung Bộ, từng bước hình thành “hành lang du lịch biển đảo” năng động bậc nhất cả nước.
Sau khi chạm đáy vào năm 2021 do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19, lượng khách đến khu vực đã phục hồi rõ nét trong giai đoạn 2022-2023, đạt trên 30 triệu lượt vào năm 2023, trong đó gần 2 triệu lượt khách quốc tế.
Đến giai đoạn 2024-2025, du lịch tiếp tục bứt phá với tổng lượng khách vượt 70 triệu lượt, gần 20 triệu lượt khách quốc tế. Nhiều địa phương như Đà Nẵng, Quảng Nam, Khánh Hòa và Bình Thuận ghi nhận mức tăng trưởng thuộc nhóm cao nhất cả nước.
Theo PGS.TS Phạm Trung Lương, xu hướng phát triển du lịch tại khu vực cũng đang chuyển từ khai thác tài nguyên thiên nhiên đơn thuần sang khai thác chiều sâu văn hóa, ưu tiên xây dựng các sản phẩm đặc thù, giàu bản sắc và ứng dụng công nghệ nhằm nâng cao trải nghiệm cho du khách.
Tuy nhiên bên cạnh những kết quả tích cực, quá trình khai thác di sản vẫn bộc lộ nhiều hạn chế.
“Nhiều di tích lịch sử, công trình kiến trúc cổ và di sản đã được xếp hạng, kể cả di sản được UNESCO công nhận đang có dấu hiệu xuống cấp do tác động của lượng khách đông, biến đổi khí hậu và thiếu nguồn lực bảo tồn.
Trong khi đó, tỉ lệ hiện thực hóa giá trị di sản thành sản phẩm du lịch còn thấp. Không ít tài nguyên văn hóa có tiềm năng nhưng chưa được đầu tư bài bản để trở thành sản phẩm du lịch đặc thù có sức cạnh tranh ở cấp quốc gia”, ông Lương cho hay.
Ở góc độ thực tiễn, PGS.TS Phạm Trung Lương cũng nhìn nhận quá trình đô thị hóa ven biển, phát triển hạ tầng và sự thay đổi sinh kế đang làm biến dạng một số không gian văn hóa truyền thống. Ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu, sự mai một của tri thức dân gian, thiếu lớp kế cận gìn giữ nghề truyền thống và lễ hội cũng là những thách thức ngày càng rõ nét.
Một số điểm đến đã khai thác di sản phục vụ du lịch nhưng sản phẩm còn đơn điệu, cách kể câu chuyện di sản chưa hấp dẫn; cộng đồng địa phương tuy có tham gia nhưng chưa thực sự được đồng hành trong quá trình ra quyết định và hưởng lợi từ phát triển du lịch.
Từ những tồn tại trên, PGS.TS Phạm Trung Lương đề xuất nhiều nhóm giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa biển gắn với phát triển du lịch vùng duyên hải Nam Trung Bộ.
Theo đó, trước hết cần nâng cao nhận thức của chính quyền địa phương, cơ quan quản lý và cộng đồng về vai trò của di sản văn hóa biển đối với phát triển kinh tế – xã hội, đặc biệt là du lịch. Trong bối cảnh du lịch được xác định là ngành kinh tế trụ cột của vùng, tài nguyên văn hóa cần được xem là nền tảng và nguồn lực quan trọng cho phát triển bền vững.
Song các địa phương cần đẩy mạnh liên kết phát triển sản phẩm du lịch đặc thù, tăng cường xúc tiến quảng bá ở quy mô vùng thay vì phát triển riêng lẻ, qua đó hình thành hệ sinh thái du lịch văn hóa biển có sức hấp dẫn và khả năng cạnh tranh cao.
Góp ý thêm về việc phát triển du lịch phải gắn với bảo tồn di sản, TS. Nguyễn Anh Tuấn cho rằng một trong những giải pháp quan trọng nhất hiện nay là đưa di sản văn hóa biển trở thành một thành tố bắt buộc trong các quy hoạch phát triển ven biển.
Theo ông nhiều quy hoạch đô thị, du lịch hay sử dụng đất ven biển hiện nay vẫn chủ yếu tập trung vào hạ tầng, giao thông, khu nghỉ dưỡng và các hoạt động kinh tế, trong khi chưa nhận diện đầy đủ các giá trị di sản văn hóa vật thể, phi vật thể cũng như không gian sinh kế truyền thống của cộng đồng cư dân biển.
