Cuối tuần, anh Trần Gia Khánh (ngụ tại đường Nguyễn Văn Linh, P.Tân Hưng, TP.HCM) đưa hai con đến tham quan Bảo tàng Chứng tích chiến tranh. Ban đầu, chuyến đi xuất phát từ sở thích rất trẻ con của cậu con trai 6 tuổi, vốn đặc biệt thích ngắm máy bay và xe tăng. Thế nhưng với người cha thuộc thế hệ 8X, đây cũng là dịp để các con tiếp cận lịch sử theo cách trực quan hơn những gì có thể học qua sách vở.
Anh Khánh cho biết đã nhiều lần đưa các con đến đây và lần nào gia đình cũng ghé Phòng giáo dục hòa bình cho thiếu nhi “Bồ câu trắng”. Với anh, đây giống như một “điểm dừng” trong hành trình tham quan, nơi các con được vừa học vừa chơi, còn cha mẹ có thời gian cùng con nhìn lại những điều vừa xem và trò chuyện sâu hơn về những bức ảnh, hiện vật cũng như ý nghĩa của hòa bình.
Cùng suy nghĩ đó, anh Phạm Quang Quyền (ngụ xã Bình Minh, TP.Đồng Nai) cùng vợ cũng tranh thủ đưa con gái 9 tuổi đến căn phòng đặc biệt mang tên “Bồ câu trắng” này.
“Nhiều bé chưa đủ kiên nhẫn hoặc chưa sẵn sàng tiếp nhận hết những nội dung khá nặng của bảo tàng. Có một không gian như thế này để các con nghỉ ngơi, vừa chơi vừa tìm hiểu thì rất phù hợp”, anh Quyền chia sẻ.
Anh Won Seok Choi (du khách Hàn Quốc) cũng lựa chọn đưa hai con (9 và 6 tuổi) đến bảo tàng. “Tôi muốn các con hiểu chiến tranh đã tác động đến con người như thế nào”, anh Won Seok Choi nói.
Khi biết nơi đây còn có một không gian giáo dục hòa bình dành riêng cho thiếu nhi, anh bày tỏ sự bất ngờ và cho rằng đây là một ý tưởng hay. Theo anh, một không gian như vậy sẽ giúp các gia đình có thêm nơi để trẻ tiếp cận những bài học về hòa bình theo cách phù hợp hơn với lứa tuổi.
Không gian thiết kế riêng cho trẻ em với tên gọi “Bồ câu trắng” bên trong Bảo tàng Chứng tích chiến tranh được xây dựng theo định hướng giáo dục hòa bình, với quan điểm trẻ em cần được tiếp cận lịch sử bằng chính “ngôn ngữ” của các em.
Trên diện tích gần 100 m², nhiều chi tiết trong căn phòng được thiết kế để kể câu chuyện về hòa bình theo cách gần gũi với trẻ thơ. Nếu các phòng trưng bày của bảo tàng kể về chiến tranh bằng hiện vật và ký ức, thì “Bồ câu trắng” lại lựa chọn một cách kể khác. Tại đây, trẻ em không chỉ nghe về lịch sử mà còn được chạm vào, vẽ lại và trải nghiệm lịch sử theo cách phù hợp với lứa tuổi. Và cũng từ những trải nghiệm tưởng chừng rất giản dị ấy, bài học về hòa bình được gieo vào nhận thức của các em một cách tự nhiên.
Theo tiến sĩ Dương Thành Thông, Phó trưởng khoa Lịch sử – Quan hệ quốc tế, Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn (ĐH Quốc gia TP.HCM), việc các gia đình trẻ cho con tiếp cận lịch sử thông qua trò chơi, mỹ thuật hay các hoạt động trải nghiệm là hướng đi phù hợp với tâm lý lứa tuổi.
“Trẻ nhỏ không bước vào lịch sử trước hết bằng khái niệm mà bằng cảm xúc, hình ảnh, câu chuyện, sự tò mò và trải nghiệm trực tiếp. Nếu được thiết kế tốt, những hoạt động này không làm lịch sử nhẹ đi, mà giúp lịch sử trở nên gần gũi và có khả năng chạm đến trẻ sâu hơn”, tiến sĩ Thông chia sẻ.
Tiến sĩ Thông cho rằng sau mỗi hoạt động giáo dục, điều quan trọng không chỉ là trẻ nhớ được bao nhiêu kiến thức lịch sử, mà còn là các em biết quan tâm hơn đến người khác, hiểu thêm về nỗi đau của con người và học cách góp phần xây dựng một môi trường sống ít xung đột hơn. Khi đó, hòa bình không còn là một khái niệm xa xôi mà trở thành một năng lực sống được hình thành từ tuổi thơ.
Theo ông Lâm Ngô Hoàng Anh, Phó giám đốc phụ trách quản lý, điều hành Bảo tàng Chứng tích chiến tranh, định hướng của bảo tàng không chỉ là nơi lưu giữ ký ức chiến tranh mà còn trở thành không gian để cha mẹ và con cái cùng đối thoại về lịch sử.
“Có những vấn đề lịch sử rất khó nói với trẻ em nếu chỉ bằng lời giảng giải. Nhưng khi được đặt trong không gian bảo tàng, thông qua một hiện vật, một bức ảnh, một câu chuyện hay một hoạt động trải nghiệm, cha mẹ có thể cùng con bắt đầu cuộc trò chuyện một cách tự nhiên hơn. Đó cũng là cách để lịch sử được truyền đạt bằng sự thấu hiểu, chứ không phải bằng áp đặt”, ông Hoàng Anh chia sẻ.
Có thể nhiều năm sau, những đứa trẻ ấy sẽ không còn nhớ chính xác mình đã nhìn thấy bao nhiêu hiện vật hay đọc bao nhiêu dòng chú thích trong bảo tàng; nhưng khi lớn lên với sự thấu cảm trước nỗi đau của con người, các em sẽ biết trân trọng giá trị của hòa bình và hiểu rằng hòa bình là điều cần được gìn giữ mỗi ngày. Bởi đôi khi, hòa bình không bắt đầu từ những bài học lớn lao, mà từ một căn phòng nhỏ, nơi trẻ em được học lịch sử bằng chính ngôn ngữ của tuổi thơ.
Tin Gốc: Thanh Niên




