Ngày 18/7, Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp với chủ đề “tháo gỡ điểm nghẽn – khơi thông nguồn lực – thúc đẩy tăng trưởng”. Đây là lần đầu Thường trực Chính phủ khóa mới gặp mặt cộng đồng doanh nghiệp.
Chia sẻ tại hội nghị, Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Hồ Sỹ Hùng cho biết VCCI đã tổng hợp gần 900 ý kiến của doanh nghiệp trong nước, FDI và các hiệp hội thành 53 nhóm vướng mắc thuộc 10 lĩnh vực.
Theo ông, vấn đề được phản ánh nhiều nhất là sự bất định của thể chế. Doanh nghiệp gặp khó khi văn bản cũ đã hết hiệu lực trước khi văn bản thay thế có hiệu lực, đồng thời pháp luật thay đổi tần suất cao mà thiếu độ mượt của quá trình chuyển tiếp. Tức là, doanh nghiệp rơi vào tình thế “nếu tuân thủ cái cũ thì vướng, mà không tuân thủ thì coi là vi phạm, vô tình rơi vào rủi ro pháp lý rất lớn”.
Bên cạnh đó, VCCI cũng nêu dòng tiền của doanh nghiệp vẫn bị ách tắc ở nhiều khâu, đặc biệt là hoàn thuế giá trị gia tăng. Theo phản ánh, một số doanh nghiệp có giao dịch thực nhưng do đối tác bỏ trốn nên bị tạm dừng hoàn thuế, khiến dòng tiền bị “giam”. Một số doanh nghiệp phản ánh tư duy tiền kiểm còn nặng, nhiều loại hàng hóa đạt tiêu chuẩn quốc tế vẫn phải trải qua các thủ tục kiểm tra kéo dài. Hóa chất nhập khẩu có trường hợp bị ách tắc tại cảng do lỗi của Cổng thông tin một cửa quốc gia, làm phát sinh chi phí lưu kho bãi.
Ông Hùng cũng cho rằng tình trạng chồng chéo giữa các quy định về đầu tư, quy hoạch, đất đai, xây dựng và môi trường khiến nhiều dự án phải thực hiện song song nhiều thủ tục mà không có đầu mối xử lý. Trong khi đó, nguồn lực cho đổi mới sáng tạo thực tế cũng chưa được khơi thông rõ ràng, thiếu cơ chế chấp nhận rủi ro thực chất. Tín dụng vẫn dựa vào bất động sản thế chấp.
Theo Chủ tịch VCCI, 51 trong số 53 nhóm kiến nghị đã nhận được phản hồi từ các bộ, ngành. Tuy nhiên, phần lớn phản hồi mới dừng ở việc viện dẫn quy định pháp luật, trong khi nhiều vướng mắc thực chất nằm ở khâu thực thi. Ông dẫn ví dụ việc nhiều nơi vẫn yêu cầu doanh nghiệp nộp hồ sơ giấy song song với hồ sơ điện tử, dù pháp luật không quy định.
Từ thực tế này, VCCI kiến nghị các bộ ngành, địa phương thiết lập cơ chế đo lường hiệu quả thực thi qua chỉ số hài lòng của doanh nghiệp, đường dây phản hồi trực tiếp và chế tài với cán bộ. Đồng thời, mỗi nhóm kiến nghị cần gắn với một cơ quan chủ trì, một người chịu trách nhiệm, thời hạn xử lý và kết quả cụ thể. Với các vấn đề liên ngành, VCCI đề xuất áp dụng nguyên tắc “một đầu mối, một quy trình, một kết quả” để doanh nghiệp không phải tự đi kết nối giữa các cơ quan.
Ông Đặng Hồng Anh, Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, thì đề cập tới những áp lực từ chính sách về tiền thuê đất mà các doanh nghiệp hội viên, đặc biệt tại Khánh Hòa và Ninh Thuận (trước sáp nhập), đang gánh. Ông dẫn trường hợp tiền thuê đất tăng từ 600 triệu đồng trong giai đoạn 2016-2020 lên 4,3 tỷ đồng giai đoạn 2021-2025 và tiếp tục lên 20,8 tỷ đồng giai đoạn 2026-2030.
Như vậy, tiền thuê đất hiện tăng khoảng 35 lần so với thời điểm ký hợp đồng thuê đất ban đầu với tỉnh. Theo đại diện Hiệp hội, riêng năm 2025, tiền thuê đất của một số doanh nghiệp đã chiếm khoảng 50% doanh thu thuần.