Vì vậy cần xây dựng bản đồ di sản văn hóa biển vùng Nam Trung Bộ trên nền tảng số, trong đó xác định rõ hệ thống di tích lịch sử – văn hóa ven biển, làng biển truyền thống, lăng Ông, đình làng, bến cá, làng nghề, các tuyến giao thương cổ, di chỉ khảo cổ, không gian lễ hội, khu vực có tiềm năng di sản dưới nước và những vùng cảnh quan cần được bảo vệ.
“Đây không chỉ là công cụ phục vụ nghiên cứu mà cần trở thành cơ sở cho công tác quản lý và phát triển”, TS. Nguyễn Anh Tuấn nhấn mạnh.
Bên cạnh công tác quy hoạch, TS. Nguyễn Anh Tuấn cho rằng Nam Trung Bộ cần chuyển từ tư duy phát triển sản phẩm du lịch đơn lẻ sang xây dựng các tuyến, cụm du lịch di sản biển mang tính liên vùng.
Theo đó, khu vực Đà Nẵng – Hội An – Mỹ Sơn – Cù Lao Chàm có thể được định vị là trung tâm du lịch di sản đô thị biển, thương cảng cổ, văn hóa Chămpa và sinh quyển biển đảo.
Tuyến Đà Nẵng – Quảng Ngãi – Lý Sơn có thể phát triển theo chủ đề “Ký ức biển đảo và văn hóa tiền cảng thị”, kết nối các giá trị văn hóa Sa Huỳnh, di tích đội Hoàng Sa – Bắc Hải cùng những câu chuyện về cư dân biển.
Trong khi đó, tuyến Bình Định cũ – Phú Yên cũ – Khánh Hòa có thể khai thác thế mạnh về vịnh biển, văn hóa Chăm và các đô thị biển sáng tạo; còn tuyến Ninh Thuận – Bình Thuận phát triển theo chủ đề văn hóa Chăm, sinh kế thích ứng với điều kiện tự nhiên khô hạn và các nghề truyền thống ven biển.
Một nhóm giải pháp khác được TS. Nguyễn Anh Tuấn nhấn mạnh là phát triển du lịch cộng đồng làng biển trên nền tảng bảo vệ chủ thể di sản. Theo ông, cộng đồng không chỉ là người gìn giữ và trao truyền di sản mà còn phải được tham gia vào quá trình ra quyết định, tổ chức dịch vụ, chia sẻ lợi ích và giám sát hoạt động du lịch.
Vào lúc 15h30 ngày 14/7, Nhà máy Nhiệt điện Vĩnh Tân 2 (thuộc Công ty Nhiệt điện Vĩnh Tân, trực thuộc Tổng Công ty Phát điện 3 - EVNGENCO3) chính thức cán mốc 80 tỷ kWh điện sản xuất lũy kế sau hơn 11 năm vận hành thương mại.
Đại diện Nhà máy Nhiệt điện Vĩnh Tân 2 cho biết, mùa khô 2026 chứng kiến áp lực cung ứng điện chưa từng có khi hệ thống điện quốc gia liên tục lập kỷ lục mới: Công suất cực đại đạt 57.537 MW, sản lượng tiêu thụ trong ngày đạt 1.215,4 triệu kWh (số liệu theo TCBC của EVN công bố ngày 07/07/2026). Trong bối cảnh nguồn năng lượng tái tạo phụ thuộc lớn vào thời tiết và thủy điện gặp khó khăn về nước, nhiệt điện than trở thành nguồn huy động chủ lực của toàn hệ thống, với sản lượng đạt 93,44 tỷ kWh, chiếm 54,5% tổng sản lượng điện toàn quốc.
Trong bối cảnh các nguồn năng lượng tái tạo phụ thuộc nhiều vào điều kiện thời tiết và thủy điện gặp khó khăn do thiếu nước, nhiệt điện than tiếp tục là nguồn phát điện chủ lực của hệ thống. Tổng sản lượng điện từ nhiệt điện than đạt 93,44 tỷ kWh, chiếm 54,5% tổng sản lượng điện toàn quốc.
Với khả năng vận hành ổn định, Nhà máy Nhiệt điện Vĩnh Tân 2 luôn duy trì trạng thái sẵn sàng đáp ứng yêu cầu huy động của hệ thống điện, góp phần bảo đảm nguồn điện an toàn, liên tục phục vụ sản xuất, kinh doanh, sinh hoạt của người dân cũng như các sự kiện chính trị, kỳ thi quan trọng trong thời gian qua.
