Cần Thơ đề xuất lập Tổ nghiên cứu phát triển y tế, giáo dục, văn hóa, thể thao và du lịch

15 năm trước, chuyến đi từ Bắc Kinh đến Thượng Hải (khoảng 1.300 km) dài hơn 10 tiếng trên những chuyến tàu hỏa kiểu cũ. Với hệ thống đường sắt cao tốc (HSR) hiện tại, khoảng cách giữa hai siêu đô thị chỉ còn hơn 4 giờ di chuyển. Sự thay đổi về tốc độ không chỉ là vấn đề thời gian di chuyển, mà đã tạo ra một cuộc chuyển mình trong cấu trúc ngành du lịch của quốc gia tỷ dân.

Đầu thập niên 1990, hệ thống đường sắt Trung Quốc đối mặt hạn chế về hạ tầng khi vận tốc trung bình chỉ đạt khoảng 48 km/h vào năm 1993. Tốc độ di chuyển thấp khiến ngành đường sắt từng đánh mất thị phần vào tay hàng không và đường bộ. Tháng 8/2008, cục diện thay đổi khi tuyến đường sắt cao tốc đầu tiên nối Bắc Kinh - Thiên Tân đi vào hoạt động ngay trước thềm Olympic.

Sau đó, tuyến huyết mạch Bắc Kinh - Thượng Hải tiếp tục vận hành vào tháng 6/2011. Cuối tháng 12/2025, tuyến Tây An - Diên An (tỉnh Thiểm Tây) hoạt động, tổng chiều dài mạng lưới HSR Trung Quốc vượt 50.000 km, chiếm khoảng 70% tổng chiều dài đường sắt cao tốc toàn cầu.

So với các hệ thống lâu đời như Shinkansen của Nhật Bản (ra đời năm 1964) mất hàng thập kỷ để phát triển, Trung Quốc mất khoảng 17 năm để thiết lập mạng lưới quy mô lớn nhất thế giới. Hệ thống Shinkansen (Nhật Bản) hay ICE (Đức) vận hành phổ biến ở mức 300-320 km/h, các dòng tàu thế hệ mới của Trung Quốc duy trì tốc độ thương mại 350 km/h.

Theo dữ liệu từ Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Trung Quốc, năng lực vận tải của mạng lưới đường sắt cao tốc chạm mốc cao nhất từ trước đến nay trong kỳ Xuân vận 2026 dài 40 ngày, kết thúc vào tháng 2, với 538 triệu lượt khách, tăng 4,8% so với cùng kỳ năm trước.

Năng lực vận tải toàn quốc đạt đỉnh với trung bình gần 13.000 chuyến tàu mỗi ngày. Sự tăng trưởng này đến từ việc đưa vào vận hành các tuyến mới khánh thành cuối năm 2025 như Quảng Châu - Trạm Giang, Bao Đầu - Ngân Xuyên và Tây An - Diên An.

Theo báo cáo từ Ngân hàng Thế giới (World Bank), đường sắt cao tốc mang lại lợi ích cho du lịch theo ba khía cạnh, tính tiện lợi khi mua vé, rút ngắn thời gian di chuyển và trải nghiệm sạch sẽ, thoải mái. Sự phát triển của HSR tạo ra hiệu ứng "nén không gian". Những hành trình từng mất cả ngày đêm nay chỉ còn khoảng 1/3 thời gian.

Trước đây, du khách từ các siêu đô thị miền Đông như Thượng Hải hay Hàng Châu phải mất 2-3 ngày di chuyển bằng đường bộ quãng đường 2.000 km để đến được Ninh Hạ. Nhờ trục đường sắt cao tốc kết nối qua các nút giao như Từ Châu và Tây An, hành khách có thể khởi hành từ Thượng Hải vào buổi sáng và đến Ninh Hạ để ăn tối sau khoảng 10 tiếng di chuyển. Sự kết nối giao thông đã biến những khu vực hẻo lánh trở thành điểm nghỉ dưỡng cuối tuần cho cư dân đô thị.