Từ thực tế này, Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo rà soát phương pháp, tỷ lệ và chu kỳ xác định đơn giá thuê đất theo hướng ổn định hơn, tránh việc điều chỉnh đột biến, ảnh hưởng lớn đến khả năng duy trì hoạt động, nhất là lĩnh vực du lịch và nghỉ dưỡng.
Bà Nguyễn Thị Nga, Quyền chủ tịch Hội Doanh nhân Tư nhân Việt Nam, Chủ tịch Tập đoàn BRG, Phó chủ tịch Thường trực SeABank, đề cập tới các giải pháp phát triển tín dụng xanh – động lực cho tăng trưởng bền vững.
Theo bà, dư nợ tín dụng xanh hiện đã vượt 700.000 tỷ đồng, tăng bình quân trên 20% mỗi năm nhưng mới chiếm khoảng 4,3% tổng dư nợ. Để thúc đẩy chuyển đổi xanh, bà Nga cho rằng Chính phủ cần hoàn thiện cơ chế hỗ trợ lãi suất 2% một năm từ ngân sách nhà nước với doanh nghiệp và hộ kinh doanh đầu tư các dự án xanh, kinh tế tuần hoàn. Chính sách cần quy định rõ đối tượng thụ hưởng, tiêu chí, nguồn kinh phí, thời hạn hỗ trợ và cơ chế giám sát nhằm minh bạch, hạn chế trục lợi.
Bên cạnh đó, Hội Doanh nhân Tư nhân Việt Nam cũng đề xuất xây dựng Chương trình quốc gia phát triển chuỗi cung ứng hàng Việt nhằm kết nối sản xuất, chế biến, phân phối và tiêu dùng. Hiệp hội kiến nghị có cơ chế khuyến khích các doanh nghiệp lớn hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và hợp tác xã thông qua chuyển giao công nghệ, chia sẻ hạ tầng logistics và kết nối tiêu thụ.
Kết luận hội nghị, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu các bộ ngành, địa phương tiếp tục tháo gỡ, hoàn thiện thể chế và cải cách thực chất, mạnh mẽ hơn nữa thủ tục hành chính. Ông lưu ý khi xây dựng chính sách, không để khoảng trống pháp lý, khiến doanh nghiệp không biết thực hiện theo quy định nào. Mặt khác, khi các bộ ngành xử lý các vướng mắc phải gửi cho tất cả bộ ngành khác và 34 tỉnh thành để doanh nghiệp không phải gặp khó khăn tương tự với địa phương, bộ ngành khác nữa.
“Có rất nhiều cách làm có thể đổi mới để có thể tiết kiệm thời gian, công sức cho doanh nghiệp và chính quyền các cấp”, Thủ tướng nói.
Người đứng đầu Chính phủ cũng yêu cầu các bộ ngành, địa phương rà soát toàn diện các quy định về đầu tư, đất đai, quy hoạch, xây dựng, môi trường, đấu thầu, thuế, hải quan và kiểm tra chuyên ngành. Đồng thời, họ phải xử lý ngay các vướng mắc thuộc thẩm quyền, chấm dứt quy định chồng chéo, thủ tục hành chính bất hợp lý.
Ngoài ra, ông cũng yêu cầu có giải pháp để khơi thông các nguồn lực về vốn, đất đai và đầu tư, bảo đảm dòng tiền cho sản xuất kinh doanh. Các bộ ngành tiếp tục rà soát, cắt giảm chi phí logistics, kiểm tra chuyên ngành và các chi phí tuân thủ không cần thiết.
“Mọi chính sách mới phải được đánh giá đầy đủ tác động đến chi phí và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp; hạn chế tối đa việc phát sinh thêm gánh nặng tuân thủ”, ông lưu ý.
Sáng 10/4, Quốc hội tiếp tục thảo luận tại tổ về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm tới.
Ông Đặng Ngọc Huy, Phó chủ nhiệm Ủy ban Công tác Đại biểu của Quốc hội cho biết Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị về đảm bảo an ninh năng lượng đặt mục tiêu mức dự trữ xăng dầu phải đạt khoảng 90 ngày đến năm 2030.
Tuy nhiên, theo ông Huy, hiện mức dự trữ xăng dầu quốc gia chỉ đáp ứng được khoảng 7-10 ngày sử dụng và tối đa 30 ngày nếu cộng cả dự trữ thương mại của doanh nghiệp.
"Chúng ta không thể vận hành một nền kinh tế 514 tỷ USD, đứng thứ 32 thế giới với một bình năng lượng luôn báo động", ông Huy nói.