Để duy trì độ sẵn sàng cao và cán mốc 80 tỷ kWh ngay trong giai đoạn hệ thống điện căng thẳng nhất, tập thể cán bộ công nhân viên Công ty Nhiệt điện Vĩnh Tân đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp cốt lõi.
Trong đó, đơn vị tập trung tăng cường công tác vận hành, sửa chữa và bảo dưỡng; áp dụng nhiều giải pháp kỹ thuật để nâng cao độ ổn định của các tổ máy; chủ động nguồn cung nhiên liệu, đồng thời đẩy mạnh sử dụng than trộn nhằm nâng cao hiệu suất lò hơi và tăng tính chủ động trong sản xuất điện.
Mới đây, Lâm Tâm Như đã gây bão khi tiết lộ về thói quen sống hết sức đặc biệt của ông xã, khiến Hoắc Kiến Hoa chỉ ngồi không cũng lọt thẳng vào top tìm kiếm trên MXH. Thật bất ngờ là nam thần cổ trang trứ danh của showbiz Hoa ngữ lại chẳng mấy quan tâm đến ngoại hình.
Lâm Tâm Như tiết lộ rằng Hoắc Kiến Hoa gần như không thực hiện các liệu trình chăm sóc da mặt. Việc dưỡng da hằng ngày của anh được miêu tả là "cực kỳ đơn giản", chỉ dùng nước hoa hồng và sữa dưỡng sau khi rửa mặt, với phong cách "thuận theo tự nhiên".
Nữ diễn viên thường đưa cho chồng dùng các sản phẩm dưỡng da mà mình đại diện quảng cáo, nhưng Hoắc Kiến Hoa chỉ nói "được, được, được" cho qua, và sự thật là chưa đụng tới lần nào.
Khi thấy trên gương mặt chồng xuất hiện những nếp nhăn nhỏ, Lâm Tâm Như khuyên anh đi làm thẩm mỹ y khoa. Tuy nhiên, Hoắc Kiến Hoa thẳng thừng từ chối và đáp: "Không sao đâu, anh không để ý".
Mỹ nhân "Hoàn Châu cách cách" nói về thói quen sinh hoạt đơn giản của ông xã: "Anh ấy rất sợ phiền phức, thuộc kiểu người chỉ dùng một cục xà phòng để tắm toàn thân".
Hoàn toàn trái ngược với Hoắc Kiến Hoa, Lâm Tâm Như vô cùng coi trọng, chăm chút vẻ bề ngoài. Thậm chí, trang Baijiahao còn cho biết, nữ diễn viên này là "chuyên gia" trong việc bảo dưỡng nhan sắc, níu kéo thanh xuân.
Bản thân Lâm Tâm Như chẳng ngại ngần chia sẻ cô dành nhiều sự quan tâm cho việc thẩm mỹ cũng như các biện pháp làm đẹp. Dĩ nhiên, quan trọng nhất là phải chọn những biện pháp an toàn, cơ sở thẩm mỹ đáng tin cậy để đảm bảo an toàn cho bản thân.
Qua những chia sẻ của Lâm Tâm Như, có thể thấy cô và Hoắc Kiến Hoa dường như có nhiều thói quen, lối sống hoàn toàn đối lập. Nhưng cư dân mạng cho rằng, chính sự khác biệt đó lại chứng minh cách chung sống trưởng thành giữa hai người. Họ luôn tôn trọng, bao dung cho đối phương và nhờ vậy giữ lửa hôn nhân.
Khi Hoắc Kiến Hoa bị bàn tán về việc mặc đồ cũ, bị chê là keo kiệt, Lâm Tâm Như đã chủ động ra mặt bảo vệ ông xã, tuyên bố rằng: "Anh ấy thấy thoải mái là được". Còn về phía Hoắc Kiến Hoa, dù là người sống rất tiết kiệm, giản dị nhưng anh chưa bao giờ phàn nàn về việc Lâm Tâm Như có cả bộ sưu tập trang sức cực kỳ đắt đỏ.
Có thể Lâm Tâm Như - Hoắc Kiến Hoa không đồng điệu về sở thích, về cách sống nhưng họ vẫn vô cùng thân mật, ăn ý, chưa bao giờ bắt ép "nửa kia" phải rập khuôn lối sống của mình, để người bên gối được thoải mái hưởng thụ cuộc sống theo cách riêng.
Hoắc Kiến Hoa và Lâm Tâm Như từng là bạn 10 năm trước khi xác nhận hẹn hò vào tháng 5/2016. Cũng trong năm đó, cặp đôi tiếp tục thông báo tin vui kết hôn, đám cưới được tổ chức vào tháng 7/2016 ở đảo Bali (Indonesia). Đầu năm 2017, Lâm Tâm Như hạ sinh con gái đầu lòng, đặt biệt danh là "Cá Heo Nhỏ".