Tuyến cao tốc Bao Đầu - Ngân Xuyên hoạt động cuối tháng 12/2025 đã kết nối hai đô thị nằm giữa vùng sa mạc và thảo nguyên tại biên giới phía bắc Trung Quốc. Quãng đường 600 km trước đây mất hơn 6 giờ di chuyển bằng đường bộ, nay rút ngắn chỉ còn 2,5 giờ.

Dữ liệu từ Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Trung Quốc cho thấy HSR đã hiện diện tại 97% thành phố có dân số trên 500.000 người. Tính đến cuối năm 2024, hệ thống này vận chuyển hơn 22,9 tỷ lượt hành khách, cao điểm phục vụ 16 triệu lượt mỗi ngày.

Sự phổ biến của HSR buộc các đơn vị lữ hành phải thay đổi sản phẩm. Thay vì những tour dài ngày trên xe khách, các công ty du lịch hiện ưu tiên mô hình tàu cao tốc kết hợp ôtô tại điểm đến.

Theo báo cáo năm 2025 của nền tảng du lịch trực tuyến lớn nhất Trung Quốc Trip.com, lượng khách sử dụng dịch vụ kết hợp máy bay và tàu hỏa tại Trung Quốc đã tăng 35% trong năm qua. Du khách quốc tế sau khi hạ cánh tại các sân bay lớn như Đại Hưng, Bắc Kinh hay Hồng Kiều, Thượng Hải có thể nối chuyến trực tiếp bằng tàu cao tốc để đi sâu vào nội địa nhờ hệ thống nhà ga tích hợp.

Thống kê của Ngân hàng Thế giới (World Bank) ghi nhận du khách sử dụng tàu cao tốc có mức chi tiêu trung bình cao hơn 30% so với nhóm đi tàu truyền thống. Nhu cầu lưu trú và dịch vụ tại các địa phương có ga tàu tăng mạnh, góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế đêm và tiêu thụ đặc sản vùng miền.

Không chỉ phục vụ nhu cầu nội địa, mạng lưới đường sắt của Trung Quốc đang từng bước vươn ra khu vực thông qua Sáng kiến Vành đai và Con đường, với định hướng hình thành hành lang đường sắt xuyên Đông Nam Á dài hơn 3.000 km.

Một trong những dự án tiêu biểu là tuyến đường sắt bán cao tốc Lào - Trung, nối Côn Minh, tỉnh Vân Nam với Viêng Chăn. Tuyến dài hơn 1.000 km, chính thức vận hành từ cuối năm 2021. Đến năm 2025, tuyến này đã phục vụ hơn 30 triệu lượt hành khách. Tuyến đường sắt giúp rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển, hành trình từ biên giới Trung Quốc (Boten) đến Viêng Chăn hiện mất khoảng 3-4 giờ, thay vì hơn một ngày bằng đường bộ như trước.

Giai đoạn tiếp theo của chiến lược này hướng tới Thái Lan và Malaysia nhằm hoàn thiện mạng lưới kết nối các di sản văn hóa và trung tâm kinh tế khu vực.

Các chuyên gia nhận định việc kết nối trực tiếp các thành phố Trung Quốc với Đông Nam Á bằng đường sắt sẽ mở thêm lựa chọn cho khách quốc tế. Thay vì phụ thuộc vào hàng không, hạ tầng này giúp hành khách di chuyển liền mạch, đưa các hành trình quốc tế trở nên đơn giản như du lịch nội địa.

Tin Gốc: Vnexpress

"Tôi làm du lịch hàng chục năm và biết rất rõ rằng có nhiều dòng khách.

Những khách Tây thực sự văn minh, có tiền cư xử rất lịch thiệp. Trong khi đó một số khách trẻ, đặc biệt nhóm đi du lịch "bụi" có một số cá nhân hành xử rất kém chuẩn mực" - chủ một doanh nghiệp du lịch ở Hội An, nói.

Bà T.H., chủ một khu lưu trú tại Hội An, cho biết khách du lịch đem đến sự đổi thay lớn, nhưng cũng có một số khách tạo hình ảnh không tốt đối với chính quyền, người dân phố cổ.

Không chỉ là những đòi hỏi thái quá, trả giá kỳ kèo từng xu, bắt bẻ tới tận cùng mà một số người thậm chí còn tỏ thái độ rất không chuyên nghiệp.