Ông đặt vấn đề vì sao đến nay Việt Nam vẫn chưa có kho dự trữ xăng dầu quốc gia độc lập. Theo ông, hiện nay hàng dự trữ quốc gia vẫn được cất giữ trong kho chung của các doanh nghiệp đầu mối. "Điều này đi ngược lại nguyên tắc của Luật dự trữ quốc gia là phải quản lý độc lập về số lượng và chất lượng", đại biểu nhận xét.
Ông Huy cho hay có một số ý kiến nhìn nhận xây kho dự trữ độc lập tốn kém, nhưng ông đánh giá "việc thiếu dự trữ còn đắt hơn rất nhiều lần". Ông nêu lại tình trạng thời gian gần đây khi giá xăng dầu thế giới tăng cao, người dân phải xếp hàng nửa tiếng để mua nhiên liệu. Chưa kể, xăng dầu tăng giá cũng ảnh hưởng tới hoạt động vận tải, logistics, tiến độ các công trình trọng điểm quốc gia.
"Xây dựng kho dự trữ chiến lược quốc gia chính là mua bảo hiểm cho nền kinh tế", Phó chủ nhiệm Ủy ban Công tác Đại biểu nói, đồng thời ủng hộ mục tiêu hình thành hệ thống kho dự trữ xăng dầu ít nhất 90 ngày như trong báo cáo của Chính phủ.
Cùng quan điểm, Phó chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phạm Thị Thúy Chinh cho rằng cần tăng chi đầu tư cho dự trữ xăng dầu, bởi lĩnh vực này mới chiếm 21% trong tổng chi cho dự trữ. Bà cũng đề nghị cần hiện đại hóa công nghệ, hệ thống kho bảo quản dự trữ các mặt hàng chiến lược, trong đó có xăng dầu.
Để mục tiêu không nằm lại trên giấy, ông Đặng Ngọc Huy kiến nghị Thủ tướng có các giải pháp đột phá như bố trí ngân sách, chính sách để khởi công ngay hệ thống xăng dầu quốc gia. Ông cũng đề xuất Thủ tướng ban hành lộ trình cụ thể như đến năm 2028 phải đạt được mức dự trữ 60 ngày và 90 ngày vào 2030.
Hiện Việt Nam chưa có kho dự trữ xăng dầu quốc gia riêng biệt. Hàng dự trữ đang được tồn trữ tại kho của doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu lớn thông qua hợp đồng, trả phí theo định mức với các đơn vị. Mức dự trữ này chỉ khoảng 7-10 ngày tiêu thụ. Vừa qua, Chính phủ đã giao Bộ Công Thương sớm làm việc với các đối tác nước ngoài để triển khai ngay việc xây dựng kho dự trữ xăng dầu chiến lược tại Nghi Sơn (Thanh Hóa).
Xung đột Trung Đông khiến thị trường năng lượng toàn cầu, trong đó Việt Nam chịu tác động lớn, giá nhiên liệu tăng vọt. Từ cuối tháng 2 đến nay, giá bán lẻ xăng dầu trong nước trải qua 15 kỳ điều hành, hiện mỗi lít xăng RON 95-III là 23.540 đồng, dầu diesel 32.960 đồng. Trước đó, có thời điểm giá hai loại nhiên liệu này lên lần lượt gần 34.000 đồng và 45.000 đồng một lít.
Tại tổ Hà Nội, Tổng giám đốc Vietnam Airlines Lê Hồng Hà cho biết do ảnh hưởng chiến sự, thị trường "cực kỳ bất động và khó đoán định". Ông khẳng định việc Quốc hội ban hành Nghị quyết về giảm thuế với xăng dầu và nhiên liệu bay là cần thiết và kịp thời để tháo gỡ khó khăn, ổn định kinh tế vĩ mô.
Tuy vậy, CEO Vietnam Airlines lưu ý rằng thuế chỉ là một trong các công cụ điều tiết, Chính phủ cần có những chính sách thực chất và hiệu quả hơn trong điều hành giá, đảm bảo nguồn cung nhiên liệu và cung ứng thị trường. Ông đề xuất Quốc hội có một cơ chế ủy quyền hợp lý để Chính phủ chủ động quyết định trước các tình huống thực tế phát sinh.
Trước ý kiến của các đại biểu, Thủ tướng Lê Minh Hưng nói trong bối cảnh tình hình quốc tế và khu vực thay đổi, Việt Nam phải có "những điều chỉnh kịp thời về chiến lược năng lượng".
Thủ tướng cho biết trong tờ Chính phủ báo cáo Quốc hội cũng có phương án xây dựng dự trữ quốc gia về một số mặt hàng thiết yếu, gồm xăng dầu. "Bây giờ phải bàn đến việc tiếp tục xây dựng một số nhà máy điện nền, bên cạnh phát triển năng lượng tái tạo bền vững", ông nói, thêm rằng đã trao đổi với Bộ trưởng Công Thương Lê Mạnh Hùng về điều chỉnh, bổ sung Quy hoạch điện VIII.