Sau khi kết hôn và có con, Hoắc Kiến Hoa chủ động giảm khối lượng công việc để dành thời gian đồng hành cùng con trưởng thành. Khoảng 1-2 năm trở lại đây, Hoắc Kiến Hoa mới đóng phim trở lại nhiều hơn. Sắp tới, anh còn thử sức với vai trò đạo diễn.
Trong khi đó, sau thành công của sự nghiệp diễn xuất, Lâm Tâm Như đang tiếp tục phát triển với vai trò một nhà sản xuất. Gần đây, dự án phim mới của cô được trau chuốt suốt 3 năm đã bước vào giai đoạn chuẩn bị cuối cùng, dự kiến quay vào tháng 9-10 năm nay.
Trên TikTok và Instagram vài năm gần đây, những video ăn thịt sống theo kiểu "nguyên thủy" đang thu hút lượng xem khổng lồ. Từ gan bò tươi, tim động vật, trứng sống cho tới tủy xương chưa nấu chín, tất cả được các influencer ăn ngay trước camera như một phần của "lối sống tổ tiên".
Nổi bật nhất trong trào lưu này là Brian Johnson - người được cộng đồng mạng gọi bằng biệt danh "Liver King" (Ông vua gan sống). Với thân hình cơ bắp khổng lồ cùng phong cách hoang dã, nhân vật này liên tục đăng video cắn trực tiếp gan bò sống, tinh hoàn động vật hay thịt đỏ tái sống trước hàng triệu người theo dõi.
Các video thường được quay theo phong cách gây sốc. Không ít clip đạt hàng chục triệu lượt xem nhờ yếu tố kích thích tò mò và tranh cãi.
Liver King cho rằng con người hiện đại đang ăn uống "sai tự nhiên" và việc quay về chế độ ăn nhiều thịt sống sẽ giúp cơ thể khỏe mạnh, tăng testosterone, cơ bắp và năng lượng sống. Ông gọi đó là "ancestral diet" - chế độ ăn của tổ tiên.
Không chỉ riêng Liver King, nhiều TikToker khác cũng tham gia xu hướng "raw meat diet" bằng cách đăng video ăn bò sống, gan sống hoặc uống trứng sống mỗi ngày. Hashtag #rawmeat từng xuất hiện trong hàng chục nghìn video trên TikTok, tạo nên cộng đồng tranh luận cực kỳ dữ dội.
Một bộ phận người xem cho rằng chế độ ăn này giúp họ "tỉnh táo hơn", nhiều năng lượng hơn và giảm phụ thuộc vào đồ ăn chế biến sẵn. Trên Reddit, nhiều người còn chia sẻ trải nghiệm ăn gan sống "ngọt và dễ nghiện". Tuy nhiên, phía ngược lại cho rằng đây là trào lưu nguy hiểm bị mạng xã hội thổi phồng.
Các chuyên gia dinh dưỡng và an toàn thực phẩm liên tục cảnh báo việc ăn thịt sống có thể làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn salmonella, E.coli hoặc ký sinh trùng. Theo nhiều nghiên cứu, thịt và nội tạng chưa nấu chín có thể gây ngộ độc thực phẩm nghiêm trọng nếu bảo quản hoặc xử lý không đúng cách.
Không ít bác sĩ cũng chỉ ra rằng hiện chưa có bằng chứng khoa học chứng minh ăn thịt sống giúp con người khỏe hơn vượt trội so với chế độ ăn cân bằng thông thường. Ngược lại, cách ăn uống này cực kì nguy hại cho sức khoẻ.
Điều khiến tranh cãi bùng nổ hơn nữa là vụ việc Liver King thừa nhận từng sử dụng steroid dù trước đó nhiều lần khẳng định thân hình của mình hoàn toàn đến từ chế độ ăn "nguyên thủy". Theo các tài liệu bị rò rỉ, influencer này từng chi khoảng 11.000 USD mỗi tháng cho steroid và hormone tăng trưởng.
Sau scandal, cộng đồng mạng chia thành hai phe. Một bên cho rằng Liver King chỉ là "chiêu trò marketing" nhằm bán hình tượng và sản phẩm dinh dưỡng. Bên còn lại vẫn tiếp tục tin vào lối sống carnivore cực đoan, xem đây là cách chống lại thực phẩm công nghiệp hiện đại.