Nhiều người ở Hội An giai đoạn trước đây kể cho nhau nghe và lắc đầu cảnh ở một số tuyến đường bên kia sông Hoài về đêm, có những khách Tây say khướt, cầm chai bia đi lảo đảo rồi thậm chí ngủ quên cả trên lề đường.

Một nam du khách từ châu Âu, sống lâu năm tại Hội An lắc đầu khi nói rằng ông không hiểu sao nhiều người nước ngoài khi tới Việt Nam lại có thái độ xem thường pháp luật như vậy.

"Khá lâu rồi tôi thậm chí còn thấy cảnh hai người mà tôi quen mặt, thường ngày họ đi làm cho một đơn vị giáo dục nhưng có lần tôi tình cờ gặp họ túm tụm lại để… dùng ma túy. Thực sự tôi rất sốc, khi cầm điện thoại lên thì hai người này giơ chéo tay ra có ý đe dọa và yêu cầu tôi rời đi" - một người nước ngoài nói với phóng viên.

Ông H.H.K., chủ một khu lưu trú ở Ngũ Hành Sơn, TP Đà Nẵng, nói rằng kinh nghiệm lưu trú qua gần 20 năm ông có thể đoán được khách nào tới là khách văn minh, ngược lại những vị khách hành xử lệch chuẩn đều bị từ chối một cách khéo léo.

"Người văn minh đi du lịch thì tôn trọng văn hóa, môi trường, bản sắc của nơi mình đến. Đó không chỉ là trình độ mà phản ánh ý thức, sự chuẩn mực cần thiết của một người đi du lịch.

Nhưng có những vị khách khi đi qua Việt Nam thì tỏ thái độ này nọ. Họ biết những việc của họ sẽ không đúng chuẩn như là dẫn chó mèo đi dạo mà không rọ mõm, đi xe máy không đội mũ bảo hiểm, hò hét tục tĩu khi say xỉn ở nơi công cộng. Nhưng họ nghĩ pháp luật Việt Nam sẽ không dám mạnh tay với người nước ngoài" - ông K. nói.

Nói với Tuổi Trẻ Online, lãnh đạo một phường ở TP Đà Nẵng cho biết có những khó khăn nhất định khi xử lý người nước ngoài vi phạm pháp luật nhưng vì một môi trường du lịch văn minh, tất cả các vụ phát sinh gây bức xúc đều được phường vào cuộc.

"Nhiều khách khi ngoài đường thì rất hùng hổ nhưng tới đồn công an, làm việc và được giải thích thì lại tỏ ra hối hận, xin lỗi để được bỏ qua" - lãnh đạo này nói.

Hiện khu vực khách Tây gây gổ, quậy phá nhiều ở Đà Nẵng chủ yếu tập trung ở trục du lịch dọc biển Mỹ Khê, một số nơi ở phố cổ Hội An, An Bàng…

Thời gian qua, ngoài lực lượng công an khu vực và chính quyền, Phòng Cảnh sát giao thông Công an Đà Nẵng cũng lập nhiều kế hoạch tăng cường tuần tra, xử lý quyết liệt các hành vi khách nước ngoài cố tình vi phạm luật giao thông.

Năm 2023, Trạm Cảnh sát giao thông Hòa Hải xử lý 50 trường hợp với tiền phạt 237 triệu đồng đối với người nước ngoài vi phạm an toàn giao thông. Năm 2024, có 106 trường hợp với số tiền phạt hơn 300 triệu đồng.

Năm 2025 có 17 trường hợp bị xử phạt. Từ đầu năm đến nay ít nhất 4 vụ người nước ngoài vi phạm luật giao thông cũng đã bị xử lý.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Ông Phạm Đức Tiến, Chủ tịch Hội đồng nhân dân thành phố Huế, đã ký ban hành nghị quyết quy định mức thu, chế độ thu, nộp, quản lý, sử dụng phí tham quan di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật quốc gia Hải Vân Quan, trên đỉnh đèo Hải Vân. Mức thu phí áp dụng thống nhất cho công dân Việt Nam và người nước ngoài là 70.000 đồng/người/lượt.