Phát biểu hôm 9/4 tại nghị trường Quốc hội, Thủ tướng cũng khẳng định sẽ không để xảy ra mất ổn định, khủng hoảng kinh tế trong mọi tình huống và có giải pháp dự phòng ứng phó biến động. Theo ông, Việt Nam sẽ đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia cả trước mắt và lâu dài, nhất là nguồn cung dầu thô, khí đốt.
Mục tiêu được đặt ra để TP phấn đấu và để mọi người cùng hướng về một định hướng rõ ràng. Lộ trình TP vạch ra, theo tôi là hợp lý. Kinh tế số chiếm khoảng 30% GRDP vào năm 2026, tăng lên 40% vào năm 2030 và khoảng 60% vào năm 2035.
Đó là một lộ trình đi lên ổn định, chắc chắn, chứ không phải một bước nhảy vọt. Có nhiều yếu tố khiến tôi lạc quan. TP sau khi mở rộng đã quy tụ một nền tảng sản xuất công nghệ cao và điện tử lớn hơn nhiều so với trước đây, qua đó củng cố phần lõi của nền kinh tế số.
Bên cạnh đó, nghị quyết đã hậu thuẫn mục tiêu này bằng cam kết thực chất: bố trí ít nhất 4 - 5% tổng chi ngân sách cho khoa học công nghệ và chuyển đổi số.
Để biến mục tiêu thành hiện thực, theo tôi, trước hết cần mở rộng nguồn kỹ sư, chuyên gia dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI), đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn để thu hút nhân tài từ nước ngoài.
Tiếp đến là hạ tầng không chỉ giới hạn ở độ phủ 5G, mà TP đặt mục tiêu đạt 95%, mà còn là nguồn điện ổn định, xanh và có giá cạnh tranh, bởi giá điện là yếu tố ngày càng quyết định dòng vốn đầu tư chảy vào AI và trung tâm dữ liệu.
Hỗ trợ các ngành truyền thống như sản xuất, logistics, bán lẻ, tài chính... chuyển đổi số, bởi đây là nơi tạo ra phần lớn giá trị cho nền kinh tế. Và cuối cùng là tốc độ thực thi: sớm đưa Luật Đô thị đặc biệt và cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) vào cuộc sống. Làm tốt những điều này thì mức độ khả thi sẽ tự nâng cao.
Về những biện pháp ưu tiên, tôi nghĩ nên xem các công cụ này như một chuỗi tuần tự, thay vì phải chọn một trong số đó. Nền tảng là nhân lực và hạ tầng - kỹ sư, hạ tầng kết nối, năng lực trung tâm dữ liệu và nguồn điện. Thiếu những yếu tố này, các công cụ khác sẽ khó phát huy tác dụng.
Công cụ chính sách có sức lan tỏa lớn nhất là cơ chế sandbox. Với những mô hình kinh doanh số thực sự mới, rào cản lớn nhất là sự rõ ràng về pháp lý, chứ không phải vốn. Vì vậy, một cơ chế sandbox được thiết kế tốt sẽ khơi thông nguồn vốn tư nhân rất lớn với chi phí công rất thấp.
Song hành với đó, TP có thể sử dụng các ưu đãi thuế có mục tiêu, vốn hiệu quả nhất khi gắn với những kết quả cụ thể như nghiên cứu và phát triển (R&D), các công việc có hàm lượng giá trị cao, hoặc thúc đẩy sở hữu trí tuệ trên địa bàn TP.
Trong khi đó, hình thức quỹ hỗ trợ vốn sẽ phát huy giá trị lớn nhất ở những phân khúc chưa nhận được nhiều đầu tư như hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ chuyển đổi số, hoặc hỗ trợ các dự án deep-tech ở giai đoạn đầu.
Có hai cơ chế nữa cũng quan trọng không kém. Thứ nhất, một hành lang pháp lý rõ ràng quy định dữ liệu như một loại tài sản - cho phép hình thành các sàn giao dịch dữ liệu và những quy định hợp lý về luồng dữ liệu xuyên biên giới. Đây chính là xương sống của bất kỳ nền kinh tế dữ liệu thực thụ nào.
Thứ hai, Nhà nước đóng vai trò khách hàng chủ lực thông qua mua sắm công, tạo nguồn cầu ổn định cho các doanh nghiệp số và AI trong nước. Và việc cấp phép nhanh, theo cơ chế một cửa, bản thân nó đã là một ưu đãi mạnh mẽ và rất hiệu quả về chi phí.
Trong báo cáo tài chính hợp nhất đã kiểm toán năm 2025 vừa công bố, Công ty cổ phần Tập đoàn Golden Gate đã công bố chi tiết về thương vụ mua lại chuỗi bán lẻ cà phê The Coffee House từ Seedcom. Cụ thể, ngày 8/1/2025, Golden Gate chi ra hơn 243,5 tỷ đồng để mua 99,98% vốn của Công ty cổ phần Thương mại Dịch vụ Trà Cà Phê Việt Nam - đơn vị sở hữu chuỗi The Coffee House. Kể từ đó, đơn vị này trở thành công ty con của họ và kết quả kinh doanh được hợp nhất.
Báo cáo cho biết từ đầu năm đến trước ngày hợp nhất, The Coffee House có doanh thu 10,6 tỷ đồng và lỗ thuần trước thuế 6,4 tỷ đồng. Còn tính từ ngày mua đến hết năm 2025, chuỗi cà phê này đóng góp khoản lỗ 73,7 tỷ đồng vào lợi nhuận trước thuế của Golden Gate.
Giá phí cho thương vụ này có sự thay đổi so với báo cáo năm 2024. Thời điểm đó, họ đưa ra con số tạm thời là 270 tỷ đồng. Với số liệu đã được kiểm toán, giá thâu tóm chuỗi cà phê này của Golden Gate chỉ bằng khoảng 24% so với định giá của hãng kiểm toán và định giá ASCO hồi năm 2021 - 50 triệu USD.
The Coffee House là chuỗi cà phê từng nổi đình đám một thời nhưng thời gian qua phải đóng nhiều cửa hàng nhằm tối ưu chi phí, cải thiện hiệu quả hoạt động. Hiện The Coffee House còn 78 điểm bán, chủ yếu ở các thành phố lớn như TP HCM, Hà Nội và các tỉnh vùng ven. Con số này tiếp tục sụt 15 cửa hàng so với thời điểm Golden Gate mua lại, cho thấy quá trình tái cấu trúc, cắt giảm các điểm bán kém hiệu quả vẫn tiếp diễn.
Tình trạng kinh doanh thua lỗ đã kéo dài nhiều năm qua. Số liệu của Vietdata - nền tảng cung cấp dữ liệu vĩ mô, doanh nghiệp và nghiên cứu về nhiều lĩnh vực - cho thấy doanh thu chuỗi này giảm 11% về khoảng 700 tỷ đồng trong năm 2023. Lợi nhuận sau thuế cũng liên tục âm trên trăm tỷ đồng trong hai năm 2022 và 2023. Số liệu năm 2024 không được công bố.
Tuy phải gánh khoản lỗ từ The Coffee House, kết quả kinh doanh hợp nhất của Golden Gate trong năm trước lại tăng trưởng mạnh. Lợi nhuận sau thuế tăng hơn gấp đôi lên 213,8 tỷ đồng và đạt mức lớn nhất kể từ năm 2022.
Kết quả trên đến từ việc doanh thu đạt 7.690,5 tỷ đồng, tăng 16% so với năm 2024, chủ yếu nhờ mảng bán thực phẩm và đồ uống. Doanh thu tài chính đạt gấp 3,5 lần, lên hơn 96 tỷ đồng, phần lớn đến từ lãi thoái vốn công ty con. Giá vốn và các chi phí thường xuyên cũng tăng theo, nhưng được giữ ở tỷ lệ thấp hơn doanh thu. Từ đó, lợi nhuận của công ty cải thiện mạnh.
So với kế hoạch đề ra, Golden chưa hoàn thành mục tiêu 8.124 tỷ đồng doanh thu nhưng đã vượt 4% so với mốc lãi dự kiến gần 205 tỷ đồng. Tuy nhiên, mức lợi nhuận vẫn chưa thể ngang với giai đoạn trước dịch.
Thành lập từ năm 2005, Golden Gate là một trong những đơn vị đầu tiên áp dụng mô hình chuỗi nhà hàng tại Việt Nam. Công ty đang sở hữu gần 40 thương hiệu cùng khoảng 600 nhà hàng, phục vụ 18 triệu lượt khách hàng mỗi năm.
Hệ sinh thái của họ chủ yếu có 5 phong cách ẩm thực chính gồm lẩu, nướng, Á, Âu và mới đây là cà phê. Một số chuỗi nhà hàng tiêu biểu của Golden Gate là Manwah, Kichi Kichi, iSushi, Durama, Icook, Gogi House, Sumo BBQ, Cowboy Jack's, Vuvuzela...