Nhiều nhóm đối tượng được miền phí như trẻ em, học sinh, người cao tuổi, người khuyết tật, hộ nghèo và người dân Huế, Đà Nẵng. Công dân Việt Nam còn được miễn phí tham quan vào một số ngày lễ lớn.

Ông Lê Công Sơn, Phó Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, cho biết đơn vị sẽ bắt đầu thu phí tham quan di tích được mệnh danh “thiên hạ đệ nhất hùng quan” từ ngày 2/6.

Theo ông Sơn, công tác bán, kiểm soát vé tại Hải Vân Quan sẽ được thực hiện tương tự các điểm di tích khác như đàn Nam Giao, lăng Thiệu Trị... Trung tâm sẽ áp dụng hình thức bán vé điện, sử dụng camera AI đếm lượt để hỗ trợ quản lý bán, kiểm soát vé.

Công trình Hải Vân Quan nằm trên đỉnh đèo Hải Vân thuộc địa phận xã Chân Mây - Lăng Cô (Huế) và phường Hải Vân (Đà Nẵng). Di tích này được xây dựng từ thời Trần và được trùng tu vào thời Nguyễn (1826).

Nằm ở độ cao 490m so với mực nước biển, Hải Vân Quan là cụm phòng thủ quân sự quan trọng với nhiều công trình gồm hệ thống thành lũy, nhà kho, pháo đài thần công,… Trải qua thời gian và nhiều biến động lịch sử, di tích bị xuống cấp mạnh.

Ngày 14/4/2017, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng Hải Vân Quan là di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia.

Năm 2021, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Đà Nẵng khởi công dự án bảo tồn, tu bổ, phục hồi và phát huy giá trị di tích này với tổng mức đầu tư hơn 42 tỷ đồng.

Từ 1/8/2024, di tích Hải Vân Quan bắt đầu mở cửa miễn phí đón khách tham quan cho đến nay. Hai địa phương Huế và Đà Nẵng thống nhất áp dụng cơ chế quản lý luân phiên 3 năm một lần. Thành phố Huế được giao quản lý giai đoạn 2026-2028.

Hiện đơn vị quản lý duy trì đội ngũ bảo vệ, hướng dẫn khách tham quan với số lượng 7 người; lắp đặt hệ thống lan can, kính bảo vệ, treo bảng hướng dẫn, các bảng hình ảnh, thông tin về di tích theo ngôn ngữ Việt - Anh để phục vụ du khách; số hóa bản đồ du lịch 3D di tích, tái hiện toàn cảnh thiên nhiên hùng vỹ tại đèo Hải Vân để du khách có thể chiêm ngưỡng, khám phá chi tiết lịch sử phong phú của công trình qua các thời kỳ.

Sau khi thông tin về việc thu phí tham quan di tích quốc gia Hải Vân Quan được công bố, nhiều ý kiến đồng tình nhưng cũng có người cho rằng mức phí quá cao, nên có thêm các dịch vụ hấp dẫn hơn để thu hút du khách. Hiện nay, phần lớn khách đến Hải Vân Quan chủ yếu để ngắm cảnh, chụp ảnh rồi tiếp tục hành trình.

Lãnh đạo Hội đồng nhân dân thành phố Huế cho biết việc ban hành quy định mức thu phí tham quan Hải Vân Quan nhằm đảm bảo nguồn lực phục vụ quản lý, bảo vệ, sửa chữa, bảo tồn và phát huy giá trị di tích. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào ngân sách như trước, Hải Vân Quan sẽ từng bước có cơ chế tự tạo nguồn thu để duy trì hoạt động bảo tồn lâu dài.

Cơ quan quản lý giữ lại 100% số tiền phí thu được để phục vụ quản lý, bảo tồn, trùng tu di tích.

Lãnh đạo Hội đồng nhân dân thành phố Huế đề nghị đơn vị quản lý cần có thêm những sản phẩm trải nghiệm đủ chiều sâu, hấp dẫn du khách, tiếp tục đầu tư hạ tầng, cải thiện dịch vụ và ứng dụng công nghệ trong quảng bá, vận hành di tích.

Tin Gốc: Dân Trí